“MỘT SỐ KINH NGHIỆM GIÚP HỌC SINH LỚP 2A VIẾT
ĐƯỢC MỘT ĐOẠN VĂN NGẮN TỪ 3 ĐẾN 5 CÂU”
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Dạy học Tiếng Việt là dạy học tiếng mẹ đẻ. Dạy học Tiếng Việt giúp các
em hình thành 4 kỹ năng cơ bản: nghe, nói, đọc, viết. Phân môn Tập làm văn
trong môn Tiếng Việt hội đủ 4 kỹ năng trên. Đối với HS lớp 2 thì đây là một
phân môn khó. Bởi ở lứa tuổi của các em, vốn kiến thức và hiểu biết còn hạn
hẹp. Bên cạnh đó còn có một số khó khăn khách quan như điều kiện hoàn cảnh
sống của HS ở địa bàn dân cư lao động nghèo, gia đình không có điều kiện để
quan tâm đến các em, việc diễn đạt ngôn ngữ kém, việc tiếp thu kiến thức khá
chậm, HS nghèo vốn từ ngữ…Điều này ảnh hưởng nhiều đến việc học tập nói
chung, học phân môn Tập làm văn nói riêng.
Trong chương trình Tiếng Việt lớp 2, ngay từ đầu năm học, các em đựơc
làm quen với đoạn văn và được rèn kỹ năng viết đoạn văn từ 3 đến 5 câu. Trong
quá trình làm bài, tôi nhận thấy các em còn lúng túng, nhiều HS làm bài chưa đạt
yêu cầu. Các em thường lặp lại câu đã viết, dùng từ sai, có em viết không đúng
yêu cầu của đề bài hoặc có những bài làm đảm bảo về số câu nhưng viết không
đủ ý.
Là một giáo viên giảng dạy ở lớp 2, tôi rất băn khoăn và trăn trở: Làm thế
nào để giúp các em thực hiện được mục tiêu đã đề ra? Bản thân tôi luôn cố gắng
để tìm ra những giải pháp nâng cao chất lượng học tập cho HS của lớp mình.
Đây là lý do tôi chọn và áp dụng một số giải pháp để “ Giúp học sinh lớp 2A
viết được đoạn văn ngắn từ 3 đến 5 câu”. Sau đây, tôi xin trình bày một số
giải pháp mà bản thân đã đúc kết được trong thời gian qua.
II. CƠ SỞ LÝ LUẬN
Ngôn ngữ dưới dạng viết giữ vai trò quan trọng trong sự tồn tại và phát
triển của xã hội. Chính vì vậy, hướng dẫn học sinh học tốt phân môn Tập làm
văn là hết sức cần thiết. Nhiệm vụ nặng nề đó phụ thuộc phần lớn vào việc giảng
dạy môn Tiếng Việt nói chung và phân môn Tập làm văn nói riêng.
Như chúng ta đã biết, Tập làm văn có tầm quan trọng đặc biệt ở bậc tiểu
học. Nếu học sinh viết tốt bài Tập làm văn, đủ số lượng câu, đủ ý, diễn đạt rõ

Chính vì vậy tôi mạnh dạn đưa ra một số biện pháp đúc rút từ kinh nghiệm
của bản thân về việc giúp học sinh viết đoạn văn ngắn từ 3- 5 câu để cùng trao
đổi với đồng nghiêp, hi vọng sẽ góp một phần nhỏ bé của mình đem lại kết quả
khả quan cho học sinh. Để từ đó, giúp các em học sinh lớp 2A Trường Tiểu học
Trương Hoành ngày càng học giỏi phân môn Tập làm văn hơn, góp phần nâng
cao chất lượng và hiệu quả của quá trình giáo dục.
Trong thực tế hiện nay, việc rèn cho học sinh viết đoạn văn tốt chưa được
giáo viên chú tâm nhiều. Bên cạnh đó, nhiều học sinh khi viết bài còn viết bừa,
viết cẩu thả, không đúng yêu cầu, viết lan man, không đủ số câu, sai ý, trình bày
ý lộn xộn, thiếu tự nhiên, sai nhiều chính tả, … Hơn thế nữa, một số em thiếu tự
tin trong giờ Tập làm văn dễ dẫn đến hậu quả là các em chán nản, thiếu quyết
tâm trong học tập. Để khắc phục tình trạng này đòi hỏi người giáo viên phải có
2
kinh nghiệm và sáng tạo trong giảng dạy, phải thật kiên trì và nhẫn nại, giúp học
sinh nhận thức được tầm quan trọng của môn học. Từ đó, giáo dục cho các em ý
thức rèn luyện bài viết của mình đạt yêu cầu cao hơn.
Nếu vận dụng tốt một số biện pháp mà tôi đưa ra dưới đây thì việc “ Giúp
học sinh lớp 2A viết được một đoạn văn ngắn từ 3- 5 câu” sẽ đem lại nhiều kết
quả khả quan hơn. Rèn luyện cho các em tính cẩn thận, thận trọng trong công
việc, lòng tự tin của bản thân. Đồng thời, phân môn Tập làm văn chính là cơ sở,
là nền tảng để giúp các em học tốt các môn học khác.
VI. NỘI DUNG THỰC HIỆN
Để giúp HS học tốt tiết Tập làm văn viết đoạn văn ngắn theo yêu cầu của
đề bài, tôi thường áp dụng những phương pháp sau:
1. Vận dụng phương pháp dạy học phát huy tính tích cực của học sinh
a) Kết hợp phương pháp quan sát và hỏi đáp
Kỹ năng quan sát rất cần cho học sinh khi viết văn: Quan sát trên lớp theo
gợi ý, hướng dẫn của giáo viên hoặc tự quan sát khi chuẩn bị bài ở nhà. Giáo
viên cần khai thác kỹ tranh ảnh, hình ảnh, tập trung quan sát đặc điểm nổi bật
của đối tượng, mục đích là giúp HS tránh được kiểu kể theo liệt kê. Bên cạnh đó,

Ví dụ:
Khi viết đoạn văn kể về người thân thì HS sẽ có nhiều bài làm khác nhau,
GV cần giúp HS chọn lựa từ ngữ cho phù hợp, khi kể về bố là thầy giáo thì từ
ngữ sử dụng phải khác với bài viết bố là bộ đội; viết về tình cảm của em đối với
với cha mẹ, ông bà thì từ dùng phải khác với viết về tình cảm của mình đối với
bạn bè; viết về cảnh biển buổi sáng có thể dùng các từ đồng nghĩa như: bình
minh, hừng đông, sớm mai; viết về gia đình có các từ như đoàn tụ, sum họp,
quây quần…; để diễn tả mặt trời mùa hè có các từ: chói chang, gay gắt, đỏ rực,
như mâm lửa khổng lồ, như quả cầu lửa…GV cần chuẩn bị kỹ với mỗi bài để
hướng dẫn HS vận dụng các từ ngữ thích hợp vào bài viết.
V. GIẢI PHÁP THỰC HIỆN
1. Về kỹ năng
Để tránh tình trạng học sinh không làm được bài hoặc viết lan man quá
nhiều câu dẫn đến lạc đề, giáo viên giúp học sinh cần biết làm như thế nào để
viết được một đoạn văn và cần phải viết những gì trong đoạn văn ấy.
a) Giúp HS có một hệ thống câu hỏi gợi ý rõ ràng
Trong chương trình, hầu hết các bài văn đều có câu hỏi gợi ý rõ, đầy đủ.
GV có thể tranh thủ thời gian cuối tiết học hướng dẫn HS chuẩn bị, đọc câu
hỏi gợi ý, suy nghĩ bài viết cho tiết sau. Hoặc chuẩn bị phần tự học khi ở nhà,
4
trước khi lên lớp. Đối với những bài không có câu hỏi gợi ý, GV có thể soạn,
cung cấp cho các em.
Ví dụ:
 Bài viết về một người thân:
- Người thân của em là ai?
- Năm nay người ấy bao nhiêu tuổi? Làm công việc gì?
- Tình cảm của người ấy đối với em ra sao?
- Em sẽ làm gì để đền đáp lại sự quan tâm của người ấy dành cho em?
 Bài viết về một loại quả:
- Tên loại quả ấy là gì? Em đã nhìn thấy nó ở đâu?

- Tình cảm của em đối với con vật đó?
Câu mở đầu: Giới
thiệu con chó
Nhà em có nuôi một con chó tên là Mi Mi.
Phát triển: Kể về con
chó
Nó có bộ lông màu vàng mượt như tơ. Đôi
mắt của nó rất sáng và đôi tai vểnh lên trông
mới đáng yêu làm sao! Nó thường nằm
trước cửa để giữ nhà.
Câu kết thúc: Tình
cảm của em đối với
con chó này.
Hằng ngày, em thường cho nó ăn. Em rất
yêu quý con chó của nhà em.
Giáo viên cần giúp cho học sinh hiểu có nhiều cách diễn đạt để bài làm các
em được phong phú, tránh tình trạng dạy học sinh làm văn mẫu. Cần chủ động
hình thành kỹ năng từng bước ở từng thời điểm thích hợp. Không nên áp đặt và
đòi hỏi các em phải thể hiện được ngay những kỹ năng mới được hình thành.
Trong quá trình giảng dạy, GV phải kiên nhẫn luôn tái hiện và lặp lại kiến thức
cho HS trong suốt năm học, giúp HS có được nền móng tốt cho việc học tập môn
Tập làm văn ở các lớp trên.
2. Về kiến thức
a) Tổ chức ôn tập tốt cho học sinh
Giáo viên phải nắm các dạng đề Tập làm văn ở lớp 2 để tổ chức ôn tập
cho HS. Có thể tập hợp từ chương trình một số đề bài sau đây:
Viết một đoạn văn ngắn về:
 Gia đình
 Một người thân
 Cô giáo cũ (hoặc thầy giáo cũ) của em

tài ( ông bà, cha mẹ, anh em ) để chuẩn bị cho bài làm văn sắp tới ( viết về người
thân ), tôi luôn nói với các em sự cần thiết phải học thuộc và lựa chọn những từ
ngữ đã học để các em vận dụng vào bài tập làm văn, khơi gợi và kích thích tinh
thần học tập của các em.
3. Hướng dẫn học sinh hình thành đoạn văn trên cơ sở các câu hỏi gợi ý

 Các bước hình thành:
Hướng dẫn học sinh làm miệng, trả lời miệng từng câu hỏi.
Gợi ý cho học sinh trả lời bằng nhiều ý kiến khác nhau.
7
Nhận xét, sửa chữa những câu trả lời chưa đúng; cung cấp và gợi ý để các
em có thể chọn từ đồng nghĩa thay thế cho từ ngữ các bạn đã dùng, có thể hướng
dẫn mẫu các câu văn có hình ảnh nhân hóa hoặc so sánh để bài văn sinh động
hơn (khuyến khích học sinh khá giỏi vận dụng, không bắt buộc tất cả các đối
tượng học sinh thực hiện vì đây là phần kiến thức chưa học, giáo viên hướng dẫn
mẫu và cung cấp các thành ngữ so sánh, cách nhân hóa nhưng không đưa những
thuật ngữ này ra với đối tượng học sinh lớp 2).
Hướng dẫn học sinh sắp xếp các câu trả lời đó theo một trật tự hợp lý để
hoàn chỉnh bài làm miệng.
Cho một số học sinh làm miệng cả bài. Sau đó hướng dẫn học sinh viết
liền mạch các câu trả lời thành một đoạn văn ngắn đảm bảo số câu theo yêu cầu.
Hướng dẫn các em cách trình bày một đoạn văn; bên cạnh đó cũng không
quên nhắc nhở các em viết chữ rõ ràng, sạch, đẹp. Chú ý không để sai chính tả.
Kể cả việc chọn màu mực khi viết bài cho đẹp hơn.
Giới thiệu những bài văn hay của học sinh ở năm học trước nhằm kích
thích tinh thần học tập của học sinh.
4. Thực hiện nghiêm túc việc chấm và chữa bài
Đây là việc làm hết sức cần thiết, giúp học sinh nhận ra lỗi sai để điều
chỉnh, sửa chữa, hoàn chỉnh bài văn. Học sinh lớp 2 chưa được học và luyện tập
nhiều về từ ngữ, ngữ pháp, chắc chắn trong bài viết của các em sẽ rất nhiều lỗi

Sau khi sử dụng các giải pháp trên, tôi nhận thấy kết quả học tập phân
môn Tập làm văn của lớp tôi có nhiều tiến bộ, các em thích thú, háo hức, chờ đợi
đến phân môn Tập làm văn để thể hiện mình trước bạn bè và thầy cô giáo. Các
em rất tự tin mỗi khi khám phá, viết đoạn văn theo cách riêng của mình. Với
niềm đam mê đó, bài viết của các em đạt yêu cầu rất cao. Nhiều em diễn đạt trôi
chảy, gãy gọn, rõ ràng và hấp dẫn, phong phú hơn trong môn Tập làm văn.
Nhiều em học giỏi hơn và chất lượng môn Tiếng Việt rất khả quan. Cụ thể trong
từng năm như sau:
Năm học Sĩ số Giỏi Khá Trung bình Yếu
2010-2011 29 20 7 2 0
2011-2012 25 22 3 0 0
HKI(2012-2013) 32 25 5 2 0
BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Qua việc thực hiện các giải pháp trên, tôi rút ra bài học sau:
- Hình thành cho các em thói quen học tập, làm việc một cách khoa học: Đọc kỹ
đề bài, xác định yêu cầu đề bài, quan sát thực tế, sử dụng đồ dùng dạy học, câu
hỏi gợi ý, dẫn dắt học sinh hình thành kĩ năng và kiến thức mới.
- Đặt các tình huống có vấn đề giúp học sinh luôn suy nghĩ, tìm tòi để phát triển
tư duy, khơi gợi niềm say mê ở các em, học cách ghi nhớ để nhớ lâu kiến thức.
- Sử dụng nhiều hình thức: thi đua, khen thưởng để khuyến khích các em nỗ lực
học tập.
9
VII. KẾT LUẬN

Bất kì mỗi ai nhìn đoạn văn của học sinh với những dòng chữ đều tăm tắp,
sạch sẽ, diễn đạt đủ số câu, ý phong phú, lôi cuốn, hấp dẫn người đọc thì cả cha
mẹ và thầy cô đều dấy lên một niềm vui, sự hãnh diện và thiện cảm. Chúng ta
như đặt niềm tin vào tương lai con trẻ. Việc dạy cho học sinh biết cách học tốt
phân môn Tập làm văn còn là môi trường quan trọng bồi dưỡng cho trẻ những
phẩm chất tốt như: tính cẩn thận, chịu khó, tự tin, óc tư duy, sáng tạo.… Qua đó,

quả. Rất mong nhận được sự đóng góp chia sẻ của đồng chí, đồng nghiệp! Tôi
xin chân thành cảm ơn và ghi nhận sự giúp đỡ của HĐKH các cấp.
Đại Nghĩa, ngày 25 tháng 02 năm 2014
Người viết
Lê Thị Nguyệt Nga
11
Phụ lục
STT Tiêu đề từng phần Trang
1
2
3
4
6
7
8
9
10
11
12
13
14
Tên đề tài
Đặt vấn đề
Cơ sở lý luận
Cơ sở thực tiễn
Nội dung thực hiện
Giải pháp thực hiện
Kết quả nghiên cứu
Bài học kinh nghiệm
Kết luận