Giáo trình Vi điều khiển 8051 Trung tâm CDA Training
Buổi 2: Linh kiện điện tử căn bản 2 K82/69 Nguyễn Lương Bằng
Biên Soạn: Trần Bảo An
1
Mục Lục
Mục Lục 1
I. Opto: 2
1. Công dụng: 2
2. Ký hiệu và hình ảnh thực tế Opto PC817: 2
3. Nguyên lý hoạt động: 2
4. Mô phỏng (Proteus): 2
II. Rơ-le: 3
1. Công dụng: 3
2. Ký hiệu và hình ảnh thực tế: 3
3. Nguyên lý hoạt động: 4
4. Mô phỏng (Proteus): 4
III. IC: 5
1. IC là gì: 5
2. Cách xác định chân IC: 5
3. Đế IC: 6
IV. Một số mạch ổn áp thông dụng: 7
1. Mạch ổn áp dùng Diode Zener: 7
2. Mạch ổn áp dùng IC họ 78xx: 7
3. Mạch ổn áp xung dùng IC LM2576 và 34063: 8
V. Opamp: 11
1. Công dụng: 11
2. Ký hiệu và hình ảnh thực tế: 11
3. Nguyên lý hoạt động: 11
4. Một mạch ứng dụng cơ bản: 11
5. Mô phỏng: 11
VI. Một số IC số thông dụng: 12

4
3
A
EK
C

Hình 1.1: Ký hiệu Hình 1.2: Hình dáng thực tế
3. Nguyên lý hoạt động:
- Khi có dòng điện qua diode quang làm transistor
kích dẫn làm Led sáng.
- Ngược lại, khi không có dòng điện qua diode quang,
transistor không được kích dẫn nên Led tắt. Hình 1.3: Mạch kết nối đơn giản với Opto
4. Mô phỏng (Proteus):
U5
PC817
1
2
4

2

LS14
RELAY 12V/8CHAN
3
4
5
6
8
7
1
2

Hình 2.1: Rơ-le 12V 5 chân Hình 2.2: Rơ-le 12V 8 chân

Hình 2.3: Hình ảnh thực tế Rơ-le 5 chân loại hàn mạch.

Hình 2.4: Hình ảnh thực tế một số Rơ-le 8 chân loại hàn mạch
Giáo trình Vi điều khiển 8051 Trung tâm CDA Training
Buổi 2: Linh kiện điện tử căn bản 2 K82/69 Nguyễn Lương Bằng
Biên Soạn: Trần Bảo An
4

Hình 2.5: Hình ảnh thực tế Rơ-le loại cắm đế.

Hình 2.6: Đế cắm Rơ-le
3. Nguyên lý hoạt động:

Hình 2.7: Cấu tạo Rơ-le
- Bình thường, khi cuộn coil Rơ-le không được cấp điện, chân COM và chân

Buổi 2: Linh kiện điện tử căn bản 2 K82/69 Nguyễn Lương Bằng
Biên Soạn: Trần Bảo An
6
3. Đế IC:
Trong một số trường hợp, để đề phòng IC an toàn và không bị hỏng do nhiệt độ
cao của mỏ hàn và dễ dàng thay thế, ta cần sử dụng đến đế cắm.

Hình 3.3: Đế cắm IC dạng DIP

Hình 3.4: Đế IC dạng SMD
Hình 3.5: Đế gài IC dạng DIP.
Giáo trình Vi điều khiển 8051 Trung tâm CDA Training
Buổi 2: Linh kiện điện tử căn bản 2 K82/69 Nguyễn Lương Bằng
Biên Soạn: Trần Bảo An
7
IV. Một số mạch ổn áp thông dụng:
1. Mạch ổn áp dùng Diode Zener:
D23
5.1V
R50
R
VCC 5.1V
J17
IN
1
2
J18

100uF/16V
R51
330
D24
LED
C5
1000uF/25V

Hình 4.3: Mạch ổn áp dùng 78xx
Giáo trình Vi điều khiển 8051 Trung tâm CDA Training
Buổi 2: Linh kiện điện tử căn bản 2 K82/69 Nguyễn Lương Bằng
Biên Soạn: Trần Bảo An
8

Hình 4.4: Hình ảnh 7805 thực tế
- Ưu điểm:
o Mạch đơn giản
o Giá thành rẻ
o Công suất vừa phải
- Nhược điểm:
o Tỏa nhiệt lớn
o Khi nóng dễ bị trôi áp
3. Mạch ổn áp xung dùng IC LM2576 và 34063:
J27
IN
1
2
24V_MCU
U19 LM2576ADJ
VIN

Điện áp ngõ ra điều chỉnh được
U27 LM2576
VIN
1
OUT
2
GND
3
FB
4
ON/OFF
5
5V
L1
100uH
D53
1N5408
C16
120uF
D54
1N5822
C17
1000uF
J8
CON2
1
2
R11
330
D3

D4
SS14
L2
220uH
C6
221
R5 0.5
R6 0.5
5V
R7
1k
D5
GREEN LED
24V_MCU

Hình 4.7: Mạch nguồn sử dụng MC34063

Hình 4.8: LM2576 ADJ Hình 4.9: LM2576 5V

Hình 4.10: LM2576 ADJ SMD

Hình 4.11: 34063
Giáo trình Vi điều khiển 8051 Trung tâm CDA Training
Buổi 2: Linh kiện điện tử căn bản 2 K82/69 Nguyễn Lương Bằng
Biên Soạn: Trần Bảo An
10
- Ưu điểm:
o Hiệu suất cao
o Ít tỏa nhiệt
o Cho ra công suất lớn

+
U1A
LM358
3
2
1
8
4
R4 4k7
R5
4k7
R6
680
D1
LED
Q1
C1815
J1
Nguon
1
2
9V
OUT
IN+
IN-

Hình 5.3: Mạch tự động sáng khi trời tối
5. Mô phỏng:
Giáo trình Vi điều khiển 8051 Trung tâm CDA Training
Buổi 2: Linh kiện điện tử căn bản 2 K82/69 Nguyễn Lương Bằng

Y7
7
Ngõ ra 7
GND
8
Ground (0V)
Y6
9
Ngõ ra 6
Y5
10
Ngõ ra 5
Y4
11
Ngõ ra 4
Y3
12
Ngõ ra 3
Y2
13
Ngõ ra 2
Y1
14
Ngõ ra 1
Y0
15
Ngõ ra 0
Vcc
16
Nguồn cung cấp (Vcc)

Chức năng
Q1
1
Ngõ ra song song 1
Q2
2
Ngõ ra song song 2
Q3
3
Ngõ ra song song 3
Q4
4
Ngõ ra song song 4
Q5
5
Ngõ ra song song 5
Q6
6
Ngõ ra song song 6
Q7
7
Ngõ ra song song 7
GND
8
Ground (0V)
Q7’
9
Ngõ ra nối tiếp
\MR
10


Hình 6.10: Giản đồ xung của 74HC595
Sử dụng datasheet của NXP và TI.
Giáo trình Vi điều khiển 8051 Trung tâm CDA Training
Buổi 2: Linh kiện điện tử căn bản 2 K82/69 Nguyễn Lương Bằng
Biên Soạn: Trần Bảo An
16
- IC 74595 là IC ghi dịch, chuyển từ nối tiếp sang song song. Có chốt dữ liệu.
Sử dụng rộng rãi trong việc mở rộng chân vi điều khiển do có thể điều khiển
trạng thái từng chân độc lập. Như quét Led ma trận hoặc Led đơn…
- Sử dụng chân 14 để đưa dữ liệu và đưa 1 xung vào chân 11 để 74595 nhận dữ
liệu. Mỗi lần như vậy, 74595 nhận được 1 bit dữ liệu. Và Bit này được ẩn
dưới chân Q0. Nhưng vẫn chưa được xuất ra do chưa tạo xung chốt ở chân
12.
- Nếu đưa tiếp bit thứ 2 vào thì bit đưa vào trước đó sẽ dịch chuyển sang dưới
chân Q1 và bit đưa vào thứ 2 sẽ dịch chuyển vào chân Q0. Cứ như vậy, bit
tới trước sẽ được đẩy lui các chân cao hơn.
- Các ngõ ra của 74595 chỉ nhận được dữ liệu khi nhận được xung chốt ở chân
12.
- Có thể ghép nối tiếp nhiều IC 74595 lại với nhau bằng cách:
o Nối chung chân dịch dữ liệu 11 của các IC 74595 lại với nhau
o Nối chung chân chốt dữ liệu 12 của các IC 74595 lại với nhau
o Nối ngõ ra nối tiếp 9 của IC 74595 trước với ngõ vào nối tiếp 14 của
IC 74595 sau
- Như vậy chỉ mất 3 chân vi điều khiển có thể có rất nhiều ngõ ra.
iii. Mô phỏng:
3. 74HC151:
i. Cấu tạo:

Hình 6.11: Sơ đồ chân và cấu tạo 74151

GND
8
Ground (0V)
S2
9
Giải mã ngõ vào 3
S1
10
Giải mã ngõ vào 2
S0
11
Giải mã ngõ vào 1
I7
12
Ngõ vào 7
I6
13
Ngõ vào 6
I5
14
Ngõ vào 5
I4
15
Ngõ vào 4
Vcc
16
Nguồn cung cấp (Vcc)
Bảng 6.3: Chức năng các chân 74151
1
Chốt dữ liệu ngõ vào(Tích cực mức 0)
CP
2
Xung dịch bit
D4
3
Ngõ vào song song 4
D5
4
Ngõ vào song song 5
D6
5
Ngõ vào song song 6
D7
6
Ngõ vào song song 7
\Q7
7
Ngõ ra nối tiếp đảo
GND
8
Ground (0V)
Q7
9
Ngõ ra nối tiếp
DS
10
Ngõ vào nối tiếp
D0

chân vi điều khiển. Chỉ với 3 chân vi điều khiển có thể đọc rất nhiều ngõ vào.
Nhưng bù vào đó, thời gian xử lý sẽ chậm hơn.
- Để đọc được tín hiệu ngõ vào, ta cần:
o Cho phép ngõ vào ở chân 15. Kéo xuống mức 0
o Tạo xung H-L-H ở chân chốt dữ liệu ngõ vào 1.
o Tạo xung trên chân dịch bit 2 để đọc dữ liệu trên chân dữ liệu ra nối
tiếp 9 (hoặc 7).
o Sau khi chốt dữ liệu thì trạng thái chân D7 được xuất ra luôn trên chân
dữ liệu ra nối tiếp nên khi đọc chân D7 không cần tạo xung dịch bit.
- Để đọc dữ liệu từ nhiều IC 74165 ta chỉ cần đấu ngõ ra nối tiếp IC sau vào
ngõ vào nối tiếp IC trước. Các chân chốt dữ liệu ngõ vào và dịch bit ta nối
chung với nhau theo từng chân tương ứng.
5. Một số IC Logic khác:
- 7400: Cổng NAND với 2 ngõ vào
- 7402: Cổng NOR với 2 ngõ vào
- 7404: Cổng NOT
- 7408: Cổng AND với 2 ngõ vào
- 7432: Cổng OR với 2 ngõ vào
- 7447: IC giải mã BCD sang Led 7 đoạn
- 74107: JK Flip-Flop
- 74175 hoặc 4013: D Flip-Flop
- 4043: RS Flip-Flop
- 74164: IC ghi dịch nối tiếp sang song song không chốt
- …
Giáo trình Vi điều khiển 8051 Trung tâm CDA Training
Buổi 2: Linh kiện điện tử căn bản 2 K82/69 Nguyễn Lương Bằng
Biên Soạn: Trần Bảo An
21
VII. Thạch anh:
1. Công dụng: