1
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP. HCM
KHOA CÔNG NGHỆ HÓA HỌC
BÁO CÁO THỰC TẬP
XỬ LÝ MẪU THỰC PHẨM ĐỂ XÁC ĐỊNH HÀM
LƯỢNG KIM LOẠI BẰNG PHỔ HẤP THỤ
NGUYÊN TỬ
ĐƠN VỊ THỰC TẬP: TRUNG TÂM KỸ THUẬT TIÊU CHUẨN ĐO LƯỜNG
CHẤT LƯỢNG 3
Giáo viên hướng dẫn: ThS.Hoàng Thị Kim Khuyên
Sinh viên thực tập : Trương Văn Hiếu
MSSV: 11087881
Lớp : CDPT13
Khóa : 2011 – 2014
2
Tp. Hồ Chí Minh, tháng 04 năm 2014
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP. HỒ CHÍ MINH
KHOA CÔNG NGHỆ HÓA HỌC
BÁO CÁO THỰC TẬP
XỬ LÝ MẪU THỰC PHẨM ĐỂ XÁC ĐỊNH HÀM
LƯỢNG KIM LOẠI BẰNG PHỔ HẤP THỤ
NGUYÊN TỬ
ĐƠN VỊ THỰC TẬP: TRUNG TÂM KỸ THUẬT TIÊU CHUẨN ĐO LƯỜNG
CHẤT LƯỢNG 3
Giáo viên hướng dẫn : ThS.Hoàng Thị Kim Khuyên
Sinh viên thực tập : Trương Văn Hiếu
MSSV: 11087881
Lớp : CDPT13
Khóa: 2011 – 2014
Khoa Công nghệ Hoá học
Tôi tên:
Chức vụ:
Thuộc:
Nay tôi xác nhận sinh viên: Trương Văn Hiếu
Đã hoàn thành đợt thực tập tại đơn vị chúng tôi từ ngày… tháng… năm… đến
ngày…tháng…năm……
Dưới đây là nhận xét của chúng tôi trong thời gian sinh viên thực tập tại Trung tâm
Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng 3: Ngày …tháng…năm
Trưởng phòng Thực Phẩm
vi
NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN Phần đánh giá:
Đồng thời rèn luyện phong cách làm việc, ứng xử trong các mối quan hệ công tác
tại cơ quan.
Trong đợt thực tập này, em được phân công về Trung tâm Kỹ thuật Tiêu
chuẩn Đo lường Chất lượng 3. Đây là một đơn vị hàng đầu tại Việt Nam trong lĩnh
vực cung cấp dịch vụ kỹ thuật về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng và đánh giá sự
phù hợp trong lĩnh vực nghiên cứu và có thể đáp ứng những yêu cầu khách hàng
đưa ra về các chỉ tiêu. Trong thời gian thực tập tại Trung tâm, em đã được tiếp cận
về cách chuẩn bị mẫu, bảo quản mẫu, phân tích các chỉ tiêu thường gặp trong thực
phẩm, được hướng dẫn và thao tác trên các thiết bị phân tích như máy quang phổ so
màu, máy quang kế ngọn lửa, lò graphite….
Trong thời gian lưu lại thực tập tại Phòng thực phẩm – Trung tâm tiêu chuẩn
kỹ thuật đo lường chất lượng 3, dưới sự hướng dẫn chỉ bảo tận tình của cán bộ kiểm
nghiệm, cùng tham gia vào kiểm nghiệm hàm lượng các kim loại nặng trong thực
phẩm đã giúp em tích lũy thêm nhiều kiến thức bổ ích và hoàn thành quyển báo cáo
này. Tuy nhiện, do thời gian tìm hiểu và kiến thức còn hạn chế, quyển báo cáo còn
nhiều hạn chế và thiếu sót. Em kính mong quý thầy cô góp ý, sửa đổi để quyển báo
cáo được hoàn thiện hơn.
Sinh viên thực tập
Trương Văn Hiếu
xii
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ TRUNG TÂM KỸ THUẬT
TIÊU CHUẨN ĐO LƯỜNG CHẤT LƯỢNG 3
1.1. Tổng quan về Trung tâm kỹ thuật tiêu chuẩn đo lường chất lượng
3 (QUATEST 3)
1.1.1. Các thông tin chung
Hình 1.1. Khu thí nghiệm Biên Hòa
Trung tâm kỹ thuật tiêu chuẩn đo lường chất lượng 3 – gọi tắt là Trung tâm kỹ
thuật 3 hay QUATEST 3 – Quality Assurance & Testing Centre 3 là tổ chức khoa
học công nghệ thuộc tổng cục tiêu chuẩn đo lường chất lượng – Bộ Khoa học và
− Chi nhánh tại miền trung: số 104, đường Lê Lợi, Thành phố Quảng Ngãi, tỉnh
Quảng Ngãi. Điện thoại: (84-55) 3836487. Fax: (84-55) 3836489. Email: cn-
− Website: www.quatest3.com.vn
1.1.4. Chức năng
Thực hiện chức năng phục vụ công tác quản lí nhà nước về tiêu chuẩn, đo
lường, chất lượng và thực hiện các dịch vụ khác theo yêu cầu của doanh nghiệp, tổ
chức, cá nhân.
1.1.5. Nhiệm vụ
xiv
QUATEST 3 cung cấp các dịch vụ kỹ thuật về tiêu chuẩn đo lường, chất
lượng phục vụ quản lí nhà nước và yêu cầu của các tổ chức, doanh nghiệp, bao gồm
các nhiệm vụ chính
Kiểm tra, giám định và thẩm định kỹ thuật về chất lượng, vệ sinh, an toàn của
sản phẩm, hàng hoá, vật liệu, cấu kiện công trình:
− Thử nghiệm vật liệu, sản phẩm và hàng hoá.
− Kiểm định, hiệu chuẩn và đánh giá phương tiện đo.
− Chứng nhận sự phù hợp của sản phẩm với tiêu chuẩn, qui chuẩn kỹ thuật.
− Kiểm định và đánh giá an toàn công nghiệp.
− Khảo sát, quan trắc, phân tích, đánh giá thực trạng, tác động môi trường.
Khảo sát, đánh giá các điều kiện kỹ thuật, chuyển giao công nghệ.Đào tạo, tư
vấn năng suất chất lượng, ứng dụng kỹ thuật mã số - mã vạch:
− Đào tạo nghiệp vụ, chuyên môn về tiêu chuẩn đo lường chất lượng.
− Cung cấp thông tin, tài liệu liên quan về tiêu chuẩn đo lường, chất lượng.
− Tiếp nhận đăng kí mã số, mã vạch.
− Nghiên cứu, chế tạo và cung cấp các chuẩn đo lường, mẫu chuẩn và các
phương tiện đo.
1.1.6. Quyền hạn
Cấp phiếu kết quả thử nghiệm, giấy chứng nhận chất lượng, chứng thư giám
− Đo lường nhiệt: nhiệt kế, cặp nhiệt điện, lò nung,…
− Đo lường độ dài: thước kim loại, thước cuộn, thước cặp, bộ căn mẫu,…
− Đo lường dung tích: bình chuẩn dung tích, đồng hồ đo nước lạnh, …
xvi
− Đo lường khối lượng: cân kỹ thuật, bình chuẩn, đồng hồ đo lưu lượng,…
− Đo lường hoá lý: máy đo độ ẩm, tỉ trọng kế, nhớt kế, máy đo độ ồn,…
1.1.8. Chính sách chất lượng
QUATEST 3 cam kết luôn làm hài lòng khách hàng khi cung cấp các dịch vụ
thử nghiệm, kiểm định, đánh giá theo nguyên tắc: Chính xác - Khách quan - Kịp
thời - Hiệu quả.
1.1.9. Cơ cấu tổ chức
QUATEST 3 có 32 đơn vị trực thuộc gồm có:
− Phòng Tổng hợp.
− Phòng Hành chính – Tổ chức.
− Các Phòng Nghiệp vụ chuyên ngành.
− Các Phòng đo lường.
− Các Phòng Thử nghiệm chuyên ngành.
− Sơ đồ cơ cấu tổ chức và mối quan hệ lãnh đạo trung tâm và lãnh đạo các đơn vị
theo quyết định số 121/QĐ – TĐC.
xvii
xviii
Hình 1.2. Sơ đồ tổ chức QUATEST 3
1.2. Phòng thử nghiệm thực phẩm
1.2.1. Giới thiệu
xix
− Phòng thử nghiệm thực phẩm của Trung tâm 3, được tổ chức theo cách thức để
phòng có thể hoạt động độc lập, không bị sức ép về tài chính thương mại, hay
bị ảnh hưởng các đơn vị khác.
− Phòng thử nghiệm thực phẩm có khả năng thử nghiệm các loại thực phẩm,
nông sản, các loại thức uống, thức ăn chăn nuôi, thuốc bổ,…
− Quản lý chất chuẩn, phối hợp và hỗ trợ phụ trách chất lượng trong các hoạt
động liên quan đến chất lượng thử nghiệm.
− Kiểm tra phiếu ghi kết quả thử nghiệm…
− Thay thế trưởng phòng giải quyết công việc khi vắng mặt.
1.2.5. Phụ trách an toàn
− Đảm bảo an toàn trong các hoạt động thử nghiệm của phòng.
− Quản lý, xây dựng thực hiện đảm bảo an toàn trong phòng thí nghiệm.
− Phân tích nguyên nhân, đề xuất biện pháp khắc phục, phòng ngừa rủi ro để
đảm bảo an toàn.
− Có quyền định chỉ tạm thời việc sử dụng thiết bị và công tác thử nghiệm khi
thấy có dấu hiệu không an toàn, đồng thời đề xuất các biện pháp cũng như
trang thiết bị nhằm đảm bảo an toàn.
1.2.6. Kiểm nghiệm viên
− Chỗ làm làm việc của kiểm nghiệm viên thường chia thành các khu vực sau
đây:
− Khu vực phân tích có bàn đá, giá để các dung dịch, hóa chất, thuốc thử, tủ
đựng dụng cụ và tủ đựng hóa chất,
− Chỗ ngồi ghi chép kết quả.
− Chỗ rửa dụng cụ, chai lọ.
− Phòng cân và dụng cụ, máy móc vật lý, để các loại cân (cân kỹ thuật, cân phân
tích, ).
xxi
− Phòng chứa các tủ hút (hotte) có quạt hút các khí độc để làm phân tích, những
phản ứng sinh hơi độc, hơi hôi hám
1.2.7. Thư Ký
− Cập nhật thông tin về mẫu, phí thử nghiệm mẫu, tiếp nhận báo cáo từ thử
nghiệm viên, đánh máy kết quả và chuẩn bị hồ sơ thử nghiệm.
− Hàng ngày thống kê các mẫu đến hẹn trả cho khách hàng để nhắc các kiểm
nghiệm viên đáp ứng đúng tiến độ thử nghiệm.
− Nhận báo cáo, đánh máy kết quả và chuẩn bị hồ sơ thử nghiệm để phụ trách
xốp rồi cột chặt miệng bao lại.
− Sắp xếp các mẫu lên xe đẩy ngăn nắp, gọn gàng trước khi vận chuyển.
− Trong quá trình sắp xếp, vận chuyển phải nhẹ nhàng, cẩn thận tránh đổ vỡ.
Khi mẫu đã đưa vào phòng chuẩn bị mẫu nhân viên nhận mẫu sẽ phân loại và
mã hóa các hợp đồng có nhiều mẫu (mà không có mã hóa bằng số) bằng cách ký
hiệu mẫu 1, 2,3 lên bao bì đồng thời ghi số tương ứng vào trong phiếu YCTN rồi
để vào các ngăn có các ký hiệu riêng như sau:
− Mì tôm: mì, bún, phở, được sắp xếp cẩn thận theo thứ tự mã hợp đồng ghi
trên sản phẩm.
− Bánh: bao gồm tất cả các loại bánh, kẹo.
− Thức ăn chăn nuôi: ngô, lúa, các loại cám, phân loại mẫu được xử lý mẫu chưa
được xử lý (đồng nhát mẫu).
− Nước giải khát: bia, rượu, nước ngọt, sau khi sử dụng cần bảo quản trong tủ
mát.
− Sữa: sữa bột và sữa nước.
− Bột: các loại bột dùng trong thực phẩm.
− Cà phê, trà: sắp xếp thứ tự theo số hợp đồng từng loại.
− Rau, củ, quả: được bảo quản cẩn thận trong tủ mát.
xxiii
Nhân viên khi lấy mẫu phải ký tên, ghi rõ ngày tháng lấy mẫu, sau khi lấy phải
để lại đúng vị trí đã láy, nếu sử dụng hết mẫu thi vẫn giữ nguyên bao bì sản phẩm.
1.2.9.2. Chuẩn bị mẫu thử nghiệm
− Tất cả các mẫu thử trước khi thử nghiệm phải đảm bảo tính đồng nhất phù hợp
với yêu cầu thử nghiệm nếu cần thiết phải chuẩn bị mẫu.
− Khi cần phân chia mẫu phải sử dụng các tem nhận dạng dán lên bao bì mới để
tránh tình trạng nhầm lẫn, nhất là đối với các mẫu sau khi chuẩn bị (xay, ép ,
nghiền ) không còn giữ ngyên trạng thái lúc ban đầu.
1.2.9.3. Thử nghiệm mẫu
Trong quá trình thử nghiệm, các kiểm nghiệm viên phải tuân thủ các quy định
sau:
− Thời gian bay (GC/MS-TOF).
− Máy sắc ký lỏng hiệu năng cao HPLC.
− Máy xác định nguyên tố (C, H, N, S, O).
− Thiết bị xử lý mẫu bằng vi ba.
− Máy đo sức căng bề mặt.
− Máy chuẩn độ điện thế.
− Máy chuẩn độ Karl Fischer.
xxv
1.2.11. Vấn đề bảo hộ lao động
Mỗi thao tác làm ở phòng hóa học phải làm với tất cả sự tập trung chú ý và
suy nghĩ. Làm không suy nghĩ có thể dẫn đến những tai nạn thiệt hại cho bản thân
và người khác và cho công việc chung.
1.2.11.1. Hết sức trật tự, ngăn nắp, sạch sẽ, gọn gàng để tránh nhằm
lẫn, gây tai nạn lao động và hư hỏng
− Tất cả các chai lọ đựng hóa chất phải có nhãn ghi.
− Trước khi dùng phải đọc kỹ nhãn hiệu.
− Dùng xong phải trả ngay lại chỗ cũ.
− Dụng cụ dùng xong phải rửa ngay.
− Không dùng dụng cụ thí nghiệm để ăn uống hay đựng thức ăn.
1.2.11.2. Phải theo đúng thường quy và nội quy
Ngoài mục đích bảo đảm kết quả chính xác còn để tránh những tai nạn có thể
xảy ra.
1.2.11.3. Hết sức cẩn trọng trong công tác
Tiến hành một phản ứng có thể gây cháy hay gây nổ, trào hay bắn ra ngoài,
phải luôn bên cạnh và nắm vững những nguyên tắc xử lý tùy từng trường hợp.
Khi làm việc với chất dễ cháy, tuyệt đối
− Không dùng lửa ngọn.
− Không làm việc bên cạnh lửa ngọn.
− Không để hóa chất dễ cháy bên cạnh nguồn sinh nhiệt (Chất dễ cháy rất dễ bốc
hơi có thể làm nổ chai lọ hay bật nút. Hơi bốc ra gặp ngọn lửa sẽ bắt cháy,