NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC
VIỆT NAM
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Hà Nội, ngày 07 tháng 9 năm 2011
BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG
DỰ THẢO LUẬT PHÒNG, CHỐNG RỬA TIỀN
I. GIỚI THIỆU
1. Xác định vấn đề
Rửa tiền được xem là vấn đề toàn cầu, không chỉ đe dọa làm mất ổn định
hệ thống tài chính mà còn ngăn cản sự thịnh vượng của các quốc gia. Hoạt động
này không chỉ ảnh hưởng đến nền kinh tế vĩ mô mà còn ảnh hưởng tiêu cực trên
nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội như chính trị, an ninh quốc phòng…
Ngày 7/6/2005, Chính phủ đã ban hành Nghị định 74/2005/NĐ-CP về
phòng, chống rửa tiền. Nghị định số 74 là văn bản riêng và toàn diện nhất trong
lĩnh vực chống rửa tiền, với Nghị định này, thuật ngữ “rửa tiền” chính thức được
thừa nhận và định nghĩa lần đầu tiên.
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ Luật Hình sự số 37/2009/QH12
được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá XII, kỳ họp thứ
5 thông qua ngày 19/6/2009, có hiệu lực từ ngày 01/01/2010 đã bổ sung, sửa đổi
những điều khoản liên quan trực tiếp tới rửa tiền là Điều 251: Tội rửa tiền.
Các quy định nói trên đã tạo ra cơ sở pháp lý quan trọng để các cơ quan
có thẩm quyền, các tổ chức, cá nhân tổ chức, triển khai và quản lý hoạt động
phòng, chống rửa tiền.
Tuy nhiên, sau 6 năm thực hiện, với những biến động tình hình kinh tế xã
hội và yêu cầu thực tiễn của công tác đấu tranh phòng, chống rửa tiền và chống
tài trợ khủng bố trên lãnh thổ Việt Nam trong điều kiện hội nhập kinh tế, quốc tế
ngày càng sâu rộng, Nghị định 74 đã bộc lộ một số hạn chế nhất định sau:
- Nghị định số 74 chưa phải là văn bản pháp lý cao nhất trong hệ thống
các văn bản quy phạm pháp luật của Việt Nam điều chỉnh hoạt động phòng,
chống rửa tiền.

mực quốc tế về phòng, chống rửa tiền và thực hiện các khuyến nghị của Lực
lượng đặc nhiệm chống rửa tiền (FATF).
- Việc xây dựng Luật phòng, chống rửa tiền là rất cần thiết để tạo cơ sở
pháp lý cho việc phòng, chống rửa tiền tại Việt Nam, góp phần phòng ngừa tội
phạm, làm minh bạch hóa nền tài chính quốc gia, đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh
tế quốc tế.
2
2
3
II. ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG
1. Vấn đề 1: Pháp điển hoá các văn bản quy phạm pháp luật của cơ
quan Nhà nước ở trung ương
1.1. Xác định vấn đề
Nghị định 74/2005/NĐ-CP về phòng chống rửa tiền còn quy định sơ sài,
chưa bao quát được tất cả các lĩnh vực ngành nghề mà các tội phạm dễ dàng lợi
dụng để rửa tiền. Việc hướng dẫn thi hành Nghị định 74 được giao cho Ngân
hàng Nhà nước, Bộ Tài chính và Bộ Xây dựng. Tuy nhiên, hiện này chỉ có Ngân
hàng Nhà nước và Bộ Tài chính ban hành Thông tư hướng dẫn thực hiện Nghị
định 74 về phòng, chống rửa tiền.
1.2. Thực trạng hiện nay
Các quy định của Nghị định 74 không phải là văn bản pháp lý cao nhất
trong hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật của Việt Nam điều chỉnh hoạt
động phòng, chống rửa tiền. Các văn bản phối hợp liên ngành chưa được chuẩn
hóa và cụ thể nên chưa đáp ứng được về mặt nội dung, thời gian và chất lượng
như quy định về cơ chế tịch thu tài sản, quy định về mở và sử dụng tài khoản
khác với quy định về nhận biết khách hàng.
Nghị định 74 chưa đáp ứng đầy đủ các chuẩn mực quốc tế về phòng,
chống rửa tiền.
1.3. Mục tiêu của chính sách
Việc pháp điển hoá các văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà

liên quan.Tăng cường triển khai công tác đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp
vụ cho đội ngũ thi hành pháp luật.
- Phương án 1C: Luật hoá các văn bản pháp quy của Chính phủ và các
Bộ ngành. Các văn bản dưới luật sẽ được tập hợp, chọn lọc và được trình bày
theo từng chủ đề. Theo đó, các văn bản dưới luật sẽ được kiểm tra, rà soát, loại
bỏ các văn bản hết hiệu lực mâu thuẫn, chồng chéo.
1.5. Đánh giá tác động của phương án
Phương án 1A: Nếu giữ nguyên các quy định hiện hành không thực hiện
việc pháp điển hoá các quy định sẽ không đảm bảo việc thực thi các cam kết
quốc tế của Việt Nam. Điều này sẽ làm cho Việt Nam không tận dụng được
những lợi thế trong hội nhập kinh tế quốc tế. Việt Nam có thể bị trừng phạt và
hạn chế trong quan hệ với các quốc gia đối tác và các tổ chức quốc tế.
Phương án này sẽ không nâng cao được trách nhiệm phòng, chống rửa
tiền của cá nhân, tổ chức, gây rủi ro cho nền kinh tế.
Phương án 1B: Tăng cường biện pháp thúc đẩy thi hành Nghị định số 74
của Chính phủ về phòng, chống rửa tiền sẽ không tạo ra khuôn khổ pháp lý toàn
diện trong lĩnh vực chống rửa tiền và chống tài trợ khủng bố,không bao quát
được đầy đủ các lĩnh vực và hành vi có liên quan, không đáp ứng được các
chuẩn mực và cam kết quốc tế. Phương án này không tạo ra được cơ sở pháp lý
đầy đủ và toàn diện cho hoạt động phòng, chống rửa tiền. Điều này cũng sẽ gây
rủi ro cho nền kinh tế và không tạo ra nền tài chính minh bạch.
4
4
5
Phương án 1C: Việc xây dựng một bộ pháp điển có hiệu lực pháp lý
thông qua việc đưa các quy định hiện hành của Nghị định và các Thông tư của
các Bộ làm nâng cao giá trị pháp lý của các quy định hiện hành, tăng tính thống
nhất của hệ thống pháp luật và mọi điểm không thống nhất, mâu thuẫn, chồng
chéo và những lỗ hổng của pháp luật sẽ dễ dàng được xác định. Với việc sắp
xếp, tập hợp để luật hoá các quy định trong các văn bản pháp quy sẽ tạo thuận