Bài thuyết trình của Tiến sĩ YOON Eun-kye, Chủ tịch Viện Đào tạo
Công chức Trung ương Hàn Quốc với cán bộ, học viên Học viện Chính trị -
Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh
ĐỘNG LỰC THÀNH CÔNG CỦA HÀN QUỐC: SỨC MẠNH CỦA
GIÁO DỤC VÀ SỨC MẠNH CỦA TỐC ĐỘ
1. Quá trình phát triển của Hàn Quốc: Từ một nước nhận viện trợ
trở thành một nước viện trợ
Sự phát triển thành công của một quốc gia không bao giờ diễn ra một cách
ngẫu nhiên mà nhất định phải có nguyên do của sự thành công đó. Hàn Quốc là
một nước có bề dày lịch sử và văn hóa đặc sắc trải qua mấy nghìn năm. Tuy
nhiên, bước vào thế kỷ 20 Hàn Quốc đã phải chịu sự thống trị của thực dân Nhật
trong một thời gian dài và trải qua cuộc chiến tranh liên Triều ác liệt chính thức
bắt đầu vào ngày 25/6/1950. Từ đó, Hàn Quốc đã bị rớt xuống trở thành nước
nghèo nhất trên thế giới. Tuy nhiên, Hàn Quốc của ngày hôm nay đã nhanh
chóng thực hiện công nghiệp hóa, dân chủ hóa và đến nay đã gia nhập các nước
phát triển. Đặc biệt, thông qua việc thực hiện thành công vai trò Chủ tịch của
Hội nghị thượng đỉnh G20 diễn ra tại Seoul vào năm 2012 (nhiệm kỳ 2 năm) và
được Liên Hợp quốc lựa chọn để đặt trụ sở chính của Quỹ Khí hậu xanh (Green
Climate Fund), Hàn Quốc đã được cộng đồng quốc tế công nhận vị trí quốc gia
phát triển.
Năm 2012, Hàn Quốc chính thức gia nhập Ủy ban Viện trợ Phát triển
(DAC) của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) và ngày càng tăng
cường viện trợ cho nhiều nước trên thế giới. Riêng năm 2012, vốn viện trợ phát
triển chính thức ODA của Hàn Quốc là 500 triệu USD, con số này dự kiến sẽ
tiếp tục được tăng lên vào mỗi năm. Hàn Quốc là quốc gia duy nhất thay đổi từ
một nước nhận viện trợ sau đại chiến thế giới lần thứ hai trở thành một nước
viện trợ. Bản thân tôi cũng quan niệm rằng giống như khi đã nhận sự giúp đỡ từ
người khác thì chúng ta sẽ có hành động đáp lại ân huệ đó, vậy thì một quốc gia
đã từng nhận viện trợ từ một nước khác cũng cần đi giúp đỡ quốc gia khác nữa,
đó mới chính là đạo lý. Đặc biệt, từ năm 2010, trong 3 năm thông qua hoạt động
kỷ niệm 60 năm chiến tranh liên Triều, Hàn Quốc đã mời các binh sĩ của nhiều
chiến thứ 2 đã vươn lên trở thành quốc gia viện trợ cho các nước đang phát triển
và được cộng đồng quốc tế công nhận là nước tiên tiến mới nổi có những bước
phát triển ngoạn mục nhất thế giới.
2. Yếu tố thành công của Hàn Quốc
2
Nhiều nước phát triển sau trên thế giới đang chọn Hàn Quốc làm mô hình
tăng trưởng. Lý do là bởi trong quá khứ các quốc gia đó cũng đã trải qua thời kỳ
bị xâm lược, thời kỳ chiến tranh, quá trình công nghiệp hóa, dân chủ hóa…
giống như Hàn Quốc trước đây. Việc không lựa chọn các nước phát triển không
cùng chung con đường với mình như Mỹ, Anh, Pháp… mà lựa chọn quốc gia có
những kinh nghiệm lịch sử giống mình là Hàn Quốc làm mô hình phát triển sẽ
giúp cho các quốc gia đó học hỏi được nhiều điều hơn. Nói một cách khác, Hàn
Quốc hiện đang được coi như một cuốn sách giáo khoa toàn cầu đối với những
nước phát triển sau. Việc Hàn Quốc chia sẻ những kinh nghiệm phát triển với
các quốc gia đó sẽ tạo lợi ích cho cả Hàn Quốc, cả nước được chia sẻ và cả cộng
đồng quốc tế nói chung.
Có rất nhiều nhân tố thành công để giúp Hàn Quốc tăng trưởng một cách
ngoạn mục như vậy. Đó chính là nhờ năng lực lãnh đạo tài tình của bộ máy
chính quyền nhà nước, chính sách quốc gia hợp thời cơ, chính sách ngoại giao
thực tiễn lấy Mỹ làm trọng tâm trong thời kỳ Mỹ và Liên Xô cạnh tranh, thúc
đẩy tinh thần doanh nghiệp và nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, chính sách
mở cửa quả cảm và toàn cầu hóa, tính cần mẫn và trung thành của người dân,
nhiệt huyết giáo dục cao nhất thế giới, tham vọng đáp ứng mục tiêu của cá nhân
và cạnh tranh tự do, khả năng tiếp thu nhanh chóng văn minh và xu hướng mới
của thế giới, dám đương đầu thử thách… Trong số rất nhiều nhân tố kể trên,
ngày hôm nay tôi sẽ chỉ đề cập đến hai nhân tố là “giáo dục” và “văn hóa nhanh
nhanh”.
3. Giáo dục
Lý do tôi muốn nói về giáo dục là bởi bản thân tôi đang đảm nhiệm vai trò
Giám đốc Học viện Đào tạo cán bộ Trung ương chuyên đào tạo các cán bộ nhà
ăn, tiền mặc, người Hàn Quốc cũng không tiếc chi tiêu cho tiền học phí.
Tổng thống đầu tiên của Hàn Quốc Lee Sung Man nguyên là một nhà giáo
dục xuất thân là tiến sĩ chuyên ngành triết học tại Đại học Princeton của Mỹ.
Ngay cả trong thời kỳ chiến tranh liên Triều, ông vẫn hết lòng vì giáo dục. Vào
năm 1961, cuộc cách mạng ngày 16/5 do tướng quân Park Jeong Hee lãnh đạo
nổ ra. Vào thời bấy giờ, tại nhiều khu vực như Trung Đông, Trung Nam Mỹ,
Đông Nam Á cũng diễn ra các cuộc cách mạng quân sự, đảo chính quân sự. Các
cuộc cách mạng quân sự này cuối cùng cũng bị sụp đổ bởi chế độ độc tài hoặc
sự suy tàn của quốc gia và sự thất bại chính sách. Tuy nhiên, bộ máy chính
quyền Park Jung Hee đã thay đổi ý thức của người dân với trọng tâm là “Phong
trào làng mới” thay đổi diện mạo của Hàn Quốc từ một nền kinh tế nông nghiệp
thành một nước công nghiệp nặng hóa học và đạt được những thành tựu phát
triển kinh tế ngoạn mục. Tổng thống Park Jung Hee bị phê phán rất nhiều bởi
khuynh hướng độc tài vào giai đoạn sau của nhiệm kỳ cầm quyền, tuy nhiên
4
cũng rất nhiều ý kiến nhất trí rằng sự phát triển kinh tế ngoạn mục của Hàn
Quốc ngày nay chính là nhờ có công lớn nhất của ông.
Đa phần các nhà cầm quyền quân sự của các nước khác đã thất bại, vậy tại
sao Tổng thống Park Jung Hee lại thành công? Tôi cho rằng đó là nhờ ADN nhà
giáo dục của ông. Trước khi đi nghĩa vụ quân sự, Tổng thống Park Jung Hee đã
tốt nghiệp Đại học Sư phạm và từng làm giáo viên. Ông mang trong mình ADN
của một người lính và ADN của một nhà giáo dục. Tôi cho rằng đây chính là
điều quyết định sự khác biệt giữa ông và những nhà lãnh đạo xuất thân từ quân
nhân. Phong trào “Xây dựng làng mới” mà các bạn đều biết đó chính là giáo dục
thay đổi ý thức của người dân và giáo dục cải thiện cuộc sống của người dân.
Ông đã liên tiếp thực hiện chính sách hỗ trợ giáo dục theo đúng tinh thần của
một nhà giáo dục và luôn ưu đãi tất cả những ai làm giáo dục. Tôi nghĩ ông
chính là “Tổng thống giáo dục”. Nhờ có nguồn nhân lực được đào tạo nên mục
tiêu công nghiệp hóa cũng đã thành công và nhờ có những người dân được giáo
dục đầy đủ nên sau đó quá trình dân chủ hóa cũng được thực hiện. Dân chủ hóa
Việt Nam. Kể từ sau khi đảm nhận Giám đốc COTI vào năm ngoái, tôi luôn tâm
niệm khẩu hiện giáo dục này và nó phản ánh quan niệm về giáo dục của tôi.
“Giáo dục là chúc phúc
Giáo dục là lễ hội
Giáo dục thay đổi số phận”.
4. “Văn hóa nhanh nhanh”
Tiếp theo, tôi sẽ trình bày về sức mạnh tốc độ của “văn hóa nhanh nhanh”.
Ngày nay, Hàn Quốc là nước nhanh nhất trên thế giới. Tôi sẽ lấy sân bay quốc tế
Incheon làm ví dụ. Sân bay này được đưa vào hoạt động năm 2001 và trong 7
năm liên tiếp được bình chọn là sân bay có dịch vụ tốt nhất thế giới. Năm nay,
sân bay Incheon còn được nhận giải thưởng danh dự về thẻ điểm cân bằng thế
giới (BSC Hall of Fame). Cơ sở vật chất tốt và nhân viên rất thân thiện. Tuy
nhiên, then chốt của sức cạnh tranh nằm ở “tốc độ”. Thời gian thực hiện thủ tục
xuất cảnh tại sân bay quốc tế theo tiêu chuẩn quốc tế là 60 phút. Tuy nhiên, ở
sân bay Incheon chỉ mất 16 phút. Thời gian thực hiện thủ tục nhập cảnh theo
tiêu chuẩn quốc tế là 45 phút nhưng thời gian trung bình thực hiện ở sân bay
Incheon chỉ mất 12 phút. Dịch vụ được thực hiện nhanh chóng như vậy là nhờ
hệ thống máy tính hàng đầu giúp dự báo trước sự tăng, giảm của số lượng hành
khách và hàng hóa, thúc đẩy nhanh quá trình làm thủ tục. Đương nhiên hệ thống
này có thể áp dụng tại các sân bay khác nhưng nếu không có nguồn nhân lực
được đào tạo một cách bài bản thì rất khó để thực hiện.
Bên cạnh đó, đặc thù về văn hóa thời gian cũng được phản ánh, khi được
hỏi làm thế nào mà dịch vụ của sân bay Incheon lại nhanh nhất thế giới, Tổng
Giám đốc Tổng công ty sân bay quốc tế Incheon đã trả lời rằng không chỉ nhờ
6
hệ thống điện tử hàng đầu và nguồn nhân lực chất lượng cao mà chính thái độ
của hành khách cũng đóng góp một phần không nhỏ. Tại các sân bay như John F
Kenedy của Mỹ hay sân bay Chicago, khi có loa thông báo “Xin quý hành khách
hãy chờ đợi” thì hành khách hãy chờ đợi, nhưng ở sân bay của Hàn Quốc, hành
khách sẽ không nghiễm nhiên ngồi đợi như vậy mà sẽ tập trung lại để kháng
một bước trong cuộc cách mạng công nghiệp, trong thời gian qua Hàn Quốc đã
tiến hành hai cuộc chiến vô cùng khắc nghiệt là “cuộc chiến theo đuổi” và “cuộc
chiến tốc độ”. Có thể nói hai cuộc chiến này đã phần nào thành công và qua đó
người Hàn Quốc cũng đã nhận thức được tầm quan trọng của tốc độ.
Nguyên nhân thứ 3 là nhờ sản vật lịch sử, Hàn Quốc đã trải qua một thời
gian dài chịu ách thống trị của thế lực ngoại xâm và đặc biệt là cuộc chiến tranh
liên Triều nổ ra ngày 25/6/1950. Để có thể sinh tồn, người Hàn Quốc không còn
cách nào khác là phải nhanh chóng đi sơ tán và nhiều người khẳng định quá
trình đó đã giúp tăng tính tốc độ của người Hàn Quốc.
Lý do thứ tư là bởi kinh nghiệm thành công của việc kinh doanh tốc độ.
Ngày nay, các tập đoàn lớn của Hàn Quốc như Samsung, LG, Poso, Hyundai…
có thể tăng cường năng lực cạnh tranh trên toàn thế giới cũng là nhờ tốc độ.
Việc nhanh chóng phát triển sản phẩm mới, thay đổi thiết kế, nhanh chóng quyết
định ý tưởng, dịch vụ… đã giúp tăng cường năng lực cạnh tranh và mức độ làm
hài lòng khách hàng, qua đó dần dần nâng cao năng lực tốc độ. Việc Hàn Quốc
trở thành nước nhanh nhất trên thế giới như vậy có thể nói là sản phẩm phức hợp
bởi nhiều yếu tố như công nghệ thông tin, giáo dục, hiệu quả học tập, yếu tố văn
hóa, yếu tố tâm lý, yếu tố lịch sử…
Ngày nay, Hàn Quốc đã hoàn thiện cơ sở hạ tầng tốc độ với nền tảng là
công nghệ thông tin và tất cả các doanh nghiệp đều đang thực hiện kinh doanh
tốc độ, dịch vụ nhanh chóng. Khách du lịch và các thương gia đến từ khắp nơi
trên thế giới đều cho biết cú sốc văn hóa đầu tiên họ cảm nhận khi đặt chân đến
Hàn Quốc là “nhanh nhanh”. Và đây cũng là từ tiếng Hàn đầu tiên họ học. Học
giả tương lai nổi tiếng thế giới là Alvin Topler từng khẳng định thời đại thế giới
chia thành nước mạnh, nước yếu; nước lớn, nước nhỏ đã qua và nay là thời đại
thế giới chia thành nước nhanh và nước chậm. Nước nhanh và nước chậm,
doanh nghiệp nhanh và doanh nghiệp chậm, giao thông nhanh và giao thông
chậm, vũ khí nhanh và vũ khí chậm, người nhanh và người chậm… Sự nhanh và
chậm sẽ quyết định năng lực cạnh tranh.
Hàn Quốc là nước nhanh nhất thế giới. Việc Hàn Quốc gia nhập các nước
người đi tiên phong trên thế giới trong việc đối phó trước với biến đổi khí hậu
thông qua tăng trưởng xanh. Trong các lĩnh vực hợp tác kinh tế, viện trợ toàn
cầu ông cũng di chuyển rất nhanh. Tôi cho rằng đây chính là động lực giúp Hàn
Quốc là nước đầu tiên trong số thành viên OECD thoát khỏi khủng hoảng kinh
tế toàn cầu. Bên cạnh đó, nó cũng giúp nâng cao vị thế của Hàn Quốc trên
trường quốc tế. Trong tương lai, Việt Nam và Hàn Quốc sẽ tiếp tục tăng cường
hợp tác song phương trong các lĩnh vực hành chính nhanh như lĩnh vực giáo dục
và xây dựng hệ thống chính phủ điện tử.
5. Đào tạo cán bộ Việt Nam
9
COTI đã và đang tiến hành đào tạo các cán bộ ưu tú của Việt Nam và
trong thời gian qua đã có 252 cán bộ Việt Nam được tham gia đào tạo. Riêng
năm 2012, đã có thêm các cán bộ của Việt Nam sang Hàn Quốc tham gia khóa
đào tạo phát triển hành chính quốc tế. Tất cả 252 học viên này sẽ đóng vai trò vô
cùng quan trọng đối với việc thúc đẩy mối quan hệ hai nước. Bên cạnh đó,
COTI phối hợp với tổ chức KOICA triển khai Chương trình tăng cường năng
lực cấp lãnh đạo tương lai Việt Nam. Chương trình này được thực hiện trong 3
năm từ 2013 - 2015 với quy mô 800 nghìn USD nhằm tăng cường sự hợp tác
giữa hai nước, chia sẻ kinh nghiệm phát triển và chính sách của Hàn Quốc thông
qua việc xây dựng mạng lưới với các cán bộ cấp lãnh đạo tương lai Việt Nam.
Tôi cho rằng, tính cần mẫn và trung thành của người Việt Nam sẽ là nhân
tố quan trọng thúc đẩy sự phát triển kinh tế của Việt Nam. Nếu Việt Nam tiếp
tục duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế như hiện nay thì Việt Nam sẽ vươn lên trở
thành nước dẫn đầu trong khu vực Đông Nam Á. Tôi hi vọng rằng trong thời
gian tới, mối quan hệ giữa Việt Nam và Hàn Quốc sẽ tiếp tục phát triển hơn nữa
thông qua sự giao lưu, hợp tác văn hóa và giáo dục. Và tôi cũng hi vọng rằng,
hai nước sẽ cùng đóng góp cho thế giới thông qua việc chia sẻ kinh nghiệm phát
triển của hai nước với các nước đang phát triển.
6. Kết luận
Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới Ngài Giám đốc Học viện