MỤC LỤC
1
A.LỞI MỞ ĐẦU
Trong lịch sử tố tụng Việt Nam đã có nhiều vụ án oan gây chấn động như: Vụ án
Vườn điều (Bình Thuận), vụ án Bùi Minh Hải (Đồng Nai), Trần Văn Tiến (Tiền
Giang), Nguyễn Huy Hùng (Tây Ninh), Lương Ngọc Phi (Thái Bình)… Và mới đây
nhất, dư luận lại tiếp tục bị “rung động” với vụ án oan của Nguyễn Thanh Chấn ở Bắc
Giang. Vì những “sai sót” của các cơ quan tiến hành tố tụng, nhất là cơ quan điều tra
mà không ít gia đình (bị oan sai) đã tan cửa nát nhà, với những nỗi đau, những tổn
thất không thể bù đáp. Do vậy, việc bồi thường thiệt hại cho người bị oan do người có
thẩm quyền trong hoạt động tố tụng hình sự gây ra phải quyết liệt hơn. Để làm rõ hơn
nữa vấn đề bồi thường thiệt hại do người có thẩm quyền của cơ quan tiến hành tố tụng
gây ra, nhóm em xin lựa chọn vụ án ông Nguyễn Thanh Chấn ở Bắc Giang nhằm
xác định chủ thể và mức bồi thường thiệt hại đối với vụ án oan sai này.
B.NỘI DUNG
1. Xác định các loại thiệt hại mà người gây thiệt hại phải bồi thường thiệt hại ?
Thiệt hại là điều kiện phát sinh trách nhiệm bồi thường. Thiệt hại ngoài hợp đồng
bao gồm; thiệt hại về vật chất và thiệt hai về tinh thần. Dưới đây nhóm em xin đưa ra
cụ thể các loại thiệt hại trong vụ án ông Nguyễn Thanh Chấn
Trả lời: Các loại thiệt hại trong vụ án này là:
• Thiệt hại do tài sản bị xâm phạm
• Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm
• Thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm
Dưới đây nhóm em xin trình bày cụ thể về các loại thiệt hại này như sau:
a.Về thiệt hại do tài sản về xâm phạm
1.Thiệt hại do tài sản bị xâm phạm được bồi thường
2
Trước hết, theo tin tức báo thì “Theo đó thì trước khi bị bắt, công việc của ông là
"vận chuyển bằng xe ngựa, nấu rượu, xát gạo, nuôi lợn, bán quán Tổng thu nhập
một ngày là 280.000đ.”
1

b. Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm
b.1.Đối với thiệt hại vật chất
Theo khoản 1 điều 609 BLDS và điều 49 luật trách nhiệm bồi thường nhà nước
năm 2009, ông Chấn phải được bồi thường thiệt hại về vật chất do bị tổn hại về sức
khoẻ.
1.Thiệt hại về vật chất do bị tổn hại về sức khỏe được hiểu là:
Thứ nhất là chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi dưỡng, phục hồi sức khoẻ và
chức năng bị mất, bị giảm sút của người bị thiệt hại. (phải kèm theo hồ sơ bệnh án,
hóa đơn, chứng từ, xác nhận liên quan đến các chi phí trên).
Sau hơn 10 năm ngồi tù oan, sau khi trở về nhà, ông thường xuyên đau đầu, nhiều
lần phải vào bệnh viện tâm thần Bắc Giang khám, mua thuốc. Bà Chiến, vợ ông Chấn
bảo ông vẫn thường xuyên nằm mơ thấy những ngày trong tù từ cảnh tranh nhau chỗ
nằm đến nước uống…Những năm tháng ngồi trong tù đã ảnh hưởng tới sức khỏe của
ông Chấn, do đó, cần phải được bồi thường về các chi phí khám chữa bệnh của ông
Chấn.
Thứ hai là thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút của người bị thiệt hại theo quy
định tại Điều 46 của Luật trách nhiệm bồi thường nhà nước
Điều này được hiểu là trước khi sức khỏe bị xâm hại, ông Chấn có thu nhập này,
tuy nhiên sau khi bị xâm hại thì thu nhập đó không còn nữa hoặc bị giảm sút phần
nào. Có thể dễ dàng nhận thấy rằng khi ông Chấn phải ngồi tù thì ông không thể kiếm
được thu nhập và đây chính là thu nhập thực tế bị mất của ông ( kết hợp với phần thiệt
hại về tài sản bị xâm phạm – như trên)
4
Thứ ba là chi phí hợp lý và thu nhập thực tế bị mất của người chăm sóc người bị
thiệt hại trong thời gian điều trị. (Kèm theo giấy tờ chứng minh những khoản tiền
trên)
Trong trường hợp người bị thiệt hại mất khả năng lao động và cần có người thường
xuyên chăm sóc thì thiệt hại được bồi thường bao gồm chi phí hợp lý cho việc chăm
sóc người bị thiệt hại và khoản cấp dưỡng cho những người mà người bị thiệt hại
đang thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng. Khoản cấp dưỡng hàng tháng được xác định là

Nguyễn Thị Chiến - vợ ông Chấn - lại phải quay lại bệnh viện tâm thần để điều
trị dứt điểm bệnh tình của mình.
c.Thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm
Ngoài những thiệt hại về vật chất và tinh thần ông Chấn còn bị thiệt hại về do danh
dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm hại.
Danh dự, nhân phẩm, uy tín là các yếu tố gắn liền với nhân thân của mỗi người.
Đối với ông Chấn việc bị chịu tội danh giết người oan trong suốt mười năm đã ảnh
hưởng rất lớn đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân ông và gia đình. Một con
người lương thiện tự dưng bị kết án oan, hơn nữa là tội danh giết người sẽ khiến cho
dư luận, làng xóm kì thị, có cái nhìn khác đối với ông Chấn. Tổn thất này khó có thể
đưa ra đong đếm bằng vật chất. Khoản 1 Điều 611 BLDS 2005 có quy định:
“1. Thiệt hại do danh dự, nhân phẩm uy tín của cá nhân bị xâm phạm, thiệt hại do
danh dự, nhân phảm, uy tín của pháp nhân, chủ thể khác bị xâm hại bao gồm:
a) Chi phí hợp lý để han chế, khắc phụ thiệt hại;
b) Thu nhâp thực tế bị mất hoặc giảm sút”
Có thể nói đây là thiệt hại về tinh thân rất là lớn đối với ông Chấn, bởi lẽ cái tội
dnah giết người từ xưa đến nay luôn là một tội rất nghiêm trọng, mọi người sẽ nhìn
ông Chấn và vợ con ông với ánh mắt khác
6
Ngoài ra thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm ở đây còn có thể
được xác định là việc mà người thân ông Chấn bị ảnh hưởng, họ sẽ phải đối diện với
mọi người ra sao trong suốt mười năm đó, chồng là một kẻ giết người, cha là một tội
phạm thì liệu rằng có ai mà không đau lòn. Sau khi ông được thả mọi người có thể
nhìn thấy những giọt nước mắt hạnh phúc trong ông và gia đình, bạn bè, tuy nhiên
dnah dự của ông thì rất lâu sau mới có thể phục hồi được
2.Đưa ra quan điểm về chủ thể phải bồi thường, mức bồi thường thiệt hại…?
Từ những thiệt hại được xác định trên nhóm em xin đưa ra quan điểm về chủ thể
phải bồi thường, mức bồi thường thiệt hại và một số vấn đề khác liên quan
-Trước hết, xác định trong tình huống này là trường hợp bồi thường thiệt hại
(BTTH) do người có thẩm quyền của cơ quan tiến hành tố tụng gây ra (Điều 620,

THƯỜNG CỦA NHÀ NƯỚC TRONG HOẠT ĐỘNG TỐ TỤNG HÌNH SỰ :
“Người đã chấp hành xong hoặc đang chấp hành hình phạt tù có thời hạn, tù chung
thân, người đã bị kết án tử hình, người đã bị thi hành án tử hình thuộc trường hợp
quy định tại khoản 2 Điều 26 Luật trách nhiệm bôi thường nhà nước năm 2009 được
bồi thường thiệt hại khi có bản án, quyết định của Tòa án có thẩm quyền đã có hiệu
lực pháp luật xác định người đó không thực hiện hành vi phạm tội hoặc hành vi của
người đó không cấu thành tội phạm”.
Tuy nhiên, trên thực tế nếu căn cứ vào quy định tại khoản 2 Điều 32 Luật trách
nhiệm bồi thường của Nhà nước thì Tòa án cấp phúc thẩm có trách nhiệm bồi
thường thiệt hại trong vụ của ông Nguyễn Thanh Chấn. Vì tòa là cơ quan ra quyết
định cuối cùng. Tuy nhiên vì trong vụ án ông Nguyễn Thanh Chấn sai trong rất nhiều
khâu nên các cơ quan nào sai từ đâu sẽ phải chịu trách nhiệm đến đó
8
Do cơ quan tòa án này đã xử phúc thẩm và ra bản án có hiệu lực pháp luật đối với
ông Chấn (tù chung thân về tội giết người), dẫn đến việc công dân này phải ngồi tù
oan suốt 10 năm.
Thứ nhất, quan điểm về chủ thể và mức bồi thường thiệt hại do bị ngồi tù oan
trong mười năm mà bị mất thu nhập trong lao động của ông Chấn, vợ ông Chấn, con
cái, chi phí thực tế người bị thiệt hại đã bỏ ra trong quá trình điều tra, truy tố xét xử.
Theo quy định tại Luật trách nhiệm bồi thường của Nhà nước; Căn cứ qui định của
Chính phủ về mức lương tối thiểu tại thời điểm hiện nay; Căn cứ hướng dẫn tại Thông
tư liên tịch số 05/2012/TTLT-VKSNDTC-TANDTC- BCA-BTP-BQP-BTC-
BNN&PTNT ngày 02/11/2012, thì cơ quan tố tụng đã gây ra oan sai sẽ phải có trách
nhiệm bồi thường cho ông Chấn một số các khoản thiệt hại:
(Tổng số ngày ông Chấn bị giam giữ là Theo tính toán, kể từ khi bị bắt do bị tình
nghi giết người vào ngày 28.9.2003 đến khi được thả tự do - ngày 4.11.2013, ông
Nguyễn Thanh Chấn bị giam 3698 ngày)
+khoản thiệt hại về vật chất (Tạm thời chỉ tính về khoản thiệt hại do thu nhập thực
tế bị mất hoặc bị giảm sút) sẽ được tính theo phương thức, cách thức cụ thể là:
• Khoản 3 điều 46 luật bồi thường trách nhiệm nhà nước năm 2009: “ Cá

Nhà nước quy định là 1.000.000 đồng, do đó một ngày lương tối thiểu sẽ là:
1.000.000 đồng : 22 = 52.272 đồng.
b) Thời gian để tính bồi thường thiệt hại được xác định kể từ ngày người bị thiệt
hại bị tạm giữ hoặc bị khởi tố bị can cho đến ngày có bản án, quyết định của cơ quan
có thẩm quyền trong hoạt động tố tụng hình sự xác định người đó không thực hiện
hành vi vi phạm pháp luật hoặc không thực hiện hành vi phạm tội thuộc trường hợp
được bồi thường quy định tại Điều 26 Luật TNBTCNN và hướng dẫn tại Điều 2
10
Thông tư liên tịch này. Trong đó phải xác định cụ thể số ngày bị tạm giữ, tạm giam,
chấp hành hình phạt tù và số ngày được tại ngoại.
(3.686 x 3 + 80 ngày) x 52.272đồng/ngày = 582.205.536 đồng.
Tổng thiệt hại về vật chất và thiệt hại do tổn thất về tinh thần mà cơ quan tiến hành
tố tụng gây ra oan sai cần phải bồi thường ngay cho ông Chấn tạm tính là:
192.674.592 đồng + 582.205.536 đồng = 774.880.128đồng.
Ngoài ra, cơ quan tiến hành tố tụng đã gây ra oan sai có thể được xem xét và có
thể sẽ phải bồi thường cho ông Chấn các khoản thiệt hại khác như: Thiệt hại do tài sản
bị xâm phạm; Thiệt hại về vật chất do bị tổn hại về sức khỏe; Chi phí thực tế người bị
thiệt hại đã bỏ ra trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử; Thiệt hại do tổn thất về tinh
thần trong trường hợp sức khỏe bị xâm phạm …v.v, nếu như ông Chấn đưa ra căn cứ
để chứng minh các khoản thiệt hại này và có yêu cầu bồi thường.
 Do đó
• chủ thể phải bồi thường về việc tạm giữ, tạm giam là: cơ quan điều tra
• chủ thể phải bồi thường do việc tuyên bị cáo ngồi tù: Toà án cấp phúc
thẩm ( khoản 2 điều 32 Luật trách nhiệm bồi thường nhà nước)
Thứ hai, quan điểm về chủ thể và mức bồi thường thiệt hại về sức khỏe, tinh thần
do bị dùng nhục hình, bị bức cung, mớm cung trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử
Thực tế, đối với những vụ án hình sự oan sai, sai phạm bắt đầu xuyên suốt từ quá
trình điều tra, truy tố đến xét xử. Cụ thể trong vụ án của ông Chấn, cơ quan điều tra
chuyển vụ án sang Viện Kiểm sát, Viện Kiểm sát có cáo trạng đưa ra tòa đề nghị truy
tố, tiếp theo Tòa đưa ra bản án, … có rất nhiều quá trình như vậy nhưng chúng ta đặt

ông Chấn, bỏ qua những chứng cứ, tài liệu có tính chất gỡ tội cho ông Chấn. Tiếp đó,
ngày 3/12/2003, cơ quan điều tra đã ra bản kết luận điều tra vụ án và chuyển hồ sơ để
nghị Viện kiểm sát truy tố bị can Nguyễn Thanh Chấn về tội giết người. Ngày
10/2/2004, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bắc Giang ra bản Cáo trạng – quyết định truy
tố bị can Nguyễn Thanh Chấn về tội giết người theo quy định tại điểm n, khoản 1,
12
điều 93 Bộ Luật Hình sự. Trong quá trình truy tố xét xử: Tại tại các phiên tòa sơ thẩm
và phúc thẩm, bị cáo Chấn luôn khai không thực hiện hành vi giết người. Sở dĩ có lời
khai nhận tội tại cơ quan điều tra là do bị ép cung, mớm cung, bức cung. Trong lúc đó
chứng cứ buộc tội ông Chấn rất lỏng lẻo, thiếu logic, có sự mâu thuẫn về thời gian, về
mô tả vật chứng, dấu vết, việc thực nghiệm hiện trường; hồ sơ vụ án có nhiều chứng
cứ, tài liệu gỡ tội cho ông Chấn…
 Do đó, có thể khẳng định rằng thiệt hại về sức khỏe, tinh thần do bị dùng
nhục hình, bị bức cung, mớm cung trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử, chủ
thể phải chịu trách nhiệm bồi thường là Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh
Bắc Giang.
Về mức bồi thường đối với thiệt hại về sức khỏe, tinh thần do bị dùng nhục hình, bị
bức cung, mớm cung trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử, nên áp dụng luật để giải
quyết bồi thường: Điều 65, Khoản 2 Điều 66 Luật trách nhiệm bồi thường của Nhà
nước
Như vậy, nếu ông Nguyễn Thanh Chấn bị được cơ quan tiến hành tố tụng xác định
là đã bị truy tố, xét xử oan sai thì việc giải quyết phải bồi thường tại thời điểm hiện
nay sẽ phải áp dụng qui định của Luật trách nhiệm bồi thường của Nhà nước; Đã
được hướng dẫn cụ thể tại Thông tư liên tịch số 05/2012/TTLT-VKSNDTC-
TANDTC- BCA-BTP-BQP-BTC-BNN&PTNT ngày 02/11/2012 của Viện kiểm sát
nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao, Bộ công an, Bộ tư pháp, Bộ quốc phòng,
Bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn.
Việc giải quyết bồi thường nếu có oan sai: Đến thời điểm xác định mức bồi thường
thì ông Nguyễn Thanh Chấn đã bị tam giữ, tạm giam kể từ ngày 28/9/2003 đến ngày
4/11/2013. Căn cứ theo hướng dân tại Thông tư liên tịch số05/2012/TTLT-

2

• Theo khoản 2 điều 51 luật trách nhiệm bồi thường nhà nước năm 2009:
2 />14
“2. Trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày nhận được yêu cầu bằng văn bản về việc
khôi phục danh dự của người bị thiệt hại hoặc người đại diện hợp pháp của họ, cơ
quan có trách nhiệm bồi thường đã thụ lý vụ việc phải thực hiện việc xin lỗi, cải
chính công khai.
3. Việc xin lỗi, cải chính công khai được thực hiện bằng các hình thức sau đây:
a) Trực tiếp xin lỗi, cải chính công khai tại nơi cư trú hoặc nơi làm việc của người
bị thiệt hại có sự tham dự của đại diện chính quyền địa phương nơi người bị thiệt hại
cư trú, đại diện của cơ quan nơi người bị thiệt hại làm việc, đại diện của một tổ chức
chính trị - xã hội mà người bị thiệt hại là thành viên;
b) Đăng trên một tờ báo trung ương và một tờ báo địa phương trong ba số liên tiếp
theo yêu cầu của người bị thiệt hại hoặc đại diện hợp pháp của họ.”
Thứ tư, trách nhiệm bồi thường của người có thẩm quyền đã gây thiệt hại
Theo điều 620 BLDS bồi thường thiệt hại do người có thẩm quyền của cơ quan tiến
hành tố tụng gây ra: "Cơ quan tiến hành tố tụng có trách nhiệm yêu cầu người có
thẩm quyền đã gây thiệt hại phải hoàn trả một khoản tiền theo quy định của pháp
luật, nếu người có thẩm quyền có lỗi trong khi thi hành nhiệm vụ"
Như vậy sau khi cơ quan tiến hành tố tụng bồi thường thiệt hại do người có thẩm
quyền của mình gây ra khi thực hiện nhiệm vụ trong quá trình tiến hành tố tụng, cơ
quan tiến hành tố tụng có trách nhiệm yêu cầu người có thẩm quyền đã gây thiệt hại
phải hoàn trả một khoản tiền theo quy định của pháp luật, vì trong trường hợp này
người có thẩm quyền có lỗi trong khi thi hành nhiệm vụ.
Và theo Nghị định 47-CP ngày 03/5/1997 về việc giải quyết bồi thường thiệt hại do
công chức, viên chức nhà nước, người có thẩm quyền của cơ quan tiến hành tố tụng
gây ra, được quy định như sau:
"Điều 12 Công chức, viên chức nhà nước, người có thẩm quyền của cơ quan tiến
hành tố tụng phải hoàn trả khoản tiền mà cơ quan nhà nước, cơ quan tiến hành tố tụng

4.Luật trách nhiệm bồi thường của nhà nước năm 2009
5. Thông tư liên tịch số05/2012/TTLT-VKSNDTC-TANDTC- BCA-BTP-BQP-
BTC-BNN&PTNT ngày 02/11/2012
6.Nghị quyết của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao số 03 ngày
08/7/2006 hướng dẫn áp dụng một số quy định của BLDS năm 2005 về bồi thường
thiệt hại ngoài hợp đồng
7. />_cho_ong_Nguyen_Thanh_Chan.bgo
8. ai-phai-boi-
thuong html
9. />10. />11. />nghe-cu-20140102000003488.htm
12.Nghị quyết số 388/2003/NQ - UBTVQH11 ngày 17 tháng 3 năm 2003 của Ủy
ban thường vụ Quốc hội về bồi thường thiệt hại cho người bị oan do người có thẩm
quyền trong hoạt động tố tụng hình sự gây ra
17