Hoàn l u khí quy nư ể
Hoàn l u khí quy nư ể

Hoàn l u chung khí qu nư ể

Hoàn l u đ a ph ngư ị ươ

Hoàn l u Walker - Ensoư

Hoàn l u gió mùaư

Nhi u đ ng khí quy nễ ộ ể
Hoàn l u chung khí quy nư ể
Hoàn l u chung khí quy nư ể
Hoàn l u chung khí quy nư ể
Hoàn l u chung khí quy nư ể

Vai trò v n chuy n năng l ng do c khí quy n và đ i ậ ể ượ ả ể ạ
d ng đ m nh nươ ả ậ
Hoàn l u chung khí quy nư ể
Hoàn l u chung khí quy nư ể

H th ng chuy n đ ng ệ ố ể ộ khí quy n toàn c u ể ầ đ c hình ượ
thành b i s đ t nóng c a m t tr i ở ự ố ủ ặ ờ không đ ng đ u ồ ề gi a ữ
các vùng trên b m t trái đ t đ c g i là ề ặ ấ ượ ọ hoàn l u chung ư
khí quy n.ể
◦
Hoàn l u khí quy n là nhân t t o thành khí h u r t ư ể ố ạ ậ ấ
quan tr ng, vì có liên quan đ n s di chuy n c a các ọ ế ự ể ủ
kh i không khí có tính ch t v t lí khác nhau: nóng và ố ấ ậ
l nh, khô và m, n đ nh và b t n đ nh, ạ ẩ ổ ị ấ ổ ị

H ng gió th nh hành ướ ị
t i b m t s là ạ ề ặ ẽ
h ng v xích đ oướ ề ạ .
Hoàn l u chung khí quy nư ể
Hoàn l u chung khí quy nư ể

Hoàn l u khí quy n v i trái đ t quayư ể ớ ấ
Hoàn l u chung khí quy nư ể
Hoàn l u chung khí quy nư ể
Hoàn l u chung khí quy nư ể
Hoàn l u chung khí quy nư ể
A. Hoàn l u Hadleyư
•
Không khí nóng xích đ o chuy n đ ng thăng lên r i ở ạ ể ộ ồ
th i theo kinh tuy n v phía 2 c c.ổ ế ề ự
•
Dòng trên cao th i v c c do nh h ng c a l c ổ ề ự ả ưở ủ ự
Coriolis, BBC b l ch v phía bên ph i t o thành h ng ị ệ ề ả ạ ướ
tây nam (SW); NBC b l ch v bên trái thành h ng tây ị ệ ề ướ
b c (NW).ắ
•
Dòng h ng c c trên cao h i t và giáng xu ng mi n ướ ự ộ ụ ố ở ề
c n nhi t đ i. ậ ệ ớ
•
Khi dáng xu ng t ng th p, dòng khí l i phân k v xích ố ở ầ ấ ạ ỳ ề
đ o và phía c c.ạ ự
•
Dòng h ng v xích đ o do nh h ng c a l c Coriolis, ướ ề ạ ả ưở ủ ự
BBC thành gió đông b c (NE), NBC thành gió đông nam ắ
(SE).

chuy n đ ng thăng lên r i đi v phía c c t o thành gió ể ộ ồ ề ự ạ
tây nam t ng đ i l u trên.ở ầ ố ư
•
Gió tây nam vùng c c h i t v i nhau r i giáng xu ng ự ộ ụ ớ ồ ố
t o thành vòng hoàn l u khép kín.ạ ư
Hoàn l u chung khí quy nư ể
Hoàn l u chung khí quy nư ể
C. Hoàn l u Ferrelư
•
Vòng hoàn l u này n i v i hai vòng hoàn l u trên thành ư ố ớ ư
m t h th ngộ ệ ố
•
Trong t ng đ i l u d i, vòng hoàn l u n m trong đ i ầ ố ư ướ ư ằ ớ
30
0
- 60
0
m i bán c u v i gió tây th nh hànhỗ ầ ớ ị
•
Đ i gió tây t ng th p đ c g i là đ i gió tây v đ trung ớ ầ ấ ượ ọ ớ ĩ ộ
bình.
•
Phía trên, trong t ng đ i l u trê gió tây m r ng t o ầ ố ư ở ộ ạ
thành m t đ i gió tây duy nh t phát tri n t xích đ o v ộ ớ ấ ể ừ ạ ề
c c.ự
•
Khi đ n c c thì h i t và thăng lên đ n đ cao kho ng ế ự ộ ụ ế ộ ả
16-20km, r i chuy n đ ng v xích đ o, t o thành đ i gió ồ ể ộ ề ạ ạ ớ
đông b c bao trùm t c c t i xích đ o.ắ ừ ự ớ ạ
Hoàn l u chung khí quy nư ể

33
3
3
4
5
6
6
Hoàn l u chung khí quy nư ể
Hoàn l u chung khí quy nư ể

Phân b khí áp nh th nào đ có h th ng hoàn l u nh ố ư ế ể ệ ố ư ư
trên?
◦
b m t, t xích đ o đ n c c, các d i áp th p và đ i Ở ề ặ ừ ạ ế ự ả ấ ớ
áp cao phân b xen k nhau. ố ẽ
◦
Có hai d i áp th p, m t d i n m xích đ o (rãnh th p ả ấ ộ ả ằ ở ạ ấ
xích đ o) và m t d i n m v tuy n 60ạ ộ ả ằ ở ĩ ế
0
;
◦
Còn hai đ i áp cao, m t đ i n m v tuy n 30ớ ộ ớ ằ ở ĩ ế
0
(đ i áp ớ
cao c n nhi t đ i) và m t đ i n m vùng c c. ậ ệ ớ ộ ớ ằ ở ự
◦
Trên t ng đ i l u trên, vùng xích đ o t n t i áp cao, ầ ố ư ở ạ ồ ạ ở
vùng c c t n t i áp th p. ự ồ ạ ấ
◦
Còn trên t ng bình l u, vùng xích đ o t n t i áp th p, ầ ư ở ạ ồ ạ ấ

t n t i ch y u trên các đ i ồ ạ ủ ế ạ
d ng.ươ
◦
Trên l c đ a nó b các áp cao ụ ị ị
l nh v mùa đông và áp th p ạ ề ấ
nóng v mùa hè chia c t ??.ề ắ
Hoàn l u chung khí quy nư ể
Hoàn l u chung khí quy nư ể
◦
Rãnh th p xích đ o và d i áp th p vùng v đ cao c ng ấ ạ ả ấ ĩ ộ ũ
không là d i liên t c.ả ụ
◦
Hai áp cao vùng c c không ph i lúc nào c ng n m đúng ự ả ũ ằ
vùng c c, đ c bi t là áp cao c c b c; ch ng h n vào mùa ự ặ ệ ự ắ ẳ ạ
đông BBC n i l nh nh t và d n đ n khí áp cao nh t ở ơ ạ ấ ẫ ế ấ
không ph i là c c b c mà vùng Siberia và B c M . V ả ở ự ắ ở ắ ỹ ề
mùa hè, nóng nh t không ph i xích đ o mà là B c Phi, ấ ả ở ạ ở ắ
châu Á và B c M .ắ ỹ
◦
Hình 2.10a và 2.10b mô t s phân b khí áp trung bình và ả ự ố
tr ng hoàn l u trung bình tháng 1 và tháng 7ườ ư
◦
Mô t v trí, c ng đ c a các trung tâm khí áp (các áp cao ả ị ườ ộ ủ
c n nhiêt đ i, rãnh xích đ o, áp th p vùng v đ cao, áp cao ậ ớ ạ ấ ĩ ộ
c c?ự
Tr ng áp và hoàn l u trung bình tháng 1ườ ư
Tr ng áp và hoàn l u trung bình tháng 1ườ ư
Tr ng áp và hoàn l u trung bình tháng 7ườ ư