10 Kỹ năng sống dành cho thanh thiếu niên

KỸ NĂNG QUYẾT ĐỊNH

I) MỤC ĐÍCH: giúp trẻ:
1. Nhận thức rằng cuộc sống là một chuỗi dài lấy quyết đònh và chúng thuộc về trách
nhiệm của chúng ta.
2. Rằng các quyết đònh lớn nhỏ đều sẽ ảnh hưởng đến tương lai của chúng ta.
3. Nắm bắt các bước trong tiến trình lấy quyết đònh.
4. Nhận thức rằng thông tin đúng chưa đủ; mà cần phải ý thức về những áp lực xã hội
ảnh hưởng đến quyết đònh của chúng ta, để chọn lựa đúng.
II) PHƯƠNG TIỆN:
1. Băng keo + bút lông + giấy A0
2. 4 túi nilông hoặc túi giấy đục, để không nhìn thấy xuyên qua túi. Trong đó có để
các đồ vật:
a. túi 1: 1 tờ giấy nợ
b. túi 2: củ hành tây
c. túi 3: chai nước cam chứa nước lã
d. túi 4: cái bánh và gói cát
III) THỜI GIAN: 150 phút trở lên. Tuỳ số nhóm nhưng không nên nhiều quá 5 nhóm.
IV) TIẾN HÀNH:
1. Thế nào là lấy quyết đònh? (10 phút)
Họp cả lớp đề nghò trả lời câu hỏi sau đây: “xin bạn hãy cho những ví dụ về những
quyết đònh mà ta phải chọn trong đời thường”.
HDV ghi các ý kiến phát biểu trên bảng hoặc trên tờ giấy A0.
Đúc kết: ta luôn luôn lấy quyết đònh từ nhỏ tới lớn. Ví dụ như chọn quần áo đi chơi,
đi học, nhận hay không nhận lời mời đi dự tiệc, tham gia nhóm bạn, hút hay không hút
thuốc, chọn ngành nghề tương lai, chọn người bạn đời …
2. Ta thường lấy quyết đònh như thế nào? (20 phút trở lên)
Đăït 4 cái túi (đã cột kín miệng) trên bàn.
Đề nghò 3 em tình nguyện lên tham gia trò chơi.

Nêu ví dụ về những quyết đònh hú hoạ, vội vã, thiếu suy nghó mà bạn trẻ thường gặp
phải và hậu quả ra sao. Mời vài bạn nêu lên ví dụ.
HDV tóm lại: ta thường lấy quyết đònh một cách thiếu thông tin, thiếu suy nghó và
hậu quả thật đáng tiếc như vừa thấy. Cần học kỹ năng lấy quyết đònh theo một tiến trình
khoa học nhất đònh. (hướng dẫn viên cần đưa ví dụ cụ thể)
3. Các bước của quá trình lấy quyết đònh:
HDV viết trên bảng hay trên tờ giấy A0 tình huống sau:
a. Tình huống 1 : “Sang là một học sinh giỏi toán sắp lên lớp 12. Sang bắt đầu
suy nghó về ngành nghề tương lai nhưng còn mù mờ và thậm chí rối rắm. Đại
gia đình và gia đình riêng của Sang có nhiều người làm bác só. Họ coi chuyện
nối tiếp nghề nghiệp của cha anh là trung thành với truyền thống gia đình và
chứng minh lòng hiếu thảo. Xuân, bạn gái của Sang cho rằng giỏi toán, theo sự
10 Kỹ năng sống dành cho thanh thiếu niên

nghiệp kinh doanh tốt hơn vì sẽ làm giàu nhanh, mà làm giàu cho mình cũng là
làm giàu cho đất nước. Còn mấy đứa bạn thân nhất của Sang lại thích theo
ngành tin học. Chưa gì mà chúng nó rất thông thạo và có vẻ “sành điệu” trong
công nghệ thông tin. Sang cảm thấy hơi lạc lõng giữa chúng bạn. Sang âm
thầm nghó đến việc trở thành một giảng viên đại học nhưng nói ra sợ bạn bè
cho là không thức thời. Thực chất Sang cũng khó quyết đònh vì chỉ nghe loáng
thoáng về các ngành nghề nói trên.”
Thảo luận: Chia nhóm từ 5 – 7 em để thảo lụân: (15 phút)
o Nếu chọn một trong các lãnh vực công việc trên, Sang sẽ được gì và mất gì?
o Sang phải có những bước đi thế nào để có quyết đònh đúng nhất?
Các nhóm viết kết quả thảo luận trên tờ A0 và báo cáo trước lớp.
HDV tóm tắt và trình bày các bước của quá trình lấy quyết đònh. (HDV dùng ví dụ cụ
thể kèm theo )
 Xác đònh rõ ràng vấn đề là gì? ( Ví dụ : Chọn nghề )
 Thu thập thông tin cần thiết một cách khoa học ( Ví dụ : Theo dõi thông tin
trên báo , tham gia các buổi tư vấn hướng nghiệp )

nhân, giám đốc … 3 đứa đã có điện thoại di động. Thực chất nhà nào cũng có điện thoại
bàn, nhóm bạn bè Tân gặp nhau hằng ngày ở trường, nên nhu cầu về một chiếc điện thoại
di động là không có thật. Tuy nhiên, Tân cảm thấy bồn chồn vì 3 đứa bạn đã có. Tân thử
bàn với mẹ mình và đề nghò mẹ giúp 2/3 số tiền, còn Tân chòu 1/3. Mẹ đề nghò để Tân tự
quyết đònh.
Thảo luận nhóm:
a. Nếu là Tân, bạn quyết đònh như thế nào?
b. Làm thế nào để nhận thức ra và giảm bớt áp lực xã hội trong các quyết đònh của
ta?
V) TỔNG KẾT:
HDV: quyết đònh là một việc làm hằng ngày có ảnh hưởng mạnh mẽ tới cuộc sống
của chúng ta. Ngay từ khi còn rất nhỏ, chúng ta đã phải quyết đònh và nhận trách nhiệm
về các quyết đònh này. Càng lớn lên, những quyết đònh càng lớn, càng quan trọng và trách
nhiệm cá nhân càng cao.
Muốn lấy quyết đònh đúng, cần phải tuân theo một trình tự nhất đònh. Đồng thời phải
hết sức ý thức về những áp lực xã hội quanh ta.
Muốn vậy, cần phải có bản lónh vững vàng và có được những giá trò sống đúng.
Kỹ năng nhận thức bản thân và suy nghó có phán đoán rất quan trọng trong quá trình
lấy quyết đònh.