Chuyên đề 1:
HỆ THỐNG TÀI CHÍNH &
THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH Dr. Nguyễn Thị Lan
NỘI DUNG NGHIÊN CỨU:
1- Tiền tệ và tài chính
2- Hệ thống tài chính
3- Thị trường tài chính trong hệ thống tài
chính
4- So sánh các hệ thống tài chính

1-TIỀN TỆ VÀ TÀI CHÍNH
A- ĐẠI CƯƠNG VỀ TiỀN TỆ
B- ĐẠI CƯƠNG VỀ TÀI CHÍNH
4
A- Bản chất của tiền tệ là gì?
 Học thuyết về tiền tệ kim (TK 16): vàng,bạc tự
nhiên là tiền tệ.
Trường phái Tiền tệ duy danh (TK 18): tiền giấy và
tiền kim loại (vàng, bạc) là như nhau chỉ là dấu
hiệu thanh toán mà nhờ đó hàng hoá được lưu
thông.
 P.A Samuelson (TK 20): "Bản chất của tiền tệ là
để dùng làm phương tiện trao đổi”.
K.Marx (1818-1883): đi tìm bản chất của tiền tệ từ
nguồn gốc ra đời của nó là một hàng hoá đặc


Tại sao phải nghiên cứu nó?
7
Vai trò của tiền tệ
a) Đối với kinh tế vĩ mô:
 là công cụ để XD kế hoạch PTKT và thiết lập các MQH
cân đối lớn về mặt giá trị trong nền KT;
là công cụ để XD hệ thống các chỉ tiêu kiểm soát về mặt
giá trị đối với các hoạt động kinh tế;
là cơ sở hình thành nên hoạt động TC- TD nhằm phân
phối lại vốn tiền tệ trong toàn bộ nền KT.
b) Đối với kinh tế vi mô:
 thúc đẩy SX và trao đổi h.hoá mở rộng và phát triển;
 là phương tiện để đo lường tổng chi phí, tổng thu nhập,
xác định mức lãi, lỗ của DN  thúc đẩy khả năng cạnh
tranh của các DN Đo lượng tiền trong lưu thông (MS)

1. Khối tiền giao dịch (M1):
tiền mặt lưu hành,thẻ TD, NT tự do chuyển đổi, vàng,
ngân phiếu,TG không kỳ hạn.
2. Khối tiền mở rộng (M2):
- M1
- TG ngắn hạn, trái phiếu ngắn hạn
3. Khối tiền mở rộng (M3):
- M2
- TG dài hạn, trái phiếu dài hạn
4. Khối tiền tài sản (M4), bao gồm:

11
Quỹ tiền tệ?
Quỹ tiền tệ là một lượng nhất định các nguồn tài
chính huy động được để sử dụng cho mục đích
nhất định của chủ thể.
. Đặc điểm:
- Tính sở hữu
- Tính mục đích
- Tính vận động, thường xuyên liên tục
12
Chức năng của tài chính
a) Chức năng phân phối
Đó là chức năng mà nhờ vào đó, các nguồn tài
chính được đưa vào các quỹ tiền tệ (QTT) khác
nhau để sử dụng cho những mục đích nhất định
của các chủ thể trong xã hội.
b) Chức năng giám sát và điều chỉnh
Đó là chức năng mà nhờ vào đó việc kiểm tra bằng
đồng tiền được thực hiện đối với quá trình phân
phối của các nguồn tài chính và điều chỉnh chúng
theo các mục đích đã định. Mối quan hệ giữa 2 chức năng?
13
lưu ý:
(i) Quản lý tài chính là quản lý cả 2 mặt của nó.
(ii) Bản chất của tài chính - các QH phân phối chịu sự
chi phối bởi quy luật mức độ sở hữu nguồn lực.
(iii) Tài chính là công cụ phân phối Sp trong XH.Nó


 HTTC là tổng thể các hoạt động tài chính
trong các lĩnh vực khác nhau, nhưng có
quan hệ hữu cơ với nhau về việc hình
thành và sử dụng các QTT của các chủ
thể trong nền kinh tế.

2.2 Cấu trúc của hệ thống tài chính?
a) Đứng trên giác độ luân chuyển vốn thì hệ
thống tài chính bao gồm:
- Người tiết kiệm
- Người đầu tư
- Các trung gian tài chính
- Thị trường tài chính
Các trung gian
tài chính
Thị trường
tài chính
Người tiết kiệm:
1. Các hộ gia đình
2. Các DN
3. Chính phủ
4.Người nước ngoài
Người đầu tư:
1.Các DN
2.Chính phủ
3. Các hộ gia đình
4. Người nước ngoài

Vốn

Các khâu trong HTTC
(1). Tài chính DN: là khâu cơ sở trong HTTC quốc gia.
Đây là một "tụ điểm" của các nguồn TC gắn với việc tạo
lập và sử dụng QTT riêng có của DN  phục vụ cho
hoạt động SXKD của DN.
(2). Ngân sách nhà nước: là khâu chủ đạo trong HTTC
quốc gia. Đây là một "tụ điểm" của các nguồn TC gắn
với việc tạo lập và sử dụng QTT tập trung của Nhà nước
- quỹ NSNN phục vụ cho hoạt động của Nhà nước.
(3). Tài chính các tổ chức XH và hộ gia đình: Đây là một
"tụ điểm" của các nguồn TC gắn với việc tạo lập và sử
dụng quỹ tiền tệ riêng có của các tổ chức XH hoặc hộ
GĐ phục vụ cho mục đích tiêu dùng của tổ chức XH
hoặc hộ GĐ . 22
Các khâu trong HTTC
(4).Tài chính của các tổ chức trung gian tài
chính: Tài chính trung gian là “tụ điểm” của
các nguồn tài chính tạm thời nhàn rỗi. Các Quỹ
tài chính trung gian được tạo lập bằng việc thu
hút các nguồn TC tạm thời nhàn rỗi, sau đó
quỹ này được sử dụng để cho vay, theo
nguyên tắc hoàn trả có thời hạn và có lợi tức.


 Các trung gian TC bao gồm:
- Ngân hàng thương mại
- Các trung gian tài chính phi ngân hàng

 Sự phát triển của thị trường vốn:
- Tổng giá trị cổ phiếu niêm yết/GDP*
- Tổng giá trị trái phiếu công ty/GDP