CHUYÊN ĐỀ 5
HỆ THỐNG TIỀN TỆ &
KHỦNG HOẢNG TC-TT

1- Hệ thống tiền tệ
Chế độ tiền tệ là hình thức tổ chức llưu thông tiền tệ
củamột quốc gia đươc qui định thành luật pháp , trong đó
các nhân tố hợp thành của lưu thông tiền tệ được kết hợp
thành một khối thống nhất
1.1 Các yếu tố cấu thành chế độ lưu thông tiền tệ
.Kim lọai tiền tệ
.Đơn vị tiền tệ
.Qui định chế độ đúc tiền
.Qui định về chế độ lưu thông các dấu hiệu giá trị
1.2 Đồng tiền chung Châu Âu

Khối cộng đồng kinh tế Châu âu (EEC) được thành
lập năm 1957 theo Hiệp ước Roma gồm 6 nước
(Pháp, Đức, Bỉ, Hà Lan, Italy và Luxembourg).
Đến 1992 số thành viên đã tăng lên 12, ngày
7/12/1992 theo Hiệp ước Masstricht Liên minh
Châu Âu được thành lập, từ ngày 01/01/993 EEC
chính thức trở thành EU. Tính đến 01/2000 số
thành viên đã là 15 và với kế hoạch phát triển EU
trong tương lai số thành viên sẽ gia tăng
Đề án đồng tiền chung Châu Âu đã hình thành từ
1973, theo quy chế EEC No 907/73, Quỹ hợp tác
tiền tệ Châu Âu (FECOM) được thành lập, quỹ này
sử dụng đơn vị tiền tệ ghi sổ là ECU (European
Currency Unit) có giá trị cố định bằng 0,88867088

thể sau:
•
Tháng 05/1998 tại Bruxelles, Hội đồng Châu Âu đã
quyết định 3 vấn đề quan trọng:
•
Công bố sự ra đời của liên minh kinh tế và tiền tệ
Châu Âu gồm 11 nước thành viên trong khối EU,
các nước này đáp ứng đủ những điều kiện gia nhập
khu vực đồng Euro theo Hiệp ước Masstricht đó là:

* Bội chi ngân sách < 3% /GDP
*Mức dư nợ công không vượt quá 60%/GDP
*Lạm phát không vượt quá 1,5% mức bình quân
của 3 nước có mức tăng giá thấp nhất.
*Mức ổn định tỉ giá: có ít nhất 2 năm tuân thủ chế
độ tỉ giá và mức biến động tỉ giá do hệ thống tiền
tệ Châu Âu qui định.
*Lãi suất dài hạn không vượt quá 2% / mức
bình quân của 3 nước có mức tăng giá thấp nhất.
(theo các tiêu chuẩn trên ngoại trừ Hy Lạp không
đạt còn lại Anh, Thụy điển, Đan Mạch do những quy
chế riêng nên hiện các nước này tự nguyện chưa
gia nhập khối Euro)

2- Thành lập ngân hàng TW Châu Âu (BCE) chịu
trách nhiệm vận hành chính sách tiền tệ chung
Châu Âu từ 01/01/1999.
•
3- Công bố tỉ giá hối đoái song phương cố định
và vĩnh viễn giữa các đồng tiền thành viên.

Phân biệt giữa đồng ECU & đồng EURO ?
•
Vai trò của EURO trên TTTC quốc tế / Việt Nam ?

•
1.3 Triển vọng phát triển đồng tiền chung khu vực Đông
Nam Á
•
Tháng 11/1999 các nhà lãnh đạo ASEAN , TRUNG
QUỐC , HÀN QUỐC & NHẬT đã thống nhất đẩy nhanh
quá trình thành lập một thị trường chung
•
Tháng 5/2000 Bộ trưởng TC của ASEAN + 3 đã thỏa
thuận thông qua “ Sáng kiến Chiang Mai “ cho một KH
hợp tác TC-TT
•
Đầu năm 2006 , ADB đã có KH chuẩn bị thành lập
đồng tiền thống nhất Châu Á ( tên gọi có thể là ACU,
ASIO )
•
Tham gia KH có 10 nước ASEAN + 3 & tương lai có
thể thêm đặc khu HONGKONG cùng lãnh thổ Đài Loan
•
Ý tưởng này sẽ được đưa ra tại Hội nghị thượng đỉnh
Đông Á vào cuối năm 2006

•
* Điều kiện hình thành đồng tiền chung :
_ Cơ chế KT vĩ mô tương đồng
_ Hệ thống pháp luật tương đồng

CAMBODIA 295 291 283 296 310
INDONESIA 693 731 688 820 973
LAO 285 326 333 362

MALAYSIA 3485 3881 3698 3924 4198

MYANMAR 189 210 162 175 179
PHILIPPINES 1018 980 924 959 973
SINGAPORE 20.610 22.757 20.553 20.853 20.987
THAILAND 2046 2029 1887 2050 2291
VIETNAM 374 403 415 439 481

•
GDP bình quân đầu người khu vực Châu Á
-
SINGAPORE 41816 USD
-
HONGKONG 36217
-
NHẬT 30305
-
HÀN QUỐC 21283
-
MALAYSIA 11494
-
THÁI LAN 6846
-
TRUNG QUỐC 4091
-
INDONESIA 3191

+ Khủng hoảng cán cân thanh toán ( Crisis of balance
of payment ) …

•
Phương trình tổng quát nhận dạng khủng hoảng :

Cf = ( fo _ fi ) + S
* Cf : khủng hoảng TC
* fo : luồng tiền ra khỏi quỹ
* fi : luồng tiền vào quỹ
* S ( Financial stable constant ) : hằng số ổn định
TC phụ thuộc vào sự ổn định của : KT- CT –XH –
quan hệ quốc tế- khu vực &toàn cầu
* Các mô hình khủng hoảng

3- Giải pháp ngăn chặn , chống đỡ khủng hoảng:
•
1- Lành mạnh hóa hệ thống TC-TT :
_ Các khâu trong hệ thống TC
_ Các chính sách kinh tế vĩ mô
2- Tự do hóa TC theo lộ trình thận trọng &an toàn
_ Điều kiện KT vĩ mô ổn định
_ GC không bị bóp méo do Chính sách bảo hộ
hay kiểm soát giá
_ Kiểm soát trực tiếp được thay bằng hệ thống
luật & quy định phù hợp

•
3- Tăng cường giám sát & công khai TC
THIỆT HẠI DO KHỦNG HOẢNG NGÂN HÀNG

Khách hàng có thể vay không cần ký quỹ theo
thông lê (20/80)
-
Từ 2004-2006 cho vay cầm cố dưới chuẩn
chiếm 21% tổng các khoản cho vay cầm cố tăng
9% so với giai đoạn 1996-2004. Riêng 2006 quy
mô nợ dưới chuẩn là 600tỷ USD chiếm 25% thị
trường cho vay mua nhà

-
Đến 6/2007 giá trị chứng khoán cho vay dưới
chuẩn là 1300tỷ USD chiếm 19% giá trị thị
trường chứng khoán cho vay cầm cố
-
Hệ quả : cácNHTM không thể kiểm soát được
chất lượng tín dụng & khủng hoảng TD bùng nổ
cùng với thị trường BĐS bị vỡ bóng bóng vào
2006 đã đẩy nhanh cuộc khủng hoảng
-
Hàng loạt các công ty cho vay cầm cố phá sản
-
Thiệt hại của các tập đoàn NH lên đến hàng
trăm tỷ̉ USD ( CiTi-21tỷ, Merrill Lynch -25 tỷ )
-
Chính phủ Anh phải quốc hữu hóa Ngân hàng
Northern Rock để tránh nguy cơ khủng hoảng
NH

-
Từ cuối năm 2007 đến 4/2008 Fed phải liên
•
7/3/09 tập đoàn NH Lloyds tồn tại hơn 300
năm phải cầu cứu CP Anh trước nguy cơ
phá sản vì khoản tài sản độc hại lên đến
260 tỷ bảng Anh ( trước đó đã mua lại NH
Halifax-Bank of Scotland đang lỗ > 7tỷ
bảng Anh ) ngược lại CP Anh được nắm
giữ 77% cổ phiếu

-
Trung Quốc với gói kich thích kinh tế
586 tỷ USD !
-
Việt Nam với gói kích cầu 6 tỷ USD .
-
Nguồn : Tổng hợp