Chương 1 :
GIẢI PHẨU- SINH LÝ
HỆ TIÊU HÓA (P4)
(Anatomy and physiology of Digestive System)

Tiêu hóa ở ruột già gồm 2 quá trình
chính:
+ Quá trình lên men ( Do các vi sinh vật
hữu ích như ở dạ cỏ)
+ Quá trình thối rữa ( Do các vi khuẩn
gây thối, chủ yếu là E.coli)
V/ TIÊU HÓA Ở RUỘT GIÀ

+ Ruột già gồm 3 phần: Manh tràng, kết tràng và trực tràng
+ Đoạn cuối ruột non có van hồi manh tràng. Van nầy đóng
mở có chu kỳ (30-60 giây mở 1 lần) để thức ăn từ ruột non
vào ruột già
+ Van hoạt động theo cơ chế phản xạ. Thức ăn  đoạn cuối
hồi tràng  kích thích thụ quan cơ giới gây ra PX  mở
van, thức ăn đầy manh tràng  đóng lại
+ Ruột già có tuyến tiêu hóa nhưng dịch tiết ít, men ít, hoạt
động yếu  hoạt động do men từ ruột non chuyển xuống
+ Lớp niêm mạc ruột già cũng tiết dịch nhầy. Phần manh
tràng và kết tràng có phản ứng kiềm, phần trực tràng có
phản ứng toan

Figure 23.21a

Van hồi manh tràng
Ruột thừa

béo được hấp thu qua thành ruột già  gan như ở
dạ cỏ, thể khí được thải ra ngoài qua hậu môn.
•
Các vi sinh vật còn tổng hợp một số vitamin
nhóm B và K. Đặc biệt ruột già hấp thu nước
mạnh (làm cho phân khô)

 Kiểm tra Indical nước tiểu  thăm dò chức năng khử
độc gan
+ Sắc tố mật Bilirubin và Bilivecdin tới ruột già
chuyển thành Stercobilinogen (màu phân)
+Tác dụng sưởi ấm (nhiệt độ ruột già cao hơn các bộ
phận khác)
2/ Quá trình thối rữa:
Vi sinh vật gây thối rữa protein  sản phẩm thối
(Indol, Phenol, scatol, cresol và các khí có mùi thối
H
2
S, CO
2
, H
2
…) 1 phần theo phân ra ngoài, phần lớn
được hấp thu và đến gan khử độc tạo thành chất không
độc gọi chung là Indical được thải qua nước tiểu.

•
Quá trình lên men và thối rữa khác
nhau ở các loài gia súc
- Ở loài ăn thịt : Quá trình thối rữa lấn át

Figure 23.19a

Figure 23.19b

+Ruột già: Nước, Axit béo bay hơi, các chất có phân tử bé (rất ít), glucose, muối
(tiếp đường qua trực tràng)

+ Miệng : Rượu
+ Dạ dày: - Đơn: Nước, đường đơn, muối khoáng, a.a
- Kép: Axit béo bay hơi, NH
3
, a.a, muối khoáng
+ Ruột non: Nước, đường đơn, a.a, muối (niêm mạc nhiều
nếp nhăn, nhiều nhung mao

tăng diện tích bề mặt.
Trong các nhung mao có hệ thần kinh tạo co bóp cơ trơn

hút dinh dưỡng vào máu)
1/ Cơ quan hấp thu

2/ Cơ chế hấp thu:
Theo 2 cơ chế chính bị động và chủ động
b/ Hấp thu chủ động: Tùy thuộc nhu cầu cơ thể (ngược gradien)
Điều kiện: - Phải có chất mang (thường là protein)
- Tốn năng lượng do ATP cung cấp
+ Lọc qua: tùy thuộc vào Áp suất thủy tĩnh ruột và máu
Ruột co bóp

làm tăng P trong ruột đồng thời các nhung

chuyển theo vi kênh trong hệ lưới nội chất.
+Giai đoạn 3: CS C + S vào tế bào chất

mao quản
Quay lại màng vận chuyển chất khác
+ Hấp thu chủ động bằng chất mang
enzimenzim

3/ SỰ HẤP THU CÁC LOẠI THỨC ĂN
•
Gluxit
(thức ăn)
đường đơn

axit béo bay hơi

máu
•
Riêng gia súc non hấp thu đường kép (Lactose = Glucose+galactose)
•
V hấp thu tùy thuộc loại đường: G>F
•
Hấp thu đường nhờ vật tải qua 3 giai đoạn
•
Hấp thu đường tùy thuộc vào:
+[Đường] trong ruột non
+Đường 6C hấp thu nhanh hơn 5C do 6C vào thành ruột được
photphorin hóa

giảm [đường] máu