CHƯƠNG 8
Lớikhốngchếtrắcđịa
I.Kháiniệmlớikhốngchếtrắcđịa
* Khái niệm
L ới khống chế trắc địa là một hệ thống các điểm đ ợc chọn và đánh dấu trên mặt đất
bằng những mốc đặc biệt, sau đó dựa vào các số liệu đo đạc để tính ra tọa độ và độ
cao của chúng theo một hệ tọa độ và độ cao thống nhất.
* Nguyên tắc xây dựng
L ới khống chế trắc địa đ ợc xây dựng theo nguyên tắc từ tổng quát đến chi tiết, từ
độ chính xác cao đến độ chính xác thấp.
* Phân loại
L ới khống chế trắc địa
-
L ới khống chế mặt bằng nhà n ớc
-
L ới khống chế mặt bằng khu vực
-
L ới khống chế mặt bằng đo vẽ
-
L ới khống chế chuyên dùng
-
L ới độ cao nhà n ớc hạng I,II,III,IV
-
L ới độ cao kỹ thuật
-
L ới độ cao đo vẽ
-
L ới độ cao chuyên dùng
L ới khống chế mặt bằng L ới khống chế độ cao
* Mục đích
Xây dựng hệ thống l ới Quốc gia, là cơ sở để đo vẽ, thành lập bản đồ, xác định hình

Lớikhốngchếmặtbằngkhuvựcvớiphạmvirộnglớncóthểtơngđơngvớilới
khốngchếmặtbằnghạngIVnhànớc,vớiphạmvibìnhthờngthìxâydựnglới
giảitíchcấp1,cấp2hoặcđờngchuyềncấp1,cấp2.
Sơđồlớimặtbằngkhuvực
C
A
B
1
a)Chêmđiểm
A
B
C
1
2
b)Hìnhquạt
A
1
2
3
c)Tứgiáctrắcđịa
A
B
1
2
3
4
d)Đagiáctrungtâm
A
B
1

đ
) ta tính chuyền ra các góc định h ớng của tất cả các
cạnh. Dựa vào tọa độ của điểm đầu A( X
A
, Y
A
) ta sẽ tính chuyển ra tọa độ của tất
cả các điểm đ ờng chuyền (X
i
, Y
i
).
-Nguyêntắcthànhlập
* Đ ờng chuyền đặt ở nơi bằng phẳng đất cứng thuận tiện cho công tác đo đạc sau
này. Ví dụ: Đặt theo đ ờng xe lửa, đ ờng ô tô, đ ờng mòn, dọc hai bờ sông
* Điểm đ ờng chuyền đặt ở nơi có tầm nhìn bao quát đo đ ợc nhiều điểm chi tiết.
Tại mỗi điểm của đ ờng chuyền phải nhìn thấy điểm tr ớc và điểm sau.
* Chọn điểm đ ờng chuyền sao cho cạnh của nó t ơng đối bằng nhau có độ dài
không lớn hơn 350m và không nhỏ hơn 20m, trung bình 250m là tốt nhất. Đ ờng
chuyền càng duỗi thẳng càng tốt.
Nên bố trí đ ờng chuyền tựa lên các điểm khống chế cấp cao hoặc đ ờng chuyền
khép kín để có thể kiểm tra đ ợc kết quả đo.
C¸cd¹ng®åh×nh
A
B
C
D
β
1
1

β
2
β
3
β
4
β
n
β
2
S
S
3
1
S
β
1
β
1
β
1
β
1
β
n
c)§êngchuyÒnkhÐpkÝn d)Líi®êngchuyÒn
-Phơngpháptínhtoánvàbìnhsaiđờngchuyềnkinhvĩ
Bớc1:Tínhvàbìnhsaigócbằng
* Sai số khép cho phép:


* Sai số khép đo:
Tuyến phù hợp:
( )
dc
n
i
id
d
f


=

=1
Tuyến khép kín

==
=
n
i
ti
n
i
id
d
f
1
1
1


v
i
'
i
+=
* Kiểm tra:
di
fv
n
1i

=

=

Bớc2: Tínhgócđịnhhớngcáccạnh:
'o
1-nn
180
n

=
* Số gia tọa độ x, y:
ijijij
Sx

cos.=
ijijij
Sy






=
=


=
=
n
1i
iy
n
1i
ix
yf
xf
Bớc3: Tínhvàbìnhsaigiasốtọađộ
* Sai sè khÐp chiÒu dµi tuyÕn:
O
Y
X
A
A'
f
x
y
f
f

1
s
=
2000
1
T
1
>
ta phải kểm tra lại tính toán nếu tính toán đúng phải đo lại
cạnh.
Nếu
2000
1
T
1

tiến hành bình sai tiếp
* Số hiệu chỉnh







=
=


i


n
1i
yy
x
n
1i
x
fV
fV
i
i
* Số gia tọa độ sau bình sai:





+=
+=


ii
ii
yi
'
y
xi
'
x

0)xx(
i
i
TuyÕn khÐp kÝn







=
=
∑
∑
=
=
n
1i
'
y
n
1i
'
x
0Δ
0Δ
i
* Täa ®é c¸c ®iÓm:


yy
xx





∆+=
∆+=
−
−
−
−
'
1
'
1
1
1
n
n
ynC
xnC
yy
xx
Bíc4:TÝnhtäa®éc¸c®iÓm
III.Lớikhốngchếđộcao
1.LớikhốngchếđộcaoNhànớc
- L ới khống chế độ cao Nhà n ớc chia làm 4 hạng I, II, III, IV
+HạngI:đ ợc đặt theo h ớng đã chọn, tốt nhất là dọc đ ờng xe lửa, đ ờng ô tô có

Lớikhốngchếđộcaobằngthuỷchuẩnkỹthuật
Cácdạngđồhìnhlớikhốngchếđộcao
A
b
r
1
r
2
r
4
h
3
h
1
h
2
h
4
h
5
r
3
Tuyếnphùhợp
A
p
1
p
2
p
3

Phơngpháptínhtoánvàbìnhsai
B ớc 1: Tínhsaisốkhépchênhcaotrênmỗituyến
Tuyến phù hợp:
)H(Hhf
dầu
cuối
n
1i
idhd
=

=
Tuyến khép kín

=
=
n
1i
idhd
hf
Tuyến treo (đo đi và đo về trên một tuyến):

= =
+=
n
1i
n
1i
id
(di)

hh
ff
ta tiến hành bình sai.
B ớc 4:Bìnhsaivàtínhđộcaocácđiểm
- Phân phối sai số khép đo tỷ lệ với độ dài từng đoạn với dấu ng ợc
lại.
i
h
h
S.
L
f
v
d
i
=
Hoặc
i
h
h
K.
K
f
v
d
i
=
- Kiểm tra:

=

1. Tớnh gúc nh hng cỏc cnh
M
đ

I
II
1

1

2

2



n

n

3
3
n
III
Tr ờng hợp 1: Đo các góc ngoặt bên phải đ ờng chuyền

=
+=
n
1i

O Y
X
x
1
2
x
y
1
y
2

1
2
12
S
12
Từ hình vẽ chúng ta có:



+=
+=
yyy
xxx
12
12
Gia số tọa độ




1
y
2

1
2
12
S
12
2
12
2
1212
)yy()xx(S +=
x
y
arctg
x
y
xx
yy
tg
12
12
12
12


=>=


+
-
-
r
BD
r
ND
r
NT
r
BT
α = r
α = 180
o
- r
α = 180
o
+ r
α = 360
0
- r