Lời Nói Đầu
Giáo trình tư tưởng Hồ Chí Minh được biên soạn theo quyết định của Hội đồng trung ương chỉ đạo biên soạn giáo trình
quốc gia các bộ môn khoa hoc Mac- Lênin-Tư tưởng Hồ chí minh .Sau một thời gian chỉ đạo thực hiện nay đã hoàn thành
ra mắt ban đọc
Nghiên cứu về chủ tịch Hồ Chí Minh –cuộc đồi sự nghiệp đạo đức phong cách…đã được tiến hành ở nước ta hơn 1/2
thế kỷ nay ; những nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh một cách toàn diện hệ thống chủ yếu mới được đặt ra từ đại hội VII
của Đảng ta (1991) .Biên soạn một bộ giáo trình về tư tưởg Hồ Chí Minhtrong lúc việc nghiên cứu tư tưởng Người cũng
mới đang triển khai ở giai đoạn đầu nhiều vấn đề chưa được tổng kết ,nhiều giá trị tiêmf ẩn đang dần dần được phát
triển ,đó thật sự là một công việc mới mẻ,đầy khó khăn .Nhưng do thực tế đòi hỏi phải sớm có bộ giáo trình về tưởng Hồ
Chí Minh để kịp đưa vào giảng dạy cùng với giáo trình các bộ môn Mac-Lênin khác,tạp thể tác giả đã phấn đấu vượt qua
khó khăn ,với tinh thần thận trọng khoa học và trách nhiệm đẻ hoàn thành viẹc biên soạn giáo trình này.Hy vọng rằng sau
một thời gian đưa vào giảng dạy,cùng với những thàng tựu mới đạt được trong nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh,chúng ta
sẽ từng bước bổ sung,nâng cao và hoàn trỉnh bộ giáo trình bộ môn tư tưởng Hồ Chí Minh.
Giáo trình này nhằm trước hết phục vụ cho đối tượng được đào tạo cử nhân chính trị thuộc các học viện trường
Đảng,các khoa Mac-Lênin-Tư tưởng Hồ Chí Minh thuộc các trường đại học khoa học xã hội và nhân văn.Tuy nhiên nó
cũng là giáo trình cơ bản sau khi có sự điều chỉnh nhất định vaanx có thể dung cho các trường đại học chuyên nghành
khác như là cái khung định hướng về quan điểm và liều lượng tri thức cơ bản
Trong quá biên soạn tập thể các tác giả đã cố gắng phấn đấu thực hiện theo các yeu cầu cơ bản sau đây
_Giới thiệu tương đối toàn diện và có hệ thống những tư tưởng lớn của chủ tịch Hồ Chí Minh về cách mạng Việt Nam
_Phản ánh được những thành tựu mới nhất trong nghiên cứu về tư tưởng Hồ Chí Minh từ sau đại hội đại biểu toàn quốc
lần thứ VII đến nay
_Trình bày được những tư tưởng lớn của chủ tịch Hồ Chí Minh kết hợp với việc đề suất vận dụng quán triệt tư tưởng ấy
trong công cuộc đổi mới
Về tính chất giáo dục giáo trình cố gắng đảm bảo
_Tính khoa học tức tính khách quan của sự lý giải đánh giá nghĩa là phải xuất phát từ văn kiện tác phẩm con người
cuộc đời cùng với thực tiễn chỉ đạo hoạt động của Hồ Chí Minh không áp đặt mà cũng không hiện đại hoá tư tưởng của
Ngươì đồng thời phải đảm bảo tính chính xác của tư liệu sự kiện
_Tính sư phạm :nghĩa là những kiến thức cơ bản chính xác hệ thống cần được trình bày qua một hệ thống luận điểm
rành mạch sáng sủa có sự cân đối hợp lý
_Tính thực tiễn :nghĩa là lý luận phải lien hệ với thực tế nhận thức để hành động góp phần đấu tranh phê phán mọi mưu
toan hạ thấo xuyên tạc ngọn cờ tư tưởng Hồ Chí Minh nhằ chống chủ nghĩa xã hội và xoá bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng ta

,nâng cao hơn nũa trong lần xuất bản sau
Xin chân thành cảm ơn!
BAN BIÊN SOẠN
Chương I
Khái niệm ,nguồn gốc quá trình
Hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh

Đảng Cộng Sản Việt Nam ,từ đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II (tháng 2-1951) trở lại đây đã lien tục khẳng định
vai trò ý nghĩa tác dụng của đường lối chính trị tư tưởng đạo đức phong cách …Hồ Chí Minh đối với cách mạng Việt Nam
.Đến đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII(6-1991) ,Đảng ta đã trân trọng ghi vào cương lĩnh và điều lệ của mình “Đảng
lấy chủ nghĩa Mac-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng kim chỉ nam cho mọi hành động ” Đại hội đại
biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng (4-2001) một lần nũa khẳng định điều này
Đây là một sự tổng kết chính xác và là bước phát triển mới trong nhận thức và tư duy lý luận của Đảng ta.Đây
cũng là một quyết định có tầm lịch sử quan trọng đáp ứng được tình cảm và nguyện vọng của toàn Đảng toàn dân ta.Để tư
tưởng đạo đức Hồ CHí Minh giữ vai trò chủ đạo trong đời sống tinh thần xã hội ,Đảng cũng chỉ rõ cần tổ chức việc hoc
tập nghiên cứu một cách có hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh nhằ vận dụng quán triệt trong sự nghiệp đổi mới
I. Khái niệm và hệ thống
Tư tưởng Hồ Chí Minh
1.khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh
Báo cáo chính trị của ban chấp hành Trung Ương Đảng tại đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX có đoạn nói về tư
tưởng Hồ Chí Minh như sau
“Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về nhữnh vấn đề cơ bản của Cách Mạng Việt
Nam ,là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mac-Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta ,kế thùa và
phát triển truyền thống tốt đẹp của dân tộc ,tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại.Đó là tư tưởng về giải phóng dân tộc ,giải
phóng giai cấp giải phóng con người ;về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội …
Tư tưởng Hồ Chí Minh soi đường cho cuộc đấu tranh của nhân dân ta giành thắng lợi là tài sản tinh thần to lớn của
Đảng và dân tộc ta ”
Đây là một định hướng cơ bản cho các nhà nghiên cứu đẻ trên cơ sở đó đi tới một khái niệm có khả năng bao quát
đực nhữnh nội dung to lớn của tư tưởng Hồ Chí Minh
Tư tưởng Hồ Chí Minh không phải là tập hợp nhữnh ý tưởng đơn giản ,nhữnh suy nghĩ của Hồ Chí Minh trong hoàn

ta sẽ tiếp tục nghiên cứu và từng bước đua vào giáo trình các vấn đề về tư tưởng triết học tư tưởng kinh tế tư tưởng dân
vận tư tưởng giáo dục tư tưởng ngoại giao Hồ Chí Minh …khi có điều kiện .Ở các trường ,các khoa các chuyên nghành
khác nhau có thể lụa chọn ,bổ xung nhữnh chuyên đề phù hợp với yêu cầu đào tạo của mình
II.Điều kiện lịch sử xã hội nguồn gốc và quá trình hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh
1.Điều kiện lịch sử xã hội
Tư tưởng Hồ Chí Minh không phải là sản phẩm chủ quan ,phản ánh tâm lý nguyện vọng của nhân dân Việt Nam đối với
lãnh tụ kính yêu của mình .Tư tưởng Hồ Chi Minhlà sản phẩm tất yếu của cách mạng Việt Nam ,ra đời do yêu cầu khách
quan và là sự giải đáp nhữnh nhu cầu bức thiết do cách mạng Việt Nam đặt da từ đầu thế kỷ XX đến nay.
Tư tưởng Hồ Chí Minh được hình thành dưới tác động ảnh hưởng của nhữnh điều kiện lịch sử -xã hội cụ thể của dân
tộc và thời đại mà Người đã sống và hoạt động .Thiên tài Hồ Chí Minh là ở chỗ Người đã nắm bắt chính xác xu hướng
phát triển của thời đại để tìm ra con đường cách mạng đúng đắn cho dân tộc mình
a, xã hội Việt Nam thế kỷ XIX cho đến khi thực dân Pháp xâm lược vẫn là một xã hội phong kiến ,nông nghiệp lạc hậu
,trì trệ.Sua khi lật đổ được triều đại Tây Sơn,chính quyền nha Nguyễn đã thi hành một số chính sách đối nội, đối ngoại bảo
thủ phản động : tăng cường đàn áp,bóc lột ở bên trong và thực hiện bế quan toả cảng đối với bên ngoài;cự tuyệt mọi đề án
cải cách ,dù là nhỏ bé mặc dù đã quá muộn mằn,nên đã không mở ra được khả năng cho Việt Nam cơ hội tiếp xúc va bắt
nhịp với sự phát triển của thế giới ,đặc biệt là với thị trường tư bản Tây Âu.Vì vậy đã không phát huy được thế mạnh của
dân tộc và đất nước (về địa lý –chính trị ,tài nguyên ,con người thong minh ,cần cù dũng cảm …);không tạo ra được tiềm
lực vật chất và tinh thần đủ sức bảo vệ Tổ Quốc,chống lại âm mưu xâm lược của bọn thực dân phương Tây.Để rơi vào
cảnh mất nước trách nhiệm đó trước hết thuộc về bọn vua chúa nhà Nguyễn
Nói như vậy để khẳng định việc chúnh ta mát nước vào cuối thé kỷ XIX không phải là một định mệnh lịch sử .Dân tộc
Việt Nam trong quá khứ đã từng đọ sức với nhiều kẻ thù hung mạnh hơn mình gấp bội mà vẫn chiến thắng oanh liệt .Tri
thức đánh giặc giữ nước vốn là đỉnh cao trí tuệ của Việt Nam .Chủ nghĩa yêu nước là sức mạnh thần kỳ của nhân dân Việt
Nam .nếu nhữnh người cầm quyền sáng suốt biết nhìn xa trông rộng ,trọng dụa vào dân ,ngoài cải thiện bang giao ,chuẩn
bị thực lực ,quyết tâm lãnh đạo nhân dân kháng chiến ,bảo vệ đất nước thì mười nghìn quân Pháp lúc bấy giờ không phải
là lực lượng bất khẳ chiến thắng
Nhưng triều đình nhà Nguyễn ,trong thì sợ nhân dân ,ngoài thì bạc nhược trước kẻ thù ,lúc đầu có chống cự yếu ớt ,sau
đã từng bước nhân nhượng ,cầu hoà ,cuối cùng là cam chịu đầu hang giữ lấy ngai vàng và lợi ích của hoàng tộc .Trong
điều kiện đó cuộc kháng chiến của nhân dân ta rơi vào tình trạng cựuc kỳ khó khăn phải cùng lúc chống “cả Triều lẫn
Tây”
Từ năm 1858 đến cuối thế kỷ XIX,phong trào vũ trang kháng chiến chống Pháp rầm rộ bùng lên ,dâng cao và lan rộng

Ngay mảnh đất Kim Liên cũng thấm máu anh hùng của bao liệt sỹ chống Pháp như Vương Thúc Mậu ,Nhuyễn Sinh
Quyến …cả chị và anh của Nguyễn Tất Thành đều tham gia hoạt động yêu nước ,chống Pháp,bị bắt giam và lưu đầy hàng
chục năm.Không phải ngẫu nhiên mà nghễ tĩnh có vinh dự sinh ra vị anh hùng giải phóng dân tộc ,nhà tư tưởng ,nhà văn
hoá kiệt suất của nước Việt Nam mới
Từ nhỏ ,Nguyễn Sinh Cung đã đau sót chứng kiến cuộc sống nghèo khổ bị đần áp bị áp bức cùng cựu của đồng bào
mình ngay trên mảnh đất quê hương .Nhữnh năm ở Huế Anh đã tận mắt nhìn thấy tội ác của bọn thực dân và thái độ ươn
hèn bạc nhược của bọn quan lại Nam triều.Tất cả đã thôi thúc Anh ra đi tìm con đường mới để cứu dân cứu nước.Quê
hương gia đình truyền thồng dân tộc …đã chuẩn bị cho Anh về nhiều mặt nhưng Anh không thể thành công nếu không
đến được với trào lưu mới của thời đại
c,Thời đại
Nguyễn Ái Quốc bước lên vũ đài chính trị vào lúc mà chủ nghĩa tư bản đã tue giai đoạn tụe do cạnh tranh chuyển
sang giai đoạn độc quyền tức chủ nghĩa đế quốc đã xác lập được vị trí của chúng trên phạm vi thể giới .Chủ nghĩa đế quốc
là 0một hiện tượng quốc tế một hệ thống thế giới chúng vừa tranh giành vừa xâu sé thuộc địa vừa vào hùa với nhau để nô
dịch các dân tộc nhỏ yếu trong vòng kìm kẹp thuộc địa của chúng
Vì vậy cuộc đấu tranh giải phóng đân tộc sang thế kỷ XX không còn là hành động riêng rẽ của nước này chống lại sự
xâm lược và thống trị của nước khác như trước kia ,mà đã trở thành cuộc đấu tranh chung của các dân tộc thuộc địa chống
chủ nghĩa đế quốc chủ nghĩa thực dân gắn liền với cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản quốc tế
Trong điều kiện lịch sử mới,mỗi thuộc địa là một mắt khâu của hẹ thống đế quốc,do đó cuộc đấu tranh giải phóng dân
tộc của mỗi nước nếu chỉ tiến hành riêng rẽ thì không thể nào giành được thắng lợi.Sự thất bại của các phong trào cứu
nước cuối thế kỷ XIX,đầu thế kỷ XX không phải do nhân dan ta thiếu anh hùng ,các lãnh tụ phong trào kém nhiệt huyết
mà vì họ không nhận thức được đặc điểm của thời đại nen vẫn tiến hành đấu tranh theo phương pháp cũ ,tự mình nổi dậy
đấu tranh như Phan Đình Phùng,Hoàng Hoa Thám ;đấu tranh không thắng nổi thì đi cầu viện như trường hoẹp của Phan
Bội Châu và nhiều người khác
Khi còn ở trong nước Nguyễn Tất Thành tuy chưa nhận thức được đặc điểm của thời đại nhưng từ thực tế lịch sử
,Anh đã thấy rõ con đường của các bậc cha anh là cũ kỹ ,không đem lại kết quả .Anh phải đi tìm con đương mới
Anh đã vượt ba đại dương bốn châu lục đặt chân lên gần 30 nước ,là một trong nhữnh nhà hoạt động chính trị đã đi
nhiều nhất ,có vốn hiểu biết phong phú nhất về thực tế các thuộc địa cũng như các nước tư bản đế quốc chủ yếu nhất trong
nhữnh năm đầu của thập niên thế kỷ XX Nhờ đó ,Anh đã hiểu được bản chất của chủ nghĩa đế quốc và bẳn sắc riêng của
từng nước đế quốc khác nhau;đã hiểu được trình độ phát triển cụ thể về kinh tế ,chính trị văn hoá xã hội …của nhiều nước
thuộc địa cùng cảnh ngộ

các dân tộc ,Anh đã đi tới quyền của con người ,trước hết là của những người lao động ;từ xác định rõ kẻ thù là chủ nghĩa
đế quốc ,Anh cũng thấy được bạn đồng minh là nhân dân lao động ở các chính quốc và thuộc địa
Có thể nói ,trước Đại hội Tua,Nguyễn Ái Quốc đã tiếp cận gần kề với chân lý của Lênin ,Người suy nghĩ về các vấn
đề mà Lênin đã viết,tuy chưa rõ ràng và sáng tỏ.Đến khi đọc luận cương của Lênin thấy Lênin diễn đạt một cách đầy đủ
và sâu sắc những điều mà mình đng nung nấu,do vậy người đã mừng rỡ đến trào nước mắt,đã reo lên như tìm ra một phát
kiến vĩ đại!Chính Luận cương của Lênin đã giúp người tìm ra con đường chân chính cho sự nghiệp cứu nước giải phóng
dân tộc
Đêm kết thúc Đại hội Tua (ngày 30-12-1930) đánh dấu bước ngoặt trong cuộc đời hoạt động cách mạng của Nguyễn
Ãi Quốc ;từ chủ nghĩa yêu nước đến với chủ nghĩa Mac-Lênin,tìm thấy con đường giải phóng dân tộc mìnhtrong sự
nghiệp giải phóng tất cả các dân tộc ,đồng thời cũng đánh dấu bước ngoặt mới của cách mạng nước ta,mở ra bước chuyển
biến cho bao thế hệ người Việt Nam:từ người yêu nước thành người cộng sản
Tóm lại ,tư tưởng Hồ Chí Minh là sự gặp gỡ giữa trí tuệ lớn của Hồ Chí Minh với trí tuệ dân tộc và trí tuệ thời
đại.Chính sự vận động phát triển của chủ nghĩa yêu nước Việt Nam vào cuối thế kỷ XIX đến những năm 20 của thế kỷ XX
khi bắt gặp chủ nghĩa Mac –Lênin bằng những luận điểm mới ,được rút ra từ thực tiễn dân tộcvà đất nước mình
Đó là bối cảnh và điều kiện đã hình thành lên tư tưởng Hồ Chí Minh
2.Nguồn gốc tư tưởng Hồ Chí Minh
Cũng như mọi tư tưởng khác tư tưởng Hồ Chí Minh có nguồn gốc thực tiễn của nó ,xuất phát từ điều kiện lịch sử xã
hội Việt Nam như đã trình bày ở trên.Dưới đây chỉ trình bày những nguồn tư tưỏng có ảnh hưởng
a,tư tưởng và văn hoá truyền thống Việt Nam
Muốn hiểu được sự hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh phải bắt đầu từ tìm hiểu những truyền thống tư tưởng –văn hoá
dân tộc đã góg phần hun đúc lên con người Hồ Chí Minh
Dân tộc Việt Nam trong hàng nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước đã tạo lập cho mình một nền văn hoá riêng
,phong phú và bền vững với những truyền thống tốt đẹp và co\ao quý
Trước hết ,đó là chủ nghĩa yêu nước và ý chí bất khuất đấu tranh để dựng nước và giữ nước .từ văn hoá dân gian đến
văn hoá bác học ,từ nhân vật truyền thuyết đến những nhân vật sáng ngời trong lịch sử ;Hai Bà Trưng ,Ngô Quyền ,Trần
Hưng Đạo,Nguyễn Trãi …đều đã phản ánh chân lý đó một cách hùng hồn.Chủ nghĩa yêu nước là dòng chủ lưu chảy
xuyên suốt trường kỳ lịch sử Việt Nam,là chuẩn mực cao nhất ,đứng đầu bảng giá trị văn hoá –tinh thần Việt Nam .Mọi
học thuyết đạo đức ,tôn giáo từ nước ngoài du nhập vào Việt Nam đều được tiếp nhận khúc xạ qua lăng kính của tư tưởng
yêu nước đó
Thứ hai là tinh thần nhân nghĩa,truyền thống đoàn kết tương thân tương ái,lá lành đùm lá rách trong hoạn nạn khó

Mặt tích cựu nữa của Nho giáo là nó đề cao văn hoá lễ giáo ,tạo ra truyền thống hiếu học .Về điểm này ,Nho giáo
hơn hẳn những học thuyết cổ đại ,bởi vì nhiều học thuyết cổ đại chủ trương ngu dân để dễ cai trị
Hồ Chí Minh đã khai thác Nho giáo,lựa chọn những yếu tố tích cựu ,phù hợp để phục vụ cho nhiệm vụ cách mạng
.Người dẫn lời của Lrrnin “chỉ có mhững người cách mạng chân chính mới thu hái được những hiểu biết quý báu của các
đời trước để lại ”
Tiếp theo là về phật giáo .phật giáo vào Việt Nam từ rất sớm .Ngay khi Nho giáo đã trở thành quốc giáo ,Phật giáo
vẫn còn ảnh hưởng rất mạnh trong nhân dân,để lại nhiều dấu ấn trong văn hoá Việt Nam ,từ tưởng tình cảm ,tín ngưỡng
đến phong tục tập quán ,lối sống …Nói Hồ Chí Minh chịu ảnh hưởng của văn hoá truyền thống là đã bao hàm trong đó có
ảnh hưởng của Phật giáo .Tất nhiên Phật giáo là tôn giáo,nên có nhiều mặt tiêu cựu không tránh khỏi .Nhưng những mặt
tích cựu cũng đã để lại những dấu ấn sâu sắc trong tư duy ,hành động ,cách ứng sử của con người Việt Nam
Thứ nhất là tư tưởng vị tha ,từ bi bác ái ,cứu khổ ,cứu nạn thương người như thể thương thân một tình yêu bao la đến
cả chim muông cây cỏ
Thứ hai là tinh thần bình đẳng ,tinh thần dân chủ chất phác chống lại mọi phân biệt đẳng cấp .Đức Phật nói “Ta là
Phạt đã thành chúng sinh là Phật sẽ thành”
Thứ tư là Phật giáo Thiên tong đề ra luật “chấp tác” “nhất nhật bất tác ,nhất nhật bất thực ”đề cao lao động chống
lười biếng
Cuối cùng ,Phật giáo vào Việt Nam gặp chủ nghĩa yêu nước,tinh thần đấu tranh bất khuất chống ngoại xâm của dân
tộc ta ,đã hình thành lên Thiền phái Trúc lâm Việt Nam ,chủ trương không xa rời mà sống gắn bó với nhân dân với đất
nước ,tham gia vào cộng đồng vào cuộc đấu tranh của nhân dân ,chống kẻ thù dân tộc
Như vậy có thể nói những mặt tích cực của Phật giáo Việt Nam đã đi sâu vào đời sống tinh thần dân tộc và nhân dân
lao động .Gia đình Bác Hồ là gia đình nhà nho nghèo ,gần gũi với nông dân ,cũng thấm nhuần tinh thần đó và để lại dấu
ấn trong tư tưởng Hồ Chí Minh
Ngoài ra,còn có thể tìm thấy nhiều trích dẫn khác nữa của các nhà tư tưởng phương Đông như Lão Tử,Mặc Tử ,Quản
Tử …trong các bài nói bài viết của Hồ Chí Minh .Cũng như sau này khi đã trở thành nhà macxit Nguyễn Ái Quốc vẫn tìm
hiểu them về Chủ nghĩa Tam Dân của Tôn Trung Sơn và tìm thấy trong đó “những điều thích hợp với nước ta ”.Là người
macxit tỉnh táo và sáng suốt ,Hồ Chí Minh đã biết khai thác những yếu tố tích cực của tư tưởng và văn hoá phương Đông
để phục vụ cho sự nghiệp cách mạng nước ta
-Tư tuởng và văn hoá phương tây
Trong ba mươi năm hoạt động cách mạng ở nước ngoài ,Hồ Chí Minh sống chủ yếu ở châu Âu nên Người chịu ảnh
hưởng rất sâu rộng của nền văn hoá dân chủ và cách mạng của phương Tây .Ngay từ khi còn học ở Trường tiểu học Đông

c,Chủ nghĩa Mac-Lênin :cơ sở thế giới khách quan và phương pháp luận của tư tưởng Hồ Chí Minh
Tác động biện chứng củamối quan hệ giữa cá nhân với dân tộc và thời đại đã dua Nguyễn Ái Quốc đến với chủ nghĩa
Mac-Lênin ,từ người yêu nước trở thành người cộnh sản .Nhờ có thế giới quan và phương pháp luận của chủ nghĩa Mac-
Lênin ,Nguyễn Ái Quốc đã hấp thụ và chuyển hoá được nhũng nhân tố tích cựu và tiến bộ của truyền thống dân tộc cũng
như của tư tưởng và văn hoá nhân loại để tạo nên hệ thống tư tưởng của mình .Vì vậy ,tư tưởng Hồ Chí Minh thuộc hệ tư
tưởng Mac-Lênin .những phạm trù cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh cũng nằm trong những phạm trù cơ bản của lý luận
Mac-Lênin ;đồng thời tư tưởng Hồ Chí Minh còn là sự vận dụng sáng tạo ,phát triển và làm phong phú chủ ngiã Mac-
Lênin ở thời đại các dân tộc bíap bức vùng lên giành độc lập ,tự do và xây dựng xã hội mới .Điều này sẽ được từng bước
làm rõ trong phầm nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh
Vấn đề cần làm sáng tỏ là :Hồ Chi Minh đã đến với chủ nghĩa Mac-Lênin như thế nào và vì sao người lại có thể
vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa Mac-Lênin trên một loạt luận điểm cơ bản ?Có thể rút ra những đặc
điểm gì về con đường Nguyễ Ái Quốc đến với chủ nghĩa Mac-Lênin ?
Thứ nhất ,khi ra đi tìm đường cứu nước ở tuỏi 20 Nguyễn Tất Thành đã được dân tộc quê hương và gia đìng tranh bị
cho một vốn học vấn chắc chắn ,một năng lực trí tuệ sắc sảo ,giúp Anh phân tích tổng kết các phong trào yêu nước chống
Pháp từ cuối thế kỷ XIX samg đầu thế kỷ XX .Dù mục đích tôn chỉ ,hình thức biện pháp của các phong trào ấy có khác
nhau ,tựuchung cũng chỉ xoay quanh hai đường lối :quân chủ hay dân chủ ,hai phương pháp :cách mạng hay cải lương .Cả
hai đường lối và phương pháp này đều không thoả mãn được yêu cầu giải phong dân tộc trong điều kiện chủ nghĩa đế
quốc tở thành hệ thống thế giới
Trong mười năm đầu (1911-1920) của quá trình bôn ba tìm đường cứu nước ,Người đã hoàn thiện cho mình một vốn
văn hoá ,vốn chính trị va vốn sống thực tiễn phong phú ,toạ thành một bản lĩnh trí tuệ mà không một nhà cách mạng trẻ
tuổi Việt Nam nào voà thời ấy có thể so sánh được .Cái bản lĩnh đó đã nâng cao khẳ năng độc lập ,tự chủ và sáng tạo ở
Người khi tiếp thu và vận dụng chủ nghĩa Mac-Lênin để không rơi vào sao chép giáo điều rập khuôn mà biết tiếp thu vận
dụng có chon lọc những nguyên lý của chủ nghĩa Mac –Lênin phù hợp với hoàn cảnh và điều kiện Việt Nam lúc bấy giờ
Thứ hai ,khác với nhiều tri thức tư sản phương Tây đến với chủ nghĩa Mac-Lênin chủ yếu như đến với một học thuyết
,nhằm giải quyết các vấn đề về tư duy hơn là hành động ,Nguyễn Ái Quốc đến với chủ nghĩa Mac-Lênin để tìm lim chỉ
nam cho sự nghiệp cứu nước và giải phóng dân tộc tức là nhu cầu thực tiễn của cách mạng Việt Nam
Trong bài con đường dẫn tôiđến chủ ngiã Lênin ,Hồ Chí Minh đã cắt nghĩa một cách chân thành và giản dị quá trình
hình thành tư tưởng của mình “lúc bấy giời tôi ủng hộ cách mạng Tháng Mười chỉ là theo cảm tính tự nhiên…Tôi kính
yêu Lênin vì Lênin là một nhà yêu nước vĩ đại đã giải phóng đồng bào mình …Tôi tham gia Đảng Xã Hội Pháp chẳng qua
là vì các “ông bà ” ấy –( hồi ấy tôi gọi các đồng chí của tôi như thế ) đã tỏ đồng tình với tôi ,với cuộc đấu tranh của các

hợp thống nhất giữa dân tộc và giai cấp, chủ nghĩa yêu nước và chủ nghĩa quốc tế, độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội
nhằm đi tới giải phóng dân tộc,giải phóng giai cấp và giải phóng con người. Tư tưởng đó không thể hình thành ngay một
lúc mà đã trảiqua một quá trình tìm tòi,xác lập, phát triển vầ hoàn thiện,gắn liền với quá trình phát triển, lớn mạnh của
Đảng ta và cách mạng Việt Nam
-Từ năm 1890-1911: giai đoạn hình thành tư tưởng yêu nước và chí hướng cách mạng
Đây là giai đoạn Nguyễn Sinh Cung tiếp nhận truyền thống yêu nước và nhân nghĩa của dân tộc; hấp thụ vốn văn hoá
Quốc học, Hán học và bước đầu tiếp xúc văn hoá phương Tây; chứng kiến cuộc sống khổ cựu, điêu đứng của nhân dân và
tinh thần đấu tranh bất khuất của cha anh, hình thành hoài bão cứu nước cứu dân.Nhờ đó,anh đã tìm được hướng đi
đúng,đích đi đúng,cáchđi đúng để sớmđi tới thành công
-Từ năm 1911-1920:giai đoạn tìm tòi,khảo nghiệm
Đây là giai đoạn Nguyễn Tất Thành bôn ba khắpcác châu lục để tìm hiểu các cuộc cách mạng lớn trên thế giới và
khảo sát cuộc sống của nhân dân các dân tộc bị áp bức
Năm 1920, được tiếp xúc với Luân cương của Lênin về các vấn đề dân tộc và thuộc địa, Nguyễn Ái Quốc đã tìm thấy
con đường chân chính cho sự nghiệp cứu nước, giải phóng dân tộc. Người biểu quyết tán thành đứng về quốc tế III, tham
gia thành lập Đảng Cộng Sản Pháp. Sự kiện đó đánh dấu bước chuyển biến về chất trong tưtưởng Nguyễn Ái Quốc, từ chủ
nghĩa yêu nước đế chủ nghĩa Lênin, từ giác ngộ dân tộc đến giác ngộ giai cấp, từ người yêu nước thành người cộng sản
-Từ 1921-1930 :giai đoạn hình thành cơ bản tư tưởng về con đường cách mạng Việt Nam
Đây là thời kỳ hoạt động thực tiễn và lý luận cực kỳ sôi nổi và phong phú của Nguyễn Ái Quốc để tiến tới thành lập
chính đảng cách mạng ở Việt Nam. Ngưòi hoạt động tích cực trong ban nghiên cứu thuộc địa của Đảng cộng sản Pháp,
tham gia sáng lập hội lien hợp các nước thuộc địa, xuất bản tờ báo Le Pảia nhằm tuyên truyền chủ nghĩa Mac-Lênin vào
các nước thuộc địa
Giữa năm 1923, Nguyễn Ái Quốc sang Mátxcơva dự hội nghị quốc tế nông dân và được bầu vào đoàn chủ tịch của
hội. Sau đó Người tiếp tục tham dự đại hội Quốc tế cộng sản lần thứ V và đại hội các đoàn thể quần chúng khác: Quốc tế
thanh niên, Quốc tế cứu đỏ, Quốc tế cộng hội đỏ …
Cuối năm 1924, Nguyễn Ái Quốc về Quảng Châu tổ chức ra hội Việt Nam cách mạng thanh niên, ra báo thanh niên,
mở các lớp huấn luyện chính trị,đào tạo cán bộ đưa họ về nước hoạt động. Tháng 2-1930, Người chủ trì hợp nhất các tổ
chức cộng sản trong nước, sáng lập Đảng copngj sản Việt Nam và trực tiếp thảo ra các văn kiện: chánhcương vắn tắt sách
lược vắn tắt, chương trình và điều lệ vắn tắt của Đảng
Các văn kiện này cùng với hai tác phẩm Người hoàn tành và xuất bản trước đó là Bản án chế độ thực dân Pháp (năm
1925) và Đường Kách Mệnh (năm 1927 ) đã đánh dấu sự hình thành cơ bản tư tưởng Hồ Chí Minh về con đường cách

Trước khi qua đời, Hồ Chí Minh để lại di chúc thiêng liêng, kết tinh trong đó cả tinh hoa tư tưởng, đạo đúc và tâm
hồn cao đẹp của một vĩ nhân hiếm có, đã suốt đời phấn đấu hy sinh vì tổ quốc và nhân loại.Di chúc đã tổng kết sâu sắc
những bài học đấu tranh và thắng lợi của cách mạng Việt Nam, đồng thời cũng vạch ra những định hướng manh tính
cưong lĩnh cho sự phát triển của đất nước và của dân tộc ta sau khi kháng chiến thắng lợi
Thấm thía về cái giá phải trả cho những sai lầm. khuyết điểm do giáo điều, chủ quan duy ý chí, Đảng ta và nhân dân
ta càng nhân thức sâu sắc hơn đói với di sản tinh thần vô giá mà Người để lại cjo chúng ta. Đại hội đại biểu toàn quốc lần
thứ VII của Đảng đã khẳng định: Đảng lấy chủ nghĩa Mac-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng và kim
chỉ nam cho mọi hành độnh. Tư tưởng Hồ Chí Minh đã thực sự là nguồn trí tuệ, nguồn động lực soi sáng và thúc đẩy công
cuộc đổi mới của chúng ta
Những biến động chính trị to lớn của thế giới diễn ra trong hơn mười năm qua vừa kiểm chứng, vừa kiểm định tinh
khoa học, đúng đắn, tính cách mạng sáng tạo, giá trị dân tộc và ý nghĩa quốc tế của tư tưởng Hồ Chí Minh . Như đại diện
đặc biệt của Tổng giám đốc UNESCO đã phát biểu: Người sẽ được ghi nhớ không phải chỉ là Người giải phóng cho Tổ
Quốc và nhân dân bị đô hộ mà còn là mộtnhà hiền triết hiện đại đã mang lại một viễn cảnh và hy vọng mới cho những
người đang đấu tranh không khoan nhượng để loại bỏ bất công, bất bình đẳng khỏi trái đất này.