BỘ CÔNG THƯƠNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP
TPHCM
KHOA KINH TẾ
o0o
ĐẠI HỌC QUẢN TRỊ 6 NGHỆ AN
ĐỀ TÀI: “Tư tưởng Hồ Chí Minh Về Cách
Mạng Giải Phóng Dân Tộc”
Nhóm trưởng : Phạm Thị Quỳnh Anh
Giảng viên HD: Nguyễn Thị Lan Phương
1 Danh sách nhóm gồm :
STT MSSV HỌ VÀ TÊN GHI CHÚ
1. 10007136
PHẠM THỊ QUỲNH ANH
2. 10001186
PHẠM THỊ NGỌC ANH
3. 10007146
ĐẬU THỊ DỊU
4. 10010246
LÊ THỊ MỸ HẠNH
5. 10006226
NGUYỄN THỊ LOAN
6. 10013076
NGUYỄN THỊ QUỲNH
7. 10001206
HỒ CHÍ QUYẾT
Đại hội toàn quốc lần thứ IX khẳng định tư tưởng Hồ Chí Minh là hệ
thồng quan điểm toàn diện và sâu sắc về một vấn đề cơ bản của dân tộc Việt
Nam từ cách mạng dân tộc dân chủ đến cách mạng XHCN, là kết quả của sự
vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa Mác-Lênin vào điều kiện cụ thể
nước ta, là sự kết tinh những tinh hoa dân tộc và trí tuệ thời đại nhằm giải
phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và tiến đến giải phóng con người .
Từ đó ta rút ra khái niệm Tư tưởng Hồ Chí Minh về giải phóng dân tộc :
là hệ thống những quan điểm toàn diện và sâu sắc về con đường cứu nước,
chiến lược cách mạng, sách lược cách mạng và phong trào cách mạng nhằm
giải phóng áp bức bóc lột, xây dựng một nước Việt Nam hòa bình thống
nhất, độc lập tự do và CNXH.
!
1.1.Điều kiện lịch sử xã hội
- Bối cảnh xã hội Việt Nam từ cuối thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX
Người sinh ra và lớn lên trong hoàn cảnh đất nước có nhiều biến động.
Chính quyền nhà Nguyễn thi hành một số chính sách đối nội đối ngoại bảo
thủ phản động: đàn áp bóc lột nhân dân và hành động bạc nhược ký kết các
hiệp ước thừa nhận nền bảo hộ của Pháp.Cuối thế kỉ XIX các cuộc khởi
nghĩa vũ trang với khẩu hiệu”Cần Vương”do các sĩ phu lãnh đạo thất bại.
4
Điều này chứng tỏ hệ tư tưởng phong kiến đã lỗi thời trước hoàn cảnh nhiệm
vụ của lịch sử .
Sự khai thác bóc lột của TDP khiến cho xã hội Việt Nam có sư phân hóa
và chuyển biến rõ rệt, giai cấp công nhân,tiểu tư sản và tư sản xuất hiện tạo
ra tiền đề bên trong phong trào yêu nước giải phóng dân tộc. Phát huy truyền
thống yêu nước các sĩ phu tiến bộ như Phan Bội Châu,Phan Châu Trinh đã
tổ chức vận đông cuộc đấu tranh chống Pháp. Song cả hai đều thất bại. Còn
con đường của Hoàng Hoa Thám thì mang nặng ”cốt cách phong kiến”chưa
phải là hương đi đúng đắn. Từ đó,phong trào yêu nước của nhân dân ta
với thành tựu văn hóa phương Tây để góp phần hình thành nhân cách văn
hóa Hồ Chí Minh.
Văn hóa phương Đông đối với Hồ Chí Minh là sự chắt lọc lấy những gì
tinh túy nhất trong các học thuyết triết học, tư tưởng của Lảo Tử, Mặc
Tử,Quản Tử Người còn tiếp thu những mặt tích cực của Nho Giáo,tư
tưởng vị tha, bác ái, thương người từ Phật giáo .và chủ nghĩa Tam Dân của
Tôn Trung Sơn .
- Chủ nghĩa Mác-Lê Nin
Hồ Chí Minh đã tiếp thu chủ nghĩa Mác-Lê Nin trên nền tảng của tri thức
văn hóa tinh túy được chắt lọc và một vốn chính trị,hiểu biết vô cùng phong
phú được Người tích lũy qua thực tiễn hoat động đấu tranh vì mục tiêu giải
phóng dân tộc khọi áp bức nô lệ.
Từ những nhận thức ban đầu về chủ nghĩa Lê Nin,Hồ Chí Minh đã tiến
dần tới những nhận thức “lý tính” ,trở lại nghiên cứu Mác sâu sắc hơn rồi
6
tiếp thu học thuyết của họ một cách có chọn lọc. Người tiếp thu bằng cách
nắm lấy tinh thần bản chất để vân dụng vào thực tiễn cách mạng Việt Nam.
J1 !
- Khả năng tư duy và trí tuệ thiên tài của Hồ Chí Minh .
Suốt những năm hoạt động bôn ba trên thế giới Người đã không ngừng
quan sát,nhận xét thực tiễn,làm phong phú thêm sự hiểu biết để tạo nên
những thành công trong hoạt động lý luận của Người.Nhờ vậy mà lý luận
của Người mang tính khách quan,cách mạng và khoa học.
- Phấm chất đạo đức và năng lực hoạt động thực tiễn
Đó là tư duy đối lập,tự chủ sáng tạo với sự sáng suốt tinh tường của
Người. Phẩm chất và tài năng ấy cũng được thể hiện ở bản lĩnh kiên định,
kiêm tốn,giản dị,ham học hỏi của Người. Hồ Chí Minh vì thế đã trở thành
anh hùng giải phóng dân tộc, lãnh đạo cách mạng Việt Nam đi đến thắng lợi.
Người còn là một nhà yêu nước chân chính, một chiến sĩ nhiệt thành với
cách mạng, một trái tim yêu nước thương dân, sẵn sang hi sinh vì độc lập tự
Việt Nam, Người viết: R'G#$ (-=@859!
=5F5*4S&&G"
M+&'TI#$&M&# .'U1!@<5-#$& &59! :
HCM rất trân trọng quyền con người. Người đã tìm hiểu và tiếp nhận
trong Tuyên ngôn độc lập 1776 của nước Mỹ, Tuyên ngôn nhân quyền và
dân quyền 1791 của cách mạng Pháp, như quyền bình đẳng, quyền được
sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc. Người khẳng 59R5%'
V'BIG>!.S5W"và nâng cao thành quyền dân tộc:
R2<G#$&,)6*5- ,!05G?#$&C
H% (-.? (- *@ (-E#C"
Độc lập, tự do là khát vọng lớn nhất của các dân tộc thuộc địa. Hồ Chí
Minh nóiR2E#CC50C>?5&'TIC28L .>?5<('<
GV5- > .?5<('<GV5- >F "
Năm 1919, Người đã gửi đến hội nghị Vecxây bản yêu sách gồm 8 điểm,
đòi các quyền tự do, dân chủ cho nhân dân Việt Nam.
Đầu năm 1930, Người soạn thảo Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng.
Tháng 5-1941, HCM chủ trì Hội nghị lần thứ 8 BCHTW Đảng, chỉ rõ:
R,C'X( (-'W#$&GI%!C6G(". Người
chỉ đạo thành lập Việt Nam độc lập đồng minh, ra báo Việt Nam độc lập,
9
thảo Mười chính sách của Việt Minh, trong đó mục tiêu đầu tiên là: RY
,OC5&'TI?-4$(0 (-"
Tháng 8-1945, HCM đúc kết ý chí đấu tranh cho độc lập, tự do của nhân
dân ta trong câu nói bất hủ: RZA(*5$ ?#AIG5.(G#S(
2,Y[HIG) (6C5W5&'TI"
Cách mạng tháng Tám thành công, Người thay mặt Chính phủ lâm thời
đọc Tuyên ngôn độc lập trước toàn thế giới: R*K% (-E
#C@5&'TI2CF#$&K (65O<G;@'E
'W?=@1!G5FV@V (-E#C5&'TI<("
Trong các thư và điện văn gửi tới Liên hợp quốc và chính phủ các nước
“Tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng, dân tộc nào
cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do”.
Trích "Tuyên Ngôn Độc Lập" Bác Hồ đọc tại Quảng
trường Ba đình ngày 02/09/1945
Người ra đi tìm đường cứu nước, chứng kiến tội ác dã man của CN thực
dân đối với đồng bào mình và các dân tộc bị áp bức, Người thấy rõ một dân
tộc không có quyền bình đẳng vì dân tộc đó mất độc lập, tự do.
Muốn có bình đẳng thì các dân tộc thuộc địa phải được giải phóng khỏi chủ
nghĩa thực dân.Nên độc lập dân tộc phải thể hiện ở 3 điểm sau:
+ Dân tộc đó phải được độc lập toàn diện về chính trị, kinh tế, an ninh,
toàn vẹn lãnh thổ và quan trọng nhất là độc lập về chính trị.
+ Mọi vấn đề chủ quyền quốc gia phải do người dân nước đó tự quyết
định.
11
+ Nền độc lập phải được thể hiện ở cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc.
Vì thế, nền độc lập của Việt nam phải theo nguyên tắc nước Việt nam của
người Việt Nam, mọi vấn đề về chủ quyền quốc gia phải do người dân Việt
Nam tự quyết định, không có sự can thiệp của nước ngoài.
K_2efKg[hij_klm2nZo2p2eqr2s
2strhmsuj_vw
k6 .#$&,C=K!
Các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác-LêNin đã chỉ rõ mối quan hệ
không thể tách rời giữa vấn đề dân tộc với vấn đề giai cấp,cũng như giữa
dân tộc và dân chủ.Song căn cứ tình hình ở các nước TB phương Tây giữa
XIX đầu XX mà Mác,Ăngghenc cũng như LêNin đều coi trọng yếu tố giai
cấp hơn,đều lấy sự nghiệp giải phóng giai cấp vô sản làm nhiệm vụ trung
tâm và điều kiện cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và thuộc địa, Mác ,
Ăngghen viết: RS(4%!0x,=Y0%'&Y,=
#$&(0%'&#$&H094%!0xE5.
V!!<I,C&0&#$&>\V!EA59
nước,chủ nghĩa dân tộc chân chính,cần được khơi dậy và phát huy theo tinh
thần vô sản.Người dự báo R<59Hb!#$&<(B06
1b! .6"
3K<5-#$&6WI ; (•@*@<5-!<I?5&'TI
#$&d'-@*a
13
CN Mác Lê Nin đã giải quyết triệt để vấn đề này: vấn đề dân tộc luôn
gắn với vấn đề giai cấp, phụ thuộc vào vấn đề giai cấp, dân tộc bao giờ cũng
do một giai cấp đại diện, quan hệ này là quan hệ lợi ích.
Ngày nay với tính chất, đặc điểm, địa vị lịch sử của mình chỉ có giai cấp
CN mới có thể đại diện cho dân tộc giải quyết ,xóa bỏ triệt để nạn người bóc
lột người, xóa bỏ tình trạng dân tộc này nô dịch dân tộc khác, giải phóng giai
cấp CN cũng là giải phóng mọi tầng lớp XH khỏi sự phân chia thành giai
cấp, mâu thuẫn xung đột giai cấp, vì thế giai cấp CN phải giành lấy chính
quyền. Hồ Chí Minh đã vận dụng sáng tạo quan điểm trên của chủ nghĩa
Mác Lê Nin vào Cách mạng giải phóng dân tộc, Người chỉ rõ 2 điểm:
+ Các nước Đế quốc xâm lược cướp bóc thuộc địa làm cho mâu thuẫn
giữa CN Đế quốc và thuộc địa nổi lên gay gắt.Giải quyết mâu thuẫn này đòi
hỏi phải tập hợp đoàn kết mọi lực lượng chống chủ nghĩa đế quốc.Chỉ có
giai cấp Công nhân mới có thể đoàn kết và lãnh đạo được mọi tầng lớp làm
CMGPDT.
+ Ở các nước thuộc địa, chủ nghĩa yêu nước, tinh thần độc lập dân tộc là
một động lực to lớn, đây là chủ nghĩa dân tộc chân chính.Khi CM giải phóng
dân tộc thắng lợi, thì CN dân tộc ở đó nhất định sẽ biến thành CNĐQ
Vì thế, những người cộng sản ở các nước thuộc địa phải tự nắm lấy ngọn cờ
dân tộc và giải quyết vấn đề dân tộc theo quan điểm của giai cấp CN.
Như vậy, giải phóng dân tộc gắn liền với giải phóng giai cấp CN và của
CM thế giới.Chỉ có CN cộng sản mới đem lại cho mọi người, không phân
biệt nguồn gốc, chủng tộc sự tự do, bình đẳng, bác ái thật sự.
Người khẳng định: Rk) 28 .?() $#$IGd'-@*
lệ,nếu như mâu thuẫn ở các nước TBCN là mâu thuẫn giữa giai cấp vô sản
và giai cấp tư sản thì mâu thuẫn chủ yếu trong xã hội thuộc địa phương
Đông là mâu thuẫn giữa dân tộc bị áp bức với chủ nghĩa thực dân.
Hồ Chí Minh đã phân tíchR4S&I+>?„+&!(2,
L .4…@-†< ,X6>.4S&I2$(
Y, 8HYT5=?@5< ,!!<I> (6
'0‡5$(".Nên tính chất cuộc đấu tranh CM cũng khác nhau,nếu ở các
nước TBCN phải tiến hành cuộc đấu tranh giai cấp thì ở các nước thuộc địa
trước hết IG6 &5< ,!GI%#$&.
Đối tượng của CM ở thuộc địa không phải là giai cấp TS bản xứ,càng
không phải là giai cấp địa chủ, mà là CN thực dân và tay sai phản động.
Trong tư tưởng Hồ Chí Minh?GI%#$& là nhiệm vụ hàng đầu
của CM Việt Nam.Giải phóng dân tộc,xét về thực chất là đánh đổ ách thống
trị, áp bức,xâm lược của đế quốc thực dân giành độc lập dân tộc,hình thành
nhà nước,độc lập và tự do lựa chọn con đường phát triển của dân tộc phù
hợp với xu thế phát triển của thời đại,tiến bộ xã hội.Yêu cầu bức thiết của
ND các nước thuộc địa là độc lập dân tộc,trong phong trào cộng sản quốc tế
có quan điển cho rằng R@<5-0G1! &59!'@<5->
16
#$" Và chủ trương vấn đề ruộng đất,nhấn mạnh đấu tranh giai cấp.Ở các
nước thuộc địa nông dân là nạn nhân chính của chính sách khai thác thuộc
địa, bóc lột tô thuế và cướp đoạt ruộng đất,vì thế kẻ thù số một của nông dân
là bọn đế quốc thực dân. Nông dân có 2 yêu cầu: độc lập dân tộc và ruộng
đất, nhưng họ luôn đặt yêu cầu độc lập dân tộc cao hơn yêu cầu ruộng đất.
Mâu thuẫn chủ yếu ở thuộc địa là mâu thuẫn dân tộc,quy định tính chất
và nhiệm vụ hàng đầu của CM ở thuộc địa là GI%#$&.Trong tác
phẩm R+Y"Nguyễn Áí Quốc phân biệt ba loại cách mạng:
cách mạng tư sản, cách mạng vô sản và cách mạng giải phóng dân tộc và
nhấn mạnh tính chất và nhiệm vụ của cách mạng Việt Nam là giải phóng dân
tộc,Người nói rõR!<I>#$'.'W'*<,C#$&
thuộc đia, lại chịu ảnh hưởng của tư tưởng giáo điều, tả khuynh nhấn mạnh
chiều đấu tranh giai cấp. Hội nghị lần thứ nhất ban chấp hành trung ương
đảng (10/1930) đả phê phán những quan điểm của Nguyển Áí Quốc, nhưng
với bản lĩnh cách mạng kiên cường bám sát thực tiễn Viêt Nam, kiên quyết
chống giáo điều, tại Hội nghị lần thứ Tám ban chấp hành Trung Ương Đảng
chủ trương thay đổi chiến lược từ nhấn =5< ,!!<I!5<
,!GI%#$&? hội nghị khẳng định cuộc cách mạng Đông
Dương là hiện tại không phải là cuôc cách mạng tư sản dân quyền, cuộc
cách mạng phải giải quyết hai vấn đề :phản đế và điền địa nữa mà là cuộc
cách mạng chỉ giải quyết một vấn đề cần thiết “dân tộc giải phóng” .Vậy thì
cuộc cách mạng Đông Dương trong giai đoạn hiên tại là một cuộc cách
mạng giải phóng”.
18
Cuối cùng thắng lợi của cách mạng tháng Tám 1945 cũng như thắng lợi
năm 1975 đã khẳng định dược đường lối giải phóng dân tộc đúng đắn và tư
tưởng độc lập,tư do của Hồ Chí Minh đem lại kết quả vô cùng ý nghĩa cho
cách mạng Việt Nam.
q +sˆr r‰ Šr Zo 2pMq +sˆr ‹
irKŒ[‰
C5Y^ *1!65,*
Giửa thế kỈ XX, chế độ phong kiến của triều đình nhà Nguyễn đang
trong quá trình khủng hoảng và suy vong.Sáng ngày 1/9/1958 thực dân Pháp
đả nổ súng xâm lược Viêt Nam.Nhà Nguyễn trở nên hèn nhát và bất
lực,nhanh chóng phân hóa, nhượng bộ,cuối cùng đầu hàng toàn bộ. Với bản
hiệp ước ô nhục được kí kết ngày 6/6/1884 triều đình nhà Nguyễn vì lợi ích
riêng, thiển cận sợ mất ngôi hơn là sợ mất nước,đã thỏa hiệp và cấu kết với
đế quốc chống lại nhân dân .
Phong trào nhân dân kháng chiến ngày một dâng cao,nhân dân ta vẫn
anh dũng đứng lên đẩu tranh,tiêu biểu là phong trào Cần Vương(1885-1896)
của các sĩ phu yêu nước chống Pháp rầm rộ trong cả nước kéo dài gần 20
'C5YGI%X!•. Người đã tìm thấy trong lý luận của
V.I. Lênin một con đường cứu nước mới: con đường cách mạng vô sản.
Người “hoàn toàn tin theo Lênin và Quốc tế thứ ba” chính vì Lênin và Quốc
tế thứ ba đã “bênh vực cho các dân tộc bị áp bức”.Người thấy được CM tháng
Mười Nga không chỉ là một cuộc CM vô sản, mà còn là một cuộc CM giải phóng
20
dân tộc và “mở ra trước mắt họ thời đại cách mạng chống đế quốc, thời đại giải
phóng dân tộc”.
Đầu năm 1923, trong Truyền đơn cổ động mua báo Người cùng khổ (Le
Paria), Người viết•Ž%1b!&G*^ $'C=?5O
'=CDY>I$01&EE#C?05•?0?
5C6?<C,) G5<?@'CDY@@DY?
-@ ?\!0?=IX•
báo Người cùng khổ do HCM làm chủ bút .
Như vậy, vượt qua hạn chế về tư tưởng của các sĩ phu và của các nhà
cách mạng có xu hướng tư sản đương thời, Hồ Chí Minh đã đến với học
thuyết cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin và lựa chọn con đường cách
mạng vô sản. Từ đó, Người quyết tâm đưa dân tộc Việt Nam đi theo con
đường đó.
Con đường cách mạng vô sản, theo quan điểm của Hồ Chí Minh, bao
hàm những nội dung chủ yếu sau:
- Tiến hành cách mạng giải phóng dân tộc và dần dần từng bước "đi tới xã
hội cộng sản".
- Lực lượng lãnh đạo cách mạng là giai cấp công nhân mà đội tiền phong
của nó là Đảng Cộng sản.
21
- Lực lượng cách mạng là khối đoàn kết toàn dân, nòng cốt là liên minh giữa
giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và lao động trí óc.
- Sự nghiệp cách mạng của Việt Nam là một bộ phận khăng khít của cách
mạng thế giới, cho nên phải đoàn kết quốc tế dưới ngọn cờ tư tưởng .
- Khi khẳng định Đảng Cộng sản Việt Nam là đảng của giai cấp công nhân
và dân tộc Việt Nam, Hồ Chí Minh đã nêu một luận điểm quan trọng, bổ
sung thêm cho lý luận của chủ nghĩa Mác – Lênin về Đảng Cộng sản, định
hướng cho việc xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam thành một đảng có sự
gắn kết chặt chẽ với giai cấp công nhân, với nhân dân lao động và cả dân tộc
trong mọi thời kỳ của cách mạng Việt Nam”.
23
- Hồ Chí Minh đã xây dựng được một Đảng cách mạng tiên phong, phù
hợp với thực tiễn cách mạng Việt Nam, gắn bó với nhân dân, với dân tộc,
một lòng một dạ phụng sự Tổ quốc, phụng sự nhân dân được dân tộc thừa
nhận là đội tiên phong của mình.
- Ngay từ khi mới ra đời, Đảng do Hồ Chí Minh sáng lập đã quy tụ được
lực lượng và sức mạnh của toàn giai cấp công nhân và cả dân tộc Việt Nam.
Đó là một đặc điểm và đồng thời là một ưu điểm của Đảng. Nhờ đó, ngay từ
khi mới ra đời, Đảng đã nắm ngọn cờ lãnh đạo duy nhất đối với cách mạng
Việt Nam và trở thành nhân tố hàng đầu bảo đảm mọi thắng lợi của cách
mạng.
K.P‘Ps’r•_qrv2qg•pZo2p
='EI1!#$X09I0^
- Năm 1924, Hồ Chí Minh đã nghĩ đến một cuộc khởi nghĩa vũ trang
toàn dân. Người cho rằng: R+F%d'W?& &b!@H
,!+>ZIG%<& &b! ;X
^>IG& &8'C= &b!IG5W |09
,C ;Xc"
- Hồ Chí Minh nghiêm khắc phê phán việc lấy ám sát cá nhân và bạo
động non làm phương thức hành động, “hoặc xúi dân bạo động mà không
bày cách tổ chức; hoặc làm cho dân quen ỷ lại mà quên tính tự cường”.
Người khẳng định R'@ 1!G#$&^>
IG@&!Y"
- Trong cách mạng tháng Tám 1945 cũng như hai cuộc kháng chiến