Giới thiệu về Kinh tế học Vĩ mô
[Introduction to Macroeconomics]
Nguyễn Hoài Bảo
Macroeconomics/Nguyễn Hoài Bảo
1
Nguyễn Hoài Bảo
Bộ môn Kinh tế học – Khoa Kinh tế Phát triển – Đại học Kinh tế TP.HCM
August 5, 2010
Nội dung bài giảng này
• Kinh tế học: Kinh tế vi mô vs. Kinh tế vĩ mô?
• Kinh tế học vĩ mô nghiên cứu những gì?
• Những nhà kinh tế học tư duy như thế nào?
• Tạo sao những nhà kinh tế học luôn bất đồng?
•
Những điểm đồng thuận chung trong lý thuyết
Macroeconomics/Nguyễn Hoài Bảo
2
•
Những điểm đồng thuận chung trong lý thuyết
kinh tế vĩ mô?
• Nội dung môn học
– Tài liệu học tập
– Nhiệm vụ của sinh viên
Đây là hình ảnh của một “cái chợ”, hãy thử đặt câu hỏi:
Macroeconomics/Nguyễn Hoài Bảo
3
• liên quan đến những vấn đề thuộc về kinh tế vi mô.
• liên quan đến những vấn đề thuộc về kinh tế vĩ mô.
Kinh tế học vi mô vs. Kinh tế học vĩ mô
• Microeconomics: Nhìn vấn đề ở khía cạnh rất chi tiết về
sự lựa chọn của các cá nhân (individuals): chẳng hạn

– Tăng trưởng kinh tế
– Lạm phát
– Thất nghiệp
• Những biến số khác đằng sau 3 biến số trên:
Macroeconomics/Nguyễn Hoài Bảo
6
– Lãi suất
– Tỷ giá hối đoái
– Thâm hụt ngân sách
– Thâm hụt thương mại và cán cân thanh toán
• Tất cả các biến trên liệu có quan hệ với nhau ra
sao?
Tăng trưởng kinh tế của Việt Nam (% tăng GDP hằng năm)
8.7
8.1
8.8
9.5
9.3
8.2
6.8
6.9
7.1
7.3
7.8
8.4
8.2
8.5
6.2
6.0
8.0

17.0
8.7
6.6
8.8
5.7
3.4
1.9
4.0
6.7
8.2
8.2
7.3
8.2
21.7
0.0
10.0
20.0
30.0
40.0
1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008
Thất nghiệp của Việt Nam (% tỷ lệ thất nghiệp hằng năm)
4.5
4.4
2.5
2.5
2.5
3
3.5
4
4.5

4.0
0.0 10.0 20.0 30.0 40.0 50.0 60.0 70.0 80.0
Tăng trưởng
Lạm Phát
Lạm phát và thất nghiệp và thất nghiệp có quan hệ với nhau không?
2.5
3.0
3.5
4.0
4.5
5.0
Thất nghiệp
Macroeconomics/Nguyễn Hoài Bảo
11
0.0
0.5
1.0
1.5
2.0
0.0 5.0 10.0 15.0 20.0 25.0
Thất nghiệp
Lạm phát
Thất nghiệp và tăng trưởng có quan hệ với nhau không?
4.0
5.0
6.0
7.0
8.0
9.0
Tăng trưởng

Con ngựa Jerusalem #1 của Deborah Butterfield Một thị trường
Những nhà kinh tế sử dụng các mô hình để phân tích
• Quan sát -> Lý thuyết (xây dựng mô hình) -> tiếp
tục quan sát (kiểm chứng) ….
• Mô hình là những mối liên hệ giữa các biến số
kinh tế dựa trên một số giả định.
• Tìm kiếm trạng thái cân bằng.
Macroeconomics/Nguyễn Hoài Bảo
15
• Tạo sao phải cần giả định?
• Biến ngoại sinh (exogenous varibles) vs. biến nội
sinh (endogenous variables).
• Đồng nhất thức (identity) vs. Phương trình hành
vi (behavioral equation).
Hãy bắt đầu từ một ví dụ đơn giản: thị trường bánh mì
• Yếu tố nào ảnh hưởng lên lượng
mua (cầu): Giá bánh mì (P
bm
); Thu
nhập (I); Giá bánh bao (P
bb
); vâng
vâng …
• Yếu tố nào ảnh hưởng lên lượng
bán (cung): Giá bánh mì (P
bm
);
Thuế (T); Giá chả lụa (P
); vâng
Macroeconomics/Nguyễn Hoài Bảo

bb
= f(P
bm
; I; P
bb
) và không thể chuyển vế các biến trong
phương trình này.
Những nhà kinh tế hay bất đồng: nhìn lại chu kỳ kinh tế của Việt Nam
5.1
5.8
8.7
8.1
8.8
9.5
9.3
8.2
5.8
4.8
6.8
6.9
7.1
7.3
7.8
8.4
8.2
8.5
6.2
4.0
6.0
8.0

lực …
Macroeconomics/Nguyễn Hoài Bảo
20
lực …
• Kinh tế học của Keynes: những nhà kinh tế theo giả thuyết
của John M. Keynes thì cho rằng nên tập trung vào khung
thời gian ngắn hạn (short-run) và trong ngắn hạn thì không
gì đảm bảo là giá cả và tiền lương có thể linh hoạt, hay nói
cách khác chúng cứng nhắc. Trong trường hợp này chính phủ
nên can thiệp. Nhóm này chuộng các chính sách bên phía
cầu, ví dụ như chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ.
Về mặt lý thuyết, sự bất đồng chủ yếu ở phía tổng cung
Macroeconomics/Nguyễn Hoài Bảo
21
• (a) là quan điểm của cổ điển (hay phía supply-side
economics)
• (b) là quan điểm của Keynesian.
• (c) là quan điểm dung hòa gần đây (khi vấn đề kỳ vọng được
đưa vào.)
Tóm tắt lý thuyết kinh tế vĩ mô: các thị trường và biến số.
Cân bằng tổng quát (AD-AS)
[Tăng trưởng và lạm phát]
Tổng cầu
Tổng cung
Macroeconomics/Nguyễn Hoài Bảo
22
Tổng cầu
(AD)
Khu vực sản
xuất (thị trường

Khu vực tiền tệ (thị
trường tiền tệ)
[Chính sách tiền tệ]
Khu vực ngoại (thị
trường ngoại tệ)
[Chính sách tỷ giá ]
Chính sách
bên phía cung
Thị trường lao động
[Qui định tiền lương
tối thiểu và các chính
sách an sinh]
(Evans, 2004) một số đồng thuận chung trong kinh tế vĩ mô
1. Những bộ phận chính trong tổng cầu gồm tiêu dùng, đầu tư, xuất khẩu
ròng là quan hệ nghịch bến với lãi suất thực (lãi suất danh nghĩa trừ đi
lạm phát dự kiến)
2. Trong ngắn hạn, tổng cầu sẽ quyết định biến động sản lượng. Trong dài
hạn sản lượng hướng tới trạng thái dừng (steady-state)
3. Tỷ lệ tăng trưởng trong dài hạn ảnh hưởng bởi tỷ lệ đầu tư, chất lượng
thể chế và mức độ đổi mới công nghệ.
4.
Ngân hàng trung ương có thể kiểm soát được lãi suất danh nghĩa trong
Macroeconomics/Nguyễn Hoài Bảo
24
4.
Ngân hàng trung ương có thể kiểm soát được lãi suất danh nghĩa trong
ngắn hạn nhưng lãi suất thực trong dài hạn ảnh hưởng bởi tổng cầu.
5. Các cá nhân đều nhìn về phía trước và hình thành kỳ vọng. Bởi thế
chính sách bất thình lình có tác động lớn hơn chính sách mà dân chúng
đoán được.