Mở đầu
A. Đặt vấn đề
A.1: Lí do chọn đề tài
Bước sang thế kỉ 21 khi mà nền kinh tế tri thức và nhu cầu hội nhập,
hợp tác không ngừng đã trở thành yêu cầu tất yếu để phát triển của bất
cứ quốc gia, nền kinh tế nào thì đi cùng với nó là những yêu cầu ngày
càng cao về chất lượng của nguồn lao động. Người lao động trong thời
đại hội nhập hiện nay không chỉ được yêu cầu giỏi về mặt chuyên môn,
thành thạo ngoại ngữ, vi tính mà còn cần có cả những kĩ năng giao tiếp,
ứng xử, kĩ năng làm việc theo nhóm, sự nhạy bén, năng động, khả năng
thích nghi tốt, sự tự tin và khả năng nói trước công chúng. Hiện nay đó
cũng là một yêu cầu quan trọng được đặt ra khi những nhà tuyển dụng
tuyển chọn nhân viên, đặc biệt là ở những bộ phận thường xuyên phải
giao dịch tiếp xúc với các đối tác và khách hàng. Bắt nguồn từ thực tế
đó, nhu cầu tìm hiểu, học tập, về kĩ năng này không chỉ là nhu cầu
của riêng một cá nhân mà là nhu cầu đối với một lượng lớn đội ngũ lao
động trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng trước những thách
thức của nền kinh tế hội nhập. Mang trong mình đặc trưng tiêu biểu của
một ngành dịch vụ, Du lịch chính là ngành mà đội ngũ lao động là
những người được đòi hỏi cao hơn bất cứ một ngành nghề nào khác, đó
không chỉ là những yêu cầu cao về mặt chuyên môn nghiệp vụ, một
phông kiến thức tổng hợp mà hơn hết người làm trong ngành Du lịch
nhất thiết phải có những kĩ năng về giao tiếp, ứng xử nhanh nhạy thông
minh, duyên dáng, và đặc biệt phải có khả năng ăn nói mà cụ thể hơn
đó là khả năng nói trước công chúng. Khả năng ấy không phải bất kì ai
1
sinh ra cũng đã sẵn có mà phần nhiều đó là do sự rèn rũa mà nên, cũng
chính vì lẽ đó nhu cầu tìm hiểu học tập về kĩ năng này là rất cần thiết
đối với bất kì cá nhân nào muốn đạt được thành công và tìm được một
vị trí nhất định trong xã hội.
Bên cạnh đó xuất phát từ nhu cầu thực tế của bản thân, là một sinh

trong những trường hợp có sự tiếp xúc trực tiếp giữa người nói và người
nghe
(1)
Clella Iles. Jaffe lại cho rằng nói trước công chúng tức là khi một
người chuẩn bị và phát biểu ra những gì đã chuẩn bị trước một nhóm
người nghe và nhìn chung là sẽ không có sự cắt ngang dòng suy nghĩ
của người nói.
(2)
Diana Prentice Carlin và Jame Payne trong tác phẩm của mình Public
speaking today đã chia làm giao tiếp làm 5 mức độ:
(1)
Public speaking is a form of communication in which a speaker addresses
a relatively large adience with a relatively continous discourse. Usually it
takes place in a face to face situation. The element of public speaking,
Joseph. A. Devito. Tr30
(2)
Public speaking means that one person prepares and delivers a
presentation to a group who listen, generally without interrupting the
flow of ideas.
Public Speaking a cultural perspective. Clella. Iles. Jaffe. Street University,
2002, tr36
3
 Giao tiếp tự thân ( Intrapersonal Communication): là hình thức
giao tiếp xảy ra thường xuyên trong mỗi con người đó là khi ta nghĩ
xem phải làm như thế nào xử lí như thế nào trước một sự việc xảy
ra.
 Tương tác giao tiếp ( Interpersonal Communication): giao tiếp
xảy ra giữa người với người trong những nhóm có thể gồm 2 hoặc 3
cá nhân, nó mang tính chất thân mật.
 Giao tiếp trong những nhóm nhỏ ( Small group Communication): Số

Từ những quan điểm được đưa ra ở trên ta có thể thấy được rằng nói
trước công chúng tức là sự truyền tải thông điệp về một vấn đề cụ thể
nào đó đến đông người xem, hay chứng kiến một việc gì trong mối quan
hệ với người nói.
Nói trước công chúng gồm ba mục đích chủ yếu là cung cấp thông tin
(information), thuyết phục (pursuade) và để giải trí (intertainment). Tuỳ
từng trường hợp mà nó có thể chưâ đựng mục đích khác nhau và đôi khi
là nhằm cả ba mục đích trên.
Theo Devito nói trước công chúng bao gồm các yếu tố cấu thành nên
như sau:
- Người nói : Được coi là yếu tố đầu tiên và xuất phát điểm, đóng
vai trò quan trọng của việc nói trước công chúng. Khái niệm này
có thể được diễn đạt bằng nhiều cách khác nhau như diễn giả,
người trình bày, ngưòi hùng biện và được sử dụng tuỳ theo văn
cảnh.
(4)
Đại từ điển Tiếng Việt, Nguyễn Như ý chủ biên, NXB VHTT,1999, tr
454
5
- Thông điệp: Là bất cứ những gì mà người nói muốn truyền đạt đến
cho người nghe, thông điệp vô cùng phong phú và đa dạng đó có
thể là bài giảng của một giảng viên đại học nhưng cũng có thể đơn
giản chỉ là một lời yêu cầu giúp một việc gì đó giữa những người
bạn với nhau. Mục đích của nói trước công chúng là truyền đạt lại
thông điệp của diễn giả đối với khán, thính giả của mình. Điều này
có thực hiện thành công hay không còn tuỳ thuộc vào những gì
được trình bày và cách mà người trình bày sẽ thể hiện.
- Người nghe: Chính là đối tượng tiếp nhận thông điệp từ người
nói, song song với quá trình tiếp nhận đó thì đồng thời cũng diễn
ra sự phản hồi từ phía người nghe. Quá trình tiếp nhận thông tin và

động rất lớn tới nội dung và sự thành công của diễn giả, vì thế
người nói cần phải hết sức lưu ý vấn đề này. Cần tránh những
khoảng thời gian nhạy cảm như sau bữa ăn trưa lúc mà mọi người
đều mệt mỏi và có nhu cầu được nghỉ ngơi đôi chút hoặc phải nói
trong không gian chật chội, nóng bức. Nó sẽ là những yếu tố cản
trở lớn, nếu không thể tránh được thì người nói cần rất nhiều sự nỗ
lực để làm chủ trong mọi tình huống.
- Kênh thông tin: Là phương tiện mà nhờ đó mà thông điệp sẽ được
truyền tải đến với khán giả. Trong khi nói trước công chúng người
nói có thể sử dụng nhiều kênh thông tin như : đài, báo, truyền
hình… mỗi cách lại có những ưu nhược điểm khác nhau. Nếu như
một vị chủ tịch nuớc chọn đài phát thanh để chúc tết toàn dân thì
thông điệp mà người dân nhận được chỉ là qua giọng nói nhưng nếu
vị đó chọn truyền hình thì người ta không chỉ chỉ nghe được giọng
nói mà còn thấy được cả hình ảnh một cách dễ dàng.
7
Nhìn một cách tổng thể nói trước công chúng là sự liên kết của các
yếu tố trên lại với nhau, mỗi yếu tố nằm trong một chỉnh thể thống
nhất, yếu tố này lại chịu sự tác động của những yếu tố khác. Người
nghe và diễn giả là hai yếu tố chủ đạo ảnh hưởng lẫn nhau và nói
trước công chúng cũng bao gồm sự tương tác lẫn nhau của hai yếu tố
đó.
1.2: Vai trò của kĩ năng nói trước công chúng ( Public Speaking)
Việc tìm hiểu vai trò của kĩ năng nói trước công chúng chính là đi tìm
câu trả lời cho câu hỏi tại sao ta lại cần phải nghiên cứu nó, nó thể hiện
tầm quan trọng như thế nào.
Ngay từ thời cổ đại con người đã coi việc nói trước công chúng chính
là một phương tiện quan trọng trong giao tiếp. Những người có khả
năng nói hay còn gọi là những nhà hùng biện là những người giành
được nhiều sự kính trọng và họ cũng coi đó là một phương để có thể

kiên trì và nỗ lực của con người mà quan trọng hơn nó còn cho thấy
người ta đánh giá như thế nào về kĩ năng nói trước công chúng và nó
đóng vai trò như thế nào đối với thành công trong cuộc đời mỗi con
người. Những con ngưòi đạt đến đỉnh cao của danh vọng và quyền lực
đều được cho là những ngưòi có tài ăn nói sắc sảo và đầy sức thuyết
phục và đó là điều không thể phủ nhận cho dù ở trong bất kì thời đại
nào. Cho dù hiện nay người ta có thể dùng nhiều cách khác nhau để tiếp
cận thông tin nhưng để đạt được thành công thì nói trước công chúng
vẫn là yếu tố không ai có thể phủ nhận và từ bỏ.
9
Sức mạnh của nghệ thuật nói là điểm mấu chốt tạo nên dấu ấn của
mỗi người trong giao tiếp . Cũng theo Devito trong The element of
public speaking nói trước công chúng có một số vai trò như sau.
 Giúp tìm ra khả năng giao tiếp chung, thưòng xuyên nói trước nhiều
người sẽ giúp bạn phát triển phong cách giao tiếp hiệu qủa hơn.
Đồng thời nó còn tăng cường khă năng tự định nghĩa về một vấn đề,
khả năng tổ chức thông tin, sắp xếp thông tin một cách hiệu quả
nhất đối với đối tượng giao tiếp của mình. Thêm vào đó sự nhạy bén,
khả năng biến chuyển linh hoạt trước những phản hồi từ phía người
nghe vì thế cũng cũng được phát triển. Chính từ những yêu cầu phải
trả lời những thắc mắc từ phía ngưòi nghe cũng giúp tăng cường kĩ
năng nghe ngày càng hiệu quả hơn. Tư duy logic đặc biệt là khả
năng giao tiếp tự tin chính là những lợi ích lớn nhất khi bạn thực
hành kĩ năng nói trước rất nhiều người.
 Giúp tăng cường kĩ năng nghề nghiệp và kĩ năng học thuật. Cho dù
ở bất kì một vị trí nào, làm bất kì công việc gì thì sẽ có lúc chúng ta
buộc phải nói trước rất nhiều người, không ai có thể đảm bảo là điều
này sẽ không bao giờ xảy ra. Vì vậy nắm rõ những kĩ năng trong khi
nói trước công chúng sẽ giúp giải thích, tổ chức thông điệp một cách
rõ ràng, có sức thuyết phục đồng thời nó giúp rèn luyện kĩ năng

 Lựa chọn những thông tin sao cho phù hợp với đối tượng mình cần
giao tiếp. Đối với mỗi một đối tượng thông tin sẽ phải được cân
nhắc sao cho phù hợp nhất với mức độ tiếp thu của đối tượng đó,
nói cho một sinh viên đại học về biển sẽ khác việc nói cho một đứa
trẻ mẫu giáo, cũng như khi phải trình bày kết quả của công trình
11
nghiên cứu khoa học về biển cho đối tượng là những những nhà hải
dương học.
 Tạo ra sự hứng thú để gây ấn tượng và thu hút sự chú ý, muốn tạo ra
hiệu qủa tốt nhất trong giao tiếp thì sự nhàm chán là điều mà bất cứ
ai cũng không muốn xảy ra. Tạo nên nhiều điều thú vị chính là vũ
khí của một người giao tiếp thông minh và giữ cho cuộc nói chuyện,
phần trình bày của mình không trở thành tẻ nhạt.
 Thích nghi với những phản hồi từ người nghe: khi nói với bất kì ai
chúng ta có thể nhận thấy được cử chỉ, thái độ, sự phản ứng của
người đó một cách rõ ràng. Hàng ngày những việc đó đều xảy ra
không chỉ một lần, tuy nhiên người ta thường không hay để ý đến
điều này. Khi nói chuyện với một người đối diện nếu như người đó
tỏ thái độ hờ hững trước những gì mà ta đang nói, chắc chắn ta cũng
phải có sự điều chỉnh hoặc là không tiếp tục nói hoặc chuyển ngay
sang một chủ đề khác. Như vậy một cách ngẫu nhiên chúng ta đã sẵn
có một trong những kĩ năng của việc giao tiếp và đó chính là một
trong những kĩ năng quan trọng, cần thiết cho thành công trong khi
nói trước công chúng.
1.3.2 : Điểm khác biệt
Mặc dù có nhiều điểm tương tự nhau nhưng nói trước công chúng
(Public Speaking) vẫn có những đặc điểm mà người ta có thể dễ dàng
nhận thấy được nó hoàn toàn khác biệt với những cuộc nói chuyện hàng
ngày .
- Cấu trúc chặt chẽ: Đây là yêu cầu quan trọng trong khi phải nói với

diễn giả xuất sắc nó đòi hỏi ở mỗi cá nhân sự nỗ lực rèn luyện thậm chí là
khổ luyện qua một quá trình lâu dài cùng nhiều thử thách
1.4.1: Xây dựng sự tự tin
Sự tự tin là một trong những trong những yếu tố quan trọng đảm bảo
thành công cho dù chúng ta hoạt động trong bất kì lĩnh vực nào. Khi ta
phải nói dưới sức ép của đám đông thì tự tin là điều mà không phải ai
cũng sẵn có và dễ dàng làm được, đặc biệt với những người lần đầu tiên
đứng nói trước rất nhiều người. Để đạt được nó cần phải có sự kiên trì
và lòng tin. Việc mất tự tin, hồi hộp khi đứng trước đông người được
chỉ ra là một hiện tuợng tâm lí hết sức bình thường của con người. Và
ngay cả những nhà hùng biện đại tài thì cũng đã từng có những lúc họ
đứng nói trong tâm trạng hồi hộp, lo âu.Trong The art of public
speaking, Srephen. Lucas đã dẫn chứng một ví dụ khá thú vị rằng, một
nghiên cứu được thực hiện trên 2500 người tại Mĩ năm 1973 đã cho một
kết qủa bất ngờ khi 70% số người được hỏi cho việc phải nói trước
đám đông là nỗi sợ hãi lớn nhất trong đời. Vài người trong số đó thậm
chí còn cho nó đáng sợ hơn cái chết. Vì vậy để đạt được thành công
diễn giả cần phải gây dựng được sự tự tin ở bản thân. Và câu hỏi được
đặt ra là làm thế nào để chống lại sự mất bình tĩnh, kiểm soát được nó.
Điều đó có thể làm được một cách dễ dàng khi diễn giả thực hiện theo
một số điều sau.
- Tạo cho mình nhiều cơ hội để được nói trước đám đông: Rất hiếm
người có thể thành công ngay từ lần đầu tiên mà không hề lo sợ,
nhưng càng được cọ sát ở những hoàn cảnh khác nhau, có nhiều cơ
hội để thể hiện mình là một cách tốt nhất về mặt tinh thần giúp
người nói cảm thấy tự tin hơn. Những kinh nghiệm được rút ra từ
những lần thất bại trước sẽ là phương thuốc hữu hiệu nhất cho căn
14
bệnh mất tự tin ở mỗi người. Bắt đầu từ những lần trình bày trước
lớp hay trong nhóm làm việc là cách mà người ta có thể bước đầu

Điều này vô tình tạo nên tâm lí coi thường, chán nản của người
nghe và điều này thì không ai mong muốn nó xảy ra.
- Suy nghĩ tích cực: Coi việc nói trước công chúng là cơ hội tốt để
thể hiện mình, tăng khả năng giao tiếp, hiểu biết lẫn nhau với
những người xung quanh. Và đó là một niềm vinh dự lớn thay vì
nghĩ rằng bạn ta phải miễn cưỡng làm điều này. Yếu tố tâm lí là
cực kì quan trọng, có thể tạo ra động lực lớn khích lệ con người. Sự
hứng khởi là cội nguồn để xoá tan những mặc cảm, đồng thời giúp
người nói thể hiên mình một cách tốt nhất
- Không cố gắng đạt tới sự hoàn hảo: Cho dù có được chuẩn bị kĩ
luỡng đến đâu chắc chắn sẽ có những chi tiết không như mong đợi,
những điều không nằm trong kế hoạch. Tuy nhiên điều này là rất
bình thường. Nếu điều này xảy ra thì đừng vội lo lắng, hãy xem
như chưa có chuyện gì xảy ra, trình bày tốt nhất có thể những gì
mình đã chuẩn bị vì người nghe sẽ không thể biết hết những gì mà
ta định nói. Đừng quá hi vọng đạt tới sự hoàn hảo, nó sẽ tạo nên
tâm lí sợ hãi khi lần sau ta lại gặp phải tình huống tương tự
- Không nên thức quá khuya, làm việc quá căng thẳng trước khi buổi
thuyết trình diễn ra chính thức. Nên tạo cơ hội cho đầu óc được
thư giãn và nghỉ ngơi để có thể chuẩn bị cho mình có được nền thể
lực tốt nhất .
- Trong khi thuyết trình: Cố gắng thư giãn trước khi nói, nếu hồi hộp
nên thở thật sâu để lấy lại bình tĩnh. Chú ý đặc biệt đến phần mở
đầu, có được phần mở đầu hoàn hảo sẽ tạo động lực rất lớn cho
những phần tiếp theo. Đây cũng thời điểm thường xuyên xảy ra sự
16
mất bình tĩnh, nó là thử thách lớn mà bất cứ ai cũng cần phải vượt
qua. Khi đã qua thời điểm người nói sẽ dần thích nghi lấy lại bình
tĩnh và cảm thấy dễ dàng hơn rất nhiều. Một điều đặc biệt quan
trọng là chú ý đó giao tiếp bằng mắt đối với người nghe. Diễn giả

chủ ý và những âm thanh không chủ ý.
- Nhận định: là quá trình mà chúng ta đưa ra ý kiến, đánh giá, dự
đoán về vấn đề gì đó
(2)
. Những nhận định này có thể tích cực, có thể
tiêu cực, ca ngợi, ngưỡng mộ hay đơn giản chỉ là sự đổ lỗi.
Josheph. A. Devito đã phân ra làm 4 cách nghe:
 Nghe để thư giãn: mục đích tạo sự thoải mái (nghe nhạc, nghe
truyện cười )
 Nghe cảm thông: Nghe để ủng hộ, cảm thông như việc bác sĩ nghe
thông tin từ bệnh nhân để có thể chia sể đồng thời nắm được tình
hình sức khoẻ của người bệnh
 Nghe toàn diện: Nghe để hiểu nội dung
 Nghe có phê bình
Nghe có phê bình trong kĩ năng nói trước công chúng đề cập đến quá
trình nghe đối với một bài diễn văn nhằm đưa ra những phán xét, nhận
định, khi chúng ta được nghe bất cứ một bài diễn văn nào, chúng ta
cũng sẽ được hỏi để đưa ra những đánh giá riêng của bản thân về
những gì vừa diễn ra và việc đó thể hiện cho một người nghe có trách
nhiệm.
1.4.2.2: Những lỗi thường mắc trong khi nghe
Stephen E. Lucas đã tổng kết và chỉ ra những lỗi sau mà người nghe
thường vấp phải.
(2)
Tài liệu đã dẫn, tr 1241
18
 Không tập trung: lỗi này thường xảy ra bởi vì người nghe thường
bị cắt ngang bởi những dòng suy nghĩ khác, hoặc chịu tác động
ngoại cảnh trong khi nghe. Tuy nhiên đây là điều không thể tránh
khỏi cho dù người nói có xuất sắc đến đâu và trong khi nói trước

cách nghe từ những bước đầu tiên, và bất kì khi nào có thể.
- Ngăn cản sự xao nhãng: Điều này là không thể tránh khỏi trong
quá trình nghe vì người nghe còn chịu ảnh hưởng bởi rất nhiều
những yếu tố ngoại cảnh khác như khung cảnh, tạp âm, tâm trạng
…Tuy nhiên ta có thể hạn chế bớt điều nay bằng cách
 Nghe tổng quát xem những ý kiến của người nói có chống lại
những gì mình đã hi vọng hay không
 Xem xét một cách tổng quát về nội dung mà diễn giả đã nói
- Tránh bị phân tâm bởi ngoại hình hay về phong cách trình bày
- Tạm ngưng sự phán xét lại: Khi những gì diễn giả trình bày không
giống với quan điểm của thính giả thì sự phán xét tất yếu sẽ xảy ra.
Tuy nhiên kĩ năng nghe tốt đòi hỏi người nghe phải tạm dừng việc
đó lại, cố gắng nghe bằng quan điểm rộng mở, xem xét những bằng
chứng rồi mới đưa ra quyết định của mình.
- Không nghe từng từ một: Cố gắng nắm bắt được những ý chính
phần cốt lõi của vấn đề, không cần và cũng không nên ghi nhớ tất
cả những gì mà người nói trình bày. Chọn lọc và nắm bắt ý chính
để ghi nhớ sẽ giúp não bộ hoạt động có hiệu quả hơn, ghi nhớ tốt
hơn.
- Phát triển kĩ năng ghi chú: Nhanh chóng ghi những ý kiến đuợc
cho là quan trọng sẽ giúp người nghe có thể dễ dàng hệ thống hoá
20
về măt nội dung và hình thức của vấn đề đã được trình bày, giúp
nhớ lâu hơn và nó cũng sẽ giúp ta hiểu vấn đề một cách trọn vẹn .
1.4.3 : Các bước chuẩn bị cho bài thuyết trình
1.4.3.1: Chọn đề tài và xác định mục tiêu.
Chọn lựa đề tài là bước đầu tiên để chuẩn bị cho bài thuyết trình, khi
đã chọn được một đề tài phù hợp có nghĩa là diễn giả đã giành được
một nửa thành công. Tuy nhiên làm thế nào để đạt được điều này thì
không hề đơn giản. Để làm được điều này thì diễn giả cần phải tìm hiểu

phù hợp với sở thích của người nghe. Khi nói chuyện với những
người công nhân thì cái nên đề cập đến là nghề nghiệp của họ, sản
phẩm mà họ sản xuất. Bên cạnh đố người nói cũng nên nhớ rằng,
không bao giờ được áp dụng cùng một nội dung cho những đối
tượng khác nhau. Có thể trong cùng một thời điểm cụ thể nhưng
nếu khán giả là đối tượng hoàn toàn khác thì đồng nghĩa với việc
cần phải có sự sửa đổi. Nếu giữ nguyên một nội dung để trình bày
cho rất nhiều đối tượng và lặp lại theo chu kì thời gian như một
người thợ quen tay thì đó chính là một diễn giả tồi.
- Đề tài mới: Bên cạnh những vấn đề có liên quan thì người nghe
cũng thường giành sự chú ý đặc biệt của mình vào những gì được
cho là mới. Những vấn đề có tính thời sự nóng bỏng như một phát
minh, khám phá mới của các nhà khoa học. Hay đơn giản hơn là xu
hướng nảy sinh trong nhu cầu tiêu dùng của giới trẻ hiện nay, hoặc
là về một loại sản phẩm mới sắp được tung ra trên thị trường. Bản
năng tò mò, tâm lí muốn tìm kiếm sự mới lạ sẽ là một yếu tố kích
thích sự chú ý của người nghe. Tuy nhiên nó cũng đòi hỏi một sự
nhạy cảm nhất định của diễn giả để có thể nhận biết được điều gì là
22
mới, là nhạy cảm vì có thể vấn đề đó là mới đối với diễn giả nhưng
chưa chắc đã là mới đối với người nghe, mới ở thời điểm này
những không còn mới trong thời điểm khác. Vì thế cần phải có sự
cập nhật thông tin thường xuyên, sự nghiên cứu kĩ càng của người
nói trước vấn đề định trình bày.
- Đề tài mà diễn giả muốn biết : Đây là một thử thách vì người nói
chọn đề tài mà mình chưa hề biết đến để trình bày và tỉ lệ thành
công vì thế là một vấn đề đáng được lưu tâm. Mặc dầu vậy, đây là
một cơ hội tuyệt vời để người nói tiếp cận với những kiến thức và
kinh nghiệm mới. Tuy nhiên điều này cần được bổ trợ bởi những
yêu cầu đã được trình bày ở trên để có thể giúp tìm ra sự lựa chọn

nhằm tăng cường kiến thức hiểu biết của người nghe như khi một
giáo viên giảng cho học sinh của mình về biển, về cấu tạo của cơ
thể trong giờ học vậy.
 Thuyết phục: khi cần thay đổi suy nghĩ, quan điểm, hành động,
niềm tin của khán giả, người nói cố gắng thuyết phục người nghe tin
và làm theo điều gì sau khi nghe họ nói như khi ta nói chuyện với
những người nghiện thuốc về việc bỏ thuốc. Người nói cần xác định
mục tiêu cần đạt được là gì, biết được mục tiêu chung là bước đầu
tiên và bước thứ hai là phải xác định được mục tiêu cụ thể .
- Mục tiêu cụ thể: chú trọng vào những khía cạnh của vấn đề làm rõ
mục tiêu chung. Nếu như mục tiêu chung là thông báo thì mục tiêu cụ
thể đó là thông báo về tác hại của sóng thần đối với con người và đối
với du lịch.
Lời khuyên cho việc xác định mục tiêu cụ thể như sau:
24
 Diễn đạt vấn đề cần đạt tới bằng những câu hoàn chỉnh không
phải là những câu đứt đoạn, rời rạc.
 Diễn đạt dưới dạng câu trần thuật mà không diễn đạt bằng câu
hỏi.
 Không sử dụng những từ ngữ bóng bẩy như việc thông báo rằng
luyện tập Yoga là rất tuyệt vời, thay vào đó hãy định ra rõ ràng
hơn bằng câu chỉ ra việc luyện tập Yoga sẽ giúp tăng cường sức
khoẻ, giảm stress.
 Chắc chắn rằng mục tiêu đó là không mơ hồ, không thể nói mục
tiêu là nói về chiến tranh một cách chung chung mà cần xác định
nói gì về chiến tranh, về hậu quả của chiến tranh hay là tinh thần
chiến đấu trong chiến tranh, hay là tình yêu, những sáng tác văn
học trong thời chiến.
Để làm được những điều này cần trả lời được những câu hỏi sau:
 Mục tiêu đó có phù hợp với nhiệm vụ cần làm hay không?