Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Lời mở đầu
Năm 1986 trở về trớc nền kinh tế nớc ta là nền kinh tế sản xuất nhỏ,
mang tính tự cung tự cấp vận hành theo cơ chế tập trung quan liêu bao cấp.
Mặt khác do những sai lầm trong nhận thức về mô hình kinh tế xã hội chủ
nghĩa. Nền kinh tế nớc ta ngày càng tụt hậu, khủng hoảng trầm trọng kéo
dài, đời sống nhân dân thấp.
Đứng trớc bối cảnh đó con đờng đúng đắn duy nhất để đổi mới đất
nớc là đổi mới kinh tế. Tại Đại hội VI của Đảng, trên cơ sở quan điểm toàn
diện nhận thức rõ về thực trạng đất nớc cùng với những thành tựu trong
những năm đầu đổi mới đến năm 1991 tại Đại hội lần VII, Đảng ta đã đi tới
quyết định: kiên quyết xoá bỏ cơ chế quản lý kinh tế tập trung quan liêu
bao cấp chuyển sang nền kinh thị trờng theo định hớng xã hội chủ nghĩa có
sự quản lý của Nhà nớc.
Đờng lối đó đợc thực hiện trên mời năm đổi mới đã đem lại những
thành tựu đáng khích lệ chứng tỏ đờng lối lãnh đạo của Đảng và Nhà nớc là
hoàn toàn đúng đắn. Nhng phía sau những thành tựu đó còn không ít những
khó khăn nổi cộm. Do đó cần nghiên cứu, bổ sung và hoàn thiện những
quan điểm, biện pháp để nền kinh tế nớc ta phát triển theo định hớng xã hội
chủ nghĩa và giữ vững định hớng đó. Đây là việc làm thiết thực và rất cần
thiết đối với vận mệnh đất nớc vì vậy tôi đã quyết định chọn đề tài Quan
điểm toàn diện với việc xây dựng nền kinh tế thị trờng theo định hớng
xã hội chủ nghĩa ở nớc ta trong giai đoạn hiện nay để nghiên cứu. Hơn
nữa, đây là đề tài mang giá trị thực tiễn và giá trị khoa học lớn góp phần
làm sáng tỏ quan điểm toàn diện của chủ nghĩa Mác-Lênin. Do đó sự tồn
tại quá lâu của cơ chế kinh tế cũ đã ăn sâu bám rễ vào t duy nhận thức, vào
quan điểm và cách thức điều hành, quản lý kinh tế của chính phủ nên việc
chuyển từ nền kinh tế nhỏ sang nền kinh tế thi trờng đòi hỏi phải có sự xem
xét một cách toàn diện, cụ thể những điều kiện của nớc ta. Do trình độ và
thời gian có hạn nên tiểu luận này không thể tránh khỏi những thiếu sót về
nội dung cũng nh hình thức, kính mong thầy giáo cùng bạn đọc góp ý, bổ
Trong dó kinh tế nhà nớc giữ vai trò chủ đạo nhng kém hiệu
quả,kinh tế hợp tác chậm đổi mới, số tổ chức hợp tác trớc kia chỉ còn tồn
tại 10%. Nhiều hình thức hợp tác mới ra đời nhng cha đợc tổng kết, đánh
giá, Nhà nớc lại cha có sự giúp đỡ nên phơng hớng hoạt động còn nhiều v-
ớng mắc lúng túng. Để kinh tế hợp tác hoạt động đúng hớng Nhà nớc phải
sớm hoàn thiện luật kinh tế hợp tác để tạo hành lang pháp lý cho quá trình
hoạt động của thành phần kinh tế này. Không có sự định hớng của Nhà n-
2
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
ớc, nó sẽ không liên kết hợp tác với kinh tế Nhà nớc, xa rời Nhà nớc và xa
dần định hớng mục tiêu xã hội chủ nghĩa.
Do việc quản lí các doanh nghiệp cồn rất nhiều sơ hở. Phần lớn kinh
tế t bản Nhà nớc chỉ tập trung vào lĩnh vực dịch vụ và kinh doanh bất động
sản. Sự liên doanh của Nhà nớc với t bản t nhân rất ít. Việc quản lí các liên
doanh có vốn đầu t của nớc ngoài còn nhiều sơ hở nghiêm trọng dẫn đến
các hiện tợng tiêu cực nh : Giao công nghệ lạc hậu, khai man giá thiết bị
máy móc, trốn lậu thuế, định hớng xã hội chủ nghĩa còn non kém. . Những
thành phần kinh tế tiêu biểu cho lực lợng quyết định tính u việt so với nền
sản xuất nhỏ. Sự non kém đó cùng với năng lực quản lí điều hành yếu kém
là nguy cơ dẫn đến chệch hớng xã hội chủ nghĩa.
Kinh tế - xã hội cần nhận thức tính chất nhiều thành phần của nền
kinh tế là một tất yếu khách quan từ đó có thái độ đúng đắn trong việc
khuyến khích sự phát triển của chúng theo định hớng XHCN.
1.3. Việc phát triển nền kinh tế thị trờng theo định hớng xã hội chủ
nghĩa.
Để tìm hiểu tốt về kinh tế thị trờng theo định hớng xă hội chủ nghiă
ta cần biết thế nào là kinh tế thị trờng theo định hớng xă hội chủ
nghĩa.Đó là nền kinh tế thị trờng mà ở đó nhà nớc xă hội chủ nghiă
thực hiện các chính sách kinh tế vĩ mô và sử dụng kinh tế nhà nớc để
gián tiếp tác động vào sự phát triển kinh tế để nó phục vụ cho mục
hoá của chủ nghĩa Mac - Lênin khẳng định không nên quốc hữu hoá ngay
một lúc mà phải tiến hành từ từ theo từng giai đoạn và bằng hình thức, ph-
ơng pháp nào là tuỳ điều kiện cụ thể cho nên doanh nghiệp thuộc thành
phần kinh tế t bản chủ nghĩa còn tồn tại nh một tất yếu kinh tế đồng thời h-
ớng chủ nghĩa t bản và con đờng Nhà nớc hình thành thành phần kinh tế t
bản Nhà nớc.
Đối với t hữu nhỏ thì chỉ có thông qua con đờng hợp tác hoá theo các
nguyên tắc mà Lênin đã vạch ra là tự nguyện, dân chủ, cùng có lợi đồng
thời tuân theo các qui luật khách quan. Do đó trong thời kỳ quá độ còn tồn
tại thành phần kinh tế cá thể, tiếu chú.
Hơn nữa các thành phần kinh tế cũ còn có khả năng phát triển, còn
có vai trò đối với sản xuất và đời sống bởi vậy không thể bỗng chốc xoá bỏ
ngay đợc. Trong xu thế quốc tế hoá đời sống kinh tế cần phải thu hút các
nguồn lực từ bên ngoài Nhà nớc xã hội chủ nghĩa có thể liên doanh hợp tác
với t bản t nhân trong nớc và nớc ngoài làm hình thành kinh tế t bản Nhà n-
ớc.
Mặt khác sự phát triển kinh tế ở mỗi quốc gia do đặc điểm lịch sử,
điều kiện chủ quan, khách quan nên tất yếu có sự phát triển không đồng
đều về lực lợng sản xuất giữa các ngành, các doanh nghiệp chính sự phát
triển không đều đó quyết định quan hệ sản xuất, trớc hết hình thức, qui mô
4
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
và quan hệ sở hữu phải phù hợp với nó nghĩa là tồn tại những quan hệ sản
xuất không giống nhau. Đó là cơ sở hình thành các cơ sở kinh tế khác
nhau. Sự tồn tại các thành phần kinh tế ở nớc ta có ý nghĩa lý luận và thực tế to
lớn.
Trên đây là nguyên nhân dẫn đến sự tồn tại và phát triển nền kinh tế
thị trờng ở Việt Nam còn có cơ sở khách quan của sự tồn tại và phát triển
kinh tế thị trờng là do : phần công lao động xã hội với t cách là cơ sở kinh
tế của sản xuất chẳng những không mất đi trái lại ngày càng phát triển cả
Thành phần kinh tế Nhà nớc là những đơn vị, tổ chức trực tiếp sản
xuất kinh doanh hoặc phục vụ sản xuất mà toàn bộ nguồn lực thuộc sở hữu
của Nhà nớc hoặc phần của toàn nhà nớc chiếm tỷ lệ khống chế.
Kinh tế Nhà nớc bao gồm các doanh nghiệp Nhà nớc, các tài sản
thuộc sở hữu của Nhà nớc nh đất đai, tài nguyên, kết cấu hạ tầng, các
nguồn dự trữ, ngân hàng, kể cả các doanh nghiệp thuộc các thành phần
kinh tế khác. Đại hội toàn quốc lần thứ VIII đã khẳng định rằng: Kinh tế
Nhà nớc cần tập trung vào những ngành, những lĩnh vực chủ yếu nh : Kết
cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, hệ thống tài chính ngân hàng, bảo hiểm, những
cơ sở sản xuất thơng mại. Nh vậy, vị trí của kinh tế Nhà nớc là rất quan
trọng và to lớn.
Kinh tế Nhà nớc giữ vai trò chủ đạo trong mối quan hệ gắn bó hữu
cơ với các thành phần kinh tế khác, thể hiện trên các mặt sau: Kinh tế Nhà
nớc tạo lực lợng về kinh tế để Nhà nớc có thể thực hiện hữu hiệu chức năng
định hớng, đòn bẩy hỗ trợ các thành phần kinh tế khác phát triển có hiệu
quả, thúc đẩy sự tăng trởng nhanh và lâu bền của toàn bộ nền kinh tế. Mặt
khác, nó còn cung ứng những hàng hoá, dịch vụ cần thiết trong một số lĩnh
vực quan trọng nh : Giao thông, thông tin liên lạc, quốc phòng, an ninh,
Đồng thời kinh tế Nhà nớc đảm bảo vai trò can thiệp và điều tiết vĩ mô của
Nhà nớc, khắc phục những khuyết tật của cơ chế thị trờng, thực hiện một số
chính sách xã hội.
Sở dĩ kinh tế Nhà nớc giữ vai trò chủ đạo so với các thành phần kinh
tế khác là do : Kinh tế Nhà nớc là thành phần dựa trên trình độ xã hội hoá
cao nhất, nó không chỉ có u thế về học vấn, trình độ, kỹ thuật mà còn có
vai trò quyết định sự tồn tại, phát triển của nền kinh tế nớc ta.
Qua đó ta thấy coi nhẹ kinh tế Nhà nớc cho rằng chuyển sang cơ chế
thị trờng phải t hữu hoá tất cả t liệu sản xuất là sai lầm, nhng nếu duy trì và
phát triển kinh tế Nhà nớc thiếu cân nhắc kỹ hiệu quả kinh tế xã hội của nó
thì cũng không đúng. Mấy năm qua khu vực kinh tế Nhà nớc có chuyển
biến tích cực biểu hiện ở: Tỷ trọng tổng sản phẩm trong nớc tăng từ 36%
những hình thức hợp tác đa dạng trong nông nghiệp nh tiểu thủ công
nghiệp là một biến tiến quan trọng trong kinh tế hợp tác.
Thực tiễn cho thấy: Hợp tác xã phải đợc tổ chức trên cơ sở đóng góp
cổ phần và sự tham gia lao động trực tiếp của xã viên, hởng lợi quá theo cổ
phần và kết quả lao động. Mỗi xã viên có quyền định đoạt ngang nhau đối
với công việc chung. Kinh tế hợp tác có nhiều dạng, có những hợp tác xã
trở thành lĩnh vực hoạt động chính của các thành viên, có những hợp tác xã
chỉ nhằm đáp ứng chung về một hay một số dịch vụ trong quá trình sản
xuất. Thành viên tham gia chỉ đóng một phần vốn và lao động, hộ gia đình
vẫn là đơn vị kinh tế tự chủ. Hợp tác xã có thể là kết quả liên kết theo chiều
7
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
dọc, chiều ngang hoặc hỗn hợp không bị giới hạn bởi địa giới và lĩnh vực
kinh doanh. Mỗi ngời kinh doanh, mỗi hộ gia đình có thể tham gia đồng
thờivào nhiều loại hình kinh tế hợp tác. Hợp tác xã có thể huy động vốn cả
trong lẫn ngoài.
Những hợp tác xã với mô hình cũ khi chuyển qua kinh tế thị trờng đã
bộc lộ nhiều nhợc điểm. Để đảm đơng vai trò và nhiệm vụ mà nền kinh tế
giao phó, thành phần kinh tế tập thể phải đợc đổi mới căn bản và đồng bộ
về quan hệ sở hữu, quản lí và quan hệ phân phố, áp dụng tiến bộ và công
nghệ khoa học mới vào sản xuất, hoạt động phải dựa trên nguyên tắc tự
nguyện tự chịu trách nhiệm với t cách pháp nhân lời ăn lỗ chịu.
Những hợp tác cổ phần sẽ là những thực thể cấu tạo nên thành phần
kinh tế tập thể ở tất cả các ngành của nền kinh tế. Đây là giải pháp xuất
phát điểm để đổi mới các hợp tác xã. Song đó không phải là giải pháp duy
nhất có phép thần tiên màu nhiệm chữa đợc mọi căn bệnh hiện nay của
thành phần kinh tế tập thể. Sự tồn tại, phát triển của kinh tế hợp tác là một
tất yếu kinh tế phù hợp với con đờng tiến hoá tự nhiên của nền kinh tế nớc
ta. Vị trí, vai trò của thành phần kinh tế này đã đợc khẳng định và ngày
càng phát huy tác dụng đặc biệt là trong kinh tế hợp tác xã nông nghiệp.
với các đầu t nớc ngoài.
* Kinh tế cá thể, tiểu chủ.
Kinh tế cá thể, tiểu chủ là thành phần kinh tế hoạt động của bản thân
sản xuất Kinh doanh giữa vốn và sức lao động của bản thân là chính. Kinh
tế cá thể, tiểu chủ của nông dân thợ thủ công những ngời buôn bán, dịch vụ
cá thể. Sở hữu của thành phần kinh tế này là sở hữu t nhân, sản xuất Kinh
doanh phân tán, mục đích Kinh doanh chủ yếu nuôi sống mình. Thế mạnh
của thành phần kinh tế này là phát huy nhanh, có hiệu quả tiền vốn, sức lao
động, tay nghề. Vì vậy kinh tế cá thể thiểu chủ có vị trí, vai trò quan trọng
và lâu dài đối với sự phát triển kinh tế trong thời kỳ quá độ ở nớc ta. Đảng
và Nhà nớc chủ trơng giúp đỡ thành phần kinh tế tiểu thủ về vốn, khoa học
và công nghệ, thị trờng tiêu thụ sản phẩm. Song nó còn có những hạn chế
không phù hợp với chủ nghĩa xã hội. Do đó cần hớng dẫn nó đi vào làm ăn
hợp tác một cách tự nguyện hoặc làm vệ tinh cho các doanh nghiệp Nhà
nớc và hợp tác xã. Đó là cách tốt đất để nó hoà nhập với các thành phần
kinh tế khác và đóng góp nhiều hơn cho công cuộc đổi mới kinh tế, phát
triển đất nớc.
* Thành phần kinh tế t bản t nhân.
Là các đơn vị kinh tế mà vốn do một hoặc một số Nhà nớc t bản
trong và ngoài nớc đầu t để sản xuất kinh doanh dịch vụ. Đây là thành phần
dựa trên sở hữu t nhân hoặc sở hữu hỗn hợp về t liệu sản xuất và bóc lột sức
lao động thờng đầu t vào những ngành vốn ít lãi cao.
9
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Kinh tế t bản t nhân tồn tại dới các hình thức nh : Doanh nghiệp t
nhân, doanh nghiệp cổ phần, Công ty trách nhiệm hữu hạn. Từ năm 1991,
sau khi có luật Doanh nghiệp t nhân ở nớc ta, kinh tế t bản Nhà nớc phát
triển khá mạnh và sẽ trở thành một lực lợng đáng kể trong công cuộc xây
dựng đất nớc. Hiện nay có 12.109 Doanh nghiệp t nhân với số vốn đăng ký
2.234 tỷ đồng, Công ty trách nhiệm hữu hạn có 5583 Công ty với tổng số
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
kinh tế xã hội và đều chịu sự quản lý thống nhất của Nhà nớc.Nhà nớc thực
hiện các chính sách kinhtế vĩ môvà sử dụng kinh tế nhà nớcđể dán tiếp tác
động nhằm hớng sự phát triển kinh tế phục vụ cho mục tiêu xây dung thành
công chủ nghiă xă hội. Sự thống nhất của các thành phần kinh tế còn vì yếu
tố điều tiết thống nhất của hệ thống các quy luật kinh tế đang tác động
trong thời kỳ quá độ và thị trờng thống nhất.
Tất cả các thành phần kinh tế đều xuất phát từ yêu cầu phát triển
khách quan của nền kinh tế thị trờng ở nớc ta. Vì vậy các thành phần này
đều phát huy mọi tiềm lực hiện có để thực hiện sự nghiệp công nghiệp hoá
- hiện đại hoá đất nớc. Các thành phần kinh tế đều khác nhau về nhiều mặt
cho nên sự thống nhất này bao hàm những mặt khác biệt nhau và đối lập
nhau. Chúng tồn tại trong mẫu thuẫn.Mâu thuẫn giữa công hữu và t hữu,
giữa t nhân với tập thể, giữa xu hớng t bản chủ nghĩa và xu hớng xã hội chủ
nghĩa. Sở dĩ có sự mâu thuẫn là do đặc điểm sở hữu của các thành phần
kinh tế là khác nhau nên lợi ích kinh tế giữa các thành phần là khác nhau,
trái ngợc nhau nên mâu thuẫn nhau. Ngay trong mỗi thành phần kinh tế các
Doanh nghiệp cũng mâu thuẫn lẫn nhau vì chúng đều là các chủ thể tham gia
cạnh tranh trên thị trờng.
Mâu thuẫn là động lực của mọi sự vận động và phát triển trong hệ
thống thống nhất của nền kinh tế qúa độ chứa đựng những sự đối lập, một
mặt bài trừ, cạnh tranh với nhau. Mặt khác chúng thống nhất với nhau, n-
ơng tựa vào nhau để tồn tại và phát triển thông qua hợp tác và cạnh tranh.
Trong quá trình cạnh tranh và hợp tác từng thành phần kinh tế tồn tại
với t cách là đơn vị sản xuất hàng hoá để vơn lên tự khẳng định mình và
phát triển theo quỹ đạo chung chịu sự quản lý của Nhà nớc. Tuỳ vào khả
năng và trình độ xã hội hoá của từng thành phần và sự hợp tác giữa chúng
mà giải phóng mọi năng lực sản xuất Kinh doanh, mở rộng thị trờng tạo
công ăn việc làm nâng cao đời sống ngời dân.
11
thành phần kinh tế. Doanh nghiệp Nhà nớc làm ăn thua lỗ phải giải thể, cố
gắng phục hồi những Doanh nghiệp còn có thể tồn tại và phát triển đợc.
Nhà nớc cần cho phép thành lập các Công ty cổ phần, mở thị trờng chứng
khoán, tái tạo công ăn việc làm cho ngời lao động, nhanh chóng giao đất
giao rừng cho ngời lao động ở nông thôn và miền núi, thực hiện phân phối
lại nhiều lần để đảm bảo cho ngời nghèo có điều kiện phát triển.
12
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Giải pháp thứ ba là đảm bảo đợc niềm tin của quần chúng nhân dân
lao động vào chủ nghĩa xã hội vào sự lãnh đạo của Đảng và sự quản lý của
Nhà nớc.Xu hớng xã hội chủ nghĩa trong sự phát triển kinh tế sẽ không thể
thực hiện đợc nếu nh quần chúng nhân dân lao động mất niềm tin vào chế
độ xã hội chủ nghĩa. Để củng cố niềm tin của dân vào Đảng vào xã hội chủ
nghĩa thì lợi ích mang lại từ phía xã hội chủ nghĩa phải ngày càng lớn hơn
so với các phía khác mang lại. Phải khắc phục đợc tệ nạn tham nhũng đang
trở thành quốc nạn trong xã hội ta. Cán bộ, Đảng viên đặc biệt là ngời có
chức, có quyền phải là những ngời có t cách đạo đức tốt, có năng lực thực
sự để dân tin tởng noi theo.Để thực hiện tốt điều đó đòi hỏi nhà nớc ta phải
nghiêm khắc trong việc xử lý cán bộ vi phạm.
Giải pháp thứ t là hoàn thiện hệ thống pháp luật sử phạt nghiêm
minh. Những giải pháp trên sẽ không đạt hiệu quả cao nếu không có sự hỗ
trợ nhiều khi đến mức quyết định của hệ thống pháp luật. Trong hệ thống
pháp luật hiện nay còn nhiều kẽ hở và mẫu thuẫn đã tạo điều kiện để kẻ
xấu lợi dụng mu cầu lợi ích cá nhân. Để giải quyết những vấn đề này cần
có một số biện pháp cụ thể sau .
Hoàn thiện tổ chức của các cơ quan pháp luật để không còn hiện t-
ợng, chồng chéo lẫn nhau. Chức năng, nhiệm vụ các cơ quan lập pháp,
hành pháp, t pháp phải rõ ràng. Cần đảm bảo tính chất công bằng, hợp lý
của luật pháp ngày trong bản thân các điều luật ban hành. Cần phổ cập giáo
dục pháp luật trong toàn dân, nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật
3.2. Đờng lối chính sách của Đảng nhằm phát triển nền kinh tế thị tr-
ờng theo định hớng xã hội chủ nghĩa.
Nớc ta đang trong thời kỳ quá độ lên xã hội chủ nghĩa mà thực chất
của thời kỳ này là Nhà nớc của giai cấp vô sản và nhân dân lao động tự
đảm đơng nhiệm vụ lịch sử phát triển lực lợng sản xuất, tự tạo lập những
điều kiện vât chất của sản xuất và những quan hệ xã hội làm cơ sở hiện
thực cho chủ nghĩa xã hội.
Xu hớng khách quan sự tăng trởng kinh tế của nhân loại đến một
trình độ nhất định làm xuất hiện sự phát triển kinh tế thị trờng. Nhng kinh
tế thị trờng có thể phát triển theo hớng t bản chủ nghĩa hoặc xã hội chủa
nghĩa. Nh thế xu hớng khách quan cha đủ đảm bảo để kinh tế thị trờng
định hớng xã hội chủ nghĩa mà còn đoì hỏi các nhân tố chủ quan. Nhân tố
chủ quan bảo cho sự phát triển kinh tế theo định hớng xã hội của nền kinh
tế thị trờng ở Việt Nam là :
14
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Thứ nhất : Vai trò lãm đao của Đảng cộng sản Việt Nam, Đảng
hoạt động với t cách là ngời tổ chức và lãnh đạo, định hớng mọi lĩnh vực
của đời sống xã hội. Nhiệm vụ của Đảng hớng vào tổ chức, xây dựng, phát
triển đất nớc mà tăng trởng kinh tế trở thành nhiệm vụ trung tâm. Đảng
cầm quyền cần đợc nhận thức với nội dung cơ bản là : xác định mục tiêu
chính trị, định hớng chính trị cho sự phát triển kinh tế xã hội công bằng, c-
ơng lĩnh đờng lối chiến lợc phát triển, bằng những nguyên tắc và chính
sách lớn trong đối nội và đối ngoại.
Yêu cầu của mọi sự phát triển nền kinh tế thị trờng theo định hớng
xã hội chủ nghĩa ở nớc ta hiện nay đòi hỏi Đảng ta phải thực sự có bản lĩnh
chính trị vững vàng, có trí tuệ, sáng tạo trong hoạch định cơng lĩnh, chiến l-
ợc và sách lợc nhằm hiện thực hoá bản chất tốt đẹp của chủ nghĩa xã hội
trong cuộc sống.
Thứ hai : Xây dựng Nhà nớc Việt Nam vững mạnh, trong sạch quản
3.3. Nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng và sự quản lý của nhà nớc
trong nền kinh tế thị trờng .
Vai trò của Đảng thể hiện ngay từ việc Đảng đã chủ động thúc đẩy, lựa
chọn tạo mọi điều kiện cần thiết cho nền kinh tế thị trờng đợc hình thành, tồn tại
và phát triển theo định hớng xã hội chủ nghĩa. Trong quá trình lãnh đạo Đảng
không chỉ giải quyết những mâu thuẫn nẩy sinh trong quá trình phát triển kinh tế
mà còn hoàn thiện, bổ sung những chính sách về kinh tế thị trờng, phát hiện và
ngăn chăn kịp thời những biểu hiện chệch hớng xã hội chủ nghĩa. Sự lãnh đạo của
Đảng là nhân tố quyết tính chất định hớng XHCN của sự phát triển nền kinh tế
thị trờng ở nớc ta hiện nay. Vai trò quản lý điều tiết kinh tế vĩ mô của nhà nớc là
yếu tố không thể thiếu đợc, một đòi hỏi khách quan của sự phát triển nền kinh tế.
Nhà nớc điều chỉnh quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hớng công
nghiệp hoá - hiện đại hoá và định hớng sự phát triển của các thành phần kinh tế.
Nhà nớc tạo môi trờng kinh tế thuận lợi, môi trờng pháp lý cần và đủ cho sự hoạt
động của nền kinh tế thị trờng, tạo ra những chuyển biến tích cực trong nền kinh
tế . Vai trò của nhà nớc thể hiện ở chức năng điều tiết, kiểm tra, kiểm soát các
thành phần kinh tế, đảm bảo sự thống nhất tăng trởng kinh tế với công bằng xã hội
Nh vậy Đảng và nhà nớc có vai trò hết sức quan trọng và to lớn trong việc
phát triển nền kinh tế thị trờng theo định hớng xã hội chủ nghĩa ở nớc ta.
16
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Kết luận
Tại Đại hội Đảng lần thứ VI năm 1986 đánh dấu một bớc ngoặt quan
trọng trong nền kinh tế nớc ta, từ nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung, quan
liêu bao cấp, chuyển sang nền kinh tế thị trờng theo định hớng xã hội Chủ
nghĩa, có sự điều tiết của Nhà nớc .
Nền kinh tế thị trờng đã khơi dậy tiềm năng của sản xuất, khơi dậy
năng lực sáng tạo, chủ động của các chủ thể lao động trong sản xuất kinh
doanh thúc đẩy sản xuất phát triển. Do đó nền kinh tế nớc ta thực sự đợc
đổi mới đạt đợc những thành tựu to lớn : Từ một nớc đói kém, cơ sở vật
2. Một số nhận thức mới về con đờng xã hội chủ nghĩa của Việt nam.
Tác giả : PTS Đào Duy Quát - Cao Thái
NXB : T tởng - văn hoá - 1992.
4. Văn kiện đại hội VIII.
5. Giáo trình triết học - NXB giáo Dục.
6. Thời báo Kinh tế Việt Nam - Năm 2001
18
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Mục Lục
Lời mở đầu 1
<1>Lý luận chung về quan điểm toàn diện với việc phát triển nền kinh tế thị trờng theo định h-
ớng xã hội chủ nghĩa 2
1.1 Khái niệm về xã hội chủ nghĩa (XHCN) 2
1.2Thế nào là nền kinh tế thị trờng ?
2
1.3. Việc phát triển nền kinh tế thị trờng theo định hớng xã hội chủ nghĩa. 3
Để tìm hiểu tốt về kinh tế thị trờng theo định hớng xă hội chủ nghiă ta cần biết thế nào là
kinh tế thị trờng theo định hớng xă hội chủ nghĩa.Đó là nền kinh tế thị trờng mà ở đó nhà nớc xă
hội chủ nghiă thực hiện các chính sách kinh tế vĩ mô và sử dụng kinh tế nhà nớc để gián tiếp
tác động vào sự phát triển kinh tế để nó phục vụ cho mục tiêu xây dựng nhà nớc xă hội chủ nghiă.
Điểm khác nhau cơ bản của cơ chế kinh tế của XHCN so với cơ chế kinh tế t bản chủ nghĩa là
khả năng từng bớc rút ngắn khoảng cách giàu - nghèo trong khi chủ nghĩa t bản chỉ có thể dẫn
đến phân cực 3
<2>. Nền kinh tế thị trờng theo định hớng xã hội chủ nghĩa 4
2.1. Tính tất yếu khách quan của việc xây dựng và phát triển nền kinh tế thị trờng ở nớc ta 4
2.2. Các thành phần kinh tế và mối quan hệ giữa các thành phần kinh tế trong nền kinh tế thị
trờng 5
<3>. Quan điểm, đờng lối, chính sách của Đảng và nhà nớc về phơng hóng phát triển nền kinh tế
thị trờng ở Việt Nam theo định hớng xã hội chủ nghĩa 12
3.1. Giải pháp khắc phục khó khăn 12