1
CHỦ ĐỀ 1
TÌM HIỂU MỘT SỐ NGHỀ THUỘC CÁC NGÀNH GIAO THÔNG VẬN TẢI VÀ
ĐỊA CHẤT
(3 tiết)
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC:
Qua chủ đề này học sinh phải học:
1. Kiến thức:
- Biết được vị trí, tầm quan trọng, đặc điểm, yêu cầu, nơi đào tạo nghề, triển vọng
phát triển và nhu cầu lao động của một số ngành nghề thuộc ngành Giao thông vận tải và
ngành Địa Chất.
- Biết được những thông tin về nghề thuộc ngành Giao thông vận tải và ngành Địa
Chất.
2. Kỹ năng:
Tìm hiểuđược những thông tin cần thiết của của một số nghề hoặc chuyên môn
thuộc ngành Giao thông vận tải và ngành Địa Chất trong giai đoạn hiện nay.
3. Thái độ:
Có ý thức liên hệ với bản thân để chọn nghề và chủ động tìmkiếm thông tin nghề.
II. CHUẨN BỊ:
Nội dung: Nghiên cứu kỹ chủ đề 1 (SGV) và các tài liệu liên quan.
Đồ dùng: Tranh ảnh liên quan đến các nghề thuộc lĩnh vực Giao thông vận tải và
Địa chất.
III. TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG:
1. Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số.
2. Giới thiệu khái quát mục tiêu của chủ đề.
3. Tiến trình lên lớp:
Hoạt động của trò Hoạt động của thầy
HĐ1: Cá nhân
GV trình bày sơ lược về lịch sử của
ngành.
GV đưa ra một số câu hỏi cho HS
động:
+ Về kiến thức
+ Kĩ năng nghề nghiệp
+ Yêu cầu về đạo đức nghề
nghiệp.
+ yêu cầu về tâm, sinh lí
+ yêu cầu về sức khoẻ.
- N2:Yêu cầu của ngành giao
thông vận tải đối với người lao
động:
+ Về kiến thức
+ Kĩ năng nghề nghiệp
+ Yêu cầu về đạo đức nghề
nghiệp.
+ yêu cầu về tâm, sinh lí
+ yêu cầu về sức khoẻ.
Đại diện mỗi nhóm trình bày và bổ
sung nhận xét.
GV chuẩn kiến thức.
hoá giữa các vùng miền, góp phần nâng cao
đời sống vật chất và tinh thần của toàn dân.
2. Ngành Địa chất:
- Ngành Địa Chất có vai trò quan trọng
trong việc tìm kiếm, tham dò, khai thác, bảo
vệ tài nguyên đất nước góp phần thúc đẩy
quá trình CNH, HĐH đất nước.
- Điều tra địa chất môi trường, địa chất thuỷ
văn, địa chất công trình đô thị….
II. Thông tin về một số nghề thuộc ngành
giao thông vận tải và Địa Chất:
rắn.
- Địa chất vật lí.
- Địa chất đầu khí.
3
HĐ3: Nhóm
GV cung cấp thông tin cho HS về
nhóm nghề cơ bản của ngành
Giao thông vận tải và Địa
chất.Yêu cầu HS thảo luận:
- Trong 10 nghề trên nghề nào
thông dụng hơn?
- Nghề nào có yêu cầu nhân lực
hơn?
- Gợi ý: Dựa vào điêù kiện làm
việc tính thực tế của nghề.
- Địa chất kĩ thuật.
- Địa chất đô thị.
- Địa chất môi trường
- Địa chất du lịch
- Địa chất khai thác và chế biến nguyên liệu
khoáng.
III. Liên hệ bản thân:
1. Xây dựng cầu đường
2. Đóng tàu.
3. Đóng và sửa chữa đầu máy, toa xe.
4. Lái xe khách.
5. Lái xe vận tải chở hàng.
6. Sản xuất vật liệu và cấu kiện xây dựng.
7. Khai thác than mỏ hầm lò.
8. Khai thác dầu khí.
phim ảnh về những danh nhân thành đạt.
5
III. TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG:
1. Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số.
2. Giới thiệu khái quát mục tiêu của chủ đề.
Phân công người dẫn chương trình, thường chia nhóm 4 em/nhóm – cử học sinh dẫn
chương trình
3. Tiến trình lên lớp:
Hoạt động của trò Hoạt động của giáo viên
(GV giới thiệu mục tiêu của chủ đề, cử lớp
trưởng (Bí thư) ( làm người dẫn chương
trình)
NDCT:
*Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm về
kinh doanh, dịch vụ.
Học sinh thảo luận về khái niệm kinh
doanh, dịch vụ.
Học sinh thảo luận theo nhóm rồi cử
đại diện của nhóm mình lên trình bày.
Học sinh lắng nghe và phát biểu ý kiến
riêng của mình về khái niệm này hoặc
có thể yêu cầu giải thích để rõ nghĩa
Đại diện các nhóm lên nêu một số loại
hình kinh doanh dịch vụ mà các nhóm
đưa ra.
1. Bạn hiểu kinh doanh, dịch vụ là gì?
Gợi ý:
Sau khi nghe ý kiến phát biểu của các bạn.
NDCT đưa ra gợi ý về khái niệm kinh
doanh, dịch vụ.
Học sinh đóng góp ý kiến về nội dung.
Học sinh kể chuyện các gương thành
đạt trong nghề.
Các nhóm cử đại diện lên kể chuyện về
những danh nhân thành đạt.
Gợi ý:
Khi đất nước ta chuyển sang nền kinh tế thị
trường định hướng xã hội chủ nghĩa thì vai
trò của các nghề thuộc lĩnh vực kinh doanh
dịch vụ đóng một vai trò hết sức quan trọng
trong công cuộc phát triển kinh tế. Mỗi một
con người chúng ta trong cuộc sống cần rất
nhiều loại lương thực, thực phẩm, thuốc
men, quần áo, sách vở, các đồ dùng khác…
Thế nhưng chúng ta không thể tự làm ra tất
cả những thứ đó. Vậy chúng ta có được
chúng là do đâu? Chính là thông qua trao
đổi hàng hoá, thông qua việc mua bán tức là
thông qua hoạt động kinh doanh, dịch vụ,
Hiện nay Đảng và Nhà nước ta luôn coi
trọng đóng góp của các tầng lớp danh nhân
trong sự nghiệp phát triển kinh tế của đât
nước và đã lấy ngày Doanh nhân Việt Nam
để thể hiện sự quan tâm và ghi nhớ đóng
góp của giới doanh nhân.
4. Bạn hãy kể những gương doanh nhân
thành đạt.?
Gợi ý:
NDCT có thể kể cho cả lớp nghe gương
doanh nhân thành đạt trên thế giới như
cả cãc hình thức liên doanh, liên kết giữa
kinh tế Nhà nước với kinh tế tư bản tư nhân
trong nước và ngoài nước, mạng lại lợi ích
thiết thực cho các bên đaùa tư kinh
doanh.Về dịch vụ. Nhà nước cũng chủ
trương phát triển mạnh và nâng cao chất
lượng các ngành dịch vụ; phát triển thương
mại, phát triển dịch vụ, vận tải hàng hoá,
hành khách, phát triển nhanh và hiện đại
hoá dịch vụ Bưu chính- Viễn thông, phổ
cập sử dụng Internet, phát triển du lịch, mở
rộng các dịch vụ tài chính - tiền tệ, phát
triển mạnh dịch vụ kỹ thuật. dịch vụ tư vấn,
dịch vụ phục vụ đời sống. Phương hướng
phấn đấu trong thời gian tới là: toàn bộ các
hoạt động dịch vụ theo giá trị gia tăng đạt
nhịp độ tăng cường bình quân 7 -8 % năm
và đến năm 2010 chiếm 42 – 43% tổng sản
phẩm trong nước, 26 – 27% tổng cộng trong
nước
6. Bạn cho biết đặc điểm của các nghề
thuộc kinh doanh dịch vụ?
Trước hết bạn trình bày các đối tượng
lao động?
Gợi ý:
a. Đối tượng lao động:
Lĩnh vực kinh doanh dịch vụ có rất nhiều
loại hình, nhiều lĩnh vực. Tuy nhiên ta có
8
dịch vụ.
nhà hàng…Ngày nay với sự phát triển của
thương mại điện tử thì kinh doanh không
nhất thiết phải cần tới mặt hàng để làm cửa
hàng, cửa hiệu mà chỉ cần máy tính nối
mạng ta cũng có thể hành hoạt động kinh
doanh của mình trên mạng Internet.
c. Nội dung lao động:
Gợi ý:
Cũng tuỳ theo loại hình kinh doanh dịch vụ
mà nội dung lao động có những điểm khác
nhau. Tuy nhiên thông thường bắt đầu kinh
doanh người ta thường xuất phát theo trình
tự.
- Tìm hiểu nhu cầu của thị trường: Bằng
cách điều tra nhu cầu của thị trường về nhu
cầu loại hàng hoá mà có ý tưởng kinh
doanh hoặc dịch vụ mà mình có thể cung
cấp điều tra về thị hiếu của thị trường về
kiểu dáng mẫu mã, yêu cầu về thành phần,
chất lượng sản phẩm. Đôi khi cũng do sự vô
tình người nào đó phát hiện ra nhu cầu lớn
nhất của thị trường về một loại mặt hàng
nào đó mà thị trường chưa đáp ứng được
hoặc chưa có nên nẩy sinh ra ý tưởng kinh
doanh. Từ việc nắm bắt được nhu cầu của
thị trường về một loại mặt hàng nào đó mà
9
có kế
Học sinh trình bày về điều kiện lao
động của một vài loại hình kinh doanh
nay nhân viên các công ty, cửa hàng thường
mặt đồng phục, có các phương tiện máy
móc hiện đại để ử dụng như máy tính, xe cộ
các loại khi phải đi giao dịch. Song, cólẽ
điều kiện khắt nghiệt nhất trong môi trường
kinh doanh hiện nay là khả năng chuyên
môn trong lĩnh vực của mình, kỹ năng giao
tiếp với khách hàng, khả năng đàm phán,
thương thuyết thậm chí có khả năng ngoại
ngữ…
e. Những chống chỉ định y học của nghề:
Gợi ý:
Những người mắc bệnh sau đây không nên
theo các nghề thuộc kinh doanh dịch vụ:
- Người dị dạng, khuyết tật.
- Người nói ngọng, nói nhịu, nói lắp.
- Người mắc bệnh truyền nhiễm như
10
nghề?
*Hoạt động 4: Tìm hiểu vấn đề tuyển
sinh vào nghề
a. Các cơ sở đào tạo:
bệnh lao, bệnh phối
- Người có tinh thần không ổn định không
cần bằng, hay quên, hay nhầm lẫn, dễ nổi
khùng.
- Người có tính ăn nói thô lỗ…
11
Học sinh kể tên các trường trung cấp
mà mình biết.
- CĐ bán công quản trị Kinh doanh
(Văn Lâm, Hưng Yên)
10. Bạn cho biết điều kiện tuyển sinh của
các trường?
Gợi ý:
Tuỳ theo từng trường mà có khối thì môn
thi chỉ tiêu cụ thể, có thể xem chi tiết cuốn
“Những điều cần biết về tuyển sinh Đại
học, Cao đẳng” hàng năm Thầy cô có thể
lấy ví dụ vài trường.
11. Bạn cho biết nơi làm việc và triển
vọng của các nghề trong lĩnh vực kinh
doanh, dịch vụ?
Gợi ý:
+ Nơi làm việc
Hầu hết làm việc tại các cửa hàng của hiệu,
công ty văn phòng đại diện.
+ Triển vọng của nghề.
Thị trường lao động trong lĩnh vực kinh
doanh dịch vụ hiện nay đang cần một số
lượng lớn các ứng cử viên có trình độ
chuyên môn cao, có khả năng làm việc
trong môi trường cạnh tranh, do Việt Nam
đã hội nhập với nền kinh tế thế giới, do Nhà
nước có chính sách khuyến khích phát triển
12
Học sinh nêu triển vọng của nghề theo
hiểu biết của mình
các loại hình doanh nghiệp do đó cơ hội có
việc làm trong lĩnh vực kinh doanh, dịch vụ
chính- Viễn thông, Công nghệ thông tin, hoặc phim ảnh.
V. TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG
1. Ổn định lớp, Kiểm tra sĩ số:
2. Giới thiệu khái quát mục tiêu của chủ đề:
(Nếu tổ chức hội thảo thì phải chia nhóm, phân công người dẫn chương trình, thường
chia 4 em/ nhóm)
13
3. Tiến trình lên lớp:
Hoạt động của trò Hoạt động của thầy
I. Tìm hiểu các nghề thuộc ngành năng
lượng
1. Em hãy cho biết hiểu biết của
mình về quá trình phát triển ngành
năng lượng của Việt Nam hiện
nay?
14
15
*Hoạt động 1: Tìm hiểu khái quát về lịch
sử phát triển của ngành năng lượng
Học sinh phát biểu theo tinh thần xung
phong hoặc do thầy(cô) chỉ định.Có thể
mỗi học sinh trình bày một phấn bằng
nhận thức của mình. (Học sinh có thể
được xem phim về những thành tựu của
ngành năng lượng bằng nhiều hình ảnh)
Gợi ý: Ngay sau khi xâm lược nước
ta Thực dân Pháp đã thực hiện chính
sách vơ vét tài nguyên khoán sản quí
hiếm, đồng thời chúng cũng thành lập
sở Điện lực, và Sở Bưu điện. Sau hoà
một tăng nhưng các dạng năng lượng
hoá thạch( than, dầu mỏ. khí đốt )
ngày một cạcn kiệt. Đối với những
nước đang phát triển Như Việt Nam
nhu cầu sử dụng năng lượng ngày
một nhiều bởi chúng ta đang trong
16
Từ đó học sinh nêu vai trò của ngành năng lượng
đối với đất nước
*Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm và yêu
cầu của ngành năng lượng.
a)Đối tượng lao động:
Học sinh nêu đối tươqngj lao động của một
số nghề lĩnh vực năng lượng.
b) Công cụ lao động:
Học sinh nêu công cụ lao động của một số
nghề thuộc lĩnh vực năng lượng mà mình
biết
c. Nội dung lao động:
Học sinh trình bày nội dung lao động của
một số nghề thuộc lĩnh vực năng lượng mà
mình biết.
Một học sinh nêu ví dụ về các nghề thuộc
ngành than
Một học sinh nêu ví dụ về các ngành nghề
thuộc ngành dầu khí.
giai đoạn thực hiện công nghiệp hoá -
hiện đại hoá, trong khi đó khả năng
xây dựng các nhà máy điện không
theo kịp nhu cầu sử dụng. Do đó việc
tầng chức, lắp đặt đường ống, vận
hành bảo dưỡng kiểm tra đường ống.
+ Lọc dầu, hoá dầu, chế biến khí đốt.
+ Các dịch vụ kinh doanh dầu khí.
17
Một học sinh nêu ví dụ về các nghề
thuộc ngành điện
Học sinh nêu những yêu cầu của một số
nghề thuộc lĩnh vực năng lượng mà mình
biết
Học sinh cho biết những chống chỉ định
y học của một số nghề thuộc lĩnh vực
năng lượng mà mình biết
*Hoạt động 3: Tìm hiểu các vấn đề
tuyển sinh của ngành năng lượng
Năng Lượng điện:
+ Thăm dò, lập dự án tiền khả năng
để xây dựng nhà máy điện( gồm các
khâu: địa chất thăm dò,địa chất thuỷ
văn, địa chất công trình, địa vật lý,
đánh giá tác động môi trường. Hiệu
quả kinh tế, đánh giá tác động xã
hội, ).
+ Xây dựng, lắp đặt nhà máy.
+ Khai thác, vận hành nhà máy.
+ Phân phối, cung cấp các dịch vụ
kinh doanh điện.
4. Em cho biết yêu cầu của các
nghề thuộc ngành năng lượng đối
với người lao động
vào các nghề thuộc lĩnh vực năng lượng
c) Nơi làm việc và triển vọng của nghề
Học sinh cho biết nơi làm việc của các
nghề thuộc lĩnh vực năng lượng
II.Tìm hiểu các nghè thuộc ngành bưu
chính -viễn thông
* Hoạt động 1:
Tìm hiểu khái quát về lịch sử phát triển
của ngành bưu chính viễn thông.
- Trường đào tạo nghề mỏ Hồng Cẩm
(TP Hạ Long- Quảng Ninh)
- Trường đào tạo nghề mỏ Hữu
Nghị(Uông Bí- Quảng Ninh)
Hệ đại học, cao đẳng:
- Cao đẳng công nghiệp Hà Nội (Từ
Liêm- hà Nội)
- Cao đẳng kỹ thuật mỏ (Đông Triều-
Quảng Ninh)
- Đại học Mỏ Địa Chất(Đông ngạc-
Từ Liêm-Hà Nội)
- Đại Học bách khoa Hà Nội (đường
Đại Cổ Việt- Hà Nội)
7. Hãy cho biết điều kiện tuyển
sinh?
Gợi ý:
Các thí sinh có đủ sức khoẻ, không
rơi vào các chống chỉ định y học và
tốt nghiệp THPT hoặc tương đương
có trình độ kiến thức đến đâu thì thi
hệ đó.
Học sinh nêu đối tượng lao động của một
số nghề thuộc lĩnh vực bưu chính- viễn
thông.
Học sinh nêu công cụ lao động của một
số nghề thuộc lĩnh vực bưu chính- viễn
thông
b.Công cụ lao động
.
c.Nội dung lao động của ngành bưu
Khi chúng ta mở cửa thì ngành bưu
chính - viễn thông đã có những
chuyển biến mới, đặc biệt là Việt
Nam đã thành công trong trong chiến
lượt tăng tốc phát triển viễn thông
giai đoạn 1993 - 2000 tới nay mạng
lưới viễn thông Việt Nam đã được tự
động hoá hoàn toàn, với hệ thống
chuyển mạng và truyền dẫn kỹ thuật
số. Tổng số điện thoại ở nước ta trong
vòng 10 năm qua tăng 34 lần, đứng
thứ 2 thế giới về tốc độ phát triển.
Song mật độ điện thoại ở nước ta mới
đạt 4 - 5 máy/100 dân, các nước đang
phát triển trung bình 7 - 10 máy/100
dân. Hiện nay 90% số xa đã có điện
thoại. Trong thời gian tới ngành bưu
chính- viễn thông sẽ cung cấp các
dịch vụ tiện ích và hiện đại với giá
ngày một giảm.
10.Bạn hãy cho biét công cụ lao
Học sinh nêu ra những yêu cầu của một
số nghề thuộc lĩnh vực bưu chính- viễn
thông
Học sinh cho biết những chống chỉ định
y học của một số nghề thuộc lĩnh vực
bưu chính- viễn thông
phát sóng, các tổng đài cơ điện, tổng
đài điện tử, tổng đài quang học, các
thuê bao điện thoại, fax, internet,
thương mại điện tử
12.Hãy cho biết nội dung lao động
của ngành bưu chính - viễn thông?
Gợi ý:
Các công việc chủ yếu của ngành bưu
Chính - Viễn thông la:
+ Nhận, chuyển phát thư từ, báo chí,
bưu kiện, bưu phẩm, chuyển tiền,
điện tín, điện thoại
- Ngoài ra các ngành này còn có các
công việc phụ trợ là:
+ Thiết kế lắp đặt vận hành, bảo
dưỡng các loại tổng đài.
+ Thiết kế lắp đặt, vận hành, bảo
dưỡng các thiết bị thông tin vệ tinh.
+ Thiết kế lắp đặt, vận hành, bảo
dưỡng cáp mạng lưới thuê bao điện
thoại, fax,internet, thương maị điện
tử.
13.Bạn cho biết những yêu cầu đối
với những người lao động trong
Học sinh phát biểu về nhu cầu của thị
trường đối với người có trình đọ
chuyên môn trong lĩnh vực bưu chính
viễn thông
15. Bạn cho biết các cơ sở đào tạo
về ngành bưu chính- viễn thông?
Gợi ý
Tuỳ theo hệ đại học, cao đẳng, trung
cấp.
- Trường CN bưu điện 1(TX Phủ
Lý - Hà Nam)
- Trường CN bưu điện 2(Liên
Chiểu - TP Đà Nẵng)
- Trường CN bưu điện 3(Mỹ Tho -
Tiền Giang)
- Học viên công nghệ bưu chính -
viễn thông( Thanh Xuân - Hà Nội)
- ĐH Bách Khoa Hà Nội (Quận Hai
Bà Trưng - Hà Nội).
- ĐH Quốc gia Hà Nội (đường Xuân
Thuỷ - Cầu Giấy Hà Nội)
- Học viện Kỷ Thuật Quân sự
(đường Hoàng Quốc Việt - Hà Nội).
23. Hãy cho biết các điều kiện tuyển
sinh
Theo quy định của bộ giáo dục và
đào tạo và quy định của từng trường
24. Hãy cho biết nơi làm việc và
tuyển vọng của nghề?
Qua chủ đề này học sinh phải:
1. Về kiến thức: Hiểu được vai trò, vị trí xã hội của các nghề thuộc lĩnh vực An
Ninh, Quốc Phòng.
2. Kỹ năng: Biết cách tìm hiểu đặc điểm, yêu cầu, nơi đào tạo của những nghề
trong lĩnh vực này.
3. Thái độ: Có nhận thức đúng đắn về sự huy sinh lớn lao cùng tính chất lao động
đặc biệt của những chiến sĩ Quân đội và Công an từ đó biết ơn những người đã và
đang làm trong các lực lượng vũ trang.
II .KIẾN THỨC TRỌNG TÂM
Tìm hiểu một số nghề thuộc lĩnh vực an ninh , quốc phòng
III . PHƯƠNG PHÁP
Thảo luân nhóm - vấn đáp - giảng giải .
IV. CHUẨN BỊ:
1. Nội dung: Nghiên cứu kỹ chủ đề 4 (SGV) và các tài liệu liên quan.
25
2. Đồ dùng: Tranh ảnh liên quan đến các nghề thuộc lĩnh vực An Ninh, Quốc
phòng.
V. TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG
1. Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số.
2. Giới thiệu khái quát mục tiêu của chủ đề
(Nếu tổ chức hội thảo thì phải chia nhóm, phân công người dẫn chương trình,
thường chia nhóm 4 em/nhóm)
3. Tiến trình lên lớp:
Hoạt động cuả trò Hoạt động của thầy
* Hoạt động 1: Tìm hiểu vài nét về sự
phát triển các nghề trong lĩnh vực An
Ninh, Quốc Phòng.
Học sinh phát biểu theo tinh thần
xung phong hoặc do thầy (cô) chỉ
định.
này?
Gợi ý:
- Quốc phòng là bộ quản lý Nhà nước
của các ngành nghề thuộc lực lượng
quân đội của một đất nước. Quân đội
nhân dân là lực lượng vũ trang có
nhiệm vụ bảo vệ đất nước, chống lại
những lực lượng xâm lược từ bên
ngoài và cả những thế lực phản bội từ