Bài luận bàn về việc dạy học bằng công nghệ thông tin
I- Trao đổi về lựa chọn phương pháp dạy học
Nói đến phương pháp dạy học là nói đến một bộ phận quan
trọng trong cấu trúc của quá trình dạy học, là một phạm trù của lý luận dạy
học. Phương pháp dạy học truyền thống là những cách thức dạy học quen
thuộc được truyền từ lâu đời và được bảo tồn, duy trì qua nhiều thế hệ. Về cơ
bản, phương pháp dạy học này lấy hoạt động của người thầy là trung tâm.
Theo Frire - nhà xã hội học, nhà giáo dục học nổi tiếng
người Braxin đã gọi phương pháp dạy học này là "Hệ thống ban phát kiến
thức", là quá trình chuyển tải thông tin từ đầu thầy sang đầu trò. Thực hiện lối
dạy này, giáo viên là người thuyết trình, diễn giảng, là "kho tri thức" sống,
học sinh là người nghe, nhớ, ghi chép và suy nghĩ theo.
Với phương pháp dạy học truyền thống, giáo viên là chủ thể,
là tâm điểm, học sinh là khách thể, là quỹ đạo. Giáo án dạy theo phương pháp
này được thiết kế kiểu đường thẳng theo hướng từ trên xuống.
Do đặc điểm hàn lâm của kiến thức nên nội dung bài dạy
theo phương pháp truyền thống có tính hệ thống, tính logic cao.
Song do quá đề cao người dạy nên nhược điểm của phương
pháp dạy học truyền thống là học sinh thụ động tiếp thu kiến thức, giờ dạy dễ
đơn điệu, buồn tẻ, kiến thức thiên về lý luận, ít chú ý đến kỹ năng thực hành
của người học; do đó kỹ năng hành dụng vào đời sống thực tế bị hạn chế.
Phương pháp dạy học công nghệ thông tin và đồ dung dạy
học hiện đại xuất hiện ở các nước phương Tây (ở Mỹ, ở Pháp ) từ đầu thế kỷ
XX và được phát triển mạnh từ nửa sau của thế kỷ, có ảnh hưởng sâu rộng tới
các nước trên thế giới, trong đó có Việt Nam.
Th©n Ngäc Khanh Trêng THCS DÜnh Tr×
1
Bài luận bàn về việc dạy học bằng công nghệ thông tin
Đó là cách thức dạy học theo lối phát huy tính tích cực, chủ
động của học sinh. Vì thế thường gọi phương pháp này là phương pháp dạy
học tích cực; ở đó, giáo viên là người giữ vài trò hướng dẫn, gợi ý, tổ chức,

không chú ý đến người học.
Nguyên nhân của tình trạng này là do: cơ sở vật chất,
phương tiện dạy và học ở các đơn vị còn rất thiếu thốn, do học sinh chưa
chăm chú bài giảng, số đông chưa chuẩn bị bài trước khi đến lớp, do bản thân
người giáo viên thiếu năng động, học hỏi, chậm đổi mới, do các nhà trường
quan tâm chưa thoả đáng đến việc cải tiến phương pháp dạy học.
Để khắc phục tình trạng này, cần có sự phối hợp đồng bộ:
tăng cường cơ sở vật chất, đổi mới và tăng thêm các trang thiết bị phục vụ
dạy và học hiện đại trong các nhà trường, chuẩn hoá đội ngũ giáo viên, tăng
cường hoạt động tích cực của chủ thể học sinh, đẩy mạnh hơn nữa công tác
xã hội hoá giáo dục.
Mỗi phương pháp dạy học truyền thống hay hiện đại cũng
đều có những đặc điểm, ưu thế và nhược điểm riêng. Không có phương thuốc
nào có thể chữa được bách bệnh, không có phương pháp dạy học nào là chìa
khoá vạn năng. Việc nghiên cứu kỹ từng bài dạy, từng đặc điểm bộ môn và
đối tượng người học để có sự phối kết hợp đa dạng các phương pháp dạy học
là việc cần làm ngay của mỗi giáo viên để nâng cao chất lượng Giáo dục, đáp
ứng yêu cầu phát triển của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
trong giai đoạn hiện nay.
Ngay sau khi hai Bộ trưởng Giáo dục - Đào tạo và Bưu
chính - Viễn thông ký kết thỏa thuận hợp tác phát triển mạng giáo dục quốc
Th©n Ngäc Khanh Trêng THCS DÜnh Tr×
3
Bài luận bàn về việc dạy học bằng công nghệ thông tin
gia để kết nối Internet đến tất cả các trường đại học, cao đẳng, trung học phổ
thông và các sở giáo dục và đào tạo trên phạm vi toàn quốc.
Phòng Giáo Dục Lạng giang đã đưa công nghệ thông tin vào
dạy thí điểm tại trường THCS Hương Sơn. Đến đầu năm học 2006-2007
Phòng Giáo Dục Lạng Giang đã vận dụng và thực hiện đưa công nghệ thông
tin vào dạy học ở các trường phổ thông toàn trong Huyện.

thành thạo máy vi tính, còn tất cả mọi người đều phải học Tin học.
* Kết quả đến giữa năm học 2006 - 2007 hầu như đã xóa
được hiện tượng mù Tin học trong nhà trường. Sang học kì mới này, yêu cầu
của trường THCS Dĩnh Trì càng nâng cao hơn.
* Đó là tất cả giáo viên, cán bộ giáo viên đều phải dùng Tin
học trong công tác của mình. Cụ thể: Bộ phận văn phòng, Ban Giám Hiệu
phải dùng Tin học trong việc quản lý nhân sự, quản lý tài chính, hồ sơ, sổ
sách Giáo viên phải dùng Tin học để làm đề kiểm tra, đề thi, lập bảng điểm,
và cao hơn nữa là phải dùng máy vi tính và các phần mềm cần thiết để thiết
kế giờ dạy (soạn giáo án điện tử) và thực hiện giờ dạy trên lớp với sự hỗ trợ
tối đa của các thiết bị hiện đại như, camera, máy tính, ti vi, đầu máy, đầu
ghi
Cuối năm học này, khi yêu cầu đối với giáo viên phải biết
soạn giáo án điện tử và trình diễn giờ dạy một cách hiện đại thì tất cả cán bộ
giáo viên trong nhà trường đã lập và đưa vào sử dụng thành thạo giáo án
điện tử của giáo viên các bộ môn Danh mục các bài giảng được cập nhật
thường xuyên, được dán tại phòng giáo viên và văn phòng cho mọi người dễ
Th©n Ngäc Khanh Trêng THCS DÜnh Tr×
5
Bài luận bàn về việc dạy học bằng công nghệ thông tin
dàng theo dõi, để dự giờ học hỏi kinh nghiệm để hoàn thiện bài soạn của
mình về cả nội dung lẫn hình thức.
2- Tổ chức huấn luyện:
Nhà trường đã tổ chức huấn luyện cho mọi người cách sử
dụng các thiết bị hiện đại, sử dụng phần mềm Power Point và một số phần
mềm khác theo đặc trưng của từng bộ môn. Hình thức huấn luyện khá linh
động, tùy nội dung hoàn cảnh mà thay đổi, có lúc huấn luyện cho đông đảo
tập thể giáo viên, có lúc phải tách ra, huấn luyện từng tổ bộ môn, có lúc lại tổ
chức kèm cặp riêng cho một số ít người. Tùy theo đặc trưng của mỗi bộ môn
và khả năng của từng giáo viên mà nhấn mạnh hướng dẫn các nội dung khác

Vừa qua Sở Giáo-Dục và Phòng Giáo dục tổ chức thi giáo
viên giỏi cấp Tỉnh, cấp cơ sở vòng 2 và các buổi sinh hoạt chuyên môn cụm
về "Cải cách phương pháp dạy học theo hướng vận dụng công nghệ thông tin
và các thiết bị dạy học hiện đại". Này giáo viên trường Dĩnh Trì đã trình diễn
40 tiết dạy Toán, Nhạc, Hoạ, Địa, Văn, Sử và tiếng Anh ở cấpTrung học cơ
sở cho hơn 60 cán bộ lãnh đạo sở, phòng, chuyên viên giáo dục, Hiệu trưởng,
Hiệu phó, Tổ trưởng chuyên môn các trường trong và ngoài Huyện cùng
tham dự. Sau khi dự các tiết dạy minh họa, về sự cần thiết của cải cách
phương pháp dạy học theo hướng vận dụng công nghệ thông tin và các thiết
bị dạy học hiện đại, về cách soạn giáo án điện tử và về quá trình dạy học có
sử dụng phần mềm Power Point…
Qua 2 đợt thi này có sức thuyết phục mạnh mẽ đối với tất cả
giáo viên trong trường và các đại biểu tham dự. "Các tiết dạy minh họa sử
dụng công nghệ thông tin và các thiết bị dạy học hiện đại rất nhuần nhuyễn,
sinh động, có hiệu quả cao. Nếu tiết học nào giáo viên cũng sử dụng những
Th©n Ngäc Khanh Trêng THCS DÜnh Tr×
7
Bài luận bàn về việc dạy học bằng công nghệ thông tin
thiết bị hiện đại thì chất lượng học tập của học sinh sẽ có kết quả tốt nhất".
Phong phú, thiết thực. Nội dung các bài giảng đã đề cập được vấn đề mà hiện
nay giáo viên cần quan tâm. Qua nhiều buổi dự giờ, tôi đã học được nhiều
điều và có điều kiện nhìn lại công tác giảng dạy của mình". Về cách tổ chức
dạy và học, tất cả mọi người tham dự đều thừa nhận là chu đáo, rất đáng được
học tập và nhân rộng. Thầy Phạm Đình Thìn trưởng phòng giáo dục khẳng
định: "Phương pháp thông qua giờ dạy để rút kinh nghiệm làm cho tiết dạy
có hiệu quả tốt". Hầu hết các ý kiến góp ý cho mỗi tiết dạy đều thống nhất
với những nhận xét trên.
Trường Dĩnh Trì đặt vấn đề vận dụng công nghệ thông tin
trong dạy học là nhằm để nâng cao chất lượng đào tạo.§ã cũng lµ sù đánh dấu
quyết tâm to lớn của tất cả giáo viên trong việc cải tiến phương pháp dạy học

Chúng tôi cũng rất mong muốn trao đổi kinh nghiệm và học
tập kinh nghiệm của các bạn đồng nghiệp trong và ngoài huyện để chúng tôi
ngày càng nâng cao chất lượng giáo dục hơn nữa.
Người thực hiện: Thân Ngọc Khanh Giáo viên trường THCS Dĩnh Trì.
Ý kiến nhận xét Dĩnh Trì ngày 20 tháng 5 năm 2007
Giáo viên
Th©n Ngäc Khanh Trêng THCS DÜnh Tr×
9
Bài luận bàn về việc dạy học bằng công nghệ thông tin
Thân Ngọc Khanh
Th©n Ngäc Khanh Trêng THCS DÜnh Tr×
10