ĐẶT CATHETER
TĨNH MẠCH TRUNG TÂM
BS. VĂN ĐỨC HẠNH
Phòng Hồi sức cấp cứu Tim Mạch
Viện Tim Mạch Việt Nam, BV Bạch Mai
CATHETER TĨNH MẠCH
DƯỚI ĐÒN
CHỈ ĐỊNH
✤  Đo áp lực tĩnh mạch trung tâm (CVP)
✤  Truyền dịch, truyền vận mạch, nuôi dưỡng
tĩnh mạch lâu dài
✤  Đo áp lực buồng tim, động mạch phổi
✤  Tạo nhịp tim
✤  Sốc tim
✤  Thận nhân tạo
✤  Chuẩn bị cho một số phẫu thuật, đặc biệt là
phẫu thuật tim
CHỐNG CHỈ ĐỊNH
✤  Tiểu cầu < 60.000/mm3
✤  Rối loạn đông máu
✤  Huyết khối tĩnh mạch trung tâm
✤  Nhiễm trùng da vùng định đặt catheter
✤  Tràn khí màng phổi
✤  Giãn phế nang quá mức
✤  Dị dạng xương đòn và lồng ngực
✤  Gù vẹo cột sống
✤  Hạn chế dùng khi đang thông khí nhân
tạo
GIẢI PHẪU TĨNH MẠCH DƯỚI ĐÒN
✤  Tĩnh mạch dưới đòn
chạy dưới xương đòn

✤  Khó ép cầm máu khi chọc vào Đm
dưới đòn
✤  Nguy cơ luồn catheter và truyền
dịch vào khoang màng phổi
CHUẨN BỊ BỆNH NHÂN
๏  Nếu BN tỉnh: giải thích lợi
ích và nguy cơ của thủ
thuật cho BN, yêu cầu BN
kí cam kết.
๏  Nếu BN hôn mê: giải thích
lợi ích và nguy cơ của thủ
thuật cho người nhà BN,
yêu cầu kí cam kết.
CÁC BƯỚC CHUẨN BỊ
๏ Thầy thuốc đội
mũ và đeo khẩu
trang vô khuẩn,
rửa tay, mặc áo
phẫu thuật.
CHUẨN BỊ DỤNG CỤ
✤  Catheter Tĩnh mạch trung tâm: 1 nòng, 2 nòng, 3 nòng
✤  Kim thăm dò + Bơm tiêm 5ml, 10ml
✤  Chỉ khâu
✤  Sát trùng: Betadine, cồn iod
✤  Dung dịch cần truyền: dịch, vận mạch, thuốc + Chạc ba
✤  Lidocain gây tê
✤  Dụng cụ vô trùng khác: khăn vô trùng có lỗ để phủ chỗ đặt
catheter, kéo nhỏ, dao mổ
✤  Bộ chống sốc + Bộ cấp cứu ngừng tuần hoàn: Bóng Ambu +
Mask

vị trí đặt
✤  Nhược điểm:
๏  Dụng cụ chuyên nghiệp
๏  Giá thành cao
PHƯƠNG PHÁP SELDINGER
Bước 1: Chọc mạch máu
bằng kim chọc mạch
Bước 2: Luồn guidewire
qua kim chọc mạch
PHƯƠNG PHÁP SELDINGER
Bước 3: Rút kim chọc
mạch ra, giữ lại
guidewire
Bước 4: Dùng que nong
để nong
PHƯƠNG PHÁP SELDINGER
Bước 5: Đưa catheter vào
mạch máu theo dây
guidewire
Bước 6: Rút guidewire
ra, ta đặt xong catheter
THEO DÕI
✤  Trong khi làm thủ thuật: Ý thức, Monitor theo dõi
liên tục nhịp tim, Huyết áp, SpO2.
✤  Sau khi làm thủ thuật:
๏  Chụp Xquang phổi: vị trí catheter, phát hiện biến
chứng.
๏  Ý thức, dấu hiệu sinh tồn 3 giờ / lần.
๏  Biến chứng: chảy máu tại chỗ, Tràn khí màng
phổi, Tràn máu màng phổi, tuột catheter.

CHỈ ĐỊNH
✤  Đo áp lực tĩnh mạch trung tâm
(CVP)
✤  Truyền dịch, truyền vận mạch, nuôi
dưỡng tĩnh mạch lâu dài
✤  Sốc tim
✤  Chuẩn bị cho một số phẫu thuật
đặc biệt là phẫu thuật tim
CHỐNG CHỈ ĐỊNH
✤  Tiểu cầu < 60.000/mm3
✤  Rối loạn đông máu
✤  Huyết khối tĩnh mạch trung tâm
✤  Nhiễm trùng da vùng định đặt catheter
✤  U tuyến giáp quá to
✤  Cứng gáy
✤  Chấn thương cột sống cổ
✤  Hạn chế: trẻ em, truỵ mạch (không bắt
được ĐM cảnh)