Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ VÀ
Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ VÀ
SỨC KHỎE CỘNG ĐỒNG
SỨC KHỎE CỘNG ĐỒNG
Giảng cho Y2 đa khoa (13-17/9/10)
Giảng cho Y2 đa khoa (13-17/9/10)
MỤC TIÊU
MỤC TIÊU
1. Trình bày được định nghĩa, các tác nhân,
các nguồn gây ô nhiễm không khí.
2. Trình bày được tác động của ô nhiễm không
khí tới sức khỏe con người.
3. Trình bày được tác hại của ô nhiễm không
khí đối với hệ sinh thái, các công trình xây
dựng và ảnh hưởng toàn cầu, ô nhiễm không
khí ở Việt Nam.
4. Trình bày được các biện pháp phòng chống ô
nhiễm không khí.
NỘI DUNG:
1. Đại cương
1.1. Cấu tạo không khí
-Trái đất được bao bọc bởi khí quyển.
-Lớp khí quyển duy trì sự sống trên trái đất:
+Ngăn chặn tác hại của các tia vũ trụ.
+Duy trì cân bằng nhiệt của trái đất.
+Cung cấp ôxy cho quá trình hô hấp và khí
CO
2
cho quá trình quang hợp của sinh vật.
-Lớp không khí này được phân thành 4 tầng.
1.1.1. Tầng đối lưu:

-Cao từ 50 đến 85km.
-Nhiệt độ từ âm 20
0
C đến âm 92
0
C.
-Thành phần: các phần tử tích điện.
-Ít tác động trực tiếp đến con người và sinh vật.
1.1.4. Tầng nhiệt.
-Cao từ 85 đến 110km.
-Nhiệt độ tăng từ âm 92
0
C đến âm 1200
0
C.
-Thành phần: các hạt ion hóa.
1.2. Thành phần của k. khí:
-78% N
2
, 20,9% O
2
, 0,032% CO
2
, 1-2% H
2
O
-Do hoạt động của thiên nhiên:
+Do gió bão: đưa vào khí quyển hàng năm: 50-
100 triệu tấn bụi.
+Do hoạt động núi lửa đưa vào khí quyển hàng

4
…
-Các hợp chất của halogien: Cl
2
, HF, HCl…
-Các hydrocacbon thơm đa vòng: 3-4
Benzopyren…
2.2.2. Các tác nhân lý học:
-Các loại bụi: bụi kim loại, bụi khoáng sản…
(bụi có chứa silic, amiăng)
-Các loại bức xạ ion hóa: tia α, tia β, tia X…
-Tia tử ngoại (cực tím), tia lazer
-Sóng điện từ, điện từ trường
-Tiếng ồn, rung chuyển
-Áp suất không khí, nhiệt độ, độ ẩm quá cao
hoặc quá thấp.
2.2.3. Các tác nhân sinh học:
-
Các loại vi khuẩn gây bệnh: tụ cầu vàng, lao,
bạch hầu,dịch hạch…
-
Các loại vi rút gây bệnh: cúm, sởi, quai bị,
cúm A H
5
N
1
…
-
Các loại bào tử nấm: nấm tóc, da…
-

Khí SO
2
, NO
2
, CO, axit
Hoạt động động
cơ
Đô thị đông dân cư tập
trung
Khói, muội, hơi nước
Khí SO
2
, NO
2
, CO, axit
Chế hóa dầu
lửa
Khu công nghiệp dầu Sương mù
Khí: SO
2
, CO, các CH
Nhiệt, điện
luyện
Khu công nghiệp luyện
kim
Bụi, khói
Các khí: SO
2
, CO
Các hợp chất Florua, Asen, hữu cơ

mãn mũi họng, khí phế quản, phổi, màng phổi
+Gây nhiễm độc, nhiễm trùng
+Gây dị ứng, gây ung thư.
-Hơi khí độc: bản chất hóa học-> kích thích,
bỏng, ngạt, nhiễm độc, ung thư cho da, niêm
mạc, đường hô hấp, các cơ quan thần kinh,
nội tiết, tạo máu, sinh dục, tiêu hóa, tiết niệu…
3.2. Ảnh hưởng của các tác nhân vi sinh vật
gây ô nhiễm không khí trên sức khỏe
-Gây các bệnh lây qua đường hô hấp: lao,
bạch hầu, ho gà, cúm, sởi.
-Gây các bệnh nhiễm trùng da, niêm mạc.
-Gây các bệnh dị ứng.
3.3. Ảnh hưởng của các tác nhân lý học:
-Bức xạ ion hóa: bệnh phóng xạ nghề nghiệp,
gây ung thư, tổn thương các cơ quan (có
nhiều tế bào non: tạo máu, sinh dục…)
-Tia tử ngoại (cực tím): ung thư da, đục nhân
mắt, say nắng…
-Tia laze gây bỏng da, niêm mạc, mắt…
-Sóng điện từ, điện từ trường: gây suy nhược
thần kinh, tổn thương tim mạch, hệ nội tiết,
tạo máu, rối loạn kinh nguyệt, mất ngủ, có thể
gây ung thư…
-Tiếng ồn, rung chuyển: điếc nghề nghiệp,
bệnh tim mạch, thần kinh…
-Áp suất không khí, nhiệt độ, độ ẩm quá cao
hoặc quá thấp gây bệnh lên cao (giảm ôxy),
bệnh thùng lặn (tắc mạch do bọt khí), rối loạn
quá trình điều nhiệt, các bệnh tiêu hóa, tim

Ung thư da
Suy nhược thần kinh
4. Tác hại của ô nhiễm không khí lên
4. Tác hại của ô nhiễm không khí lên
hệ sinh thái, các công trình xây
hệ sinh thái, các công trình xây
dựng và ảnh hưởng toàn cầu, ô
dựng và ảnh hưởng toàn cầu, ô
nhiễm không khí ở Việt Nam.
nhiễm không khí ở Việt Nam.
4.1. Tác hại lên hệ sinh thái.
Gây mưa axit
Giảm năng suất sinh học của các loại cây
trồng, vật nuôi
Giảm giá trị dinh dưỡng, gây nhiễm độc các
sản phẩm nông nghiệp.
4.2. Tác hại lên các công trình xây dựng:
Mưa axit
Giảm tuổi thọ các công trình xây dựng, tượng
đài di tích lịch sử, văn hóa, ăn mòn kim loại.
4.3. Ảnh hưởng toàn cầu:
-Gây mưa axit do kk bị ô nhiễm bởi SO
2
, NO
2
.
-Gây hiệu ứng nhà kính do ô nhiễm khí CO
2
do
đốt nhiên liệu, làm tăng nhiệt độ khí quyển,