NGHỊ LUẬN XÃ HỘI
Đề 1:Anh (chị) suy nghĩ gì về quan niệm sau đây: “Bản thân cái
đẹp là đạo đức” (Nguyễn Minh Châu - “Chiếc thuyền ngoài xa”)
Cuộc sống của mỗi người luôn có hai mặt là tốt và xấu. Mỗi mặt
đều có một giá trị riêng. Giá trị của mặt xấu là nâng tầm cái tốt và giá
trị của mặt tốt chính là tôn vinh lên vẻ đẹp. và nhà văn Nguyễn Minh
Châu đã quan niệm: “Bản thân cái đẹp là đạo đức”.
Vậy bản thân là gì? Cái đẹp là sao? Đạo đức là thế nào? Bản
thân có nghĩa là thân thể, là cái chính yếu, cái đẹp tức là những gì
xinh, tốt, vừa ý. Và đạo lý và đức hạnh con người được gọi là đạo đức.
Phần chính yếu, phần quan trọng nhất của cái tôi, cái đẹp chính là đạo
lý và đức hạnh của mỗi người.
Đạo đức là phần luôn đi bên cạnh mỗi con người song song với
quá trình phát triển của cơ thể. Một người được xem là tốt, là đẹp khi
đạo đức của họ tốt. Để nhận biết được cái nào là tốt, ta không phải chỉ
nhìn vẻ bề ngoài mà phải có một cái nhìn đa điện, nhiều chiều. Khi
nhìn một người, ta không thể chỉ nhìn bên ngoài thấy họ đẹp thì cho là
họ tốt đẹp tất cả hay thấy một người xấu xí thì cho là họ xấu mà ta
phải tiếp xúc, xem phẩm giá, đạo đức của họ như thế nào. Một người
có đạo đức tốt thì cuộc sống của họ tốt đẹp. “Cái đẹp” ở đây phải bao
gồm cả “chân”, “thiện”, và “mỹ”. Chân là chân thực, thiện là hiền lành
và mỹ là đẹp. Tất cả mọi thứ không phải chỉ đẹp ở bên ngoài là đủ mà
còn phải đẹp ở cả bên trong, và cái đẹp bên trong của con người chính
là đạo đức. Ông bà ta ngày xưa có câu: “Người có đức mà không có
tài thì làm việc gì cũng khó, nhưng người có tài mà không có đức là
người bỏ đi”. Thà ta làm người có đức mà không có tài còn hơn là
người có tài mà không có đức. Người không có đức thì không thể gọi
là người tốt, và không thuộc vào phần cái đẹp. Bác Hồ là một ví dụ
điển hình cho “tài” và “đức”, cho một nếp sống đẹp, một nhân cách
cao quý, một đạo đức tốt. Tuy Bác đã là chủ tịch nước nhưng cuộc
sống của bác rất giản dị như bao người dân Việt nam khác. Với bác,

nghe lời? Hay chuyện một người con có thể tàn nhẫn đuổi mẹ của
mình ra khỏi nhà, khiến cho bà phải lang thang, ngue ở nơi đầu
đường, xó chợ, không có lối về, không chỗ dung thân. Người xưa có
câu: “Cha mẹ thương con như biển hồ lai láng”, vậy thì tại sao họ có
thể đối xữ với cha mẹ mình như vậy? Tội gì tha thứ được, chứ tội bất
hiếu đáng bị lên án, đáng bị trừng trị. Đấy không phải chỉ là vấn đề
tình cảm gia đình, mà nó còn liên quan đến vấn đề đạo đức. Xã hội sẽ
không thể nào phát triển nếu như nhiều người đạo đức suy đồi. Và xã
hội sẽ có thể phát triển tốt hơn nếu có những người làm sai, biết nhận
ra những lỗi sai và cố gắng sửa chữa lỗi lầm của mình, biết vươn lên
để làm lại từ đầu. “Quay đầu là bờ”. Những người biết nhận sai và sửa
sai thì đạo đức của họ sẽ được cải thiện và họ ngày càng trở nên tốt
hơn, giúp ích được cho xã hội.
Không ai là hoàn hảo, ai cũng có mặt tốt và mặt xấu, để trở
thành người tốt hay người xấu là do suy nghĩ của ta, bản thân ta. Ta có
phải là người tốt, đẹp hay không không phải là nhờ vào vẻ bề ngoài
2
mà nhờ vào vẻ đẹp bên trong tâm hồn, nhờ vào đức hạnh của ta. Đạo
đức giúp hình thành nên cái đẹp, Vì vậy “bản thân cái đẹp là đạo đức”.
Đề 2: Quan niệm của anh (chị) về sống đẹp.
Trước hết cần phải hiểu từ “sống” không phải là một khái niệm
tồn tại đơn thuần. Tồn tại nhưng phải để cho người khác biết có sự tồn
tại của mình tức là phải thể hiện rằng: Tôi đang ở đây, tôi có mặt trên
cõi đời này, bằng hành động trong cuộc sống chứ không phải chỉ lặng
lẽ như một cái bóng qua đêm rồi lại đến ngày. Và mỗi người chọn cho
mình những cách thể hiện khác nhau hình thành lên những cách sống
khác nhau: sống đẹp, sống có ích và lối sống ích kỷ, buông thả thậm
chí chìm trong vòng tội lỗi. Như vậy “sống đẹp” là một lối sống tích
cực mà mỗi người cần phải hướng tới. Nhưng sống thế nào mới là lối
“sống đẹp”, còn là điều băn khoăn của rất nhiều người.

tội. Mỗi dịp lễ lớn, không chỉ những người ngoài khung sắt nhà lao
mới náo nức chờ đợi mà những người ở trong cũng vui mừng vì mỗi
dịp ấy họ lại có cơ hội được ân xá, được trở về với người thân, bè bạn.
Chào đón họ bằng lòng bao dung tha thứ, tin vào một sự thay đổi ở họ
đó cũng là “sống đẹp”. chính nhờ có lòng yêu thương mà không ít
người tìm lại được chính mình.
“Cuộc sống không có con đường cùng- chỉ có những ranh giới,
điều cốt yếu là phải làm sao để vượt qua được những ranh giới ấy”
(Nguyễn Khải). Cuộc sống luôn chứa đựng những thử thách, và không
ai mà không vấp ngã một lần. Vậy nhưng sau cú ngã đau đớn ấy, bạn
làm gì mới là điều đáng nói. Trong đầu tôi cứ hiện lên hình ảnh con lật
đật nhỏ bé miệng luôn nở nụ cười và lần nào vấp ngã cũng bật dậy,
trên môi vẫn là nụ cười lạc quan. Đã bao giờ bạn được như con búp bê
ấy, kiên cường và nghị lực? Đọc Đặng Thùy Trâm, những dòng tâm
sự của chị, từng câu từng chữ bao giờ cũng tràn ngập một lòng ham
sống phi thường. “Đời phải trải qua giông tố nhưng chớ cuối đầu
trước giông tố”. Câu nói tâm đắc ấy của chị, giờ đây, mỗi chúng ta
cũng phả lấy đó làm châm ngôn sống của mình.
Tôi từng nghe câu chuyện về một người học trò. Anh là một học
sinh chăn ngoan, học giỏi, luôn năm trong nhóm đầu. Vậy nhưng
trong kỳ thi đại học quan trọng những anh lại trượt điều thường như
không thể xảy ra. Đau buồn, thất vọng về chính mình, cuộc sống của
thanh niên 18 tuổi lúc ấy chỉ toàn một màu đen khi bao hứa hẹn tương
lai, kỳ vọng của gia đình, thầy cô đều sụp đổ. Không chịu giam mình
trong màn đêm, anh tự mình thắp lên ngọn lửa niềm tin và tiếp tục học
tập hết mình. Anh đã đỗ vào năm sau với một số điểm cao. Dù so với
bạn bè, anh là người đến sau những anh lại là người đạt được chiến
thắng lớn nhất: Chiến thắng chính mình, cuộc sống với những ranh
giới của nó luôn bao quanh bạn. Nếu không có nghị lực làm sao bạn
có thể đi hết được con đường của riêng mình? Từ số 1 đến số 0 chỉ

đình là những người thân yêu gắn bó với ta, đầy quan tâm và luôn mở
rộng tấm lòng. Gia đình có sự nghiêm khắc của cha, sự ân cần của mẹ
cùng lời càu nhàu của bà, cái cười xòa hiền như Bụt của ông; tiếng nô
đùa vui vẻ của chị và tiếng nói cười bi bô của em thơ. Nghĩ về gia
đình, ta thường thấy lung linh trước mắt một hình ảnh sáng rỡ tươi
đẹp, thấy trong tim một cảm xúc dịu dàng, bâng khuâng, rạo rực, thấy
tâm hồn nhẹ lâng, bay bổng. Thế đấy, đó là tất cả những gì quan trọng
với ta, hay có lẽ là sâu sắc nhất, đáng để nhớ và đáng để yêu thương.
May mắn thay những con người còn có gia đình, dù gia đình ấy thiếu
thốn, khó khăn, nghèo khổ, không hoàn toàn hạnh phúc, hay không
còn bóng dáng của một vài người thân. Dù có cực, có đau, có tủi,
5
nhưng gia đình vẫn là gia đình, như J.H.Payne từng nói: “Dù nó thật
tồi tàn đi nữa, nhưng không có nơi nào sánh được với mái ấm gia
đình”. Có những đứa trẻ không còn mẹ, nhưng các em vẫn cười, vẫn
vui đùa, vì các em còn có cha; niềm hạnh phúc lấp lánh trong đôi mắt
biếc khi ùa vào vòng tay cha buổi tan trường. Hay những người mẹ
anh hùng, qua chiến tranh niềm hạnh phúc của cuộc đời bỗng tan biến:
đàn con thân yêu đứt ruột đẻ ra đã không còn nữa. Nhưng họ đã tìm
thấy hạnh phúc ở những đứa con chí nghĩa chí tình- những đứa con
chiến sĩ. Thế nhưng, đáng thương thay những con người không có gia
đình, hay thậm chí là không muốn có. Những em bé mồ côi lang thang
khắp các nẻo đường, bị hắt hủi, xua đuổi, đánh đập, hay những người
già đau yếu bị bỏ rơi, bị đối xử tệ bạc. Thật não lòng. Họ cô độc, bơ
vơ, bị vắt cạn niềm hạnh phúc, cảm xúc chai sạn, tâm hồn họ héo hon.
Còn những người vô cảm từ bỏ ngay chính gia đình mình, họ quả thật
thảm hại. Họ nghèo, họ bần cùng, bởi họ không có tình yêu, hay đúng
hơn là không muốn nhận lấy tình yêu. Tâm hồn họ sắt đá, tim họ
không có ngăn cho yêu thương, cho xúc cảm. Thế mới biết gia đình có
ý nghĩa quan trọng như thế nào đối với mỗi chúng ta.

đình hạnh phúc là lúc mọi người yêu thương nhau, quan tâm, sẻ chia
mọi việc, là sát cánh chung lòng cùng nhau vượt qua những lúc khó
khăn, những khi hoạn nạn. Một câu quan tâm, một lời động viên, cổ
vũ hay lúc ốm đau, mở mắt ra sẽ thấy ngay bóng dáng những người
thân yêu bên cạnh, thế đã dủ để gọi là hạnh phúc. Hạnh phúc xiết bao
khi cả gia đình sum vầy đón tết, cùng nhau chuẩn bị, mặt mũi lấm
tấm, ngang dọc những bột bánh và vết than. Hạnh phúc gia đình phải
chăng còn là sự hòa thuận, êm ấm, không khí ấm cúng mỗi bữa cơm
quây quần và thái độ tôn trọng lẫn nhau, biết cùng nhau sắp xếp, giải
quyết mọi vấn đề, mọi mâu thuẫn trong cuộc sống. hạnh phúc gia đình
là bức tranh mà mỗi thành viên cùng tình cảm, hành động, cử chỉ dành
cho gia đình của họ là một mảnh ghép lung linh sống động, tạo nên
bức tranh yêu thương muôn màu.
Mặc dù không có hạnh phúc nào là tuyệt đối những chắc chắn
đối với mỗi người trong chúng ta hạnh phúc gia đình là vô cùng đáng
chân trọng. Phải biết yêu quý, gìn giữ và vun đắp hạnh phúc gia đình,
để mỗi khi vấp ngã hay khi đau ốm, lúc lo âu, gia đình là nơi ta muốn
trở về nương náu trong tình yêu thương thiết tha vô tận.
“Duy chỉ có ở nơi gia đình, người ta mới tìm được chốn nương
thân để chống lại những tai ương của số mệnh”. (Euripides)
Đề 4: Bàn về sự tấn công của những thói hư tật xấu, có ý kiến cho
rằng: “Tập quan xấu ban đầu là khách qua đường, sau trở nên
người bạn thân ở chung nhà và kết cục biến thành một ông chủ
nhà khó tính”. Em hiểu câu nói trên như thế nào và từ đó rút ra
bài học cho mình.
Bài làm
Trong thực tế cuộc sống, con người luôn có những thói quen, tập
quán sống. Bên cạnh những tập quán, thói quen tốt, con người cũng có
những tập quán,thói quen xấu. Những thói quen xấu có sức quyến rũ,
7

mà không có phương hướng thì không có cuộc sống”. Anh chị hãy
nêu suy nghĩ về vai trò lí tưởng trong cuộc sống con người.
Nếu so sánh cuộc đời là biển cả, con người là chiếc thuyền giữa
đại dương mênh mông, thì ngọn hải đăng quả thật là kim chỉ nam cho
thuyền biết nơi mình đến. Thử hỏi, nếu không có ngọn hải đăng thì
hậu quả sẽ ra sao? Nói đến đây, ta mới hiểu được lời nói của L.Tôn
xtôi quả thật chí lí: “Lí tưởng là ngọn đèn chỉ đường. không có lí
tưởng thì không có phương hướng kiên định, mà không có phương
hướng thì không có cuộc sống.”
8
Nếu cuộc sống là những hoạt động trong đời sống của một con
người hoặc một xã hội, thì lí tưởng là mục đích cao nhất, tốt đẹp nhất
mà người ta phấn đấu để đạt tới. Sống trong đời sống, ai cũng muốn
vươn tới một điều gì đó tốt đẹp và ta gọi là mục đích. Muốn đến đích,
ta phải có hành động cụ thể, có phương tiện để thực hiện. Với T.xtôi
thì lí tưởng chính là phương tiện bởi, nó như là ngọn đèn chỉ đường; là
ánh sáng soi rọi cho con người đi đến mục đích. Người không có lí
tưởng thì không có phương hướng kiên định như con thuyền chòng
chành, lạc lối đưa đến nguy cơ đánh mất cuộc sống. Trong cuộc chiến
tranh vệ quốc vĩ đại của nhân dân Nga, nếu không có ánh sáng lí
tưởng cao đẹp của Mac-Lê nin thì dân tộc Nga sẽ về đâu? Thế lỉ XX ở
Việt Nam, hàng năm, hàng vạn thanh niên ngã xuống chẳng tiếc đời
xanh cho tổ quốc trường tồn, chính là vì họ dã man vào tâm trí mình
một lĩ tưởng yêu nước cao đẹp được thấm nhuần bởi tư tưởng Hồ Chí
Minh vĩ đại. Như vậy, sống có lý tưởng thì cuộc sống sẽ có ý nghĩa.
Cuộc sống là sự tiếp diễn liên tục không ngừng nghỉ. Chúng ta từ thế
hệ này sang thế hệ khác tiếp tục sống nhưng không thể thiếu mục đích,
lí tưởng. Lí tưởng cao đẹp, làm cho cuộc đời nở hoa.
Mỗi chúng ta, phải có trách nhiệm với xã hội và với chính mình.
Mỗi con người phải tự ý thức rằng, sống không có lí tưởng, tựa như

tốn và giản dị
Kho tàng ca dao, tục ngữ của cha ông đã để lại cho chúng ta
nhiều bài học quý báu về đức giản dị và tiết kiệm: tích tiểu thành đại;
ăn phải dành, có phải kiệm. Cuộc đời Bác là một tấm gương ngời sáng
về sự giản dị và tiết kiệm.
Ngày nay, không ít người có chút tiền lại đem đi phung phí. Có
những bàn tiệc trị giá chục triệu, nhằn khoe gia thế; có những tiệc cưới
phung phí đến kinh hoàng; sự lãng phí tràn lan. Một số cán bộ nhà
nước tha hóa đạo đức và kém năng lực đã làm lãng phí tiền của nhân
dân. Tất cả những điều vừa nói, đã đi ngược với truyền thống của dân
tộc ta và làm chậm sự phát triển của đất nước
Ngày nay, đất nước chúng ta đang vươn vai cùng với năm châu
trong thế hội nhập, nhưng nội lực kinh tế đất nước chúng ta chưa thật
sự lớn mạnh. Vì thế chúng ta càng phải sống giản dị và tiết kiệm. Là
thanh niên- thế hệ trẻ- người chủ tương lai của đất nước lại càng phải
ý thức nhiều hơn về điều đó. Hãy dành thời gian học tập nhiều hơn vui
chơi. Hãy giản dị cuộc sống đáng yêu hơn.
Đề 7: Anh chị suy nghĩ gì về câu nói sau của Bailey: “khi bạn chào
đời bạn khóc, còn mọi người xung quanh cười. Hãy sống sao cho
đến khi qua đời, mọi người khóc, còn bạn, bạn cười?”
Bài làm
Mỗi con người được sinh ra trên đời đều trải qua các giai đoạn
khác nhau của quá trình sinh lão bệnh tử. Đến cuối cùng, rồi ai cũng đi
đến kết thúc. Kết thúc có hậu hay không là còn tùy thuộc vào những
tình tiết, cốt truyện do mỗi người tự tạo ra. Nếu sống tốt thì hệ quả sẽ
tốt, và ngược lại. Như một câu nói của Bailey: “khi bạn chào đời bạn
khóc, còn mọi người xung quanh cười. Hãy sống sao cho đến khi qua
10
đời, mọi người khóc, còn bạn, bạn cười”. Câu nói trên mang ý nghĩa
khuyên răn ta nên sống một cuộc đời thật hữu ích, mang đến những

chị em…Và với riêng bản thân, mỗi chúng ta phải không ngừng rèn
luyện, trau dồi năng lực, nhân cách, nghiêm khắc với chính mình. Như
thế thì ở tương lai xa kia, tôi và bạn sẽ cùng nở một nụ cười ra đi trọn
vẹn và hạnh phúc nhất.
Vâng! Câu nói của Bailey đã một lần nữa khẳng định giá trị của
cuộc sống hữu ích, cuộc sống đẹp đối với mỗi chúng ta…Đó là một
quan điểm tốt, một triết lý cao quý giữa cuộc đời và hơn hết đó là hệ
11
quả của tương lai, của ngày mới hạnh phúc. Mỗi chúng ta hãy ra sức
phấn đấu học tập và tích cực rèn luyện bản thân trong bất cứ môi
trường nào khắc nghiệt nào, để những trái tim sẽ mãn nguyện và đã
hoàn thành sự sống thiêng liêng cuộc đời này một cuộc sống hữu ích.
Đề 8: Anh (chị) suy nghĩ gì về câu tục ngữ “cái nết đánh chết cái
đẹp”
Bài làm
Thời phong hầu và kiến quốc, phải chăng cái đẹp luôn bị cái nết
đánh chết? Vì một nụ cười của Bao Tự, vua nhà Chu mất nước. Vì
một cái nhăn mặt của Tây Thi, Ngô Phù Sai mất cả giang sơn. Cái nết
được tôn sùng, còn cái đẹp thì luôn bị “hăm he” bởi cái nết.
Nhưng rốt cuộc, cái đẹp vẫn cứ làm… khuynh đảo lòng người và
gây mưa tạo gió trong suốt chiều dài lịch sử. Vậy thì, cái đẹp, đang
đứng ở đâu trong lịch sử hiện đại? Phải chăng nó đã và đang làm cuộc
cách mạng quay sang “đánh chết cái nết” và… tự thủ tiêu mình?
Cái nết và cái đẹp, dù đặt trong thời đại nào, cũng chỉ là hai
trong số rất nhiều những nhân tố chính tạo nên bức tranh toàn cảnh về
một con người.
Nói theo phong cách…triết học, thì với vai trò là những nhân tố
cấu thành nên một “tác phẩm”, cái nết, vẻ đẹp bên trong, và cái đẹp-
vẻ đẹp bên ngoài, luôn tương tác qua lại lẫn nhau, tạo nên một sự biến
đổi qua lại lẫn nhau, tạo nên một sự biến đổi và phát triển. Tuy nhiên

cô hiểu giá trị của sác đẹp người phụ nữ là quý giá đến mức nào…
Phụ nữ ngày nay, cùng với sắc đẹp, đã và đang hăm hở tiến lên
mở cửa kho tàng tri thức của nhân loại. Họ đọc sách, viết sách, và
nghiên cứu. Họ sáng tạo, chế tạo, và bay vào vũ trụ. Họ tạo nên những
huyền thoại, từ Audrey hepburn- biểu tượng của vẻ đẹp hoàn mỹ vượt
qua mọi thời đại, tới Angela Merkei hay Condoliza Rice- hai trong số
các phụ nữ quyền lực nhất thế giới.
Có thể nói, trong rất nhiều trường hợp, chính sắc đẹp đã mở ra
nhiều con đường hơn cho phụ nữ để họ có cơ hội thử thách, rèn luyện
“cái nết” cũng như trau dồi, nâng cao tri thức mà mình có được. Thực
tế cho thấy, ở mọi thời đại, không chỉ đàn ông mà cả xã hội, từ già trẻ
tới lớn bé đều luôn đòi hỏi một “cái đẹp thuyết phục” trước khi cho
“cái nết” cơ hội thực hiện “sứ mệnh chinh phục” của mình. Cả thế giới
công nhận đẹp là cái cần phải có ở người phụ nữ. Không phải ngẫu
nhiên khi hầu hết các nhân vật chính từ văn học cho đến phim ảnh đều
là những phụ nữ “đẹp”, Họ đẹp, tài năng và có một tư chất tốt. Từ
Hoàng Dung đến Scarlett Ohara, từ cô Tấm cho đến nàng Bạch Tuyết.
Ở một thời điểm, cái nết là điều kiện cần để cái đẹp có thể tỏa
sáng. Nhưng trong một hoàn cảnh khác, cái đẹp lại là… chiến sĩ mở
đường để cái nết đường hoàng tiến bước, để tri thức kiêu hãnh ngẩng
cao đầu trước đối phương. Và đương nhiên, trong những trường hợp
cụ thể khác, tri thức lại là lý do để cái nết được dịp đem ra ca ngợi.
Cái nết, cái đẹp, tri thức giờ đây là bộ ba song hành cùng người
phụ nữ trong thời đại mới. người phụ nữ cần sắc đẹp để thu hút và gây
thiện cảm tạo bước đệm ban đầu, cần tri thức để khẳng định mình và
xây dựng những nấc thang tiếp theo, và cuối cùng, cần cái nết- vẻ đẹp
13
tâm hồn, để bảo vệ mình và để được tôn trọng. Vai trò của từng
“thành tố” trong bộ ba đó như nhau, bổ sung cho nhau, tương tác và
nâng đỡ nhau… cùng phát triển. Thiếu một trong ba yếu tố đó, người

hùng không làm được gì cả. Anh cũng không làm được gì vĩ đại nếu
như mục đích tầm thường”.
Câu nói của ông đề cập đến tính “mục đích” của mọi công việc,
mọi hoạt động của con người. Con người phải có mục đích sống. Mục
đích sống tốt đẹp là nguồn động viên con người phấn đấu để đạt kết
quả tốt hơn, sống hữu ích hơn trong xã hội. Nhận xét trên của Điđơrô
14
hoàn toàn chính xác. Nó sẽ hướng mọi suy nghĩ, hành động, tập trung
ý chí, nghị lực của con người để đạt được yêu cầu đặt ra.
“Mục đích” là kim chỉ nam của con người cho nên con người
không thể sống, làm việc mà không có “mục đích” nào cả.
Con người có trí tuệ soi sáng nên thường đặt ra yêu cầu cụ thể
trước mỗi việc làm hay còn gọi là mục tiêu hành động và trí tuệ chi
phối mọi suy nghĩ. Loài người thường dùng lý trí để phân biệt đúng
sai, nên hay không nên khi hành động. Hành động thiếu mục đích
thường không có hiệu quả. Trước khi làm một việc gì, con người
thường đặt ra “mục đích” ấy. Từ trước tới nay, đã có bao nhiêu nhà
bác học nghiên cứu, tìm tòi, sáng tạo nên mọi lĩnh để đem lại những
kết quả tốt đẹp nhất, nhằm mục đích cải thiện đời sống con người.
“Mục đích” sẽ mở ra phương hướng, dẫn dắt mọi hoạt động của con
người.
Có “mục đích”, con người mới có động lực thúc đẩy trong công
việc, có niềm vui và niềm tin vào việc mình làm. Ngược lại, nếu sống
không có mục đích con người sẽ trở nên thụ động, bạc nhược và vô
dụng, cuộc đời mất hết ý nghĩa.
Thế nào là “mục đích tầm thường”? Một kẻ chỉ nghĩ đến quyền
lợi của cá nhân, làm gì cũng chỉ nhằm đạt kết quả cho cá nhân mình,
cho gia đình mình mà không nghĩ đến quyền lợi của những người
xung quanh thì “mục đích” ấy là “mục đích” tầm thường , ích kỷ.
Cách sống của người đó không có ích cho cộng đồng. Bên cạnh đó,

trưởng thành có thể làm việc tự nuôi mình, giúp gia đình và giúp đời.
Nhưng mục đích tốt đẹp nhất của mỗi người không phải tự nhiên
mà có. Nó là kết quả của một quá trình rèn luyện và phấn đấu lâu dài
của mỗi cá nhân. Ở lứa tuổi học sinh chúng ta, mục đích cao đẹp nhất
không phải là cái gì xa xôi, khó đạt tới. Chúng ta cần có nhận thức
đúng đắn: học tập để nâng cao trình độ hiểu biết, nắm vững khoa học
kĩ thuật, sai này dùng những tri thức đã học được để phục vụ đồng
bào, Tổ quốc. Việc học tập của chúng ta hôn nay sẽ quyết định tương
lai của đất nước ngày mai. Như vậy chúng ta có được mục đích tốt
đẹp.
Đề 10:Sự hiện hữu của bạn chính là món quà cho thế giới này.
Hãy sống trong niềm vui, sẵn sàng đương đầu với những gì sắp
đến chứ không phải trong những phiền toái lo âu. Sống trọn vẹn
mỗi ngày ngay từ bây giờ để mỗi ngày trôi qua trong cuộc đời đều
là ngày vui.
Anh/ chị hãy viết một bài văn ngắn với chủ đề “biết yêu cuộc
sống”.
Bài làm
Chỉ cần lòng mình luôn vui vẻ thì cuộc đời sẽ không có những
ngày bão táp. Hãy dành cho cuộc sống một nụ cười rạng rỡ, và đón nó
trong lạc quan.
Không có trăm hoa đua nở sẽ khó cảm nhận được hơi thở ấm áp
của mùa xuân, không có tiếng cười thì không cảm nhận được niềm vui
cuộc sống. Tuy chúng ta đến với thế giới này bằng tiếng khóc, nhưng
16
chúng ta nên đón nhận cuộc sống bằng nụ cười, hãy dành cho cuộc
sống một nụ cười tràn đầy sự kiên cường, lòng quả cảm và sự tự tin!
Hãy đem lại cho cuộc sống những điều tuyệt vời nhất!
Cuồng phong có thể cuốn ra bờ biển nhà cửa và làng mạc, cuốn
đi tất cả mọi thứ nhưng không thể cuốn đi được niềm tin tất thắng vào

Để chúng ta rạng rỡ nụ cười đón chào vạn vật với muôn hình
muôn vẻ, bước đi trên con đường nhân sinh muôn sắc, xây dựng một
cuộc sống tốt đẹp!
17
Đề 11:Ai cũng biết ích lợi của việc đọc sách, tuy nhiên không phải
ai cũng biết cách chọn sách để đọc, để “mở sách đã có ích”
Anh/chị hãy viết một bài văn ngắn trình bày quan điểm của
mình về vấn đề trên.
Bài làm
Gần đây trong giới học sinh, sinh viên dấy lên phong trào đọc
tiểu thuyết võ hiệp, nhìn mấy người bạn say mê đọc tiểu thuyết tôi lấy
làm lạ nên hỏi một “tín đồ của tiểu thuyết” rằng: “Đọc tiểu thuyết có
ích lợi gì?”. “Chỉ cần mở sách ra đã có ích rồi, chẳng lẽ bạn không
biết sao, điều đó người xưa còn biết huống chi là chúng ta?”. Nghe
người bạn trả lời, tôi dở khóc dở cười chua xót!
Thực ra, từ “sách” trong câu thành ngữ “mở sách đã có ích”
không chỉ rõ là sách gì, không nói sách có nội dung tốt hay xấu, chính
vì thế mà một số người tùy tiện “nhét” bao nhiêu loại sách có nội dung
không tốt vào, cũng giống như Newton, nửa cuộc đời trước của ông
chịu ảnh hưởng của duy tâm, đọc bao nhiêu sách thần học cũng chẳng
thu hoạch được gì, thật đáng tiếc! Thực ra, đọc sách có nội dung
không lành mạnh không những không tốt, ngược lại còn có hại.
Xã hội ngày nay không ít thanh thiếu niên đã rơi vào vũng bùn
tội ác chỉ vì đọc sách có nội dung không lành mạnh. Từ đó cho chúng
ta thấy rằng, chỉ đọc những sách có nội dung lành mạnh mới gọi là
“mở sách đã có thu hoạch”. Kant nói “Đọc một cuốn sách hay cũng
giống như nói chuyện với cao nhân trí giả. Có người nói “Những cuốn
sách hay là chìa khóa mở cửa trí tuệ” chính là đạo lý này. Thế thì đọc
sách hay phải chăng đều được gọi là “mở sách đã có thu hoạch”? Điều
đó cũng không chắc. Vi tích phân tuyệt đối là cuốn sách hay, nhưng

thần nào, nên hấp thu gì, loại bỏ gì. Đọc sách dưới sự chỉ đạo của tư
tưởng nào, làm được thế nào mới mong được lợi ích trong việc đọc,
nếu không, không những vô ích mà có lúc di hại vô cùng.
Đề 12:Anh/chị hãy viết một bài văn ngắn bình luận câu tục ngữ
“Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng”
Bài làm
Người xưa có câu “Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng, âm thanh
trong sáng thì tiếng vang cũng dễ nghe, hình ngay thì bóng cũng
thẳng”
Câu nói có nghĩa là: Mình chơi với mực, gần gũi với mực thì
nhất định sẽ có lúc vương mực vào người, vào quần áo. Cũng vì thế,
khi chúng ta ở trong môi trường không tốt thì tính tình, thói quen cũng
bị ảnh hưởng theo. Câu nói muốn nhắc nhở chúng ta, con người rất dễ
thay đổi tính cách theo môi trường, hoàn cảnh, nếu tiếp xúc với người
xấu thì nhất định mình cũng bị xấu theo.
Tôi không đồng ý với cách nói như thế. Trước sau như một tôi
tin chắc rằng, bản tính đã tốt thì có ở chung với người xấu vẫn không
bị lây nhiễm thói xấu. Cũng như viên ngọc quý dù có lẫn trong đã sỏi
cũng không thể bị giảm đi giá trị và biến chất theo đá sỏi. Ngược lại,
đã là sỏi đá thì có chộn chung với vàng ngọc hàng trăm năm đá vẫn lại
hoàn là đá sỏi.
19
Tôi có thể khẳng định vậy bởi lý do sau:
Khi một người tiếp xúc và làm thay đổi một người thì cơ hội
thành công là con số không, vì mỗi người thừa hưởng tốt chất từ cha
mẹ khác nhau, môi trường sống, môi trường giáo dục cũng không
giống nhau, vì thế quan niệm của họ một khi đã hình thành thì rất khó
thay đổi, có thể nói là gần như không thể thay đổi. Muốn thay đổi phải
bắt đầu từ bản thân người đó, xem họ có muốn thay đổi không đã.
Không một thế lực nào có thể thay đổi một con người ngoài trừ bản

nghiệm chúng qua thực tế.
20
Đề 13 Trình bày trong một bài văn ngắn quan điểm của anh/chị
về vai trò của nghị lực đối với bản thân mỗi người.
Bài làm
“Tuấn mã một lần phi không thể được mười bước, ngựa tồi kéo
mười chiếc xe, thành tích đáng ghi nhận, kiên trì, nghị lực để hoàn
thành công việc, gỗ mục cũng không gãy, nghị lực để hoàn thành công
việc, vàng đá cũng không thể khắc lên được”
Cuộc sống cũng giống như đại dương, chỉ những người có nghị
lực mới có thể vươn lên đến được bến bờ của sự vẻ vang
Khi đối diện với sự thiếu thốn, chúng ta hãy chia sẻ niềm vui,
khi đối diện với khó khăn, chúng ta hãy chia sẻ sự tự tin, khi có được
thành công, chúng ta hãy chia sẻ niềm hạnh phúc. Khi chúng ta nghĩ
lại những chặng đường chông gai mà chúng ta đã trải qua, mới thấy
được những thành công vẻ vang chính là nhờ vào nghị lực mà có
được.
Cho dù lĩnh vực văn hóa hay lĩnh vực khác, nghị lực chính là
người chèo lái trên con đường đi đến vẻ vang, chính nó đã giúp chúng
ta thực hiện được những ước mơ lớn lao.
Trong cuộc thi chạy maratong, Aiwanish mặc dù không đạt được
thành công, nhưng anh lại đạt được vinh quang cao nhất. Khi màn
đêm buông xuống, anh đã giải thích chân lí của nghị lực. Hành động
của anh ta với ánh nắng lúc ban chiều đã in đậm trong trái tim mọi
người. “Đất nước đã cử tôi tham dự cuộc thi lần này, tôi sẽ không phụ
sự kì vọng của họ” để thể hiện mục đích chân chính của Thế vận hội.
Anh đã dựa vào nghị lực của mình để báo đáp lại cho Tổ quốc mình.
Tazania người cũng đã thể hiện sự vĩ đại của vận động viên. Khi
dòng lịch sử vẫn không ngừng chảy, mọi người có thể quên chức quán
quân của môn chạy Maraton năm 1968 tại Mexico, nhưng họ mãi mãi

công sẽ tự đến.
Như vậy, khi chúng ta có chút thành công trong học tập, trong sự
nghiệp có nên khiêm tốn nữa hay không? Đương nhiên rất cần thiết!
Vì khiêm tốn giúp tiến bộ, kiêu ngạo sẽ lạc hậu. Nhiều người do tự
cao tự đại mà đã rơi vào vũng bùn thất bại. Người xưa nói: “Khiêm
tốn lợi ích, tự mãn tổn hại”. Nếu chúng ta chỉ gặt hái những thành quả
nhỏ đã dương dương tự đắc, ngủ quên trong ánh hào quang của mình,
nhất định sẽ đánh mất những gì mình đang có. Nhất là trong cuộc
sống, chúng ta tuyệt đối không được kiêu ngạo, có câu: “Khiêm tốn
đến mười người thành công đến chín người, kiêu ngạo thì chín người
thất bại hết cả mười”. Câu châm ngôn nhắc nhở chúng ta tuyệt đối
đừng bao giờ tự mãn khi gặt hái thành quả tốt đẹp, như vậy sự nghiệp
mới không ngừng tiến bộ.
Trong thực tế, khiêm tốn là một đức tính tốt, thể hiện tố chất văn
hóa của một con người. Chúng ta không thể phủ nhận, khiêm tốn là
một trong những cách nhận biết phẩm chất đạo đức của một con
người. Những người trung thành với lí tưởng, đam mê học hỏi thì lòng
bao giờ cũng khiêm tốn, những người cúc cung tận tụy với sự nghiệp
của nhân dân sẽ không bao giờ tự mãn.
22
Khiêm tốn thể hiện sự trưởng thành của một con người: “Chùm
lúa chín sẽ cúi đầu, quả táo chín sẽ đỏ mặt, nó đã nhắc nhở chúng ta
rằng thành công nhờ đức tính khiêm tốn”.
Đề 15 Trình bày trong một bài văn ngắn suy nghĩ của anh/chị về
câu nói: “Học-quý ở sự kiên trì”.
Bài làm
“Người quý ở chỗ có chí, học quý ở việc kiên trì” đây là đạo lý
được con người đúc kết sau hàng nghìn năm tồn tại, phát triển, tiến
hóa, thể hiện sâu sắc một điều: Cái đáng quý nhất trong mỗi con người
là ý chí, chí hướng và trong những điều khó học thì tinh thần kiên trì

lấy sự cười chê của người đời”. Sự thực chứng minh, chỉ người biết
kết hợp lí tưởng với thực tế, có lí tưởng những phải bắt đầu từ những
bước chân thực của mình xuống mặt đất này và phải biết kiên trì đến
phút cuối cùng mới mong gặt hái thành công.
Tuân Tử nói: “Cứ dùi mài vào không biết ngừng nghỉ, không
nản chỉ thì vàng cũng phải xuyên thủng, nếu mới dùi vào liền bỏ cuộc
thì du đó là gỗ mục cũng khó mà xuyên qua”, điều mà ông muốn nhắn
nhủ chúng ta chính là ý này.
Quá trình học tập tức là quá trình không ngừng khắc phục khó
khăn, giải quyết mâu thuẫn, nó cũng giống như hai đội quân giao
chiến, không kiên trì đến giây phút cuối cùng thì sẽ đánh mất hết
những công lao mình đã lập nên trước đây và thất bại thảm hại. Tri
thức khoa học cũng giống như kho báu không bao giờ vơi cạn của tự
nhiên, nó cần được con người khám phá phát hiện, hấp thu những điều
bổ ích trong đó. Vô số sự thực chứng minh rằng, người theo đuổi sự
nghiệp học hành không bao giờ có bước nhảy vọt mang tính đột biến,
chỉ có con đường duy nhất là chịu khó tích lũy dần, có như thế mới gặt
hái thành công . Trong sự nghiệp học hành và trong lĩnh vực nghệ
thuật cũng vậy, điều chúng ta rất dễ nhận thấy là, nếu Da Vanci không
bắt đầu nghiệp của mình từ việc vẽ trứng gà, khổ luyện kĩ năng cơ
bản, thì ông không thể đạt đến đỉnh cao trong lĩnh vực nghệ thuật hội
họa.
Trước đây, tôi chưa hiểu nhiều ý nghĩa câu nói “học quý ở chỗ
kiên trì”. Tôi từng là tên lính thất bại trong lĩnh vực học tập, từng làm
tù binh trong chiến trường tiếp thu tri thức. Ví dụ như trong lĩnh vực
học ngoại ngữ thật tốt để sau này góp chút sức mọn của mình làm
chiếc cầu nối cho mọi người với bạn bè quốc tế. Khi mới bắt đầu học,
tôi như con chim nhạn đang vút cao trên bầu trời, nhưng khi bắt tay
vào việc học cụ thể tôi cảm thấy mình như đang bị rơi tõm xuống vực,
lúc nóng lúc lạnh, lúc quá siêng, lúc qua lười cuối cùng học được bao

chất tinh thần. “Nguồn” chỉ nguồn gốc, nguồn cội và tất cả những
thành quả không tự nhiên mà có, do đó, người hưởng thụ phải biết tri
ân, giữ gìn, phát huy thành quả của người làm ra chúng.
Câu tục ngữ là lời khuyên răn thế hệ sau về đạo lí làm người,
không thể và không được quên người đã làm ra những thành quả cho
mình hưởng thụ ngày nay. Cuộc đời có nhiều loại người cùng chung
sống, không phải ai cũng sống hiền lành, trung thực, đạo đức tốt. cũng
có lắm kẻ dữ tợn, giả dối. vong ân, bội nghĩa người làm ra thành quả.
Câu tục ngữ thể hiện thật chính xác và sâu sắc nhằm khuyên răn
những kẻ “có mới nới cũ”, “qua cầu rút ván”, “ăn cháo đá bát”…
Cùng với việc phát triển nền kinh tế thị trường theo định hướng
xã hội chủ nghĩa, Đảng và Nhà nước ta đã chú ý rất nhiều đến chính
sách xã hội để làm sao cho tăng trưởng kinh tế phải kết hợp hài hòa
với phát triển văn hóa xã hội. Tăng trưởng kinh tế phải đi đôi với cải
thiện đời sống của đại đa số nhân dân lao động cũng như kết hợp với
xóa đói, giảm nghèo. Chúng ta đã cố gắng làm được nhiều việc để đền
25