Khảo sát các vấn đề môi trường và đề xuất các giải pháp ngăn ngừa ô nhiễm trong hệ
thống siêu thị Co.op Mart TPHCM
CHƯƠNG MỞ ĐẦU
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Ngày nay với nhịp sống tất bật, con người bận rộn với việc làm kinh tế và đã dành ít
thời gian hơn cho việc mua sắm, trang bị. Để tiết kiệm thời gian thì xu thế mua hàng
ở siêu thị ngày càng tăng cao. Hệ thống siêu thị Co.op Mart trực thuộc liên hiệp HTX
thương mại TPHCM là hệ thống buôn bán lẻ với chủng loại mặt hàng đa dạng và
phong phú. Những mặt hàng đó trong quá trình chế biến, tiêu thụ tại siêu thị Co.op
Mart đã gây ra những vấn đề về môi trường, phát sinh ra những chất ô nhiễm như
nước thải, chất thải rắn, khí thải…. Nghiên cứu hiện trạng môi trường tại hệ thống
siêu thị Co.op Mart TPHCM nhằm đưa ra các giải pháp quản lý phù hợp để giảm
thiểu chất thải, góp phần với thành phố trong việc cải thiện môi trường, làm cho
thành phố xanh - sạch - đẹp. Vì vậy nghiên cứu, khảo sát những vấn đề môi trường
của hệ thống siêu thị Co.op Mart là vấn đề cần thiết và cấp bách nhằm nâng cao hiệu
quả trong quản lý môi trường và văn minh thương mại. Nhận thấy sự cấp bách của
vấn đề như đã phân tích trên, đề tài “KHẢO SÁT NHỮNG VẤN ĐỀ MÔI
TRƯỜNG VÀ ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP NGĂN NGỪA Ô NHIỄM TRONG
HỆ THỐNG SIÊU THỊ CO.OP MART THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH” đã được
chọn làm đề tài luận văn tốt nghiệp của khoa Môi Trường và Công Nghệ Sinh Học,
trường Đại học Kỹ thuật Công nghệ Thành Phố Hồ Chí Minh.
2. MỤC TIÊU
Mục tiêu của luận văn là khảo sát hiện trạng môi trường nhằm nêu ra những khía
cạnh môi trường trong hoạt động thương mại tại hệ thống siêu thị Co.op Mart
TPHCM từ đó đưa ra được các giải pháp ngăn ngừa ô nhiễm, góp phần bảo vệ môi
trường và nâng cao văn minh thương mại.
GVHD: TS.GVC Chế Đình Lý
SVTH: Lê Thị Hằng Nga – MSSV: 02DHMT165

1
Khảo sát các vấn đề môi trường và đề xuất các giải pháp ngăn ngừa ô nhiễm trong hệ

Chí Minh.
 Điện thoại: (84.8)8.360.143
 Fax: (84.8)8.370.560
 Email: [email protected]
 Website: www.saigonco-op.com.vn
GVHD: TS.GVC Chế Đình Lý
SVTH: Lê Thị Hằng Nga – MSSV: 02DHMT165

3
Khảo sát các vấn đề môi trường và đề xuất các giải pháp ngăn ngừa ô nhiễm trong hệ
thống siêu thị Co.op Mart TPHCM
1.1.2 QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH LIÊN HIỆP HTX THƯƠNG MẠI
TPHCM
Ngày 20/06/1976 UBND tỉnh Gia Định thành lập Ban Vận Động Hợp Tác Xã Tiêu
Thụ và Hợp Tác Xã Mua Bán Thành phố, ngày 13/4/1978 đổi tên mới Ban Quản Lý
Hợp Tác Xã Tiêu Thụ và Mua Bán Thành phố Hồ Chí Minh.
Quyết định 258/QĐ-UB ngày 12/5/1989 của UBND Thành phố Hồ Chí Minh đã
chấm dứt hoạt động của Ban Quản Lý Hợp Tác Xã Tiêu Thụ và Mua Bán Thành phố
và Quận, Huyện; cho phép thành lập Liên Hiệp HTX Mua Bán Thành phố và Liên
Hiệp HTX Mua Bán Quận, Huyện. Không chỉ ít vốn, Liên hiệp còn phải gánh số nợ
13 tỷ đồng (tương đương 1 triệu USD lúc bấy giờ) do HTX Tín dụng - đơn vị trực
thuộc bị vỡ nợ chuyển sang. Lúc này, HTX mua bán cấp phường, xã ở các quận,
huyện lại giải thể hàng loạt do lúng túng trong cơ chế thị trường, hoạt động không
hiệu quả.
Chính sự hỗ trợ tích cực của UBND TP và niềm tin của đơn vị chủ quản đã tiếp thêm
sức cho Liên hiệp làm lại từ đầu như ngưng giải thể các HTX ở cơ sở, bảo lãnh cho
Liên hiệp vay vốn ngân hàng, đồng thời hỗ trợ trên 6 tỷ đồng trong quỹ đảo nợ của
Nhà nước… Gặp lúc Nhà nước cho phép doanh nghiệp trực tiếp xuất khẩu, liên
doanh với đơn vị kinh tế nước ngoài, Liên hiệp mạnh dạn mở rộng phạm vi hoạt
động, vừa làm vừa trả nợ, nâng dần nguồn vốn… Năm 1996, trả hết nợ, Liên hiệp

2009). Hội Đồng Quản Trị cử ra Tổng Giám Đốc, và bổ nhiệm Phó Tổng Giám Đốc,
Kế toán trưởng theo đề nghị của Tổng Giám Đốc.
1.1.4 CƠ CẤU TỔ CHỨC CỦA SAIGON CO.OP
GVHD: TS.GVC Chế Đình Lý
SVTH: Lê Thị Hằng Nga – MSSV: 02DHMT165 5
Khảo sát các vấn đề môi trường và đề xuất các giải pháp ngăn ngừa ô nhiễm trong hệ thống siêu thị Co.op Mart TPHCM
Sơ đồ 1.1 Sơ đồ cơ cấu tổ chức BQL Sai Gòn Co.op
GVHD: TS.GVC Chế Đình Lý
SVTH: Lê Thị Hằng Nga – MSSV: 02DHMT165
Hội đồng quản trị
Tổng giám đốc
Phó tổng giám đốc
Ban kiểm soát
Phòng
tổ
chức
nhân
sự và
đào
tạo
Phòng
hành
chính
- quản
trị
Phòng
kỹ
thuật
dự án
Phòng

viên
Ban
chất
lượng
Ban
kiểm
toán
nội bộ
Ban
thanh
tra
nhân
dân
Ban
dự án
6
Thành viên hội đồng quản trị gồm:
 Bà Nguyễn Thị Nghĩa - Chủ tịch Hội Đồng Quản Trị
 Ông Nguyễn Ngọc Hoà - Uỷ viên HĐQT
 Bà Nguyễn Thị Hạnh - Uỷ viên HĐQT
 Bà Trần Thị Kim Quyên - Uỷ viên HĐQT
 Ông Nguyễn Thế Hưng - Uỷ viên HĐQT (Giám Đốc XNNC Nam Dương)
 Ông Nguyễn Thanh Hùng - Uỷ viên HĐQT (Chủ Nhiệm HTX Thương Mại
Củ Chi)
 Bà Nguyễn Thị Vân - Uỷ viên HĐQT (Chủ NHiệm HTX Thương Mại Gia
Định)
Ban Tổng Giám Đốc gồm có:
 Tổng Giám Đốc: Ông Nguyễn Ngọc Hoà
 Phó Tổng Giám Đốc phụ trách khối Mua: bà Nguyễn Thị Hạnh
 Phó Tổng Giám Đốc phụ trách khối Bán, kiêm Giám Đốc chuỗi siêu thị

 Các Ban Dự Án
Hiện tại số cán bộ công nhân viên của Co.op Mart là 2675 người, với một nguồn
nhân lực đông đảo như vậy trong tương lai HTX Thương Mại TPHCM còn phát triển
xa hơn nữa trên nhiều lĩnh vực.
GVHD: TS.GVC Chế Đình Lý
SVTH: Lê Thị Hằng Nga – MSSV: 02DHMT165

9
Khảo sát các vấn đề môi trường và đề xuất các giải pháp ngăn ngừa ô nhiễm trong hệ
thống siêu thị Co.op Mart TPHCM
1.1.5 CÁC THÀNH TỰU MÀ SAI GON CO.OP ĐÃ ĐẠT ĐƯỢC TRONG
NHỮNG NĂM VỪA QUA
Bước vào lĩnh vực bán lẻ từ năm 1996, sau 8 năm, Saigon Co.op đã đưa 12
Co.opMart đi vào hoạt động, hiện chiếm trên 50% thị phần siêu thị tại TP.HCM. Từ
cuối năm 2000, Saigon Co.op đã quyết định tiến hành xây dựng và áp dụng hệ thống
quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001:2000 vào hoạt động quản lý kinh doanh
tại đơn vị và hệ thống siêu thị Co.opMart để phục vụ khách hàng hiệu quả nhất
Lần đầu tiên ở Việt Nam, một hệ thống siêu thị được đón nhận chứng chỉ ISO
9001:2000 do tổ chức SGS (Thụy Sĩ) cấp. Đó là các siêu thị Co.opMart thuộc Liên
hiệp Hợp tác xã thương mại TP.HCM (Saigon Co.op).
Chứng chỉ ISO 9001:2000 được SGS (Thụy Sĩ) trao cho Saigon Co.op vào sáng
20/02/2004, với hai nội dung: hệ thống quản lý chuỗi siêu thị và hoạt động quản lý
kinh doanh bán lẻ tại các siêu thị Co.opMart. Đây là một nỗ lực rất lớn của tập thể
cán bộ công nhân viên Saigon Co.op và hệ thống siêu thị Co.opMart.
Cũng trong năm 2004, Saigon Co.op được Tạp chí bán lẻ châu Á xếp hạng 330/500
nhà bán lẻ hàng đầu châu Á và là nhà bán lẻ hàng đầu VN. Lễ trao giải đã diễn ra tại
Singapore ngày 28/10.
GVHD: TS.GVC Chế Đình Lý
SVTH: Lê Thị Hằng Nga – MSSV: 02DHMT165 10
Khảo sát các vấn đề môi trường và đề xuất các giải pháp ngăn ngừa ô nhiễm trong hệ

 Diện tích : 2.000 m
2

GVHD: TS.GVC Chế Đình Lý
SVTH: Lê Thị Hằng Nga – MSSV: 02DHMT165 11
Khảo sát các vấn đề môi trường và đề xuất các giải pháp ngăn ngừa ô nhiễm trong hệ
thống siêu thị Co.op Mart TPHCM
 Địa chỉ : 188 Hậu Giang, Q6, TPHCM
 Điện Thoại : 9.600.913
 Fax : 9.600.254
 Giám Đốc: Ông Văn Thành Sự
4. Co.opMart Đầm Sen
 Ngày thành lập : 19/06/1999
 Diện tích : trên 3.600 m
2

 Địa chỉ : 3 Hòa Bình, Q11, TPHCM
 Điện Thoại : 8.589.968
 Fax : 8.608.516
 Giám Đốc: Bà Lê Thị Tuyết Mai
5. Co.opMart Nguyễn Đình Chiểu
 Ngày thành lập : 30/12/1999
 Diện tích : trên 2.600 m
2

 Địa chỉ : 168 Nguyễn Đình Chiểu, Q3,
TPHCM
 Điện Thoại : 9.301.384
 Fax : 9.301.386
 Giám Đốc: Bà Nguyễn Thị Thu Thủy

 Điện Thoại : 8.155.483
 Fax : 8.152.969
 Giám Đốc: Bà Hoàng Tất Thi Vân
9. Co.opMart Phú Mỹ Hưng
 Ngày thành lập : 12/04/2003
 Diện tích : 2.000 m
2

 Địa chỉ : Đại lộ Nguyễn Văn Linh, Q7,
TPHCM
 Điện Thoại : 4.120.084
 Fax : 4.124.944
 Giám Đốc: Ông Võ Hữu Thạch
10. Co.opMart Cần Thơ
 Ngày thành lập : 19/08/2004
 Diện tích : 4500 m
2
 Địa chỉ : Số 1Hoà Bình, Q Ninh Kiều,
GVHD: TS.GVC Chế Đình Lý
SVTH: Lê Thị Hằng Nga – MSSV: 02DHMT165 13
Khảo sát các vấn đề môi trường và đề xuất các giải pháp ngăn ngừa ô nhiễm trong hệ
thống siêu thị Co.op Mart TPHCM
TP Cần Thơ
 Điện Thoại : 071.763.586
 Fax : 071.763.587
 Giám Đốc: Ông Ngô Ngọc Dũng
11. Co.opMart Nguyễn Kiệm
 Ngày thành lập : 01/09/2003
 Diện tích : 6.000 m
2

 Ngày thành lập : 21/01/2006
 Diện tích : 7.000 m
2

 Địa chỉ : 35 Ấp Bắc,TP Mỹ Tho, Tiền
Giang
 Điện Thoại : 073.867.308
 Fax : 073.867.311
 Giám Đốc: Ông Lê Trung Nhã
15. Co.opMart BMC
 Ngày thành lập : 12/05/2006
 Diện tích : 3.220 m
2

 Địa chỉ : 254 Lũy Bán Bích, Phường
Phú Thọ Hoà, Q Tân Phú
 Điện Thoại : 9.734.024 - 9.731.983
 Giám Đốc: Ông Nguyễn Thành Nhân
Cùng với mạng lưới các siêu thị, Sài Gòn Co.op còn xây dựng các cửa hàng bán lẻ
khu vực nằm trong các khu đông dân cư. Cửa hàng khu vực của HTX Thương mại
Dịch vụ phường 14 quận 8 mới được đầu tư trên 150 triệu đồng để nâng cấp đã đạt
doanh số một tháng bằng tổng doanh thu của toàn đơn vị trong một năm. Từ kinh
nghiệm này, Sài Gòn Coop đang phát huy vai trò đầu ngành, cùng với các HTX cơ
sở đẩy nhanh quá trình hợp tác khôi phục, nâng cao và phát triển mạng lưới bán lẻ
“cửa hàng HTX” ở các khu dân cư, mở thêm cửa hàng ở những nơi có điều kiện.
GVHD: TS.GVC Chế Đình Lý
SVTH: Lê Thị Hằng Nga – MSSV: 02DHMT165 15
Khảo sát các vấn đề môi trường và đề xuất các giải pháp ngăn ngừa ô nhiễm trong hệ
thống siêu thị Co.op Mart TPHCM
Hệ thống các cửa hàng của Sai Gon Co.op:

 Điện thoại : 5.150.916
 CỬA HÀNG CO.OP CẦU KINH
GVHD: TS.GVC Chế Đình Lý
SVTH: Lê Thị Hằng Nga – MSSV: 02DHMT165 16
Khảo sát các vấn đề môi trường và đề xuất các giải pháp ngăn ngừa ô nhiễm trong hệ
thống siêu thị Co.op Mart TPHCM
 Năm thành lập : 2003
 Diện tích : trên 45 m
2

 Địa chỉ : Lô 9 Cư Xá Thanh Đa - Q BT
 Điện thoại : 8.987.263
 CỬA HÀNG CO.OP BÀ CHIỂU
 Năm thành lập : 2004
 Diện tích : 76 m
2

 Địa chỉ : 350 Bùi Hữu Nghĩa P12 - Q BT
 Điện thoại : 8.412.325
 CỬA HÀNG CO.OP 46 BẠCH ĐẰNG
 Năm thành lập : 2005
 Diện tích : 34,3 m
2
 Địa chỉ : 46 Bạch Đằng
 CỬA HÀNG CO.OP CHỢ PHƯỜNG 25 BÌNH THẠNH
 Năm thành lập : 2005
 Diện tích : 30 m
2

 Địa chỉ : chợ phường 25 - Q BT

dễ chịu và gần gũi hơn. Cũng chính phong cách ấy đã làm cho slogan (khẩu hiệu)
của Co.opMart là “Bạn của mọi nhà” và “Nơi mua sắm đáng tin cậy” trở nên có sức
sống thật sự khi nó tồn tại trong “bộ nhớ”của người tiêu dùng chứ không chỉ trên
băng rôn, tờ bướm quảng cáo hay các bản tin hàng hoá thông thường.
1.2.3 SƠ ĐỒ BỐ TRÍ VỊ TRÍ CỦA HỆ THỐNG CO.OP MART TẠI
TP.HCM
GVHD: TS.GVC Chế Đình Lý
SVTH: Lê Thị Hằng Nga – MSSV: 02DHMT165 18
Khảo sát các vấn đề môi trường và đề xuất các giải pháp ngăn ngừa ô nhiễm trong hệ
thống siêu thị Co.op Mart TPHCM
GVHD: TS.GVC Chế Đình Lý
SVTH: Lê Thị Hằng Nga – MSSV: 02DHMT165 19
Khảo sát các vấn đề môi trường và đề xuất các giải pháp ngăn ngừa ô nhiễm trong hệ
thống siêu thị Co.op Mart TPHCM
1.1.6 1.2.4 HẠ TẦNG CƠ SỞ VÀ TIỆN ÍCH CỦA CÁC CO.OP MART
Với một chuỗi gồm 15 siêu thị tất đều đồng đều về chất lượng cơ sở hạ tầng Tất cả
các Co.op Mart đều được trang bị hệ thống máy lạnh, hệ thống làm lạnh, tủ đông, tủ
đá, hệ thống điện, nước, hệ thống PCCC một cách hiện đại và đầy đủ. Hầu hết các
Co.op Mart đều được bố trí ở vị trí thuận lợi cho việc kinh doanh buôn bán.
Ngoài ra, mỗi siêu thị còn có một hệ thống điện toán hiện đại. Đây là hệ thống điện
toán có các hệ phân tích thông minh, được thiết kế phù hợp với mô hình hoạt động
của siêu thị. Hệ thống có thể kiểm tra, tính toán thị phần của từng mặt hàng trong
siêu thị để chia diện tích trưng bày cho phù hợp, đồng thời giúp các siêu thị kết nối
trực tiếp với nhà cung cấp hàng. Nhà cung cấp chỉ cần ngồi tại văn phòng cũng biết
được lượng hàng của mình tại siêu thị thiếu, đủ ra sao Việc Saigon Co.op mạnh
dạn đầu tư hệ thống điện toán, vì hệ thống này sẽ giúp đơn vị chống lại những tiêu
cực trên. Các mặt hàng được trưng bày trong siêu thị là do người tiêu dùng quyết
định khi máy chỉ căn cứ vào thị phần, sức mua để phân chia diện tích trưng bày. Hơn
nữa, tự động hóa bộ máy kinh doanh siêu thị, hoàn thiện và mở rộng hệ thống là
bước chuẩn bị cần thiết cho tiến trình hội nhập của Saigon Co.op.

phẩm
tươi
sống
Đồ
dùng
Hoá
mỹ
phẩm
May
mặc
Bảo
vệ
Thu
ngân
Kế toán trưởng
Khảo sát các vấn đề môi trường và đề xuất các giải pháp ngăn ngừa ô nhiễm trong hệ
thống siêu thị Co.op Mart TPHCM
1.2.6 CÁC CHỦNG LOẠI MẶT HÀNG ĐƯỢC BÀY BÁN TRONG
HỆ THỐNG SIÊU THỊ CO.OP MART
Hệ thống siêu thị Co.op Mart là hệ thống bán lẻ lớn nhất nước với chủng loại mặt
hàng đa dạng và phong phú. Các mặt hàng được bán ở đây phải là các mặt hàng đã
được nhận chứng chỉ về chất lượng ISO 9001 hoặc được khách hàng bình chọn là
Hàng Việt Nam Chất Lượng Cao. Có một nhận định của một khách hàng như sau:
“Thử vào một Co.opMart nào đó hẳn sẽ khó thể hình dung đó là siêu thị theo cách
hiểu Supermarket của nước ngoài bởi Supermarket không bán nồi cơm điện hay chảo
không dính Còn muốn mua quần áo, mỹ phẩm thì phải vào một De-partment Store
chứ không thể vào siêu thị. Vậy mà đến Co.opMart, người tiêu dùng có thể tìm mua
đủ thứ, từ thực phẩm công nghệ, thực phẩm chế biến, đồ khô đến quần áo may sẵn,
vải vóc; hàng điện, điện tử; dụng cụ nhà bếp, đồ nội thất, hoá mỹ phẩm, hàng nhựa
gia dụng

GVHD: TS.GVC Chế Đình Lý
SVTH: Lê Thị Hằng Nga – MSSV: 02DHMT165 23
Khảo sát các vấn đề môi trường và đề xuất các giải pháp ngăn ngừa ô nhiễm trong hệ
thống siêu thị Co.op Mart TPHCM
CHƯƠNG 2
NHỮNG KHÍA CẠNH VÀ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG
TRONG HOẠT ĐỘNG THƯƠNG MẠI TẠI HỆ
THỐNG SIÊU THỊ CO.OP MART THÀNH PHỐ HỒ
CHÍ MINH
Ở chương 1 luận văn đã tìm hiểu được một số tình hình hoạt động ở hệ thống các
siêu thị Co.op Mart, từ việc bố trí sắp xếp nhân sự cho đến các cách thức hoạt động
của siêu thị, từ các chủng loại mặt hàng đến các thành quả mà tập thể cán bộ, nhân
viên trong hệ thống đã đạt được. Trong chương này, luận văn làm rõ những khía
cạnh và tác động môi trường của các nhóm sản phẩm - dịch vụ trong hệ thống các
siêu thị Co.op Mart là nhóm hàng thực phẩm công nghệ và nhóm hàng thực phẩm
tươi sống, khu dịch vụ ẩm thực và các chủng loại mặt hàng khác.
Sơ đồ 2.1 Tóm tắt các ngành hàng được bày bán trong siêu thị.
GVHD: TS.GVC Chế Đình Lý
SVTH: Lê Thị Hằng Nga – MSSV: 02DHMT165 24
Các ngành hàng
trong siêu thị
Các ngành hàng
trong siêu thị
Thực
phẩm
Thực
phẩm
Khu
ẩm
thực

dùng
Hàng
may
mặc
Hàng
may
mặc
Hoá mỹ
phẩm
Hoá mỹ
phẩm
Khảo sát các vấn đề môi trường và đề xuất các giải pháp ngăn ngừa ô nhiễm trong hệ
thống siêu thị Co.op Mart TPHCM
Dưới đây trình bày chi tiết những khía cạnh và tác động môi trường của hoạt động
thương mại tại hệ thống siêu thị Co.op Mart TP HCM.
2.1 KHÍA CẠNH MÔI TRƯỜNG CỦA HOẠT ĐỘNG THƯƠNG MẠI
TRONG HỆ THỐNG SIÊU THỊ CO.OP MART TPHCM
2.1.1 KHÍA CẠNH MÔI TRƯỜNG CỦA NHÓM THỰC PHẨM
2.1.1.1 NHÓM THỰC PHẨM CÔNG NGHỆ
Phân tích các khía cạnh môi trường và tác động môi trường của nhóm hàng thực
phẩm công nghệ có thể tóm tắt trong bảng 2.1 sau đây:
Bảng 2.1 Tóm tắt các khía cạnh và tác động môi trường của nhóm mặt hàng TP
công nghệ trong siêu thị
Khía cạnh MT Tác động môi trường
Tại chỗ Lâu dài
GVHD: TS.GVC Chế Đình Lý
SVTH: Lê Thị Hằng Nga – MSSV: 02DHMT165 25
Khảo sát các vấn đề môi trường và đề xuất các giải pháp ngăn ngừa ô nhiễm trong hệ
thống siêu thị Co.op Mart TPHCM
Rác thải (bao bì, sản

môi trường và sức khoẻ của con người.
Không những vậy, những sản phẩm hỏng, sản phẩm hết hạn sử dụng cũng góp một
phần không nhỏ vào việc làm tăng lượng rác thải từ trong siêu thị ra ngoài môi
trường. Một ngày chỉ tính riêng nhóm thực phẩm công nghệ siêu thị đã thải ra môi
trường khoảng 20kg chất thải.
Ngoài ra, khí thải từ các tủ đông dùng để chứa, bảo quản thực phẩm công nghệ cũng
là một vấn đề đáng nói, khí thải ở đây chủ yếu là freon.
GVHD: TS.GVC Chế Đình Lý
SVTH: Lê Thị Hằng Nga – MSSV: 02DHMT165 26

Trích đoạn PHÂN LOẠI VÀ XỬ LÝ RÁC NÂNG CAO NHẬN THỨC CHO KHÁCH HÀNG GIẢM THIỂU NƯỚC THẢI XÂY DỰNG CHƯƠNG TRÌNH QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG, GIẢM THIỂU

---