CHƯƠNG 5 :
CƠ CẤU ĐIỆN TỪ
VÀ NAM CHÂM ĐIỆN

KHI NIM CHUNG C CU IN T
Caùc thióỳt bở nhổ rồle, cọng từc tồ, khồới õọỹng tổỡ,
aùptọmaùt, õóửu coù bọỹ phỏỷn laỡm nhióỷm vuỷ bióỳn õọứi tổỡ õióỷn
nng ra cồ nng. Bọỹ phỏỷn naỡy gọửm coù : cuọỹn dỏy vaỡ maỷch tổỡ
goỹi chung laỡ cồ cỏỳu õióỷn tổỡ.
Maỷch tổỡ chia laỡm caùc phỏửn chờnh sau õỏy :

Thỏn maỷch tổỡ

Nừp maỷch tổỡ

Khe hồớ khọng khờ chờnh .

KHI NIM CHUNG C CU IN T
3
1
2

r



t
Hỗnh : Kóỳt cỏỳu maỷch tổỡ
1.Thỏn maỷch tổỡ; 2. Nừp maỷch tổỡ ;3. Cuọỹn dỏy


Theo hỗnh daỷng maỷch tổỡ:

Maỷch tổỡ huùt chỏỷp (thúng).

Maỷch tổỡ huùt xoay (quanh mọỹt truỷc hay mọỹt caỷnh),
maỷch tổỡ huùt kióứu pittọng.

CC NH LUT C BN CA MCH T
1. ởnh luỏỷt m : Trong mọỹt phỏn õoaỷn cuớa maỷch tổỡ,
tổỡ aùp rồi trón noù bũng tờch giổợa tổỡ thọng vaỡ tổỡ trồớ hoỷc
thổồng giổợa tổỡ thọng vaỡ tổỡ dỏựn :
2. ởnh luỏỷt Kióỳckhọỳp I : Trón moỹi õióứm cuớa maỷch
tổỡ, tọứng tổỡ thọng vaỡo bũng tọứng tổỡ thọng ra :
3. ởnh luỏỷt Kióỳckhọỳp II : Trong mọỹt maỷch tổỡ kheùp
kờn, tọứng tổỡ aùp cuớa caùc õoaỷn maỷch bũng tọứng sổùc tổỡ
õọỹng :
G
RU


àà
== .
0
1
=

n
i



====
l l l
i
l
FdR
S
dl
dl
S
SB
dlH
à

à

à
.

.
.



==
l
i
l
FdRdlH
à



TNH LC HT IN T
NAM CHM IN
Lổỷc huùt õióỷn tổỡ cuaớ nam chỏm õióỷn mọỹt chióửu thổồỡng
õổồỹc tờnh theo 2 phổồng phaùp :
1. Tờnh theo cọng thổùc maxwell
2. Tờnh theo phổồng phaùp cỏn bũng nng lổồỹng

TNH LC HT IN T
THEO CễNG THC MAXWELL
Theo Maxell thỗ khi coù mọỹt vỏỷt dỏựn tổỡ trổồỡng thỗ vỏỷt dỏựn
tổỡ seợ chởu mọỹt lổỷc taùc duỷng :
Trong õoù:
: Veùc tồ tổỡ caớm ồớ khe hồớ KK bóử mỷt cổỷc tổỡ
: Veùc tồ phaùp tuyóỳn õồn vở ồớ bóử mỷt cổỷc tổỡ
S: dióỷn tờch bóử mỷt vỏỷt dỏựn.
à
0
= 1,25.10
-8
[H/cm] laỡ õọỹ tổỡ thỏứm cuớa khọng khờ.
Vỗ hóỷ sọỳ tổỡ dỏựn cuớa vỏỷt lióỷu sừt tổỡ lồùn hồn nhióửu cuớa
khọng khờ (à >>à
0
) nón xem nhổ cuỡng phổồng vaỡ
( )
2
1 1
. . .
0 2

S: dióỷn tờch tổỡ thọng qua [cm
2
].
= 1,25.10
-8
[Wb/A.cm]
Nóỳu B tờnh theo Tesla thỗ :
2
0
1
.
2
S
F B n ds
à
=

ur r
ẹ
ds s

0
à
[ ]
2
2
4 4F B S kg
S

= =

i N
Φ
S

THEO PHNG PHP
CN BNG NNG LNG
Khi õoùng õióỷn vaỡo cuọỹn dỏy NC, ta coù phổồng trỗnh
cỏn bũng õióỷn aùp :
Nhỏn 2 vóỳ cuớa phổồng trỗnh cho idt, ta coù :
Lỏỳy tờch phỏn hai vóỳ phổồng trỗnh trón ta coù:
Trong õoù ta coù:
: laỡ nng lổồỹng nguọửn cung cỏỳp.
: laỡ nng lổồỹng tióu hao trón õióỷn trồớ cuọỹn dỏy w.
:laỡ nng lổồỹng tờch luợy trong tổỡ trổồỡng
.
d
u R i
dt

= +
2
. .
d
uidt R i dt i dt
dt

= +
2
0 0 0
t t t

2
Ψ
Ψ
2
Ψ
1
Ψ
0
i
1
i
2
i
0
b
a
c d
2
δ
1
δ

THEO PHNG PHP
CN BNG NNG LNG
Tổỡ õọử thở ta thỏỳy quan hóỷ giổợa tổỡ thọng moùc voỡng vaỡ
doỡng õióỷn i, coù tờnh phi tuyóỳn.
Tờnh lổỷc huùt õióỷn :
Khi cung cỏỳp nng lổồỹng cho cồ cỏỳu õióỷn tổỡ thỗ nừp
cuớa maỷch tổỡ õổồỹc huùt vóử phờa loợi, khe hồớ khọng khờ ồớ giổợa
nừp vaỡ loợi giaớm dỏửn.


=

2
1
t
w id



=

oab
abcd
1 2
t t t
W W W A
+ = +
1 2
t t
A W W W
= +

THEO PHNG PHP
CN BNG NNG LNG
Ta coù:
Vỗ coù:
ỷt:
Daỷng vi phỏn :
Vỏỷy lổỷc huùt õióỷn tổỡ seợ laỡ:

2 1 2 1
, I I I

= + = +
1 1
1
( )
2
A I I

=
1
( )
2
dA Id dI

=
1
( )
2
dA d dI
F I
d d d



= =

THEO PHNG PHP
CN BNG NNG LNG


d
dG
WF
2
,.5=

THEO PHƯƠNG PHÁP
CÂN BẰNG NĂNG LƯỢNG
b. Træåìng håüp khi Ψ = const thç
Ta coï :
nãn
0
d
d
ψ
δ
=
1 dI
[J/cm] = -5,1. . [ ]
2 d
dI
F kg
d
ψ ψ
δ δ
= −
2
;I L W G
L