Kỹ Thuật Trồng Và Chăm Sóc Sầu Riêng
I. GIỚI THIỆU.

Cây sầu riêng là cây ăn quả nhiệt đới rất được ưa chuộng ở các nước Đông
Nam Á. Do yêu cầu tiêu thụ nội địa và xuất khẩu ngày càng cao hơn, các
nước như Mã Lai và Thái Lan tập trung nghiên cứu và phát triển cây sầu
riêng từ nhiều năm trước đây. Nhờ có phương hướng phát triển rõ ràng, Thái
Lan là nước xuất khẩu sầu riêng đi nhiều nước và có rất nhiều tiến bộ về kỹ
thuật canh tác cây sầu riêng.
Tại Việt Nam, cây sầu riêng đã phát triển từ lâu, được quan tâm và đầu tư
phát triển trong thời gian gần đây, nếu được trồng và chú ý đầu tư thâm canh,
chăm sóc đúng kỹ thuật thì cây sầu riêng sẽ mang lại hiệu quả kinh tế rất cao
so với các loại cây trồng khác.
II. KỸ THUẬT TRỒNG
1. Điều kiện sinh lý của cây sầu riêng:
+ Sầu riêng là cây ưa khí hậu nóng, độ ẩm không khí cao.
+ Không ưa với khí hậu nóng và khô hanh.
+ Lá là nơi dự trữ thức ăn chính của cây nên khi lá rụng là cây suy yếu và
chết.
+ Trong giai đoạn chín mà mưa nhiều thì thịt trái sẽ nhão.
+ Cây có thể phát triển và sinh trưởng trên nhiều loại đất khác nhau nhưng
tốt nhất là đất thịt, thoát nước tốt, độ dốc không quá 300, gần nguồn nước
tưới.
+ Không chịu đất phèn, mặn và úng, phát triển kém trên đất sét nặng.
+ Cây sầu riêng không chịu được gió mạnh vì là loại thân gỗ yếu và có bộ rễ
nông.
2. Giống trồng:
Sầu riêng không phải là cây tự thụ phấn mà là cây thụ phấn chéo nhờ côn
trùng, gió, do đó nếu trồng bằng hạt thì sẽ xảy ra biến dị lớn. Vì vậy nên:
+ Trồng sầu riêng bằng cây ghép mắt hoặc ghép cành.
+ Cần trồng ít nhất 2 giống trên vườn để sự thụ phấn chéo xảy ra làm đậu

+ Sau trồng cần che bóng cho cây con và không che quá 50% ánh sáng.
+ Cần tưới nước thường xuyên khi trời nắng hạn để giảm tỷ lệ cây chết, giúp
cây khoẻ mạnh, nhanh cho trái.
+ Đầu mùa khô cần tủ cỏ rác xung quanh gốc để giữ ẩm cho cây.
+ Bón phân năm đầu: Hữu cơ + 0,3kg N:P:K:Mg 18:11:5:3 và chia ra 4 lần
bón trong một năm.
2. Bón phân:
- Giai đoạn cây con cần bón 5- 10kg phân hữu cơ/năm, kết hợp với phân vô
cơ có lượng đạm cao như: 16-16-8, 20-20-15, và tăng dần ở những năm đầu
cho trái. Liều lượng và số lần bón như sau:
Trái cây Lượng phân (kg/cây/năm) Số lần bón/năm
1 năm 0,3 4
2 năm 0,6 4
- Giai đoạn cây cho trái ổn định thì bón 3 lần như sau:
+ Lần 1: Sau thu hoạch tỉa cành, bón 10- 20kg phân hữu cơ, kết hợp bón 5- 6
kg phân vô cơ/cây.
+ Lần 2: Trước ra hoa 30-40 ngày cần bón thúc ra hoa 2-3kg phân NPK có
hàm lượng lân cao như: NPK 10-50-17 và tưới nước cách ngày.
+ Lần 3: Khi trái to bằng trái chôm chôm thì bón 2- 3kg phân NPK có hàm
lượng kali cao như: NPK 12-12-17 kết hợp tưới nước.
Ngoài ra có thể sử dụng phân bón qua lá để góp phần tăng năng suất và
phẩm chất trái.
Chú ý: Không nên bón phân KCl, vì phân sẽ làm giảm chất lượng trái.
3. Trồng cây chắn gió, che bóng, trồng xen che phủ đất:
+ Trồng các loại cây chắn gió và che bóng như : Keo lai, xà cừ
+ Không nên trồng xen các loại cây ký chủ của nấm Phytophthora. Như: Đu
đủ, Dứa, Ca cao . . .
4. Tỉa cành, tạo tán:
4.1. Tỉa bỏ các cành:
+ Cành mọc từ gốc ghép, mọc đứng.

rửa trôi rệp sáp trên trái, tỉa bỏ những trái non bị nhiễm nặng, không nên
trồng xen cây cà phê, mãng cầu trong vườn; mật độ gây hại cao dùng các
loại thuốc có hoạt chất như: Methidathion, Acephate (Supracide 40EC,
Monster 40EC,…) để phun.
1.3. Sâu đục trái (Conogethes Punctiferalis):
Cách gây hại: Con cái trưởng thành đẻ trứng trên vỏ trái non, sâu non nở ra
thường ăn ở phần vỏ sau đó đục vào trong trái. Sâu gây hại từ khi trái còn
non đến trưởng thành, đặc biệt gây hại nặng trên các chùm trái hơn là các
trái đơn độc, trái non bị hại sẽ biến dạng và rụng, trái lớn bị hại sẽ làm ảnh
hưởng đến giá trị thương phẩm và còn tạo điều kiện cho các loại nấm bệnh
tấn công theo vết đục làm thối trái.
Phòng trị: Thường xuyên kiểm tra để phát hiện quả bị sâu, đem tiêu hủy quả
bị gây hại nặng và bị rụng, dùng túi chuyên dùng để bao trái, cắt tỉa trái sáu,
trái phát triển kém, khi mật độ gây hại cao dùng các loại thuốc BVTV có
hoạt chất như: Diazinon, Nereistoxin (Dimehypo) (Basudin 40EC, Netoxin
18SL,….)
1.4. Nhện đỏ (Eutetranychus sp.)
Cách gây hại: Thành trùng có hình oval dẹp màu đỏ đến đỏ nâu, thành trùng
sống 6-7 ngày, nhện đẻ từng trứng rải rác trên mặt lá, trứng nhện hình tròn
màu đỏ. Nhện đỏ phát triển mạnh trong điều kiện nóng ẩm ở vùng nhiệt đới,
khả năng sinh sản cao, vòng đời ngắn, gây hại bằng cách ăn biểu bì mặt lá
tạo thành những chấm trắng li ti và tiết độc tố. Khi bị nhiễm nặng lá chuyển
màu vàng và rụng ảnh hưởng đến khả năng ra hoa và đậu trái của cây.
Phòng trị: Phun nước lên lá tạo độ ẩm trong mùa nắng sẽ làm giảm mật độ
nhện, đồng thời tạo điều kiện cho thiên địch có lợi phát triển. Khi mật độ cao
dùng các loại thuốc BVTV có hoạt chất như: Hexythiazox, Propargite,
Dicofol (Nissorun 5EC, Comite 73EC, Kelthane 18,5EC,…) để phun.
2. Các bệnh gây hại chính
2.1. Bệnh thối gốc chảy nhựa (do nấm Phytophthora Palmivora):
Triệu chứng: Đây là bệnh hại rất quan trọng trên sầu riêng. Tác nhân do

đầu từ mép lá hay từ chóp lá lan dần vào trong phần phiến lá có màu nâu
đậm. Vết bệnh điển hình là để lại các đường viền hình tròn có màu nâu đậm
dọc hai gân chính. Thường bệnh xuất hiện trên cây kém phát triển, nhất là
trong mùa nắng hay sau khi thu hoạch. Bệnh thán thư thường chỉ xuất hiện
trên lá già.
Phòng trị:
+ Cắt bỏ đem tiêu hủy lá bệnh
+ Bón phân, tưới nước đầy đủ.
+ Sử dụng thuốc BVTV có hoạt chất: Metalaxyl 8% + Mancozeb 64%,
Propineb, Carbendazim, Thiophanate - Methyl
2.3. Bệnh đốm rong (do nấm cephaleuros virescens):
Triệu chứng: Bệnh đốm rong rất phổ biến và tấn công trên nhiều loại cây ăn
quả khác nhau, thường bệnh tấn công trên lá và các cành cây ở các vườn sầu
riêng chăm sóc kém.
Vết bệnh có hình tròn màu gạch tôm đường kính từ 0,2-1cm và hơi nhô lên,
nếu nhìn kỹ thấy nhiều sợi tơ trên vết bệnh thường xuất hiện ở mặt trên của
lá, rong hút dinh dưỡng và làm lá kém phát triển, giảm quang hợp. Bệnh còn
tấn công trên cành cây vết bệnh cũng tương tự như trên lá, làm cành non bị
nứt ra, vị trí nứt này cũng dễ nhiễm các loại nấm khác, đặc biệt là nấm
Phytophthora palmivora trong mùa mưa.
Phòng trị: Tạo vườn cây thông thoáng, phun các loại thuốc có chứa gốc
đồng như: Zineb 20% + Bordeaux 45% + Benomyl 10%, Copper Hydrocide,
Copper Oxychloride, …
2.4. Bệnh cháy lá chết ngọn (do nấm Rhizoctonia sp):
Triệu chứng: Đây là nấm gây bệnh khá quan trọng cho cây sầu riêng ở cả
giai đoạn vườn ươm và cây trưởng thành. Vết bệnh xuất hiện ban đầu là
những đốm màu nâu sũng nước, sau đó lan rộng dọc theo hai mép lá làm cho
lá không phát triển được và co dúm lại cuối cùng lá khô và rụng, cành non
cũng khô dần và chết cả cây. Trên cây trưởng thành bị nhiễm làm lá non bị
khô và rụng; chết ngọn, cành và nhánh nhỏ, ảnh hưởng rất lớn tới năng suất.

thiệt hại ở giai đoạn sau thu hoạch.