Nhận biết và phòng trị một số bệnh thường
gặp khi ương nuôi cá bơn vỉ
Cá bơn vỉ (Paralichthys olivaceus) là loài cá đáy, sống ở vùng biển xứ
lạnh, là loài có giá trị kinh tế cao và là đối tượng nuôi quan trọng của
Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan. Thân cá to, thịt thơm
ngon, hàm lượng đạm cao. Cá có tốc độ sinh trưởng nhanh, sức sinh sản
mạnh.
Thực hiện chủ trương của Ngành Thủy sản về đa dạng hóa đối tượng
nuôi cho xuất khẩu, dự án "Nhập công nghệ sản xuất giống và ương nuôi
cá bơn vỉ" đã được triển khai từ năm 2004. Trong hơn 2 năm tiếp nhận
công nghệ, nhóm cán bộ kỹ thuật đã nhận thấy rằng quá trình ương nuôi
cá hương, cá giống ít thấy cá chết do bệnh mà chủ yếu do nhiệt độ cao,
cá bắt mồi kém dẫn đến tỷ vong. Tuy nhiên, trong quá trình nuôi cá
giống xuất hiện một số bệnh. Sau đây là một số bệnh thường gặp và cách
phòng trị:
1. Bệnh nấm
Bệnh thường phát sinh khi cá được 25 ngày tuổi, chiều dài cơ thể 9mm.
Cá nhiễm bệnh da bị phồng rộp lên dẫn đến các tế bào biểu bì của cá bị
hoại tử.
- Dấu hiệu bệnh lý: cá xuất hiện các đốm trắng thường ở phía trước vây
lưng, đó là các quần thể nấm có kích cỡ thường 1x100 µm, vi khuẩn
nấm hình sợi.
- Phòng bệnh: Trước và trong quá trình ương nuôi, công trình nuôi, dụng
cụ phải vệ sinh, nguồn nước ương nuôi cá phải sạch. Đây là phương
pháp tốt nhất để ngừa bệnh.
- Trị bệnh: phun hoá chất pronopol xuống bể ương nuôi với nồng độ 3-5
ppm.
2. Bệnh truyền nhiễm về đường ruột
Bệnh thường phát sinh ở cá được 30 ngày tuổi, giai đoạn cá chuyển
xuống sống đáy. Nuôi trong điều kiện nhiệt độ nước 18-200C thì tỷ lệ cá
mắc bệnh giảm. Khi cá nhiễm bệnh sẽ chết rất nhanh, thường 3-5 ngày

Bệnh phát sinh từ tháng 4 đến tháng 12, tập trung vào thời điểm nhiệt độ
nước khoảng 250C (nhất là tháng 7-10), cá nuôi mật độ cao, tỷ lệ nước
thay ít. Cá bị bệnh có tỷ lệ chết hàng ngày 0,1-2%, có lúc đạt 10%. Khi
nhiệt độ hạ thấp, bệnh hạn chế phát sinh. Tác nhân gây bệnh do liên cầu
khuẩn Streptoccous sp
- Dấu hiệu bệnh lý: màu sắc cơ thể chuyển sang màu xám đen, nhãn cầu
trắng đục, xuất huyết, bộ phận đầu và hàm trên hàm dưới cá màu đỏ.
Mang cá có màu đỏ do xuất huyết hoặc tái xám do chuyển sang giai
đoạn hoại tử. Khi giải phẫu nội tạng thấy ruột có màu đỏ.
- Biện pháp phòng bệnh: Bệnh thường xuất hiện khi nhiệt độ nước lên
cao, thức ăn chất lượng kém. Do đó, khi phát hiện cá bị bệnh phải tách
cá bệnh ra riêng. Cho cá ăn thức ăn tươi sống, chất lượng tốt, ngừng cho
ăn hoặc cho ăn ít hơn khi phát hiện cá nhiễm bệnh. Tăng chất dinh
dưỡng cho cá, giảm mật độ ương nuôi, tăng cường thay nước, hạn chế
thức ăn dư thừa