Kỹ thuật canh tác khoai lang 1. Thời vụ: Tại miền Nam nước ta, khoai lang có thể trồng quanh năm (nếu
đủ nước), nhưng cây chỉ cho năng suất tối đa nếu trồng đúng thời vụ. Ở
niềm Tây Nam bộ, trồng vào tháng 4-5 dl (thu hoạch vào tháng 8-9 dl) hay
tháng 11-12 (sau mùa lúa).
2. Sửa soạn đất:
- Đất thịt cần được cày xới kỷ, sâu khoảng 15-20 cm và sạch cỏ. Đất
cát không cần sửa soạn, nhưng phải đảm bảo ẩm độ đất. Sau khi làm đất, đất
được lên luống. Chiều cao và bề rộng tùy theo giống, đất đai và điều kiện
canh tác. Luống rộng 70-100cm, mương rộng 30-40 cm, luống cao 30-50 cm.
- Đất sét nặng cần lên luống cao để đất được thoáng, dể thoát nước
và dễ thu hoạch.
- Đất cát chỉ cần lên luống thấp hay không cần lên luống.
3. Giống:
3.1. Các giống khoai lang:
Ở niềm Nam hiện nay có rất nhiều giống địa phương và du nhập
được nông dân ưa chuộng và trồng khắp nơi như:
- Tainung-55 (nguồn gốc Đài Loan): Củ hình trụ, vỏ ruột màu vàng
cam. Giống chín sớm và hợp với khí hậu mưa và khô. Năng suất 17-18
tấn/ha. Trồng nhiều ở Mỹ Tho.
- Tainung-57 (nguồn gốc Đài Loan): Củ hình trụ, vỏ ruột màu vàng
cam. Giống chín sớm và chịu được ẩm. Năng suất 14-16 tấn/ha.
- Okinawa – 100 (nguồn gốc Nhật): củ hình trứng có vỏ đỏ lợt, ruột
màu vàng lợt. Giống chín sớm, hợp mùa mưa và chịu được đất hơi phèn.
Thường trồng để chăn nuôi. Năng suất 16-19 t/ha.
- Bón căn bản (lót nền): bón đầy đủ hữu cơ (phân chuồng, phân
xanh), phân P và ½ N + 1/2K vào lúc làm đất. Thiếu phân hóa học
có thể bón thêm tro để cung cấp kali cho cây.
- Bón thúc: cung cấp 1/2N và 1/2K còn lại. Thời gian bón thúc
cho cây tối hảo là 30-45 ngày sau khi trồng. Ở đất nhiều cát có thể
bón thúc 2 lần cho khoai lang:
+ lần 1: 15-30 ngày sau khi trồng. Bón ½ N còn lại nhằm thúc đẩy
thân và lá phát triển.
+ lần 2: 45-60 ngày sau khi trồng. Bón ½ K còn lại, nhằm kích
thích củ phát triển
Lượng kali bón thúc có thể chỉ cần rãi trên mặt đất, nơi gần gốc. Nếu
bón chung với N nên rạch hàng cách gốc khoảng 10-25 cm, sâu 5-7 cm để
bón.
Phân được bón thành băng, dọc theo hàng khoai làng, cách gốc
khoảng 10-15 cm, sâu khoảng 5-10 cm.
6. Chăm sóc
6.1. Trồng dặm hom chết: dặm hom thêm lúc 5-10 ngày sau khi
trồng.
6.2. Bấm ngọn: kích thích thân khoai phân nhiều nhánh, sớm và
không cho thân chính mọc quá dài
6.3. Nhấc dây (giở dây): Giở dây sẽ giúp dưỡng liệu chỉ tập trung ở
củ gốc và còn làm luống khoai được thoáng. Thực hiện 2 lần vào lúc 30-45
ngày và 60-75 ngày sau khi trồng. Chỉ nên giở dây để đứt các rễ phụ ở thân,
không nên lật ngược dây lại làm xáo trộn kết cấu của các tầng lá sẽ giảm khả
quanh ruộng khoai.
Sâu ăn tạp: ăn thủng phiến lá.
Ngừa trị: Diệt các dư thừa thực vật. Dùng thuốc sát trùng hay các côn
trùng thù địch để tiêu diệt.
Rầy: rầy hút nhựa làm lá khoai lang bị vàng úa. Trị bằng các thuốc
thông dụng.
8.2. Bệnh
Bệnh thối thân: do nấm gây ra, nấm sống ở đất, xâm nhập vào tế
bào làm cho thân cây bị đen đi. Lúc đầu, chỉ là vệt màu vàng, sau đó lan dần
thành vùng mất màu, làm là bị nhăn, cây héo và chết.
Phòng trị: chọn của giống khỏe mạnh. Xử lý củ giống và hom giống
với các loại thuốc sát khuẩn thông dụng (Arasan, Benlate, Copper, bordeaux
mixture ) và khử đất ở liếp ương. Chọn giống kháng. Luân canh.
Bệnh rĩ trắng: gặp ở lá già, tạo thành vùng vàng trên lá. Thân cây bị
bệnh lúc đầu sẽ có màu nâu, lá có những chấm trắng, lan dần và dễ bị rụng.
Ngừa bằng các loại thuốc sát khuẩn.
Bệnh đốm lá: Đốm bệnh tạo thành những đốm tròn hay có cạnh,
rộng 0,5-1mm ở cả hai mặt lá. Khoảng giữa đốm bệnh có màu vàng nâu, ở
bìa sậm dần và trở nên xám.
Phòng trị: diệt dư thừa thực vật. Luân canh. Chọn giống kháng, xịt
thuốc sát khuẩn.
Bệnh thối nhũn: Phá hại củ bị hư. Nấm tạo thành những lằn dài thối
nhũn ở củ, làm củ bị hôi thối, vỏ củ bị nứt.
Phòng trị: Tránh làm cho củ bị thương khi thu hoạch. Phải phơi khô
cẩn thận trước khi tồn trữ. Xử lý củ giống với thuốc sát khuẩn.
Tại ĐBSCL, tùy đất đai và điều kiện địa phương, các hệ thống luân
canh có khoai lang tạm áp dụng như sau:
Loại cây Lúa Khoai lang Đậu nành Bắp
Trồng (dl)
Thời gian
7-10
90-110
ngày
11-01
90-100
ngày
02-4
90 ngày
5-7
70-90
ngày
Hoặc:
Loại cây Lúa Đậu nành và Khoai lang
bắp
Trồng (dl)
Thời gian
8-12
120 – 135ngày
12-3
90-100 ngày