Một số suy nghĩ về cách đặt câu hỏi trong giờ
học
Học sinh thường nhận thấy hỏi và trả lời là một hoạt động thú vị
và sôi nổi, đặc biệt là khi trả lời đúng, các em sẽ tự tin hơn rất
nhiều và có cảm giác thành công
Đặt câu hỏi là phương pháp rất quan trọng. Nếu không sử dụng
phương pháp này, không thể làm cho học sinh thực sự hiểu bài
và trang bị cho các em các kỹ năng tư duy cấp cao. Phương pháp
này dạy cho học sinh cách suy nghĩ, tự lực và giúp các em học
có chất lượng cao và có thể vận dụng được. Nó cho phép học
sinh thực hành các khái niệm và quy tắc các em được học đồng
thời nó cũng tạo cơ hội cho chính chúng ta – người giáo viên –
kiểm tra và sửa lỗi ngay tại chỗ. Phương pháp này cũng cung
cấp cho giáo viên thông tin phản hồi để biết được học sinh có
hiểu bài hay không.
Học sinh thường nhận thấy hỏi và trả lời là một hoạt động thú vị
và sôi nổi, đặc biệt là khi trả lời đúng, các em sẽ tự tin hơn rất
nhiều và có cảm giác thành công. Ngay cả khi những học sinh
không được gọi trả lời cũng thấy tự tin hơn nếu các em cũng
nghĩ được câu trả lời đúng. Cảm giác tự tin, thành công này,
cùng với những lời khen ngợi và tán thưởng của giáo viên sẽ cổ
vũ các em rất nhiều. Tuy nhiên, ban đầu thì phương pháp hỏi
còn là một kỹ thuật xa lạ với hầu hết chúng ta, sau ít thời gian
thực hành, ta sẽ thấy hoàn toàn tự nhiên.
Hầu hết các giáo viên có kinh nghiệm đều sử dụng rất nhiều kỹ
thuật đặt câu hỏi khi giảng trên lớp và tại nhóm, cũng như khi
giảng bài cho từng cá nhân học sinh. Tất nhiên câu hỏi được sử
dụng dưới cả hình thức nói lẫn viết; trong bài này chúng tôi
muốn tập trung phân tích vào các câu hỏi dạng nói của giáo
viên. Nhiều chuyên gia giáo dục, kể cả các giáo viên dạy giỏi
cấp tỉnh và có kinh nghiệm đều xem kỹ thuật đặt câu hỏi là một
năng đặt câu hỏi ở mức này. Nhưng trước sau gì thì ta cũng sẽ
đạt được và bạn sẽ thích thú phương pháp chất vấn. Kỹ thuật
dẫn dắt học sinh qua các bước lập luận có thể được sử dụng nếu
học sinh không hoàn toàn trả lời được câu hỏi. Sau đây là phản
ứng của một giáo viên dạy lái xe đối với lỗi mà học sinh mắc
phải – điều mà chúng tôi đã gặp trong thực tế và phải suy nghĩ.
Bạn hãy nghiên cứu kỹ cách xử lý của người giáo viên ấy. Nếu
được bạn hãy lấy giấy che phần hội thoại dưới đây và chỉ để lộ
từng dòng một, đồng thời bạn hãy suy nghĩ những câu hỏi mà
giáo viên có thể hỏi trước khi so nó với câu hỏi mà người giáo
viên này đã hỏi