Nguyên nhân và biện pháp khắc phục bệnh vàng
và rụng lá cà phê
Hiện nay do giá cà phê thương phẩm đang có xu hướng
tăng nhanh nên cà phê là cây trồng đang được quan tâm
trở lại của hầu hết bà con nông dân vùng Đông Nam Bộ
và Tây Nguyên. Để giúp bà con nông dân xác định
được nguyên nhân, tình trạng dinh dưỡng cũng như sâu bệnh trên cây tiêu, chúng
tôi xin chia sẽ một vài kinh nghiệm và biện pháp khắc phục hiện tượng vàng rụng
lá làm ảnh hưởng đến năng suất cà phê. 1- Nguyên nhân dinh dưỡng: Thiếu một trong những chất dinh
dưỡng thiết yếu như đạm, lân, kali, lưu huỳnh, magiê, canxi, kẽm,
sắt, đồng, mangan, molypđen đều làm cà phê vàng lá, rụng lá, rụng trái. Cụ thể
biểu hiện qua các triệu chứng sau :
• Nếu cà phê bị vàng các lá già (bắt đầu từ giữa lá, sau lan ra toàn bộ lá) và chuyển
dần lên các lá non, chồi non kém phát triển, cây cằn cỗi thì đây là triệu chứng cây
thiếu đạm. Khi thiếu đạm cành dự trữ ngắn, cà phê ít trái, trái nhỏ, năng suất thấp.
• Nếu lá già không sáng bóng, chồi non kém phát triển, số hoa và trái ít thì đây là
biểu hiện của cà phê thiếu lân.
• Nếu lá già vàng dần từ mép lá trở vào, chóp lá trở xuống, sau khô dần và rụng
sớm, rụng hàng loạt nhất là vào cuối mùa mưa khi trái tăng trưởng mạnh về kích
thước thì đây là triệu chứng thiếu kaki. Khi thiếu kali, trái nhỏ, trái bị rụng nhiều,
năng suất thấp, tỷ lệ nhân trên quả thấp. Thiếu kali thường biểu hiện rõ ở giai đoạn
cuối mùa mưa, vì lúc này cà phê tập trung dinh dưỡng nuôi trái, nhu cầu kali của
cà phê tăng cao trong khi lượng bón kali thường không đủ.
• Nếu lá già bị vàng nhưng gân lá còn xanh, ban đầu vàng nhẹ ở phần thịt lá, sau
lan ra toàn bộ lá nhưng phần quanh gân lá vẫn xanh thì đây là biểu hiện của cây
bệnh, trong khi những vườn được bón phân cân đối và đầy đủ lại ít bị sâu bệnh.
Một số vườn cà phê có biểu hiện thiếu dinh dưỡng rất rõ mặc dù bón phân khá
nhiều là do đất quá chua, đất nhiều boxit nên rễ cà phê kém phát triển nên không
hút được dinh dưỡng từ phân bón.
Hiện nay đang trong giai đoạn chuyển sang mùa mưa cũng là lúc cà phê đang
mang trái, tình trạng thiếu dinh dưỡng như magiê, kali, kẽm…làm cho cà phê bị
vàng lá rất nhiều, nhà vườn cần xác định đúng nguyên nhân để bổ sung các nguyên
tố thiếu hụt một cách kịp thời. Bổ sung bằng phân bón lá là cách khắc phục nhanh
và hiệu quả. Thiết kế lô trồng, trồng cây che bóng, chắn gió, chọn giống, tỉa cành
tạo tán phải hợp lý. Bón phân cân đối và phòng trừ sâu bệnh kịp thời.
Biện pháp khắc phục: Bón đầy đủ phân đa lượng, theo từng chu kỳ sinh trưởng
của cây, lưu ý những loại phân bón có thêm các nguyên tố vi lượng (thường ghi là
TE).
• Nắm vững những đặc điểm cây cà phê trên đất trồng của mình để bổ sung những
dinh dưỡng cho phù hợp.
• Trên thực tế chúng ta có thể sử dụng phân bón Multi-K để cung cấp chất kali nhấ
t
là giai đoạn từ khi cà phê cho trái non giúp cho trái chín đều và chắc hạt, sử dụng
sản phẩm Polyfeed 15.15.30 để bổ sung các nguyên tố vi lượng (trên các vùng cà
phê thuộc ĐakLak nhiều bà con nông dân sử dụng rất thành công sản phẩm này).
• Với hiện tượng rụng trái non có hiện tượng nứt vỏ trái non chúng ta nên bổ sung
chất canxi thông qua việc sử dụng phân bón Calcium Nitrate. 2- Nguyên nhân sâu bệnh: Hiện nay có rất nhiều loại sâu bệnh làm cho cà phê bị
vàng, rụng lá như bệnh khô cành, khô quả do nấm Colletotrichum cofeanum
Noack, vi khuẩn Pseudomonas syringea, P. Garcae, bệnh gỉ sắt, nấm hồng, rệp sáp,
loại thuốc dạng hạt để rãi và các loại thuốc có tính lưu dẫn như Diaphos 10G hay
loại có tính xông hơi như Sagosuper 3G, Sargen 6WDG.
Trên đây là một số lưu ý để bà con nông dân vừa khảo sát hiện tượng thiếu dinh
dưỡng và các triệu chứng bệnh để giúp cho cây cà phê sinh trưởng và phát triển tốt
cho năng suất cao.