TUẦN 1/9 : VĂN TỰ SỰ
- KỂ CHUYỆN (TƯỜNG THUẬT LẠI TRUYỆN)
- KỂ CHUYỆN ĐỜI THƯỜNG; KỂ CHUYỆN TƯỞNG TƯỢNG

I. ĐẶC ĐIỂM
1. Tự sự là phương thức trình bày một chuỗi các sự việc, sự việc này dẫn đến
sự việc kia, cuối cùng dẫn đến một kết thúc, thể hiện một ý nghĩa.
2. Những yếu tố cơ bản của bài tự sự:
- Sự việc: Các sự kiện xảy ra.
- Nhân vật: Người làm ra sự việc (gồm nhân vật chính và nhân vật phụ)
- Cốt truyện: Trình tự sắp xếp các sự việc.
- Người kể: Có thể là một nhân vật trong câu chuyện hoặc người kể vắng mặt.
II. YÊU CẦU CỦA BÀI VĂN TỰ SỰ Ở LỚP 6
1. Với bài tự sự kể chuyện đời thường
- Biết sắp xếp sự việc theo một trình tự có ý nghĩa.
- Trình bày bài văn theo một bố cục mạch lạc 3 phần.
- Tuỳ theo yêu cầu đối tượng kể để lựa chọn tình huống và sắp xếp sự việc có ý
nghĩa.
2. Với bài tự sự kể chuyện tưởng tượng
- Biết xây dựng cốt truyện tạo tình huống tưởng tượng hợp lý.
- Câu chuyện tưởng tượng phải có ý nghĩa và bố cục rõ ràng. (theo kết cấu 3 phần
của bài tự sự)
III. CÁCH LÀM BÀI VĂN TỰ SỰ Ở LỚP 6
Tuỳ theo từng dạng bài tự sự ở lớp 6 để có cách trình bày dàn ý và viết bài
cho phù hợp.
Dưới đây là một vài gợi dẫn.
1. Với dạng bài: Kể lại một câu chuyện đã được học bằng lời văn của em
- Yêu cầu cốt truyện không thay đổi.
- Chú ý phần sáng tạo trong mở bài và kết luận.
- Diễn đạt sự việc bằng lời văn của cá nhân cho linh hoạt trong sáng.
2. Với dạng bài: Kể về người

+ Ngôi kể thứ nhất, bộc lộ thái độ, cảm xúc của người kể.
+ Xen miêu tả, đối thoại cho lời kể sinh động.

Đề 2. Tưởng tượng và kể lại cuộc gặp gỡ với một nhân vật trong truyền thuyết
mà em đã học.
*Yêu cầu
 Kiểu bài: Kể chuyện tưởng tượng.
 Nội dung:
+ Tưởng tượng và kể lại hoàn cảnh gặp gỡ với nhân vật (trong một giấc mơ sau
khi được học, được đọc hoặc nghe kể về câu chuyện có nhân vật ấy khi đi tham
quan đến một nơi có khung cảnh thiên nhiên gợi nhớ đến câu chuyện và nhân
vật ).
+ Kể lại diễn biến: Căn cứ sự việc liên quan đến nhân vật (do nhân vật tạo ra
hoặc liên quan đến nhân vật).

Hình thức:
+ Xây dựng một số lời thoại với nhân vật để từ đó hiểu thêm về nhân vật, hiểu
thêm ý nghĩa truyện
+ Kể đan xen với tả, bộc lộ cảm xúc.

Đề 3. Trong vai Lang Liêu, kể lại chuyện “Bánh chưng, bánh giầy”.
*Yêu cầu:
 Kiểu bài: đóng vai nhân vật kể lại truyện.
 Nội dung: Kể lại đầy đủ các sự việc chính của câu chuyện. Thể hiện niềm vui
sướng, tự hào khi thấy được giá trị của hạt gạo và thành quả từ bàn tay lao động
của mình.

Hình thức: Dùng ngôi thứ nhất để kể lại. Lời kể cần thể hiện cảm xúc, có
hình ảnh.


Câu chuyện để lại trong tâm hồn em một bài học, một cảm xúc sâu lắng
- Hình thức: Dùng lời kể ngôi thứ nhất.

Đề 7. Kể lại chuyện mình (hoặc một bạn) từng mắc lỗi.
*Yêu cầu
 Kiểu bài: kể chuyện đời thường
 Nội dung: kể về một lần em mắc lỗi (không nghe lời ông bà, cha mẹ, thầy
cô ; một việc làm thiếu trung thực ) làm cha mẹ (hoặc thầy, cô ) phiền lòng, bản
thân em rất ân hận.
Các chi tiết trong truyện cần hợp lý, chân thực.
- Hình thức: Kể ở ngôi thứ nhất, lời kể phải thể hiện được thái độ, cảm xúc của
bản thân.

Đề 8. Hãy kể chuyện về gia đình em vào một chiều thứ bảy.
*Yêu cầu
- Kiểu bài: kể chuyện đời thường
- Nội dung: Kể, tái hiện được không khí, quang cảnh ấm cúng, hạnh phúc
trong gia đình em vào chiều thứ bảy (ví dụ: lời hỏi han trìu mến của ông bà, cử chỉ
yêu thương của cha mẹ, sự quan tâm lẫn nhau của những thành viên trong gia
đình ).
- Hình thức: Kể kết hợp với miêu tả (ánh mắt, nụ cười, cử chỉ âu yếm ), bộc
lộ cảm xúc của em về quang cảnh ấy.

Đề 9. Hãy tưởng tượng và kể lại cuộc trò chuyện, tâm sự giữa các đồ dùng học
tập.
*Yêu cầu: Kiểu bài: kể chuyện tưởng tượng, nhân vật là đồ vật.
 Nội dung: Tưởng tượng tình huống nghe được cuộc trò chuyện một cách hợp
lý
(Ví dụ: do cẩu thả làm mất một đồ dùng học tập phải đi tìm hoặc đêm khuya
nghe thấy tiếng những đồ dùng than thở, tâm sự vì bất bình trước tính nghịch

*Yêu cầu
- Dạng kể chuyện tưởng tượng về tương lai.
- Nội dung: Tưởng tượng chuyến về thăm ngôi trường em đang học hiện tại
vào 10 năm sau, thể hiện được tình cảm gắn bó với mái trường, thầy cô, bạn bè.
Nội dung kể cần có những sự việc, chi tiết hợp lý, cảm động, bất ngờ: gặp lại thầy,
cô giáo cũ, gặp lại bạn bè cùng lớp, quang cảnh trường với những đổi thay
- Hình thức: Dùng ngôi kể thứ nhất.

Đề 13. Tưởng tượng và kể lại chuyện cổ tích Sọ Dừa theo một kết thúc mới.
*Yêu cầu:
- Kiểu bài: Kể chuyện tưởng tượng.
- Nội dung:
+ Nên kể theo mạch phát triển của truyện cổ dân gian. Tuy khi kể có sự sáng
tạo nhưng nội dung vẫn phải bảo đảm trung thành với những ý chính của nguyên
bản.
+ Thêm bớt một số chi tiết cho phù hợp với nội dung chuyện kể.
+ Bài làm phải đảm bảo màu sắc và không khí của truyện dân gian.
+ Phần kết truyện không theo nguyên bản, ở đây đưa ra một kết cục mới, kết
cục này có liên kết và bám theo mạch truyện.
- Hình thức: Vừa kể vừa có thể nêu cảm nghĩ của bản thân về câu chuyện.

Đề 14. Em đã được học rất nhiều cô giáo và có những kỷ niệm sâu sắc, hãy kể
lại một trong những kỷ niệm đó.
*Yêu cầu: Kiểu bài: kể chuyện về một nhân vật
- Nội dung:
+ Giới thiệu cô giáo từng dạy, có ấn tượng và nhiều kỷ niệm. Chú ý là cô giáo Tiểu
học (vì người kể đang học lớp 6).
+ Trong số rất nhiều kỷ niệm, nên chọn kỷ niệm đáng nhớ nhất (Đó là kỷ niệm gì?
Xảy ra khi nào? Xảy ra như thế nào? Vì sao lại xảy ra việc đó? Kết thúc ấy như thế
nào?

quan trọng vừa là phải thể hiện được tình cảm của mình đối với bạn và tình cảm
của hai người với nhau.
- Nêu bật được ý nghĩa nhân văn trong câu chuyện kể.
*Hình thức: Kể theo ngôi thứ nhất.

Đề 17. Kể về một thầy (cô) giáo kính yêu nhất của em.
*Yêu cầu
- Nêu được tình cảm với thầy (cô) giáo mà người viết yêu kính nhất.
*Nội dung
- Giới thiệu người thầy (cô) giáo dạy mình.
- Miêu tả dáng qua dáng vóc, ăn mặc đặc biệt là những chi tiết liên quan đến
tính cách, phẩm chất của thầy (cô) giáo.
- Dẫn dắt chuyện hợp lý, lô gích, phù hợp với tính cách nhân vật, cần có chi tiết
bất ngờ, thú vị có sức lôi cuốn người đọc.
- Thầy (cô) giáo có ý nghĩa với tuổi thơ của người viết như thế nào?
*Hình thức:
Kể theo ngôi thứ nhất. Giọng kể thể hiện cảm xúc trân trọng, gần gũi, thân
thương đối với thầy (cô) giáo.

Đề 18. Trong vai ông Lão, cá vàng hoặc mụ vợ hãy kể lại chuyện Ông lão
đánh cá và con cá vàng.
*Yêu cầu:
- Kiểu bài: đóng vai nhân vật kể lại truyện.
*Nội dung
- Kể lại đầy đủ các sự việc chính của câu chuyện.
- Giả sử trong vai mụ vợ, cần thể hiện tâm trạng ăn năn, hối lỗi của nhân vật
mụ vợ - bài học rút ra từ thói tham lam, bội bạc.
*Hình thức
- Dùng ngôi thứ nhất kể lại. Lời kể cần có cảm xúc, giàu hình ảnh.