Khoa học và Công nghệ Nghệ An: cần có một
chiến lược phát triển đồng bộ
Tại buổi lễ vinh danh các cán bộ khoa học tiêu biểu tỉnh Nghệ An, đã có nhiều ý
kiến đóng góp quan trọng. Thông tin KH&CN Nghệ An xin ghi lại một số ý kiến,
suy nghĩ, tâm tư, nguyện vọng mà những người làm khoa học của tỉnh muốn gửi
gắm.
Tại buổi lễ vinh danh các cán bộ khoa học tiêu biểu tỉnh Nghệ An, đã có nhiều
ý kiến đóng góp quan trọng. Thông tin KH&CN Nghệ An xin ghi lại một số ý kiến,
suy nghĩ, tâm tư, nguyện vọng mà những người làm khoa học của tỉnh muốn gửi
gắm.
* Ông Nguyễn Kim Đường (Giảng viên Khoa Nông - Lâm - Ngư, Đại học
Vinh):
“ Đối với hoạt động nghiên cứu cũng như chuyển giao KH&CN trong nông
nghiệp, nên áp dụng phương pháp “cùng nghiên cứu - cùng hành động” để đạt
được hiệu quả cao hơn ”
Hiện nay, Nghệ An đang có 4-5 trường đại học, hàng chục trường cao đẳng,
các viện, phân viện, trung tâm, trạm nghiên cứu của Trung ương và địa phương
với một đội ngũ cán bộ KH&CN khá hùng hậu. Đồng thời, trong các sở, ban,
ngành của tỉnh cũng có nhiều cán bộ quản lý thực hiện các nhiệm vụ KH&CN.
Từ đó thấy rằng năng lực nghiên cứu khoa học của Nghệ An hiện nay là khá tốt,
có thể giải quyết các nhiệm vụ KH&CN mà sự nghiệp phát triển sản xuất - kinh
tế - xã hội của tỉnh đặt ra. Tuy nhiên, để nghiên cứu khoa học đạt hiệu quả thiết
thực và ý nghĩa, theo tôi cần chú trọng đến nhiều yếu tố, đặc biệt là yếu tố con
người. Bởi nghiên cứu khoa học là công việc không phải của riêng ai, song cũng
không thể là của mọi người. Không một ai tự nhiên có năng lực nghiên cứu khoa
học tốt được mà phải trải qua quá trình học tập, tích lũy kinh nghiệm, trong đó sự
hăng say và tác phong làm việc nghiêm túc là vô cùng quan trọng. Đồng thời, để
có thể làm tốt được công tác nghiên cứu khoa học, ngoài yếu tố con người, cũng
cần chú trọng các vấn đề về cơ chế chính sách, sự quản lý của các cấp ngành,
điều kiện vật chất như thiết bị máy móc, nhà xưởng, chuồng trại, đồng ruộng…
và đặc biệt là kinh phí và quỹ thời gian.

là cơ sở, nền tảng quan trọng ban đầu. Hiện nay, việc đào tạo cán bộ của ta chưa
có quy hoạch, thí sinh đang học và thi theo sở thích mà chưa quan tâm đến nhu
cầu của xã hội hay cơ hội tìm được việc làm. Không có nhiều học sinh giỏi thi vào
các ngành sản xuất quan trọng trong nông nghiệp và công nghiệp mà chủ yếu theo
các nghề có thu nhập cao như kinh tế… Đây là điều ngành giáo dục cũng như
chính quyền các cấp chưa điều tiết được. Nền giáo dục Nghệ An hàng năm đã đào
tạo ra nhiều tài năng trẻ. Vì vậy, việc đề ra chính sách để thu hút người tài về hoạt
động và đóng góp cho khoa học là rất cần chú trọng. Chính quyền các cấp cần
chọn đúng người giỏi, cấp học bổng để đào tạo theo các ngành nghề trọng điểm
của tỉnh. Có thể phân công các cơ quan, xí nghiệp trợ giúp người học để khi tốt
nghiệp, họ sẽ trở về làm việc và cống hiến cho tỉnh nhà.
Với điều kiện của một tỉnh có tiềm năng về nhân lực khoa học, nhiều tài nguyên
đa dạng như Nghệ An thì để KH&CN phát triển đúng tầm cần có sự quản lý đội
ngũ cán bộ KH&CN một cách thống nhất./.

* PGS. TS Phạm Văn Chương (Viện trưởng Viện Khoa học Kỹ thuật Nông
nghiệp Bắc Trung Bộ):
“ Mục tiêu đặt ra là đến năm 2020, KH&CN thực sự trở thành nền tảng,
động lực và nòng cốt cho hoạt động kinh tế - xã hội các ngành, các cấp ”
Chỉ đạo sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH-HĐH) đất nước, Đảng
nêu ra 6 quan điểm, trong đó nhấn mạnh: KH&CN là nền tảng của CNH-HĐH, kết
hợp công nghệ truyền thống với công nghệ hiện đại, tranh thủ đi nhanh vào hiện đại
hoá ở những khâu quyết định. Hiện nay, nền kinh tế Việt Nam nói chung và Nghệ An
nói riêng vẫn còn ở trong giai đoạn ban đầu (kinh tế dựa vào tài nguyên, thu hút FDI,
lắp ráp hàng loạt, nhân công giá rẻ) và KH&CN cũng còn thua xa thế giới cả về đầu
tư lẫn công nghệ. Vì vậy, muốn đạt được mục tiêu của sự nghiệp CNH-HĐH đất
nước theo Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI và Nghị Quyết Đại hội
Đảng bộ Tỉnh khoá XVII, theo tôi, Nghệ An cần phải có một chiến lược phát triển
KH&CN đến 2020 và tầm nhìn 2025. Trong đó, mục tiêu đặt ra là đến năm 2020,
KH&CN thực sự trở thành nền tảng, động lực và nòng cốt cho hoạt động kinh tế - xã

“ Điều mà tôi trăn trở nhất đó là sự thiếu vắng những đề tài, dự án khoa
học thực sự phục vụ có hiệu quả cho sản xuất nông nghiệp địa phương ”
Là một cán bộ đảng viên được cấp ủy UBND huyện giao trọng trách Phó chủ
tịch UBND huyện phụ trách mảng nông - lâm và khoa học công nghệ trên địa bàn
huyện Đô Lương, bản thân tôi luôn trăn trở, suy nghĩ làm thế nào để lĩnh vực
KH&CN nói chung, khoa học kỹ thuật nói riêng phát huy có hiệu quả trong đời
sống ứng dụng hàng ngày của người dân nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, tạo ra
các sản phẩm tốt, mẫu mã đẹp, đủ sức cạnh tranh, thu hút, hội nhập trong xu thế
mới. Điều mà tôi trăn trở nhất đó là sự thiếu vắng những đề tài, dự án khoa học
thực sự phục vụ hiệu quả cho sản xuất nông nghiệp địa phương như lai tạo các
giống lúa mới (lúa thuần), giống cây công nghiệp ngắn ngày, giống chăn nuôi… vì
Nghệ An vẫn là tỉnh sản xuất thuần nông. Trong những năm qua, các nguồn giống,
loại giống cơ bản tỉnh ta đang phụ thuộc vào thị trường nước ngoài và một số tỉnh
bạn, vì thế giá cả lại quá cao làm cho bà con nông dân đã khó khăn lại càng khó
khăn hơn.
KH&CN là lĩnh vực có phạm vi ảnh hưởng lớn đến mọi hoạt động xã hội, vừa
có tính ứng dụng hiện tại vừa có tính chiến lược lâu dài đòi hỏi chúng ta phải xem
xét nghiêm túc và có những chính sách đầu tư hợp lý. Để KH&CN phát huy đuợc
hết hiệu quả vào sản xuất và đời sống thì cần một số chính sách thoả đáng đầu tư
cho lĩnh vực này như: Khơi dậy sự đam mê nghiên cứu và có những chính sách
thu hút nhân tài vào trong lĩnh vực hoạt động KH&CN; Thay đổi phương thức
nghiên cứu khoa học, gắn nghiên cứu với thực tiễn - thực tiễn phải là môi trường
nghiên cứu khoa học, ngược lại nghiên cứu là để phục vụ thực tiễn; Và đặc biệt là
cần có các chế độ đãi ngộ và khích lệ các cán bộ làm khoa học, các nhà khoa học
của tỉnh./.

* Ông Dương Công Hoạt (Giám đốc Bệnh viện Nhi Nghệ An):
“…Có 3 yếu tố thúc đẩy phong trào nghiên cứu khoa học phát triển là
khuyến khích, giao chỉ tiêu và tạo điều kiện thuận lợi nhất để triển khai thực
hiện…”

tuyến trên. Có 3 yếu tố tạo nên kết quả nói trên là khuyến khích, giao chỉ tiêu và tạo
điều kiện thuận lợi nhất để triển khai thực hiện, trong đó khuyến khích và tạo điều
kiện là 2 yếu tố quyết định. Trước hết phải làm cho mỗi một cán bộ khoa học nhận
thức đúng về quyền lợi và nghĩa vụ của họ trong NCKH và phát triển kỹ thuật mới,
trong đó có tổ chức đào tạo lại về phương pháp, coi trọng việc thảo luận và phân
tích đề cương nghiên cứu hoặc triển khai ứng dụng. Khi đề cương đã được thông
qua, phải hết sức tạo điều kiện để thực hiện đúng tiến độ. Hàng năm có đánh giá
tổng kết khen thưởng cá nhân, tập thể có thành tích để tạo đà cho năm sau. Nhân
đây tôi cũng xin cảm ơn Sở KH&CN trong những năm qua đã tạo nhiều điều kiện
thuận lợi để cho Bệnh viện chúng tôi có nhiều đóng góp về lĩnh vực NCKH và ứng
dụng công nghệ trong y tế./.

* Ông Đào Tam Tỉnh (Giám đốc Thư viện tỉnh Nghệ An):
“ Cần có thêm sự đầu tư ngân sách xứng đáng cho công tác nghiên cứu
khoa học; cần lựa chọn đầu tư đúng cho công trình ứng dụng tốt và loại ra các
công trình kiểu nghiệm thu xong thì "bỏ ngăn kéo" không dùng đến ”
Tôi thấy tài liệu viết về địa phương và liên quan đến địa phương là vốn quý và có
tầm quan trọng lớn, tác động đến sự phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội… của địa
phương nếu được tổ chức khai thác, phát huy tốt. Từ đó, tôi tập trung đọc, tìm tòi trong
sách vở, ghi chép khái quát, tóm tắt lại những gì liên quan đến địa phương dù là một
cuốn sách, vài chương, vài trang hay một tin tức nhỏ… Tôi tìm cách sưu tầm tập hợp
tài liệu lại, mỗi năm một vài trăm cuốn, nhiều năm hình thành xây dựng được một kho
sách Địa chí riêng khá bề thế của Thư viện tỉnh. Hiện nay kho sách này có trên dưới 1
vạn cuốn, trong đó có nhiều tài liệu quý hiếm được sưu tầm trong nhân dân như vốn di
sản Hán Nôm Nhờ vậy mà tôi tích luỹ được thêm nhiều kiến thức chuyên sâu về địa
phương học, sưu tầm, biên soạn được một số cuốn sách, viết được một số bài báo đáp
ứng nhu cầu của đông đảo bạn đọc và nhân dân như: Khoa bảng Nghệ An (1075-1919),
Tìm trong di sản văn hóa xứ Nghệ, Kênh nhà Lê lịch sử và huyền thoại một số sách viết
chung như: Câu đối xứ Nghệ, Văn bia Nghệ An, Tác gia Nghệ Tĩnh thế kỷ XX… Tôi
cho rằng, các cấp lãnh đạo tỉnh cần có sự quan tâm đầu tư thích đáng cho các công trình

trẻ, góp phần tích cực đào tạo lớp trẻ sớm trở thành người có năng lực nghiên cứu
thực sự. Nếu làm được tốt, có hiệu quả thì đây cũng là giải pháp tích cực để khắc
phục tình trạng thiếu cán bộ khoa học có năng lực hiện nay của tỉnh nhà./.

Ông Ninh Viết Giao (Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Nghệ An):
“ Làm khoa học phải trung thực, trung thực với bản thân mình, trung thực
với bạn bè, trung thực với các thư tịch, sách vở mà mình đã tham khảo, nghiên
cứu ”

Là một người hoạt động lâu năm ở lĩnh vực sưu tầm, nghiên cứu văn hoá văn nghệ
dân gian, tôi rất phấn khởi được vinh danh là cán bộ tiêu biểu có đóng góp cho ngành
khoa học Nghệ An. Tôi cho đây là hoạt động đáng quý, nên tổ chức hàng năm để các
nhà khoa học ở tất cả các lĩnh vực trong tỉnh được gặp gỡ nhau, trao đổi ý kiến với
nhau, phát biểu ý kiến và bày tỏ những tâm tư nguyện vọng với lãnh đạo tỉnh.
Tôi nghĩ rằng làm công tác nghiên cứu khoa học bao giờ cũng thuộc phạm vi cá
nhân. Trên cơ sở một nền học vấn nhất định, cá nhân phải có một khả năng nào đó,
khả năng phát hiện cái mới, khả năng hệ thống hoá kiến thức, tư liệu trong lĩnh
vực công tác của mình, sau đó là nhiệt tình, đam mê, nghị lực và luôn luôn tiếp
cận các nhà khoa học cùng lĩnh vực, các lĩnh vực có quan hệ để học hỏi thêm, bồi
đắp thêm kiến thức, những suy nghĩ có tính chất phát hiện của mình. Làm khoa
học phải trung thực, trung thực với bản thân mình, trung thực với bạn bè, trung
thực với các thư tịch, sách vở mà mình đã tham khảo, nghiên cứu. Để bạn bè, nhân
dân và các nhà lãnh đạo tôn trọng mình thì trước hết phải tự trọng mình đã /.
Tục ngữ có câu: "Nhất nước - Nhì phân - Tam cần - Tứ giống" nói lên vai
trò quan trọng bậc nhất của nước trong sản xuất lúa. Tuy nhiên, tưới nước
như thế nào cho khoa học, không lãng phí về công sức, tiền bạc là việc làm
cần phải cân nhắc kỹ trong điều kiện hiện nay, khi nguồn nước ngọt chưa đáp
ứng đủ nhu cầu sinh hoạt của con người, vật nuôi, cây trồng, đặc biệt là
những thời kỳ trời ít mưa, hạn hán kéo dài. Như vậy khi có nguồn nước ngọt
dồi dào, phải có kế hoạch tưới nước hợp lý nhằm tiết kiệm lượng nước để