TIẾT 19: DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU TRONG ĐOẠN MẠCH CHỈ CÓ
ĐIỆN TRỞ THUẦN – CUỘN CẢM – HOẶC TỤ ĐIỆN
(Tiết 2: Dòng điện xoay chiều trong đoạn mạch chỉ có cuộn cảm)

I. Mục đích yêu cầu:
- Viết được biểu thức i, u trong mạch chỉ có cuộn cảm. Hiểu được cảm kháng là gì,
biểu thức cảm kháng. Vẽ giản đồ vectơ. Tác dụng làm lệch pha dòng điện của L
với hiệu điện thế.
- Ý nghĩa của định luật Ohm đối với mạch chỉ có L.
* Trọng tâm: Dòng điện xoay chiều trong đoạn mạch chỉ có cuộn cảm
* Phương pháp: Pháp vấn, diễn giảng, thực nghiệm
II. Chuẩn bị: GV: Bộ nguồn 6V, 1 biến áp 6V, bóng đèn 6V, 1
cuộn cảm có lõi sắt
HS xem Sgk.
III. Tiến hành lên lớp:
A. Ổn định:
B. Kiểm tra: Cho dòng điện i = I
0
sint. Viết biểu thức u; vẽ giản đồ vectơ;
nhận xét về dao động của u với i, biểu thức định luật Ohm trong đoạn mạch chỉ có
R và C?
C. Bài mới.
PHƯƠNG PHÁP NỘI DUNG
III. GV mắc mạch điện như hình vẽ:
GV hỏi HS: khi đóng K vào chốt M, dòng

I
LE
tc



Trong thí nghiệm trên,ta thấy L tiêu thụ
một phần điện năng nên đóng vai trò của
máy thu, nhắc lại định luật Ohm cho đoạn
mạch chứa máy thu:
'
r
R
'EU
I
AB



Thay bằng dòng AC, xét trong khoảng thời
gian t nhỏ, thì dòng điện xoay chiều xem
như không đổi, vì thế ta thay: I bằng dòng
tức thời i , U
AB
bằng hđt tức thời u , E’
bằng sđđ tức thời e =>
eu)'rR(i
)'rR(
eu
i 

Áp dụng định luật Ohm cho đoạn mạch chứa
máy thu:

'
r
R
eU
i


 hay i(R+ r’) = u – e;
Vì mạch trên không có R, và (r’ = 0) điện trở
thuần trên cuộn cảm là không đáng kể  (R +
r’) = 0
ta có : u – e = 0
hay: u = e = LI
0
cost.
quan hệ giữa u và i?

* Gọi hs lên bảng, biểu diễn dao động hiệu
điện thế u, dao động cường độ dòng điện i
trên cùng một giản đồ vectơ?
Đặt: U
0
= LI
0

=> bt: U
0
= ? Nếu đặt Z
L
= L
=> bt định luật Ohm: I = ?
3. Định luật Ohm cho đoạn mạch xoay chiều
chỉ có cuộn cảm:
Từ bt: U
0
= LI
0

Đặt: Z
L
= L: là cảm kháng của cuộn cảm
(

)
=>
L
0
0
Z
U
I  ; chia hai vế cho 2 =>
L
Z
U
I 

thuần, nên tổng trở của cuộn cảm được
xem gồm một điện trở thuần R
0
và một
cuộn cảm L mắc nối tiếp và
2
L
2
0
2
R
ZRL,Z
0

không có tác dụng cản trở dòng điện không
đổi.
- Thực tế, cuộn cảm nào cũng có điện trở thuần
(dù rất nhỏ) do đó, ta xem trên cuộn cảm gồm
một cuộn cảm L mắc nối tiếp với một điện trở
thuần R
0
và tổng trở trên cuộn cảm:
2
L
2
0R
ZRL,Z
0

D. Củng cố:

4



a. Tính cảm kháng? Dung kháng? b. Viết biểu thức hiệu điện thế tức thời
giữa 2 đầu R, L, C?
c. Vẽ giản đồ vectơ cho đoạn mạch trên.
E. Dặn dò: - BTVN: sgk trang
- Chuẩn bị tiết sau: “Bài tập”