Tiết 81.

Tức cảnh Pác Bó
( Hồ Chí Minh )

A. Mục tiêu:
1/. Kiến thức :
Cảm nhận được niềm thích thú thực sự của Hồ Chí Minh trong
những ngày gian khổ ở Pác Bó qua đó thấy được vẻ đẹp tâm hồn của
Bác, vừa là một chiến sĩ say mê cách mạng, vừa là một khách lâm
truyền ung dung sống hoà đồng với thiên nhiên.
Hiểu được giá trị nghệ thuật độc đáo của bài thơ.
2/. Kĩ năng:
- Đọc diễn cảm, phân tích thơ.
3/. Thái độ:
- Giáo dục HS biết quý trọng, cảm phục tinh thần cách mạng
trong tinh thần của Bác.
B. Các hoạt động dạy học:
- Kiểm tra bài cũ: đọc thuộc lòng bài thơ "Khi con tu hút" phân tích
tâm trạng của người tù cách mạng khi nghe tiếng tu hú kêu ở đoạn đầu và
cuối bài thơ.
- Bài mới: vào bài
GV HS Nội dung cần đạt
?Em biết bài thơ "Tức
cảnh Pác Bó" được ra
đời trong hoàn cảnh
như thế nào ?
Trình bày ý kiến
cá nhân (Dựa
theo
I. Tiếp xúc văn bản.

Nêu ý kiến cá
nhân
3. Thể thơ:
- Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt với
niệm luật rất chỉnh nhưng vẫn
toát lên một cái gì thật phóng
khoáng, mới mẻ.
Bốn câu thơ tự nhiên, bình dị,
pha chút vui đùa hóm h
ỉnh,
giọng điệu thoải mái cho thấy
một cảm giác vui thích, s
ảng
khoái.
- Giáo viên giải thích:
lâm - rừng tuyền -
II. Tìm hiểu bài thơ:
1. "Thú lâm tuyền" của Bác Hồ
suối. "Thú lâm tuyền"
- niềm thích thú trong
cuộc sống chốn "non
xanh nước biếc" (nơi
có rừng có suối).
? Tâm tr
ạng của Bác
Hồ ở Pác Bó được
biểu hiện như thế nào
qua bài thơ?
(Gợi ý: Nhận xét về
giọng điệu, nhịp của

về làm việc. Cả 3 câu đều thuật
tả sinh hoạt của nhân vật trữ tình
ở Pác Bó, đều toát lên cảm giác
thích thú, bằng lòng.
Song em hiểu sự thực
cuộc sống, hoàn cảnh
Trình bày cá
nhân
Sự thật, hoàn cảnh sinh hoạt của
Bác ở Pác Bó khi đó hết sức gian
sinh hoạt của Bác lúc
này như thế nào?
khổ. Bài thơ cũng nói đến sự thật
đó (ngủ trong hang đá, ăn nhiều
khi chỉ có cháo bẹ rau măng, bàn
làm việc chỉ là tảng đá biến thành
một sự thật khác hẳn không phải
là nghèo khổ, thiếu thốn mà là
giàu có, dư thừa, sang trọng.
Cách nói khoa trương nhưng
niềm vui thích của Bác ở đây là
rất thật, không chút gượng
gạo,"lên gân".
- Trong "bài ca côn
sơn" Nguyễn Trãi
cũng từng ca ngợi
"thú lâm tuyền". Theo
em, "thú lâm tuyền" ở
NT và Bác Hồ có gì
giống và khác nhau?

hoà nhịp với thiên nhiên nhưng
vẫn nguyên vẹn cốt cách của
người chiến sĩ. Nhân vật trữ tình
của bài thơ có dáng vẻ ẩn sĩ
nhưng thực chất vẫn là chiến sĩ.
Em có cảm nghĩ gì
khi đọc 2 câu cuối bài
thơ?
- GV nhận xét và định
hướng. Trong thơ tứ tuyệt ,
câu thơ thứ ba thường
có vị trí nổi bật,
Suy nghĩ nêu ý
kiến cá nhân
Câu thơ thứ 3 hình tượng người
chiến sĩ bỗng nổi bật, được đặc tả
bằng những nét khoẻ, đậm.
"Bàn đá chông chênh lịch sử
Đảng"
- Từ láy "chông chênh" rất tạo
hình và gợi cảm.
- Ba chữ "Lịch sử đảng" toàn vần
trắc toát lên cái khoẻ khoắn,
mạnh mẽ, gân guốc trung tâm
thường là hình ảnh
trung tâm của bài thơ.
GV: Bác đang dịch