Bài 11: KỸ NĂNG LÃNH ĐẠO
1.Người lãnh đạo và các yếu tố của người lãnh đạo
1.1.Người lãnh đạo và vai trò của người lãnh đạo
- Người lãnh đạo: Người lãnh đạo là người đứng đầu một tổ chức hay một
tập thể có vai trò dẫn dắt, định hướng, chỉ đạo và xây dựng mối quan hệ giữa
những thành viên trong cùng một tập thể cùng vận hành theo một hệ thống nhất
định.
- Vai trò của người lãnh đạo:
Nhà lãnh đạo là người xác định được tầm nhìn, mục tiêu rõ ràng, chính xác
cho tổ chức, cho doanh nghiệp, xác định được lịch trình để đạt mục tiêu đó, huy
động và thúc đẩy cấp dưới thực hiện mục tiêu.
Nhà lãnh đạo cũng phải là một nhà quản lý đơn vị, doanh nghiệp. Họ phải
xây dựng, thực thi các chiến lược, lập kế hoạch thực hiện và kiểm tra, đánh giá
mức độ thực hiện mục tiêu của đơn vị, của doanh nghiệp. Với vai trò này, nhà lãnh
đạo chỉ thực hiện quản lý ở cấp cao, chứ không rơi vào quản lý tiểu itết.
Nhà lãnh đạo là cầu nối giữa các bộ phận trong đơn vị, trong doanh nghiệp
với nhau và giữa đơn vị, doanh nghiệp với hệ thống bên ngoài. Để làm tốt vai trò
này, họ phải duy trì được quan hệ cá nhân thật tốt với các nhân vật chủ chốt trong
tất cả các đơn vị trong và ngoài đơn vị, doanh nghiệp, phải biết lắng nghe và thu
nhận ý kiến.
Là người đứng đầu đơn vị, doanh nghiệp, nên nhà lãnh đạo là người thay
mặt đơn vị, doanh nghiệp trước pháp lý, trước lợi ích chung của đơn vị, doanh
nghiệp và kết quả cuối cùng mà đơn vị hay doanh nghiệp đạt được.
1.2. Các yếu tố cần có của người lãnh đạo
Mỗi cá nhân đều có thể là nhà lãnh đạo, lãnh đạo một doanh nghiệp, lãnh
đạo một tập thể, một lớp học hay lãnh đạo một nhóm bạn; lãnh đạo gia đình và
lãnh đạo chính bản thân mình (tự lãnh đạo). Người lãnh đạo giỏi là người có thể
lãnh đạo được tốt bản thân mình.Để trở thành người lãnh đạo cần có những yếu tố
sau:
- Kiến thức, trình độ: Bạn không thể lãnh đạo hiệu quả nếu không có kiến
thức và trình độ hiểu biết nhất định. Ngoài những kiến thức cơ bản chuyên môn
kiểm nghiệm lại xem bạn đã được gì: khi bạn của bạn có vấn đề có tìm đến bạn để
chia sẻ hay không? Bạn có sẵn sàng lắng nghe tâm tư của bạn mình không? Những
buổi dã ngoại nếu thiếu bạn bạn bè có nhắc đến bạn không? Sự xuất hiện của bạn
có mang lại niềm vui cho người khác không?
Ngoài ra, để có thể có kỹ năng lãnh đạo tốt bạn cần chú ý đến những yếu tố
khác như: kỹ năng giao tiếp tốt; sự tự tin, bản lĩnh; khả năng tư duy linh hoạt, nhạy
bén, sáng tạo; khả năng giải quyết vấn đề; tính quyết đoán; sự dấn thân; có mục
đích hành động rõ ràng, ….
2.Các bước hoàn thiện khả năng lãnh đạo
Phần lớn các nhà lãnh đạo phải đối mặt với thời điểm quan trọng khi họ
không dựa được vào những kỹ năng nghề nghiệp để thăng tiến trên những nấc
thang danh vọng. Khi bắt đầu được giao công việc họ thường rơi vào trạng thái lo
lắng, thiếu tự tin. Sau đây là 5 bước sau giúp bạn củng cố lại và tự tin vào năng lực
của mình:
- Nhận thức:
Cần hiểu rõ bản thân và hoàn cảnh của bạn. Biết được ưu điểm, nhược điểm
và những nhu cầu phát triển của chính mình.
Nếu bạn không có thời gian để xây dựng kỹ năng, hãy tập hợp những người
có khả năng bổ sung cho bạn trong cùng nhóm làm việc.
Hãy ý thức được về tổ chức và những người bạn đang lãnh đạo.
- Có kế hoạch
Hãy tự hiểu rõ mình đang làm gì. Một định nghĩa tuyệt vời về khả năng lãnh
đạo là khả năng có những người ủng hộ mình. Nếu bạn không tạo ra được một sụ
khẳng định về tương lai, sẽ không có ai ủng hộ bạn.
- Xây dựng các mối quan hệ.
Hãy thể hiện bản thân nhiều hơn. Một nhà lãnh đạo phải hoàn thiện mọi thứ
thông qua những người khác, vì vậy các mối quan hệ là cần thiết.
Hãy dành thời gian để hiểu thêm về sếp và cấp dưới. Nói ít hơn, lắng nghe
nhiều hơn và ghi nhớ những chi tiết mà mọi người nói. Đầu tư thời gian để hiểu về
vai trò, ý tưởng, và tính cách của những người xung quanh bạn. Điều này giúp bạn
chảy và kiểm tra kết quả công việc có đúng yêu cầu đề ra hay không.
- Duy trì trật tự và kỷ luật
Mọi người trong tập thể có trách nhiệm tuân theo nội quy của tập thể. Bản
thân người lãnh đạo phải tự mình chấp hành nghiêm túc, gương mẫu các nội quy
đóvà yêu cầu mọi người tuân theo.
Các công việc cầnđược tiến hành cho khớp với kế hoạch để đạt mục tiêu đề
ra. Người lãnh đạo có quyền yêu cầu mọi người tôn trọng và làm đúng những gì đã
bàn bạc.
- Phát triển tinh thần tập thể (giữ lửa)
Người lãnh đạo phải biết khen thưởng đúng lúc,đúng người, đúng việc. Phê
phán đúng lúc, đúng cách, đúng nơi trên nền tảng tinh thần tôn trọng lẫn nhau. Cần
lưu ý rằng, mỗi một cá nhân trong tập thể đều có những đặc điểm riêng của họ. Họ
chỉ hòa mình vào trong tập thể theo mục đích chung của tập thể chứ không phải để
trở thành người khác theo khuôn mẫu định sẵn.
Ngoài ra, để có thể có kỹ năng lãnh đạo tốt bạn cần chú ý đến những yếu tố
khác như: kỹ năng giao tiếp tốt; sự tự tin, bản lĩnh; khả năng tư duy linh hoạt, nhạy
bén, sáng tạo; khả năng giải quyết vấn đề; tính quyết đoán; sự dấn thân; có mục
đích hành động rõ ràng, ….
4. Phong cách lãnh đạo
Có 6 phong cách lãnh đạo hình mẫu
- Phong cách quyết đoán: Mẫu lãnh đạo này là: “Hãy làm như tôi đã nói”.
Họ mong muốn cấp dưới tuân lệnh ngay lập tức. Phong cách này phản ánh việc họ
mong mỏi đạt đến thành công và luôn tự chủ. Phong cách này đặc biệt thích hợp
trong tình trạng công ty đang khủng hoảng, cần thiết để xoay chuyển tình thế hoặc
với những nhân viên đang gặp rắc rối. Tuy nhiên, phong cách này sẽ nảy sinh tiêu
cực nếu vẫn còn áp dụng khi khủng hoảng đã qua.
- Phong cách của “nhà cầm quyền”: Phong cách này chính là “Hãy đi cùng
tôi”. Họ muốn mọi người sẵn sàng đi theo con đường mới với những quan điểm rất
rõ ràng của tổ chức. Khả năng tư duy và cảm xúc của nhà lãnh đạo kèm theo chính
là sự tự tin và đồng cảm. Phong cách này đặc biệt thích hợp khi công ty đòi hỏi
đó sẽ giúp họ đạt được sự thành công như ý trong việc kinh doanh.
4. Thực hành: GV lựa chọn tình huống bất kì cho sinh viên thực hành