Bí quyết:
Dạy con từ lúc nào?
Ông bà xưa vẫn nói “dạy con từ thuở còn
thơ”, nhưng vợ chồng tôi thật sự lúng túng.
Chúng tôi có hai con gái 13 tháng tuổi (sinh đôi). Bé chị
nhát, trầm tính, hiền, nhưng hay nhõng nhẽo. Bé em dạn dĩ,
gan lì (té không khóc), lại dữ, hay đánh chị. Điểm chung của
hai bé là đòi gì thì đòi bằng được, nếu không đáp ứng là
khóc giãy nảy, rất khó dỗ. Tôi lo con sau này sẽ dữ tính và
sợ hai cháu sẽ bị ảnh hưởng tiêu cực với nhau (có quy luật là
khoảng một vài tháng hai cháu hoán đổi tính với nhau - ở
nhà chúng tôi đùa là “thay ca” và tôi không sao lý giải được
điều này).
Tôi rất muốn uốn nắn con từ bây giờ, nhưng liệu có quá sức
với hai cháu? Hiện tại, hai cháu biết phân biệt một vài bộ
phận cơ thể, đồ vật khi tôi chỉ (dạy ba-bốn lần thì hai cháu
nhớ). Bé em có vẻ “đầu tư suy nghĩ” hơn bé chị.
Xin chuyên gia cho biết, với lứa tuổi này, tôi có thể dạy con
những gì để chúng hiểu và tiếp nhận?
Phương Thùy (Q.Bình Tân, TP.HCM)
Chị Phương Thùy mến,
Dạy con từ thuở còn thơ ngày nay được tính từ khi con là
thai nhi ba-bốn tháng tuổi. Hai con của chị đã 13 tháng tuổi,
càng cần được dạy. Trẻ có khả năng hiểu và tiếp nhận thông
tin từ người lớn nếu người lớn nói dễ hiểu, chậm rãi và nói
với giọng yêu thương. Nhà giáo dục người Ý, bà Maria
Montessori, cho rằng giai đoạn phát triển quan trọng nhất
của trẻ nằm ở sáu năm đầu đời. Lúc này, trẻ tiếp thu thế giới
xung quanh giống như miếng bọt biển hút nước vậy. Do đó,
mục tiêu giáo dục trong thời kỳ này là trau dồi, tu dưỡng
tăng cường hành vi tốt ở con bằng cách khen ngợi bé, hướng
dẫn bé làm… để bé bớt dần hành vi xấu.
Cách uốn nắn, dạy con để chúng trở thành những người hiền
lành, biết yêu thương, quan tâm đến người khác… là điều
cha mẹ nào cũng quan tâm. Cha mẹ cần nhớ là trẻ sinh đôi
cũng giống như bao trẻ khác, chúng cũng có cơ thể khác
nhau, những tâm hồn và bộ óc khác nhau. Và bởi thế, tất
nhiên sẽ phát triển những tính cách cá nhân khác nhau. Cha
mẹ nên là người giúp trẻ phát huy cá tính. Miễn sao cá tính
đó không làm hại trẻ, không ảnh hưởng đến người khác. Còn
sự yêu thương và quan tâm đến người khác là những đức
tính cần được trau dồi theo thời gian. Chị có thể giúp các
cháu học cách yêu thương bản thân, yêu thương chị em, yêu
thương cha mẹ và mọi người xung quanh bằng những việc
làm hàng ngày như chăm sóc bản thân, chia sẻ đồ chơi, quan
tâm giúp đỡ cha mẹ, giúp bạn bè, giúp người khó khăn…
Đặc biệt là khi chính cháu cảm thấy được mọi người yêu
thương, tôn trọng cá tính, được quan tâm, chăm sóc đúng
cách, không quá nuông chiều hay quá khắt khe, các cháu sẽ
biết yêu thương.
Chúc chị luôn hạnh phúc bên các cháu!
Dạy con những từ kỳ diệu.
Tôi đang học tập ở Anh và sống cùng gia
đình chủ nhà người Anh. Bữa trước, bé gái -
cháu chị chủ nhà tên Eve tới chơi. Cô bé mới 20
tháng tuổi, đang bập bẹ học nói.
Ngồi trong nhà ấm nên bố cô bé muốn cởi bớt áo khoác của
bé ra. Ông hỏi: "Eve, con có muốn cha cởi áo khoác cho con
không?". Cô bé nhanh nhảu trả lời: "Dạ, vui lòng giúp con
ạ!". Dịch ra dài dòng nhưng trong tiếng Anh thì đơn giản là:
phép chúng ta thu hút sự chú ý của người khác khi họ đang
bận rộn nói chuyện hoặc làm điều gì đó hoặc khiến người
khác tránh sang một bên nhường lối đi cho mình, xin lỗi vì
một lỗi lầm hay nhầm lẫn hoặc mình muốn dừng cuộc nói
chuyện với ai
- Vui lòng/ làm ơn (please): thể hiện sự lịch sự khi đề nghị
người khác làm gì cho mình và cũng khiến họ sẵn lòng giúp
mình làm điều mình muốn. Chẳng hạn: Làm ơn lấy giúp con
ly nước.
- Cảm ơn (thank you): thể hiện lòng biết ơn khi người khác
giúp đỡ mình dù chỉ là một việc rất nhỏ và cũng khiến họ
mong muốn làm nhiều điều khác hơn cho mình trong tương
lai. Ví dụ: người khác nhặt dùm trẻ trái bóng, trẻ cũng nên
nói lời cảm ơn chân thành
- Không có chi (You are wellcome): Đây là cách phản hồi tốt
nhất mỗi khi người khác nói lời cảm ơn chúng ta về những
điều chúng ta đã làm cho họ. Câu này không có nghĩa là điều
chúng ta làm không có ý nghĩa gì mà đơn giản là chúng ta
trân trọng lòng biết ơn của họ và cũng khuyến khích họ duy
trì thói quen nói lời cảm ơn.
- Xin lỗi (I'm sorry): chính là câu nói nhiều sức mạnh nhất,
thể hiện sự hối lỗi khi lỡ làm điều gì đó sai trái hoặc tổn
thương người khác, giúp hoá giải mâu thuẫn, hàn gắn vết
thương lòng mình gây ra cho người khác, gìn giữ mối quan
hệ
Ảnh minh họa. Nguồn: Internet
Tôi chứng kiến rất nhiều ông bố, bà mẹ ở đây cố gắng dạy
con mình những từ trên kèm theo thái độ phù hợp khi nói
chúng trong từng tình huống của đời sống hàng ngày, nếu
đứa trẻ không nói thì họ lặp lại yêu cầu một cách kiên nhẫn.
mẫu cho trẻ qua việc sử dụng những từ ấy mỗi ngày.
Hãy chân thành với con.
Con trai vừa bỏ nhà đi bụi. Chồng điện
thoại năn nỉ, thuyết phục; cuối cùng, con hứa
sẽ quay về với điều kiện muốn nói chuyện với
chồng như hai… người đàn ông, dù con chỉ
mới 15 tuổi.
Cha con hẹn gặp ở quán cà phê. Chiều cuối năm se lạnh mà
chồng liên tục vã mồ hôi trước những lời gan ruột của con.
Con ấp úng mở đầu câu chuyện: “Mọi thứ diễn ra trong gia
đình mình đều là giả dối. Con không chịu được nữa”. Con
hỏi cha: “Rốt cuộc, ba với cô Lâm có gì không?”.
Lâm mới về nhận công tác ở cơ quan chồng, chưa quen việc
nên theo chồng nhờ hướng dẫn cũng là bình thường. Rủi sao,
đó lại là cái cớ phát sinh “lời ong tiếng ve”. Tiếng đồn đến
tai vợ. Kết quả, không riêng chồng mà các con cũng bị vạ
lây, cùng gánh chịu những hờn giận, trách móc của vợ.
Không khí gia đình luôn căng thẳng, vợ hết xỉa xói chồng
“ham hố” đến chửi xéo các con “làm người cho ra người”
mỗi khi con mắc lỗi. Đâm nản, mỗi chiều về đến nhà, hễ
thấy mặt vợ… bí xị là chồng quay xe, dông thẳng đến quán
nhậu. Đúng một tuần như vậy thì vợ thua, trở lại ngọt ngào,
vui vẻ như trước. Con trai giải thích: “Mẹ chỉ đóng kịch thôi,
chứ còn giận ba lắm. Ba không thấy có gì khác lạ sao?”.
Ảnh minh họa. Nguồn: Internet
Con cúi đầu: “Không có ba ở nhà, mẹ rất hung dữ, anh em
con làm gì mẹ cũng không vừa lòng, cũng quát mắng. Con
chưa kịp quét nhà, mẹ cầm chổi phang vào con, mắng con là
cái thứ ăn hại, vô dụng. Em Mai điểm toán kém, bị cô giáo
mềm buộc chặt” mỗi khi có mặt chồng; còn sau lưng, bao
oán hờn vợ trút lên đầu con. Sau cuộc trò chuyện, chồng
nghĩ, vợ chồng phải ngồi lại với nhau trong tư cách của
người làm cha mẹ. Hành xử của vợ không những tạo áp lực,
khiến các con khiếp sợ, mà còn là khởi nguồn của thói giả
dối, e sẽ “lậm” vào tính cách các con. Làm cha mẹ, trước hết
phải chân thành với con, thẳng thắn trong mọi tình huống, để
con không sống trong hoài nghi, bất an trong chính gia đình
mình.
Đừng cho con ngay
những gì con muốn.
Vì là trẻ con, nên sự ham muốn và ước mơ
trong các em không bao giờ được thỏa đáp. Nên
người lớn đừng làm hư trẻ con bằng cách gây
ra bản tính tham lam tiềm ẩn trong từng con
người, để ngay từ nhỏ trẻ đã biết cách không
bằng lòng với những gì mình đã có và luôn
luôn muốn có thêm nhiều hơn.
Nếu người lớn cứ cho trẻ con mọi điều trẻ con muốn, con em
chúng ta sẽ trở thành kẻ ích kỷ. Vì những nguy hại trên, đây
là những điều chúng ta cần lưu ý khi mua quà cho con trong
mùa Giáng sinh:
1/ Đừng cho con trẻ những món quà quá lớn hoặc quá sớm
so với tuổi của các bé.
Có thể món quà ấy là tốt, nhưng quá sớm khi con chưa sử
dụng được. Đó sẽ là sự phung phí.
Ảnh minh họa. Nguồn: Internet
2/ Quà của con theo ý thích của cha mẹ.
Có khi sự khách quan của người lớn lại vô tình cướp mất
niềm vui của con.
nghĩ con chỉ mè nheo với mẹ nên tôi không để ý hành động
khác thường của cháu, nhưng dần dần tôi thấy mọi chuyện
không dừng lại ở đó.
Lần khác, có hai bé gái con của chị bạn tới chơi, con trai tôi
hỏi mẹ: “Mẹ ơi! sao hôm nay nhà mình nhiều gái thế?”. Mấy
hôm sau, con trai tôi chạy xe đạp trước sân nhà với mấy bé
cùng lứa ở xóm, và cháu hỏi một bé gái: “Em yêu! Đi không
em yêu, lên đây anh chở cho đi em yêu!”. Tôi không biết
mình có quá nhạy cảm với những lời nói và hành động của
con không, nhưng tôi thấy lo.
M.A. (Q.Tân Bình)
Chào chị M.A!
Chúng tôi rất chia sẻ với những băn khoăn mà chị đang có,
bởi lẽ, quả thực những biểu hiện của con chị đang rất “lớn”
so với độ tuổi của cháu. Cháu vừa vào lớp 1, chỉ khoảng sáu
tuổi. Trong khi, những hành vi, lời nói mà chị mô tả, chúng
ta chỉ có thể thường gặp ở những bé trai bắt đầu vào tuổi dậy
thì.
Tuy nhiên, theo những thông tin chị mô tả, chúng ta cũng
không thể khẳng định là cháu dậy thì sớm. Việc cháu có dậy
thì sớm hay chưa chúng ta còn phải cần nhiều thông tin hơn
thuộc về yếu tố thể chất, tâm lý, xã hội. Riêng về những phát
ngôn, biểu hiện hành vi thì rõ ràng, chúng tôi khuyên chị
không thể xem thường và cần phải có những biện pháp tác
động cụ thể đến cháu.
“Triệu chứng người lớn” ở cháu, nguyên nhân xuất phát từ
rất nhiều phía. Trong độ tuổi này, trẻ đã ý thức khá rõ về bản
thân mình: giới tính, hình ảnh bên ngoài,… đồng thời, trẻ
cũng sẽ rất quan tâm đến những chủ thể khác (đặc biệt là
Chúc chị kiên trì và thành công!
Bí quyết: Mẹ dạy con
gái cách yêu
thương.
Món quà tuyệt vời nhất mẹ có thể dành cho
con gái là bài học về tình yêu. Dưới đây là
những nguyên tắc quan trọng bạn nên dạy con
mình.
1. Tự tin vào chính mình
Con gái phải có lòng tự tôn và biết yêu quý bản thân. Nếu ai
đó bảo con phải thay đổi mới có được tình yêu của anh ta,
nếu ai đó không nhận ra giá trị của con, hãy tin rằng anh ta
không xứng đáng để con ngó ngàng tới.
2. Đừng đánh mất bản thân
Khi yêu, phụ nữ không còn là chính mình. Đừng để cảm giác
chông chênh hay chuyện tình cảm cướp đi cuộc sống mà con
xứng đáng được tận hưởng. Sở thích, bạn bè, thời gian riêng
tư, con cần những thứ đấy để được sống hạnh phúc kể cả
khi đã vuột mất tình yêu.