1
CHƯƠNG I
NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA PHÁP
LUẬT VỀ KINH DOANH CHỨNG KHÓAN
TS. LêVũNam
2
NỘI DUNG CHÍNH
TỔNG QUAN PHÁP LUẬT VỀ KINH DOANH
CHỨNG KHÓAN
QUY CHẾ PHÁP LÝ CỦA CHỨNG KHÓAN
QUY CHẾ PHÁP LÝ CỦA THỊ TRƯỜNG
CHỨNG KHÓAN
3
I. TỔNG QUAN PHÁP LUẬT VỀ KINH DOANH
CHỨNG KHÓAN
1. KháiniệmPhápluậtvềkinhdoanhck
Phápluậtvềkinhdoanhchứngkhóanlàtổng
thể cácquyphạmphápluậtdo Nhànướcban
hànhhoặccôngnhậnnhằm điềuchỉnhcácquan
hệ xãhộiphátsinhtronglĩnhvựcchứngkhóan
vàTTCK.
4
I. TỔNG QUAN PHÁP LUẬT VỀ KINH DOANH
CHỨNG KHÓAN
2. Phạmvi và đốitượng điềuchỉnh
qPhạmvi điềuchỉnh:
Pháp luật về kinh doanh chứng khóan điều chỉnh các
quan hệ phát sinh từ hoạt động chào bán chứng khoán
ra công chúng, niêm yết, giao dịch, kinh doanh, đầu tư
chứng khoán, dịch vụ về chứng khoán vàthị trường
chứng khoán.

giámsátvàgiảiquyếttranhchấptrênTTCK
7
II. QUY CHẾ PHÁP LÝ CỦA CHỨNG KHĨAN
qKháiniệm
qĐặcđiểm
qPhân loại
8
II. QUY CHẾ PHÁP LÝ CỦA CHỨNG KHÓAN
1. Kháiniệmchứngkhóan
qTheo LuậtvềTTCK củaMỹ(1934): “Thuật ngữ
chứngkhoánnghĩalàbấtkỳgiấynợ, cổ phần, chứng
khoántồntại, tráiphiếu, giấyvaynợkhôngcó đảm
bảo, chứngchỉ về quyềnlợihoặcdựphầntrongbất
kỳthỏathuậnchialợinhuậnnào, hoặctrongbấtkỳ
khoảntiềnhoặchợpđồngthuêmỏdầu, mỏ khí
hay
cácmỏnàokhác; bấtkỳchứngchỉủythácthế chấp
,
chứngchỉ chi phítiềntổchứchoặcchứngchỉđăngký
muachứngkhoánmớipháthành, cổ phầncóthể
chuyểnnhượng, hợp đồngdầutư, chứngchỉủythác
bỏ phiếu, chứngchỉủythác…”.
9
II. QUY CHẾ PHÁP LÝ CỦA CHỨNG KHÓAN
1. Kháiniệmchứngkhóan
qLuậtvềTTCK củaLiênBang Nganăm1996:
“Chứng khoánpháthànhlàbấtkỳchứngkhoán
nào, kể cả chứngkhoánphi vậtchấtmang đồng
thờicácdấuhiệusau đây:
Ø Ghinhậncácquyềntàisảnvàphi tàisảncho

sảnhoặcvốncủatổchứcpháthành.
Ø Chứngkhoánlàmọisảnphẩmtàichínhcóthể
chuyểnnhượng được, baogồmcổphiếu, trái
phiếu, cáccôngcụcủathị trườngtiềntệnhư tín
phiếukhobạc, kỳ phiếungânhàngvàcácloại
thươngphiếu.
12
II. QUY CHẾ PHÁP LÝ CỦA CHỨNG KHÓAN
2. Đặc điểmchứngkhóan
qTínhgiátrị
qTínhchuyểnnhượng(tínhthanhkhỏan)
qTínhsinhlời
qTínhrủiro
qTínhchặtchẽ về mặthìnhthức
13
II. QUY CHẾ PHÁP LÝ CỦA CHỨNG KHÓAN
2. Phânloạichứngkhoán- cổ phiếu
q Kháiniệm:
Ø Theo Luậtchứngkhóannăm2006:Cổ phiếulàloại
chứngkhoánxácnhậnquyềnvàlợiíchhợpphápcủa
ngườisởhữuđốivớimộtphầnvốncổphầncủatổ
chứcpháthành.
Ø Trongkhoahọckinhtế-tichính: Cổ phiếul chứng
khoándo côngtycổphầnpháthànhxácnhậnquyền
sở hữumộthoặcmộtsốcổphầncủacôngty đó. Cổ
phiếu đượcpháthànhkhicôngtycổphầnhuy động
vốn để thànhlậpcôngtyhoặckhicôngtyhuy động
thêmvốnđể phụcvụsảnxuất, kinhdoanh. Số vồn đó
đượcchiathànhnhiềuphầnbằngnhaugọilàcổphần.
Ngườisởhữucổphiếugọilàcổđông. Cổ phiếucóthể

üĐượcthamgiaquảnlý, điềuhànhcôngty.
ü Đượccungcấpthôngtin.
16
II. QUY CHẾ PHÁP LÝ CỦA CHỨNG KHÓAN
2. Phânloạichứngkhoán- cổ phiếu
Cổ phiếu ưu đãi: Làloạicổphiếupháthànhsaucổ
phiếuthường, chophépngườinắmgiữđượchưởng
mộtsốquyềnlợiưuđãihơnso vớicổđôngthường.
Cómộtsốloạicổphiếu ưu đãisau đây:
CP ưu đãibiểuquyết: Làcổphiếucósốphiếubiểu
quyếtnhiềuhơnsốphiếucủacổphiếuthườngvà
thườngdo Điềulệcôngtyquy định, không được
chuyểnnhượng.
Cổ phiếu ưu đãicổtức: Làcổphiếu đượctrả cổ tức
caohơnso vớimứccổtứccủacổphiếuthườnghoặc
mức ổđịnhhàngnăm. Cổ phiếuloạinàykhôngcho
phépngườinắmgiữ cóquyềnbiểuquyếthay thamdự
ĐHĐ cổđông. CóCP ưu đãicổtứctíchlũyvàkhông
t
í
ch
l
ũ
y
.
17
II. QUY CHẾ PHÁP LÝ CỦA CHỨNG KHÓAN
2. Phânloạichứngkhoán -cổphiếu
Cổ phiếu ưu đãihoànlại: Làcổphiếusẽđượccông
tyhoànlạivốngópbấtcứkhinàotheoyêucầucủa

nhữngCTCP cóthunhậptheochukýkinhtế
như cácngànhthép, xi măng, thiếtbị, độngcơ,
xâydựng…
Cổ phiếutheomùa(Seasonal stock): Làcổ
phiếucủanhữngCTCP sảnxuất, kinhdoanh
theomùavụ.
20
II. QUY CHẾ PHÁP LÝ CỦA CHỨNG KHÓAN
2. Phânloạichứngkhoán- cổ phiếu
Ø Căn cứ vàonguyêntắcthựchiệnquyền:
Cổ phiếuvôdanh:
ü Không ghitênngườisởhữu.
ü Không hạnchế chuyểnnhượng.
ü Số lượngpháthànhlớnnhất.
Cổ phiếukýdanh.
ü Cóghitênngườisởhữu.
ü Thủ tụcchuyểnnhượngphứctạp.
ü Giớihạnđốitượngnắmgiữ.
21
II. QUY CHẾ PHÁP LÝ CỦA CHỨNG KHÓAN
2. Phânloạichứngkhoán- cổ phiếu
Ø Mộtsốloạicổphiếukhác:
Cổ phiếucủacổđôngsánglập; Làcổphiếudo cổ
đôngsánglậpnắmgiữ tạithời điểmthànhlậpCTCP
theoquy định(LuậtDN 2005 quy địnhcác CĐSL phải
cùngnhaumuaítnhất20% tổngsốCP phổ thôngvà
không đượcchuyểnnhượngchongườikhôngphảilà
CĐSL trong3 năm).
Cổ phiếuthưởng: Làloạicổphiếu đượcpháthành
bằngnguồnlợinhuận để lạihoặccácnguồnvốnchủ

Ø Tráiphiếucólợitứcổnđịnh(ngoạitrừ trường
hợptráiphiếucólãisuấtthả nổi).
Ø Tráiphiếucũnglàmộtloạihànghoátrênthị
trườngchứngkhoánvàcótínhthanhkhoảnkhá
cao.
Ø Tráiphiếucórủirothấp.
24
II. QUY CHẾ PHÁP LÝ CỦA CHỨNG KHÓAN
2.Phân loạichứngkhoán- Tráiphiếu
qPhân loại:
Ø Căn cứ vàochủ thể pháthành, có:
TráiphiếuChínhphủ (Govermentbond):Làtrái
phiếudo Chínhphủ pháthành, cóthờihạn, có
mệnhgiá, cólãi, xácnhậnnghĩavụtrả nợ của
Chínhphủđốivớingườisởhữu, baogồm:
ü Tínphiếukhobạc: cóthờihạndưới1 năm, phát
hànhnhằmmụcđíchbù đắpthâmhụttạmthời
củangânsáchvàtạothêmcôngcụchothị trường
tiềntệ.
üTráiphiếukhobạc: cóthờitrên1 nămpháthành
nhằmhuy độngvốntheokếhoạchngânsáchNhà
nước đã đượcQuốchộiphêduyệt.
25
II. QUY CHẾ PHÁP LÝ CỦA CHỨNG KHÓAN
2.Phân loạichứngkhoán- Tráiphiếu
ü Tráiphiếu đầutư: cóthờihạntrên1 năm, phát
hành để huy độngvốnchonhữngcôngtrình, dự
án đầutưđãđượcChínhphủ phêduyệtnhưng
chưa đượcbốtrívốnngânsáchhoặchuy động
vốnchoQuỹ hỗ trợ pháttriểntheokếhoạchtín