Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Giải phóng dân tộc "Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có
con đường nào khác con đường cách mạng vô sản"
A-Đặt vấn đề:
Trong giai đoạn 1920-1945, phong trào cách mạng vô sản trên thế giới
diễn ra sôi động và đạt được nhiều thắng lợi to lớn, đồng thời phong trào giải
phóng dân tộc cũng diễn ra mạnh mẽ:
Vào những năm 60 của thế kỉ XIX, chủ nghĩa tư bản từ tự do cạnh tranh
chuyển sang chủ nghĩa tư bản độc quyền hay chủ nghĩa đế quốc. Từ đó, nhu cầu
về thuộc địa càng trở nên quan trọng. Sự bành trướng lãnh thổ của các nước đế
quốc đã dẫn đến một mâu thuẫn mới-đó là mâu thuẫn giữa các nước thuộc địa và
phụ thuộc với chủ nghĩa đế quốc thực dân. Mâu thuẫn này trở nên là một mâu
thuẫn cơ bản, hết sức sâu sắc và gay gắt của thời đại đế quốc chủ nghĩa.
Năm 1848, chủ nghĩa Mác-ăng ghen hình thành về cơ bản và đã nói lên
quy luật tất yếu diệt vong của chủ nghĩa tư bản kèm theo đó là sự ra đời của chủ
nghĩa xã hội , chủ nghĩa cộng sản. Mâu thuẫn giữa các nước đế quốc về vấn đề
thuộc địa đã dẫn tới chiến tranh thế giới thứ nhất(1914-1918) và khiến cho chủ
nghĩa tư bản thời kỳ này có phần suy yếu. Trong bối cảnh đó, sự thắng lợi của
cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa tháng Mười Nga (7/11/1917) mở ra thời đại
mới- thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội đồng thời làm nảy
sinh mâu thuẫn giữa chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa tư bản.
Tháng 3/1919, quốc tế cộng sản do Lênin sáng lập trở thành cơ sở tham
mưu cho phong trào cộng sản, phong trào công nhân quốc tế và phong trào giải
phóng dân tộc. Cùng với đó chủ nghĩa Mác dần xâm nhập vào các nước thuộc
địa, làm thức tỉnh ý thức dân tộc của người dân khiến cho phong trào giải phóng
dân tộc diễn ra mạnh mẽ.
Về bối cảnh trong nước, qua hai cuộc khai thác thuộc địa, thực dân Pháp
cướp đoạt tài nguyên, bóc lột nhân công, cho vay nặng lãi, mở rộng thị trường
tiêu thụ hàng hoá của chính quốc gây biến đổi sâu sắc về kinh tế, xã hội, giai
cấp. Thực dân Pháp vẫn duy trì phương thức bóc lột kinh tế ở nông thôn vì vậy
nước ta trở thành nước thuộc địa nửa phong kiến. Xã hội Việt Nam lúc này song

hội công bằng, dân chủ, văn minh.
Nếu như các cuộc cách mạng trướcđó kết thúc bằng việc giành chính
quyền thì đối với cách mạng vô sản, việc giành chính quyềnmới chỉ là bước đầu
cho quá trình biến đổi cách mạng toàn bộ đời sống xã hội. Cách mạng vô sản
phải bao gồmcả hai thời kỳ: cách mạng về chính trị với nội dung chính là thiết
lập nhà nước chuyên chính vô sản và tiếp theo là thời kỳ giai cấp công nhân và
nhân dân lao động sử dụng nhà nước của mình để cải tạo xã hội cũ về mọi mặt
kinh tế, chính trị, văn hoá, tư tưởng v.v..., xây dựng xã hội mới về mọi mặt
nhằm thực hiện thắng lợi chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản.
Mục tiêu của cách mạng vô sản là giải phóng xã hội, giải phóng con
2
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
người. Mục tiêu giai đoạn thứ nhất của cuộc cách mạng là giai cấp công nhân
phảiđoàn kết với những người lao động khác thực hiện lật đổ chính quyền của
giai cấp thống trị, áp bức, bóc lột. Mục tiêu giai đoạn thứ hai của cuộc cách
mạnglà giai cấp công nhân phải tập hợp các tầng lớp nhân dân lao động vào
công cuộc tổ chức một xã hội mới về mọi mặt, thực hiện xoá bỏ tình trạng người
bóc lột người để không còn tình trạng dân tộc nàyáp bức, bóc lột dân tộc khác.
Cách mạng vô sản được lãnhđạo bởi giai cấp công nhân bởi giai cấp công
nhân là sản phẩm của nền công nghiệp hiệnđại, là lực lượngđại biểu cho sự phát
triển của lực lượng sản xuất tiến bộ, cho xu hướng phát triển của phương thức
sản xuất tương lai; do vậy, về mặt khách quan nó là giai cấp có sứ mệnh lịch sử
lãnhđạo nhân dân lao động đấu tranh xoá bỏ chế độ tư bản chủ nghĩa, xoá bỏ
mọi chế độáp bức bóc lột và xây dựng xã hội mới-xã hội xã hội chủ nghĩa và
cộng sản chủ nghĩa. Trong chương IV củaTuyên ngôn Đảng Cộng sản, C.Mácđã
chỉ rõ:”Trong tất cả các giai cấp hiệnđang đối lập với giai cấp tư sản thì chỉ có
giai cấp vô sản là giai cấp thực sự cách mạng. Các giai cấp khác đều suy tàn và
tiêu vong cùng với sự phát triển củađại công nghiệp; giai cấp vô sản, trái lại, là
sản phẩm của bản thân nềnđại công nghiệp...” Giai cấp công nhân là giai cấp
tiên phong cách mạng, có tinh thần cách mạng triệt để nhất, cóý thức tổ chức kỷ

trị của chủ nghĩa thực dân, giành độc lập dân tộc và thiết lập chính quyền của
nhân dân.
*Vậy, cách mạng giải phóng dân tộc và cách mạng vô sản không phải là
hai khái niệm đồng nhất. Tuy nhiên, trong hoàn cảnh của đất nước ta công cuộc
giải phóng dân tộc lại gắn liền với cách mạng vô sản. Sau đây là một vài phân
tích để chỉ ra sự gắn kết tất yếu của cách mạng giải phóng dân tộc và cách mạng
vô sảnở Việt Nam.
3) Mối quan hệ giữa giải phóng dân tộc và cách mạng vô sản:
Chủ nghĩa Mác chỉ cho các dân tộc bịáp bức thấy rằng, thờiđại đế quốc
chủ nghĩa “ tất nhiên cũng phải lại sản sinh ra và nuôi dưỡng cái chính trị đấu
tranh chốngáp bức dân tộc và cái chính trị đấu tranh của giai cấp vô sản chống
giai cấp tư sản; bởi vậy, thời kỳấyắt phải làm cho: một là, những cuộc khởi
nghĩa và những cuộc chiến tranh dân tộc cách mạng, hai là những cuộc chiến
tranh và những cuộcnổi dậy của giai cấp vô sản chống giai cấp tư sản, ba là, sự
kết hợp giữa hai hình thức chiến tranh cách mạngđó, trở nên có khả năng xảy ra
và không tránh khỏi.”
C.Mác và Ph.Ăng-ghen đã “nhìn thấy rằng đằng sau những cuộc xung đột
chính trịmang tính chất dân tộc, đằng sau khát vọng của các dân tộc muốn thống
nhất dân tộc, đằng sau những cuộc chiến tranh giữa các quốc gia dân tộc, giữa
một bên là các quốc gia này và một bên là các dân tộc bị nô dịch, là cuộc đấu
tranh của các giai cấp- giai cấp vô sản, giai cấp tư sản, bọn quý tộc ruộng đất,
các tầng lớp xã hội khác./Như vậy, C.Mác và Ph.Ăng-ghen coi cách mạng xã
hội chủ nghĩa làđiều kiện để giải quyết vấn đề dân tộc”(Phong trào công nhân
quốc tế-Những vấn đề lịch sử và lý luận. Tập 1. tr 989-990 ).
4
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Lênin cũng chỉ ra rằng:” mâu thuẫn cơ bản nhất của chủ nghĩa đế quốc là
đấu tranh giữa tư sản và vô sảnđã đến thời kỳ hiện thực cách mạng. Mâu thuẫn
giữa đế quốc với thuộcđịa gắn liền với mâu thuẫn giữa vô sản và tư sản cũng
mang tính thời sự nóng bỏng của sự nghiệp cách mạng giải phóng.”(Tư tưởng

5