LUẬN VĂN:

Nghiên cứu, tìm giải pháp nâng cao chất lượng đấu tranh
tự phê bình và phê bình trong đội ngũ cán bộ lãnh đạo
chủ chốt thuộc diện Thành ủy quản lý

MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài
Đảng Cộng sản Việt Nam - Đội tiên phong của giai cấp công nhân đồng thời là
đội tiên phong của nhân dân lao động và của cả dân tộc Việt Nam, là Đảng duy nhất lãnh
đạo đất nước ta, Đảng lấy chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư
tưởng, kim chỉ nam cho mọi hoạt động. Trong suốt 76 năm qua xây dựng và trưởng thành
Đảng đã lãnh đạo nhân dân ta làm cách mạng, giành độc lập tự do cho đất nước và nhân
dân ta. Mục tiêu của Đảng là xây dựng một nước Việt Nam dân giàu nước mạnh, xã hội
công bằng, dân chủ, văn minh. Đảng đã khởi xướng công cuộc đổi mới đất nước, sau 20
năm đã đưa đất nước ta thu được các thành tựu rất khả quan được thế giới công nhận.
Trong tình hình thế giới biến đổi không lường, công cuộc đổi mới đất nước ta có nhiều
thuận lợi, nhưng cũng không ít khó khăn và thách thức. Để Đảng có vai trò, trình độ
ngang tầm lãnh đạo đất nước trong xu thế phát triển của thế giới và khu vực, Đảng ta phải
không ngừng xây dựng, chỉnh đốn Đảng, một trong những giải pháp quan trọng là thực

trong cơ quan và đoàn kết nội bộ được củng cố [36, tr. 3].
Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt được, việc thực hiện cuộc vận động
còn bộc lộ những thiếu sót khuyết điểm như:
Chất lượng kiểm điểm tự phê bình và phê bình chưa cao, nhất là kiểm
điểm phần tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống chưa sâu, chưa tự giác bộc lộ
những tồn tại, yếu kém khuyết điểm Hầu như không có trường hợp nào qua
tự phê bình và phê bình chỉ ra được những tập thể và cá nhân sai phạm đến
mức phải xem xét xử lý kỷ luật [36, tr. 3].
Trong báo cáo kết quả thực hiện Nghị quyết Trung ương 6(2) khóa VIII trên lĩnh
vực đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu trong nhiệm kỳ Đại hội lần thứ XIII
Đảng bộ thành phố nêu:
Tình trạng lãng phí trong việc sử dụng các nguồn lực, trong sử dụng
kinh phí, tài sản công trong sinh hoạt đang làm tha hóa một bộ phận cán bộ,
làm suy yếu bộ máy lãnh đạo, tổn thất đến lợi ích kinh tế, làm giảm sức cạnh

tranh của các doanh nghiệp, làm nản lòng các nhà đầu tư và nghiêm trọng hơn
là ảnh hưởng tới niềm tin của nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng [39, tr.
7].
Nguyên nhân của những thiếu sót, khuyết điểm trên đây được Ban Chấp hành
Đảng bộ thành phố chỉ ra khá rõ, trên nhiều mặt, nhưng đáng chú ý nhận định sau:
Tính tự giác, gương mẫu, dũng cảm thành khẩn của một số ít đồng chí
cán bộ chủ chốt chưa cao; tinh thần đấu tranh, xây dựng của đội ngũ cán bộ
đồng cấp, của đảng viên thiếu mạnh dạn, thẳng thắn, còn né tránh Công tác
quản lý cán bộ lâu nay thiếu chặt chẽ, cấp ủy nắm cán bộ chưa chắc nên chưa
có gợi ý, yêu cầu kiểm điểm cụ thể và sâu sắc, tinh thần trách nhiệm, tính tiền
phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên còn hạn chế. Một bộ phận cán bộ,
đảng viên lợi dụng chức quyền và sơ hở trong cơ chế, chính sách để tham ô,
nhũng nhiễu, gây phiền hà cho nhân dân. Tính chiến đấu, vai trò lãnh đạo ở
một số tổ chức đảng yếu, thậm chí có nơi bị tê liệt. Đấu tranh tự phê bình và
phê bình theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 6 (lần 2) của nhiều tổ chức

và phê bình chưa được thực hiện có hiệu quả", Tạp chí Xây dựng Đảng, số 8, năm 2005;
Long Thanh Hùng: "Để tự phê bình và phê bình có hiệu quả", Tạp chí Xây dựng Đảng,
số 10, năm 2005.
Đề tài cấp bộ năm 2004-2005 "Chất lượng tự phê bình và phê bình của đội ngũ
lãnh đạo cấp quận ở thành phố Hà Nội giai đoạn hiện nay", cơ quan chủ trì Viện Xây
dựng Đảng - Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh. Chủ nhiệm đề tài: Phó giáo sư,
tiến sĩ Nguyễn Văn Biều.
Tuy nhiên, chưa có đề tài nào nghiên cứu về chất lượng tự phê bình và phê bình
của đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt thuộc diện Thành ủy Hà Nội quản lý, nên tôi chọn
nội dung này để nghiên cứu.
3. Mục đích, nhiệm vụ của luận văn
Mục đích
Trên cơ sở nghiên cứu những vấn đề cơ bản lý luận và thực tiễn về chất lượng tự
phê bình và phê bình của đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt thuộc diện Thành ủy Hà Nội

quản lý hiện nay, đề xuất phương hướng, quan điểm và những giải pháp chủ yếu nâng
cao chất lượng tự phê bình và phê bình của đội ngũ cán bộ lãnh đạo thuộc diện Thành ủy
Hà Nội quản lý hiện nay.
Nhiệm vụ
- Dựa trên cơ sở chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của
Đảng ta, Nghị quyết của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội nêu ra các quan niệm và tiêu
chí đánh giá chất lượng tự phê bình và phê bình của đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt
thuộc diện Thành ủy Hà Nội quản lý trong giai đoạn hiện nay.
- Đánh giá đúng thực trạng chất lượng tự phê bình và phê bình của đội ngũ cán
bộ lãnh đạo chủ chốt thuộc diện Thành ủy Hà Nội quản lý từ năm 1999 đến nay, xác định
rõ nguyên nhân của những thực trạng trên. Qua đó nêu lên những kinh nghiệm và những
vấn đề đặt ra cần giải quyết trong tự phê bình và phê bình của đội ngũ cán bộ lãnh đạo
chủ chốt thuộc diện Thành ủy Hà Nội quản lý trong giai đoạn hiện nay.
- Đề xuất những phương hướng và những giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng
tự phê bình và phê bình của đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt thuộc diện Thành ủy Hà

gồm 3 chương, 6 tiết.

Chương 1
CHẤT LƯỢNG TỰ PHÊ BÌNH VÀ PHÊ BÌNH
CỦA ĐỘI NGŨ CÁN BỘ LÃNH ĐẠO CHỦ CHỐT THUỘC DIỆN THÀNH ỦY
HÀ NỘI QUẢN LÝ TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY - QUAN NIỆM, TIÊU CHÍ
ĐÁNH GIÁ

1.1. ĐỘI NGŨ CÁN BỘ LÃNH ĐẠO CHỦ CHỐT THUỘC DIỆN THÀNH
ỦY QUẢN LÝ - QUAN NIỆM, VAI TRÒ
1.1.1. Quan niệm về đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt thuộc diện Thành ủy
Hà Nội quản lý
Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, khái niệm về
cán bộ, cán bộ lãnh đạo, cán bộ lãnh đạo chủ chốt, đội ngũ cán bộ được thể hiện các nội
dung sau:
Cán bộ: Cán bộ là người có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ nhất định, làm việc
trong các tổ chức, cơ quan của hệ thống chính trị; là người giữ chức vụ trong các tổ chức
của hệ thống chính trị.
Cán bộ lãnh đạo: Chỉ người đứng đầu của một tổ chức, một phong trào; là người
làm thức tỉnh hành vi của người khác.
Cán bộ lãnh đạo chủ chốt: Là người đứng đầu quan trọng nhất, có tác dụng chi
phối chính toàn bộ hoạt động của một tổ chức.
Đội ngũ cán bộ: Bao gồm toàn bộ cán bộ chuyên môn, nghiệp vụ làm việc trong
các tổ chức, cơ quan của hệ thống chính trị.
Đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt: Bao gồm toàn bộ người đứng đầu, quan trọng
nhất của các cơ quan, đơn vị và các tổ chức chính trị - xã hội.
Thủ đô Hà Nội là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, khoa học và công nghệ

chất lượng và cơ cấu hợp lý.

- Đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt thuộc diện Thành ủy Hà Nội quản lý
Theo Điều 4 của Hiến pháp nước ta, Đảng Cộng sản Việt Nam là lực lượng lãnh
đạo hệ thống chính trị và toàn xã hội. Như vậy, Thành ủy Hà Nội là hạt nhân lãnh đạo
của hệ thống chính trị thành phố. Với tư cách là hạt nhân lãnh đạo của hệ thống chính trị,
Thành ủy lãnh đạo mọi mặt hoạt động của các tổ chức trong hệ thống chính trị theo
nguyên tắc: lãnh đạo tập thể, phân công cá nhân phụ trách. Nghĩa là, toàn bộ các hoạt
động ở thành phố đặt dưới sự lãnh đạo của Thành ủy, nhưng lãnh đạo bằng việc định ra
chủ trương, phương hướng, nhiệm vụ công tác của hệ thống chính trị; bằng công tác tư
tưởng, công tác tổ chức và công tác kiểm tra của Đảng. Trên cơ sở Thành ủy ra quyết
định lãnh đạo, phân công cho cá nhân các đồng chí Thành ủy viên tổ chức thực hiện
quyết định lãnh đạo của Thành ủy.
Trên cơ sở nguyên tắc lãnh đạo này, hầu hết các đồng chí Thành ủy viên đều
được phân công hoặc giới thiệu ứng cử vào các chức vụ chủ chốt, trọng yếu trong các cơ
quan nhà nước, mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội ở thành phố theo luật định.
Những cán bộ này, trên cương vị Thành ủy viên, họ là thành viên ban lãnh đạo của đảng
bộ, thực hiện sự lãnh đạo chính trị ở thành phố. Nhưng trên cương vị người quản lý hay
phụ trách một cơ quan, đoàn thể quần chúng, họ phải hoạt động tuân theo pháp luật, điều
lệ của tổ chức quy định rõ chức trách, nhiệm vụ được giao. Khi nói tới cán bộ lãnh đạo
chủ chốt thuộc diện Thành ủy quản lý là nói trước hết tới các đồng chí cán bộ lãnh đạo
chủ chốt hoạt động trong hệ thống chính trị ở thành phố. Những cán bộ này thường là
người đứng đầu, hoặc giữ vị trí chủ chốt trong các tổ chức, các cơ quan, có vai trò là
người định hướng, chi phối và quyết định sự phát triển của tổ chức, cũng như khả năng
hoàn thành chức trách, nhiệm vụ của tổ chức đó.
Cán bộ lãnh đạo chủ chốt thuộc diện Thành ủy quản lý theo Quyết định 634-
QĐ/TU, ngày 05/11/2001 của Ban Thường vụ Thành ủy khóa XIII bao gồm chức danh
sau: Ủy viên thường vụ, Trưởng ban, Phó trưởng ban Đảng, Ủy viên Ủy ban kiểm tra
Thành ủy; Phó chủ tịch Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân hành phố; Chủ tịch, Phó
chủ tịch Mặt trận Tổ quốc, cấp trưởng, cấp phó các đoàn thể chính trị - xã hội thành phố;

chính trị của giai cấp tư sản.

Chủ tịch Hồ Chí Minh ví cán bộ như dây chuyền của bộ máy, nếu dây chuyền
không tốt, thì động cơ dù tốt, toàn bộ máy cũng bị tê liệt. Người khẳng định, vấn đề cán
bộ là một vấn đề rất trọng yếu và rất cần kíp; cán bộ là gốc của mọi công việc, công việc
thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém. Vai trò của người cán bộ thể hiện qua
bốn mối quan hệ: Một là, cán bộ với đường lối chính sách của Đảng; hai là, cán bộ với tổ
chức; ba là, cán bộ với công việc; bốn là, cán bộ với quần chúng. Người cán bộ cách
mạng không chỉ là cầu nối giữa nhân dân với Đảng, với Nhà nước, mà cán bộ vừa là
người lãnh đạo, người tổ chức, vừa phải là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân.
Trong 76 năm cầm quyền Đảng ta luôn coi trọng vai trò của cán bộ và công tác
cán bộ, đặc biệt là cán bộ lãnh đạo các cấp. Đại hội VI của Đảng đã chỉ rõ: đội ngũ cán
bộ lãnh đạo các cấp là mắt xích quan trọng nhất mà Đảng ta phải nắm chắc để thúc đẩy
những cuộc cải cách có ý nghĩa cách mạng. Trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa,
hiện đại hóa, Đảng chỉ rõ: tình hình và nhiệm vụ mới đặt ra rất nhiều yêu cầu cho công
tác cán bộ, vì vậy toàn Đảng phải chăm lo xây dựng thật tốt đội ngũ cán bộ. Nhìn tổng
quát, vai trò đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt thuộc diện Thành ủy Hà Nội quản lý gắn
liền với vai trò hết sức quan trọng của hệ thống chính trị của thành phố, thể hiện trên
những mặt sau:
Một là, đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt thuộc diện Thành ủy quản lý giữ vai trò
quyết định trong việc hiện thực hóa sự lãnh đạo, của Ban Chấp hành Trung ương, của
Thành ủy, đối với công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội trên địa bàn thành phố.
Là người trực tiếp lãnh đạo và tổ chức quần chúng thực hiện sáng tạo các nghị
quyết của Trung ương và Thành ủy, chủ trương biện pháp của chính quyền thông qua các
phong trào cách mạng của quần chúng, đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt thuộc diện
Thành ủy quản lý tạo nên những thành tựu, cung cấp những bài học kinh nghiệm có giá
trị, góp phần rất quan trọng vào sự phát triển toàn diện ở thành phố. Vai trò này không
những thể hiện chức năng, nhiệm vụ của các tổ chức trong hệ thống chính trị và chức
trách, nhiệm vụ của đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt thuộc diện Thành ủy quản lý được
giao, mà trong thực tế cũng cho thấy, mọi chủ trương nghị quyết của Trung ương Đảng,

thành được nhiệm vụ của mình hay không trước hết phụ thuộc vào các thành viên chủ
chốt cấu thành hệ thống chính trị đó. Các thành viên chủ chốt ấy chính là đội ngũ cán bộ
lãnh đạo chủ chốt thuộc diện Thành ủy quản lý. Vì vậy cần phải thường xuyên chăm lo

xây dựng, kiện toàn tổ chức, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo mới có thể
tăng cường khả năng lãnh đạo, quản lý của cấp ủy và chính quyền, đẩy mạnh công cuộc
xây dựng chủ nghĩa xã hội trên địa bàn thành phố trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp
hóa, hiện đại hóa đất nước.
Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng. Công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội
trên đất nước ta nói chung, ở Thủ đô Hà Nội nói riêng là sự nghiệp cách mạng vĩ đại, vô
cùng khó khăn gian khổ, do quần chúng thực hiện dưới sự lãnh đạo của Đảng tiên phong.
Sự nghiệp ấy không thể thực hiện tốt được nếu quần chúng không cảm thấy là sự nghiệp
của chính họ, nếu quần chúng không nỗ lực sáng tạo thực hiện nó. Nhưng để quần chúng
giác ngộ thực hiện, để tổ chức và lôi cuốn quần chúng vào các hoạt động cách mạng ở
thành phố không ai khác ngoài đội ngũ đảng viên của Đảng bộ, mà trước hết là đội ngũ
cán bộ lãnh đạo chủ chốt thuộc diện Thành ủy Hà Nội quản lý.
Cho nên, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt thuộc diện Thành
ủy quản lý là mắt xích quan trọng nhất để thúc đẩy những cuộc cải cách có ý nghĩa cách
mạng trên địa bàn Thủ đô hiện nay.
Ba là, cán bộ lãnh đạo chủ chốt thuộc diện Thành ủy quản lý là tấm gương về
phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống và phong cách làm việc để những người dưới
quyền, tập thể cơ quan đơn vị và nhân dân noi theo, có ảnh hưởng quan trọng tới uy tín
của cán bộ lãnh đạo Thủ đô.
Nhân dân coi Đảng là người lãnh đạo của mình, vì vậy nhân dân luôn đòi hỏi
người cán bộ lãnh đạo chủ chốt thuộc diện Thành ủy quản lý phải luôn luôn là những
người gương mẫu, tiêu biểu về phẩm chất, đạo đức, lối sống và năng lực công tác thực
tiễn. Với vai trò đó, cán bộ lãnh đạo càng giữ vị trí quan trọng trong hệ thống chính trị thì
càng phải gương mẫu, liêm khiết, chí công vô tư, có trách nhiệm trước nhân dân hơn
những cán bộ dưới quyền. Nếu cán bộ lãnh đạo không nêu gương tốt, chỉ chăm lo thu vén
lợi ích cá nhân và cục bộ, thì trên thực tế họ không còn là đại biểu của Đảng trước nhân

trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Thủ đô, thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa,
hiện đại hóa. Hà Nội phấn đấu đi trước cả nước 5 năm, góp phần thực hiện mục tiêu tới
năm 2020 nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại.

1.2. CHẤT LƯỢNG TỰ PHÊ BÌNH VÀ PHÊ BÌNH CỦA ĐỘI NGŨ CÁN
BỘ LÃNH ĐẠO CHỦ CHỐT THUỘC DIỆN THÀNH ỦY QUẢN LÝ HIỆN NAY-
MỤC ĐÍCH, QUAN NIỆM VÀ TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ
1.2.1. Mục đích tự phê bình và phê bình của cán bộ lãnh đạo chủ chốt thuộc
diện Thành ủy quản lý
Theo quan niệm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí minh - tự phê bình
và phê bình là thuộc tính bản chất của chính đảng cách mạng của giai cấp công nhân.
Đảng của giai cấp công nhân vận động và phát triển trong điều kiện xã hội còn có giai
cấp và đấu tranh giai cấp thì những mâu thuẫn nảy sinh trong Đảng là khó tránh khỏi.
Song đây là mâu thuẫn trong nội bộ đội tiên phong. Việc đấu tranh để giải quyết những
mâu thuẫn trong Đảng làm cho Đảng không ngừng lớn mạnh là cần thiết và tất yếu.
Nhưng đấu tranh giải quyết những mâu thuẫn trong Đảng, như C.Mác và Ph.Ăngghen đã
từng chỉ rõ, tuyệt đối không được dùng biện pháp bạo lực thanh trừng lẫn nhau, loại bỏ
lẫn nhau, mà phải đấu tranh bằng phê bình và tự phê bình. V.I.Lênin cũng nhấn mạnh:
"Tự phê bình và phê bình là việc tuyệt đối cần thiết cho hết thảy mọi chính đảng sống và
đầy sức sống. Không gì tầm thường bằng chủ nghĩa lạc quan tự mãn" [20, tr. 395-396].
Người còn chỉ rõ:
Tất cả những đảng cách mạng đã bị tiêu vong cho tới nay đều bị
tiêu vong vì tự cao tự đại, vì không biết nhìn rõ cái gì tạo nên sức mạnh của
mình và sợ không dám nói lên những nhược điểm của mình. Còn chúng ta,
chúng ta sẽ không bị tiêu vong, vì chúng ta không sợ nói lên những nhược
điểm của chúng ta, và từ những nhược điểm đó, chúng ta sẽ học được cách
khắc phục [22, tr. 141].
Theo V.I Lênin, thái độ của một chính đảng trước sai lầm, khuyết điểm của mình
là một trong những tiêu chuẩn quan trọng và chắc chắn nhất để xem xét đảng ấy có
nghiêm túc không và có thực sự làm tròn nghĩa vụ của mình đối với giai cấp mình và đối

những hạn chế, yếu kém, những sai lầm, khuyết điểm của Đảng, đồng thời là để phát huy
những thành tựu, ưu điểm, những nhân tố mới tiến bộ, tích cực của các tập thể, cá nhân

cán bộ, đảng viên trong các cấp ủy, tổ chức đảng, làm cho Đảng "phát triển mãi, tiến bộ
mãi" như lời Bác Hồ đã dạy.
Để tự phê bình và phê bình có hiệu quả, trở thành nề nếp thường xuyên trong
sinh hoạt Đảng thì các cấp ủy, tổ chức đảng và cán bộ, đảng viên phải nhận thức và thực
hiện đúng vai trò, tính chất, qui trình, phương pháp của tự phê bình và phê bình trong
Đảng. Cấp ủy cấp trên phải tự giác gương mẫu tự phê bình và phê bình trước cấp dưới,
sau đó chỉ đạo cho cấp ủy cấp dưới tự phê bình và phê bình trước đảng viên và quần
chúng. Đây là những tổng kết kinh nghiệm sâu sắc của Đảng ta trong thực hiện chế độ tự
phê bình và phê bình qua các thời kỳ cách mạng.
Đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt thuộc diện Thành ủy quản lý có vị trí, vai trò
hết sức quan trọng trong toàn bộ hoạt động lãnh đạo của Thành ủy trên các lĩnh vực, các
mặt công tác, trong đó có công tác xây dựng nội bộ Đảng. Chất lượng và hiệu quả của
hoạt động tự phê bình và phê bình trong đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt thuộc diện
Thành ủy quản lý không chỉ có ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực lãnh đạo và sức chiến
đấu của đảng bộ thành phố, của Thành ủy, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng,
hiệu quả tự phê bình và phê bình và năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các tổ chức
đảng trực thuộc Đảng bộ thành phố
Mục đích chung nhất của tự phê bình và phê bình là nhằm phát hiện những ưu
điểm và khuyết điểm của đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt thuộc diện Thành ủy quản lý
trong hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện các nhiệm vụ chính trị của đảng bộ;
trong hoạt động xây dựng nội bộ và củng cố mối quan hệ đảng với nhân dân. Từ đó, đề ra
những chủ trương, biện pháp phát huy ưu điểm, khắc phục, sửa chữa khuyết điểm của đội
ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt thuộc diện Thành ủy quản lý, làm cho đội ngũ cán bộ lãnh
đạo chủ chốt thuộc diện Thành ủy quản lý đủ phẩm chất, năng lực thực hiện thắng lợi các
nhiệm vụ chính trị, các mục tiêu phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng
trên địa bàn thành phố, đồng thời thắt chặt mối quan hệ Đảng với quần chúng nhân dân.
- Mục tiêu cụ thể của tự phê bình và phê bình trong đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ

chủ thảo luận, đề cao trách nhiệm cá nhân, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm,

nghiêm túc tự phê bình và phê bình trong tập thể lãnh đạo để phát huy ưu điểm, khắc
phục khuyết điểm. Thực tiễn cho thấy, những vấn đề phức tạp nảy sinh trong hoạt động
lãnh đạo thường không diễn ra trong quá trình ra nghị quyết lãnh đạo, mà chủ yếu nảy
sinh trong tổ chức thực hiện nghị quyết. Chính quá trình tổ chức thực hiện mới nảy sinh
nhiều mâu thuẫn phức tạp. Đó là những mâu thuẫn trong giải quyết quan hệ lợi ích của
cán bộ, đảng viên, quần chúng; mâu thuẫn giữa nói và việc làm; giữa nhận thức và hành
động; giữa hữu khuynh và tả khuynh Do vậy rất cần có tự phê bình và phê bình trong
tập thể Thành ủy, Ban Thường vụ Thành ủy, cũng như các cấp ủy đảng ở cơ sở để kịp
thời uốn nắn sai lầm, lệch lạc, khắc phục sửa chữa khuyết điểm, phát huy ưu điểm và
nhân tố tích cực.
- Nâng cao chất lượng hoạt động xây dựng nội bộ cấp ủy, tổ chức đảng. Mục
đích của tự phê bình và phê bình là một trong những hoạt động xây dựng nội bộ, tổ chức
đảng, được tiến hành thường xuyên, trên tất cả các lĩnh vực hoạt động, các mặt công tác của
tổ chức đảng và cán bộ, đảng viên, nhằm làm cho Đảng ngày càng lớn mạnh, ngày càng "tiến
bộ mãi, phát triển mãi". Do vậy, thực hiện tốt tự phê bình và phê bình sẽ có tác dụng tích
cực, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả các mặt hoạt động của cấp ủy, tổ chức đảng.
Thứ hai, đối với cá nhân cán bộ lãnh đạo chủ chốt thuộc diện Thành ủy quản lý.
Qua tự phê bình và phê bình, mỗi đồng chí cán bộ thấy được những ưu điểm,
khuyết điểm và hạn chế thiếu sót của mình, cũng như của đồng chí mình về nhận thức,
lập trường tư tưởng chính trị, về năng lực trình độ công tác. Qua đấu tranh tự phê bình và
phê bình, mỗi cán bộ lãnh đạo tự thấy được những ưu điểm và nhược điểm của mình.
Những khuyết điểm được phân tích, đánh giá thấu tình, đạt lý trong tập thể sẽ làm cho
người có khuyết điểm tự tin hơn, có quyết tâm cao hơn trong việc sửa chữa khuyết điểm.
Những ưu điểm sẽ là kinh nghiệm tốt để các đồng chí cán bộ lãnh đạo khác học tập, noi
gương làm theo. Nhờ có tinh thần, thái độ thẳng thắn trong đấu tranh tự phê bình và phê
bình mà những tư tưởng lạc hậu, bảo thủ, chủ quan duy ý chí, hoặc hữu khuynh, tả
khuynh, cơ hội, được nhận diện, lên án và phê phán.
Tự phê bình và phê bình không chỉ thuần túy là nêu ưu điểm để phát huy, vạch

của đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt thuộc diện Thành ủy Hà nội quản lý hiện nay.

1.2.2.1. Quan niệm về chất lượng tự phê bình và phê bình của đội ngũ cán bộ
lãnh đạo chủ chốt thuộc diện Thành ủy Hà Nội quản lý
Phê bình là nêu ưu điểm và vạch khuyết điểm của đồng chí mình;
tự phê bình là nêu ưu điểm và vạch khuyết điểm của mình. Tự phê bình và
phê bình phải đi đôi với nhau, tạo điều kiện cho nhau. Mục đích của tự phê
bình và phê bình là để cho mọi người học ưu điểm của nhau và giúp nhau
sửa chữa khuyết điểm, giúp nhau tiến bộ, hoàn thành nhiệm vụ [24, tr. 267].
"Tự phê bình và phê bình là quy luật phát triển của đảng cộng sản" [14, tr. 49].
"Tự phê bình và phê bình là biện pháp căn bản để giáo dục, rèn luyện đảng viên, củng cố
đoàn kết thống nhất trong Đảng. Đảng ta yêu cầu phải thường xuyên thực hiện nghiêm
túc và có chất lượng chế độ tự phê bình và phê bình" [9, tr. 12].
Khái niệm chất lượng tự phê bình và phê bình:
Từ điển Tiếng Việt chất lượng là cái tạo nên phẩm chất, giá trị của một con
người, một sự vật, sự việc [42, tr. 139]; theo quan điểm triết học, chất lượng là các mối
quan hệ bản chất, ở bên trong của sự vật, hiện tượng được biểu hiện ra bên ngoài bằng
các thuộc tính bản chất của nó.
Nói đến chất lượng là phải nói tới hai yếu tố: thứ nhất, đó là tổng hợp những
phẩm chất, tính chất (thuộc tính) tạo nên cái giá trị của một con người, một sự vật, hiện
tượng; thứ hai, những phẩm chất đó đáp ứng đến đâu những yêu cầu đã đặt ra. Nói đến
chất lượng là nói đến tốt hay xấu, đạt hay không đạt một chuẩn mực nào đó do con người
và tổ chức xã hội xem xét đánh giá.
Do vậy, khi xem xét chất lượng hoạt động tự phê bình và phê bình của đội ngũ
cán bộ lãnh đạo chủ chốt thuộc diện Thành ủy Hà Nội quản lý chúng ta phải xem xét đến
hai nhóm yếu tố cấu thành chất lượng của hoạt động này.
Thứ nhất, nhóm yếu tố cấu thành những thuộc tính bản chất của tự phê bình và
phê bình trong Đảng Cộng sản Việt Nam, bao gồm: Mục đích, tính chất, nội dung,
phương pháp, và mức độ đúng, sai của tự phê bình và phê bình. Bản thân hoạt động tự
phê bình và phê bình nói chung chỉ là hoạt động phân tích xem xét đánh giá những ưu

điểm của đồng chí mình một cách dân chủ, trong tập thể cấp ủy, tổ chức đảng và đảng
viên. Không né tránh, không "dĩ hòa vi quý", không phân biệt chức vụ, ngôi thứ trong

ban lãnh đạo. Đây là một đòi hỏi rất cao trong điều kiện hiện nay, tuy nhiên nếu không
bảo đảm tính chất này thì tự phê bình và phê bình trong ban lãnh đạo cũng không có ý
nghĩa gì nhiều. Tính thiết thực hiệu quả chỉ rõ rằng, tự phê bình và phê bình trong đội
ngũ cán bộ lãnh đạo phải chỉ rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ biện pháp khắc phục.
Tránh tình trạng chung chung, tự phê bình và phê bình nhiều lần, cùng một khuyết điểm,
nhưng không được sửa chữa nghiêm túc. Hoặc, thậm chí, rõ người, rõ việc nhưng sau tự
phê bình và phê bình tình hình vẫn không có chuyển biến tiến bộ.
Về nội dung của tự phê bình và phê bình, có thể nói tất cả các hoạt động lãnh
đạo, chỉ đạo, tổ chức thực tiễn, rèn luyện phẩm chất đạo đức lối sống, vận động quần
chúng và người thân chấp hành đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật
của Nhà nước của đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt thuộc diện Thành ủy quản lý, đều
cần được phân tích xem xét đánh giá để chỉ rõ ưu điểm, khuyết điểm, nguyên nhân và
biện pháp khắc phục.
Tuy nhiên, trong điều kiện hiện nay, cần tập trung tự phê bình và phê bình về
nhận thức tư tưởng, bản lĩnh chính trị; chấp hành đường lối, chủ trương của Đảng, chính
sách, pháp luật Nhà nước; chấp hành nguyên tắc đảng; mức độ hoàn thành nhiệm vụ chức
trách được giao; rèn luyện phẩm chất đạo đức lối sống, chống quan liêu tham nhũng; giữ
gìn đoàn kết thống nhất trong Đảng và tinh thần thái độ phục vụ nhân dân.
Về phương pháp tự phê bình và phê bình cần thể hiện rõ trên những mặt sau đây:
- Phải đúng quy trình tự phê bình và phê bình theo quy định chung:
+ Cá nhân đảng viên, cán bộ lãnh đạo và cấp ủy phải tự phê bình nghiêm túc, có thể
bằng văn bản nhưng cũng có thể bằng lời trước tập thể đảng.
+ Tập thể đảng viên, cấp ủy xem xét, đánh giá, góp ý và kết luận nội dung tự phê
bình và phê bình của đảng viên, cán bộ và tổ chức đảng một cách dân chủ, công khai
trong tập thể đảng.
+ Cấp ủy và lãnh đạo cấp trên gợi ý, chỉ đạo, hướng dẫn cấp dưới tự phê bình và
phê bình những nội dung cần tập trung làm rõ.