Truyền hình kỹ
thuật số 1
Lời nói đầu

Trong xã hội hiện đại thì thông tin, tri thức chính là những nhân tố quan
trọng nhất trong đời sống kinh tế xã hội của từng quốc gia nói riêng và toàn thế giới
nói chung. Chính vì thế nên mỗi nớc đều dành một sự đầu t thích đáng cho
nghiên cứu và phát triển công nghệ để làm đòn bẩy cho sự phát triển của các
nghành kinh tế quốc dân khác. Ngay từ khi mới ra đời truyền hình đã chứng tỏ là
một phơng tiện thông tin đại chúng rất quan trọng trong đời sống kinh tế xã hội.
Nó không chỉ là một công cụ thông tin phổ biến kiến thức, giải trí đơn thuần mà đã
trở thành phơng tiện không thể thiếu trong mỗi gia đình. Truyền hình cung cấp tin
tức về các sự kiện chính trị, văn hoá thể thao, thông tin kinh tế xã hộitừ khắp nơi
trên thế giới đến từng cá nhân, từng giờ, từng phút. Truyền hình là cầu nối quan
trọng giữa con ngời với thế giới bên ngoài.
Cùng với sự ra đời của kỹ thuật số thì công nghệ truyền hình đã có một sự
phát triển nhảy vọt về chất bằng việc số hoá tín hiệu truyền hình. Công nghệ truyền
hình số ra đời có nhiều u điểm hơn hẳn so với truyền hình tơng tự nh : tính
chống nhiễu cao, chất lợng âm thanh, hình ảnh tốt và đồng đều, dàn dựng đợc
nhiều kỹ xảo phức tạp mà truyền hình tơng tự không thể thực hiện đợc, có thể
ghi nhiều hay lu trữ trong thời gian dài không làm ảnh hởng đến chất lợng hình
ảnh. Bên cạnh đó là sự phát triển của nghành công nghệ điện tử tin học nói chung
cũng là một sự hỗ trợ đắc lực để truyền hình ngày càng hoàn thiện hơn, phục vụ tốt
hơn cho nhu cầu ngày cang cao của con ngời trong xã hội hiện đại. Có thể nói

kỹ thuật từ Studio cho đến máy thu đều làm việc theo nguyên lý kỹ thuật số. Trong
đó, một hình ảnh quang học do camera thu đợc qua hệ thống ống kính, thay vì
đợc biến đổi thành tín hiệu điện biến thiên tơng tự nh hình ảnh quang học nói
trên (cả về độ chói và màu sắc) sẽ đợc biến đổi thành một dãy tín hiệu nhị phân
(dãy các số 0 và 1) nhờ quá trình biến đổi tơng tự_số.
1.1. Một số vấn đề trong biến đổi tín hiệu truyền hình.
Trong quá trình biến đổi tín hiệu truyền hình, có một số vấn đề chủ yếu đợc
đặt ra:
1.1.1. Lựa chọn độ phân giải cho một hình ảnh số:
Độ dài của dãy tín hiệu nhị phân biểu diễn một ảnh số là một trong những chỉ
tiêu chất lợng của kỹ thuật số hoá tín hiệu truyền hình. Nó phản ánh độ sáng, tối ,
màu sắc của hình ảnh đợc ghi nhận và chuyển đổi. Về nguyên tắc, độ dài của từ
mã nhị phân càng lớn thì quá trình biến đổi càng chất lợng, nó đợc xem nh độ
phân giải của quá trình số hoá.
Tuy nhiên, độ phân giải đó cũng chỉ đến một giới hạn nhất định là đủ thoả
mãn khả năng của hệ thống kỹ thuật hiện nay cũng nh khả năng phân biệt của mắt
ngời xem. Độ phân giải tiêu chuẩn hiện nay là 8 bít.
1.1.2. Lựa chọn tần số lấy mẫu .
Giá trị tần số lấy mẫu đơng nhiên phản ánh độ phân tích của hình ảnh số.
Nhng mục đích của sự lựa chọn là tìm đợc một số giá trị tối u giữa một bên là
chất lợng và một bên là tính kinh tế của thiết bị. Tần số lấy mẫu cần đợc xác định
sao cho hình ảnh nhận đợc có chất lợng cao, tín hiệu truyền với tốc độ bít nhỏ và
mạch thực hiện đơn giản.
Có rất nhiều yếu tố ảnh hởng đến việc lựa chọn tần số và tỉ lệ giữa tần số lấy
mẫu tín hiệu chói và tần số lấy mẫu tín hiệu hiệu màu (trong biến đổi tín hiệu video
thành phần).
Tần số lấy mẫu tín hiệu truyền hình phụ thuộc hệ thống truyền hình màu. Nếu
lấy mẫu tín hiệu video tổng hợp, nhất thiết tần số lấy mẫu phải là một bội số của
tần số sóng mang màu. Thông thờng: f
sa
f
sa
= 3f
sc
f
sa
= 4f
sc
PAL 13,3 MHz 17,7 MHz
NTSC 10,7 MHz 14,3 MHz Theo các nghiên cứu cho thấy, sẽ có rất nhiều lợi ích nếu chọn tần số lấy mẫu
là số nguyên lần tần số dòng: f
sa
= nf
H
.
Với tần số dòng của các hệ truyền hình hiện nay :
* Tiêu chuẩn 625/50: f
H
= 15625 MHz.
* Tiêu chuẩn 525/60: f
H
= 15734,25 MHz.
thì tần số f = 13,5 MHz là tần số duy nhất là bội số chung của tần số dòng
cho cả hai hệ truyền hình.
13,5 MHZ = 864 x f

12 6 6
4 4 4
4 2 2
4 2 0
4 1 1
2 1 1
Hai tổ hợp đầu không đợc sử dụng vì không có sự liên hệ với tần số dòng.
Dạng thức đợc sử dụng phổ biến nhất là 4:2:2. Có nghĩa là tần số lấy mẫu tín hiệu
chói gấp hai lần tần số lấy mẫu các tín hiệu hiệu màu.
Trong tiêu chuẩn truyền hình số quốc tế Rec_601 do tổ chức ITU_R qui định,
tỉ lệ tần số lấy mẫu là 4:2:2. Đây cũng là cấu trúc sử dụng trong tiêu chuẩn truyền
hình độ phân giải cao, màn hình rộng với tần số lấy mẫu tín hiệu chói là 18 MHz.
1.1.3. Lựa chọn cấu trúc mẫu.
Nếu coi hình ảnh số là tập hợp của các con số thì việc sắp xếp, bố trí chúng
theo một quy luật nào là có lợi nhất. Mục đích của vấn đề là giảm tối thiểu các hiện
tợng viền, bóng, nâng cao độ phân tích của hình ảnh.
Việc lấy mẫu không những phụ thuộc theo thời gian mà còn phụ thuộc vào tọa
độ các điểm lấy mẫu . Vị trí các điểm lấy mẫu hay còn gọi là cấu trúc mẫu đợc
xác định theo thời gian, trên các dòng và các mành. Tần số lấy mẫu phù hợp với
cấu trúc mẫu sẽ cho phép khôi phục hình ảnh tốt nhất. Do vậy, tần số lấy mẫu và
cấu trúc lấy mẫu phải thích hợp theo cả ba chiều t,x,y.
Có ba dạng liên kết vị trí các điểm lấy mẫu đợc sử dụng cho cấu trúc lấy mẫu
tín hiệu video . Đó là:
Cấu trúc trực giao:
Đối với cấu trúc trực giao, các mẫu trên các dòng kề nhau đợc sắp xếp thẳng
hàng theo chiều đứng. Cấu trúc này là cố định theo mành và ảnh, tần số lấy mẫu
thoả mãn tiêu chuẩn Nyquish nên cần sử dụng tốc độ bít rất lớn.

Với các tỉ lệ lấy mẫu 4:2:2 và 4:2:0, vị trí các điểm lấy mẫu cho trên hình vẽ sau: Đối với tiêu chuẩn 4:2:2 , trên một dòng tích cực:
Điểm đầu lấy mẫu toàn bộ 3 tín hiệu : tín hiệu chói và hai tín hiệu
hiệu màu.
Điểm tiếp theo lấy mẫu tín hiệu chói, không lấy mẫu hai tín hiệu
hiệu màu. Khi giải mã, màu đợc nội suy từ điểm ảnh trớc.


cũng lệch nhau nửa chu kỳ lấy mẫu .

1.1.4. Lựa chọn tín hiệu số hoá.
Khi số hoá tín hiệu truyền hình, có hai phơng thức:
Biến đổi trực tiếp tín hiệu video màu tổng hợp (Composite Signal).

Phơng pháp biến đổi này cho ta dòng số có tốc độ bít thấp. Song tín hiệu
video số tổng hợp còn mang đầy đủ các khiếm khuyết của tín hiệu video tơng tự,
nhất là hiện tợng can nhiễu chói-màu.
Biến đổi riêng các tín hiệu video thành phần (Component Signal):
Các tín hiệu video thành phần là các tín hiệu chói, hiệu màu R-Y, hiệu màu B-
Y hoặc các tín hiệu màu cơ bản : R,G,B đợc đồng thời truyền theo thời gian hoặc
ghép kênh theo thời gian.
Dòng 1, mành 1
Dòng 2, mành 1
Dòng 1, mành 2
Dòng 2, mành 2
Hình I.1.3: Cấu trúc lấy mẫu quincux mành
Dòng 1, mành 1
Dòng 2, mành 1
Dòng 1, mành 2
Dòng 2, mành 2
Hình I.1.4: Cấu trúc lấy mẫu quincux dòn
g

Khái niệm từng phần và xen kẽ đợc hiểu là sự xuất hiện dần các camera số
gọn nhẹ, các studio số, các phòng phân phối phát sóng số tiến đến một dây truyền
sản xuất hoàn toàn số.
Mô hình trên cũng cho chúng ta thấy rằng: đến một giai đoạn nào đó, sẽ xuất
hiện tình trạng song song cùng tồn tại cả hai hệ thống công nghệ. Đó là thời kỳ bắt
đầu ra đời máy phát số đồng thời các máy thu hoàn toàn số và các hộp SETTOP là
các hộp chuyển đổi (từ số sang tơng tự) dành cho các máy thu thông thờng hiện
nay.
Lí do cho việc chuyển đổi từng phần và xen kẽ là do chi phí tài chính cũng
nh phải bảo đảm duy trì sản xuất và phát sóng thờng xuyên.

Cam
(analog)

Dựng
(analo
g
)

Analog

Studio
(analo
g

Dựng
(D/A)

Bộ chuyển
đổi

Hộp
Set_to
pThu
Hình I.1. 5: Quá trình chuyển đổi công nghệ từ truyền hình tơng tự
san
g
tru
y
ền hình s
ố8

2 Chơng II : Tổng quan về truyền hình số
2.1. Đặc điểm của phát thanh, truyền hình số.
ắ ít bị tác động của nhiễu so với truyền hình tơng tự.
ắ Có khả năng nén lớn hơn với các tín hiệu truyền hình âm thanh và hình
ảnh.
ắ Có khả năng áp dụng kỹ thuật sửa lỗi.
ắ Do chỉ truyền đi các giá trị 0 và 1 nên các tín hiệu âm thanh, hình ảnh,
2.3. Thu, phát và truyền dẫn tín hiệu truyền hình số.

Modulation
Trasmitter Channel
Coding
Video
Audio
Data
Video Subsys
Decode and
Exp
Audio Subsys
Decode and
Exp
Data Subsys
Decode and
Exp

DE_

MUXTransport
Decode
Receiver

xuất hiện nhỏ và có thể bỏ qua đợc.
Truyền tín hiệu truyền hình số qua vệ tinh:
Kênh vệ tinh khác với kênh cáp và kênh phát sóng trên mặt đất là có băng
tần rộng và sự hạn chế công suất phát. Khuếch đại công suất của các Transponder
làm việc gần nh bão hòa trong các điều kiện phi tuyến. Do đó sử dụng điều chế
QPSK là tối u.
Các hệ thống truyền qua vệ tinh thờng công tác ở dải tần số cỡ Ghz.
VD: Băng Ku: Đờng lên: 14 ữ15GHz
Đờng xuống: 11,7 ữ 12,5 GHz.
Phát sóng truyền hình số trên mặt đất :
Hệ thống phát sóng truyền hình số mặt đất sử dụng phơng pháp điều
chế COFDM (ghép kênh theo tần số mã trực giao). COFDM là hệ thống có khả
năng chống nhiễu cao và có thể thu đợc nhiều đờng, cho phép bảo vệ phát sóng
số trớc ảnh hởng của can nhiễu và các kênh lân cận.
Hệ thống COFDM hoạt động theo nguyên tắc điều chế dòng dữ liệu bằng
nhiều tải trực giao với nhau. Do đó mỗi tải điều chế với một dòng số liệu, bao nhiêu
lần điều chế thì bấy nhiêu tải.
Các tín hiệu số liệu đợc điều chế M - QAM, có thể dùng 16 - QAM hoặc 64
- QAM. Phổ các tải điều chế có dạng sinx/x trực giao. Có nghĩa các tải kề nhau có
giá trị cực đại tại các điểm 0 của tải trớc đó.
Điều chế và giải điều chế các tải thực hiện nhờ bộ biến đổi Fourier nhanh
FFT dới dạng FFT 2K và FFT 8K. Với loại vi mạch trên có thể thiết kế cho hoạt 11
động của 6785 tải. Các hãng RACE có thiết bị phát sóng truyền hình cho 896 tải,
hãng NTL cho 2000 tải.
2.3.2. Thu tín hiệu truyền hình số.
Quá trình thu hình là thực hiện ngợc lại của công việc phát hình. Máy thu
hình số và máy thu hình tơng tự về mặt nguyên lý chỉ khác nhau ở phần trung tần

Hình I.2.2 : Sơ đồ khối hộp SETTO
POFDM

QPSK

QAM

Decoder hình
MPEG-2

Decoder tiếng
MPEG-2 Processor Các khối điều khiển Bộ phân kênh MPEG-2
Video
Audio


thời làm giảm tính chống nhiễu của tín hiệu. Bằng cách điều chế này, dung lợng
một kênh cáp có dải rộng 8 MHz với khả năng truyền dòng dữ liệu 38 ữ 40 Mb/s,
có thể truyền đợc 6 chơng trình truyền hình thông thờng hoặc hai chơng trình
HDTV.
Đờng truyền vệ tinh có đặc tính phi tuyến do cấu tạo của các bộ khuếch
đại trên các Transponder vệ tinh có độ bão hoà sâu. Đó là lý do các đờng truyền
vệ tinh sử dụng điều pha PSK . Dải thông của mỗi kênh truyền hình vệ tinh ít nhất
24 MHz đủ rộng để có thể truyền hai chơng trình truyền hình chất lợng studio
hoặc 5 ữ 6 chơng trình có chất lợng thấp (hệ PAL).
Việc xác định tiêu chuẩn truyền dẫn phát sóng mặt đất có khó khăn
nhiều vì phải đảm báo tính chống nhiễu trong trờng hợp phản xạ sóng điện từ từ
các vật cản khác nhau. 13
ở Mỹ hiện sử dụng tiêu chuẩn VSB. Loại điều chế này có u điểm trong một
kênh 6 MHz NTSC có thể phát sóng một chơng trình truyền hình có độ phân giải
cao HDTV.
ở Châu âu, sau nhiều năm nghiên cứu, ngời ta quyết định sử dụng điều chế
COFDM cho cả truyền thanh lẫn truyền hình. Hai u điểm lớn của kỹ thuật điều
chế này là : chống nhiễu gây ra do truyền lan sóng nhiều đờng và có khả năng lập
một mạng máy phát chỉ bởi một tần số (một kênh truyền hình trên toàn châu âu).
Đặc điểm này rất quan trọng đối với châu âu là nơi mạng máy phát đã khá dày
đặc, khó tìm thấy kênh còn trống.
Sau đây, ta tìm hiểu sơ đồ khối chi tiết máy thu hình số của hãng RCA (thuộc
hãng Thomson Consumer Electronic) phục vụ trong hệ thống DSS của Mỹ.
DSS (Direct Satellite System) là hệ thống truyền hình số vệ tinh thơng mại
đầu tiên ở Mỹ và cũng là đầu tiên trên thế giới bắt đầu hoạt động từ năm 1994.
Trong năm đầu tiên kể từ ngày khai trơng đã bán đợc trên một triệu tổ hợp thu
các chơng trình truyền hình. Tổ hợp này rất giống máy thu vệ tinh thông thờng ,
Sau khối Multiplexer, tín hiệu đợc chuyển đến khối mã. Khối này đợc điều
khiển bởi hệ thống máy tính cất giữ thông tin của tất cả thuê bao. Tín hiệu số bổ
xung cho phép các thuê bao có quyền thu các chơng trình đã đợc cài mã.Việc chỉ
dẫn về chơng trình đang xem cũng đợc cài trong tín hiệu này giúp ngời xem có
thể định hớng nhanh nội dung của chơng trình do số lợng chơng trình quá lớn.
Sau khối mã, mỗi đoạn tin cùng với tiêu đề đợc bảo vệ bởi 16 byte mã Reed-
Salomon cho phép sửa 9 bít sai trong đoạn. Tiếp theo, tín hiệu số đợc điều chế
sóng mang QPSK rồi đợc chuyển lên dải tần Ku và phát lên vệ tinh.

Sơ đồ khối máy thu :
Tín hiệu số phát từ vệ tinh thu đợc bởi anten parabol offset và khối thu hình
số (khuếch đại và dịch tần từ Ku xuống 950 - 1450 MHz có nghĩa là dải trung tần
thứ nhất). Tín hiệu này đợc truyền bằng cáp đến máy thu. So với máy thu hình vệ
tinh tơng tự, cấu tạo bên trong máy thu hình vệ tinh số hoàn toàn khác về nguyên
tắc. Nó bao gồm bộ tuner, bộ giải điều chế QPSK, bộ giải mã MPEG và khối đầu
ra. Đầu ra máy thu bao gồm cả tín hiệu số lẫn tơng tự để có thể nối trực tiếp đến

Khối mã

Bảo hiểm
lỗi truyền

Coder
QPSK

Tuyến cao
tần Anten

Multiplexer 15

DRAM
512K
DRAM
Khối đầu vào
VES4143X
VES5453X
Demultiplexer
MPEG-2
VES2020
Decoder
MPEG-2

NTSC/PAL
Kênh cao
tần 3/4
UHF/VHF

Hình I.2.4: Sơ đồ khối máy thu (phần xử lý tín hiệu)

Tín hiệu từ tuner đợc truyền đến khối IC VES4143X trong đó có bộ giải
điều chế QPSK, khối tổng hợp số đồng bộ tín hiệu cùng các bộ lọc tín hiệu ra và
khối tự động điều chỉnh khuếch đại. Khối này có thể làm việc với tốc độ cực đại 63
Mbit/s. Hãng VLSI cũng sản xuất khối 4143 dùng cho truyền hình cáp trong đó bộ
giải điều chế QPSK đợc thay bằng bộ giải điều chế QAM. Tín hiệu sau giải điều
chế đợc đa đến khối VESS5453X có nhiệm vụ loại bỏ các bit bảo vệ tín hiệu số
gốc trớc lỗi truyền. Trong hệ thống DSS có hai mức bảo vệ: mức đầu tiên dùng mã
Reed - Solomon và mức thứ hai dùng mã chập. Từ khối VES5453X cũng có thể đọc
đợc lỗi khi truyền cho phép chỉnh anten thu. Tín hiệu số sau khi đợc loại bỏ mã
bảo vệ sẽ đến khối VES2020 trong đó có bộ phân kênh (Demultiplexer) các tín
hiệu MPEG-2. Nhiệm vụ của khối này là tách luồng tín hiệu số chung trong các
kênh số liệu của chơng trình truyền hình đợc yêu cầu (trong một kênh có thể có
đồng thời nhiều chơng trình truyền hình). Khối VES2020 tạo lại tín hiệu đồng hồ
của tín hiệu gốc và điều khiển bộ nhớ động RAM có vai trò bộ đệm (buffer). 16
Từ bộ giải mã MPEG -2 tín hiệu đợc đa đến bộ DAC tạo lại tín hiệu tơng
tự. Sau đó đến bộ Coder PAL/SECAM và bộ điều chế để có thể đa đến đầu vào
anten.
Cấu trúc bên trong máy thu và bộ mã hệ thống DSS phức tạp hơn rất nhiều so
với tuner truyền hình vệ tinh tơng tự. Tuy nhiên thao tác máy không phức tạp hơn.
Tất cả các khối của máy thu đợc điều khiển bởi Microprocessor. Microprocessor

số hiện nay trên thế giới

Chuẩn truyền dẫn truyền hình số (DTV_ Digital television) sử dụng quá trình
nén và xử lý số để có khả năng truyền dẫn đồng thời nhiều chơng trình TV trong
một dòng dữ liệu, cung cấp chất lợng ảnh khôi phục tuỳ theo mức độ phức tạp của
máy thu.
DTV là một sự thay đổi đáng kể trong nền công nghiệp sản suất và quảng bá
các sản phẩm truyền hình. Nó mang lại tính mềm dẻo tuyệt vời trong sử dụng do có
nhiều dạng thức ảnh khác nhau trong nén số.
Hiện nay trên thế giới tồn tại song song ba tiêu chuẩn truyền hình số. Đó là:
ắ ATSC (Advance Television System Commitee) của Mỹ.
ắ DVB (Digital Video Broadcasting) của Châu Âu.
ắ EDTV_II (Enhanced Definition Television) của Nhật.
3.1. Chuẩn ATSC
3.1.1. Đặc điểm chung
Hệ thống ATSC có cấu trúc dạng lớp, tơng thích với mô hình OSI 7 lớp của
các mạng dữ liệu. Mỗi lớp ATSC có thể tơng thích với các ứng dụng khác cùng
lớp. ATSC sử dụng dạng thức gói MPEG-2 cho cả Video, Audio và dữ liệu phụ.
Các đơn vị dữ liệu có độ dài cố định phù hợp với sửa lỗi, ghép dòng chơng trình,
chuyển mạch, đồng bộ, nâng cao tính linh hoạt và tơng thích với dạng thức ATM.
Tốc độ bít truyền tải 20 MHz cấp cho một kênh đơn HDTV hoặc một kênh
TV chuẩn đa chơng trình.
Chuẩn ATSC cung cấp cho cả hai mức HDTV (phân giải cao) và SDTV
(truyền hình tiêu chuẩn). Đặc tính truyền tải và nén dữ liệu của ATSC là theo
MPEG-2, sẽ đề cập chi tiết trong các phần sau.
ATSC có một số đặc điểm nh sau: 18


à
s
312 đoạn dữ liệu

Tham số Đặc tính
Video Nhiều dạng thức ảnh (nhiều độ phân giải khác nhau). Nén ảnh
theo MPEG-2 , từ MP @ ML tới MP @ HL.
Audio Âm thanh Surround của hệ thống Dolby AC-3 .
Dữ liệu phụ Cho các dịch vụ mở rộng (ví dụ hớng dẫn chơng trình,
thông tin hệ thống, dữ liệu truyền tải tới computer)
Truyền tải
Dạng đóng gói truyền tải đa chơng trình. Thủ tục truyền tải
MPEG-2
Truyền dẫn RF Điều chế 8-VSB cho truyền dẫn truyền hình số mặt đất
Máy thu 16-VSB cho phân phối mạng cáp không tiêu chuẩn hoá

Bả
n
g
I.3.1: Đặc điểm cơ bản của ATS
C

Hình I.3.1: Khung dữ liệu
VSB 19
Mỗi đoạn dữ liệu bao gồm 4 biểu trng dành cho đồng bộ đoạn dữ liệu và
828 biểu trng dữ liệu.
Một gói truyền tải MPEG - 2 chứa 188 byte dữ liệu và 20 byte tơng suy

Anten
Dữ liệu
Đồng bộ

Khối ngẫu nhiên hoá dữ liệu đợc thực hiện bằng mạch hoặc tuyệt đối và
chuỗi tín hiệu giả ngẫu nhiên có chiều dài tối đa là 16 bít. Dữ liệu qua khối ngẫu
nhiên đợc ngẫu nhiên hoá kể cả với dữ liệu là hằng số. Các byte đồng bộ đoạn,
mành dữ liệu và khối byte tơng suy của mã Reed - Solomon không bị ngẫu nhiên
hoá. Sau khi đợc ngẫu nhiên hoá, tín hiệu đợc mã hoá bởi mã Reed - Solomon.
Bộ tráo dữ liệu với 87 đoạn dữ liệu trải dữ liệu từ đầu ra của mã trên một khoảng
thời gian dài hơn để tăng khả năng chống lỗi đột biến. Dữ liệu còn đợc mã hoá
Trellis trớc khi ghép kênh với tín hiệu đồng bộ.
Tín hiệu đồng bộ mành đợc sử dụng với 5 mục đích:
- Xác định điểm bắt đầu của mỗi đoạn dữ liệu.
- Đợc sử dụng nh tín hiệu chuẩn tại đầu thu.
- Xác định chế độ làm việc của mạch lọc tín hiệu NTSC.

Hình I.3.2: Sơ đồ khối máy phát VSB 20
- Đợc sử dụng nh tín hiệu dự đoán hệ thống
- Reset máy thu.
Tín hiệu pilot đợc gửi để có thể tái tạo lại sóng tại đầu thu. Dữ liệu gốc đợc
lọc bởi bộ lọc phức để tạo hai thành phần tín hiệu đồng pha và trực pha. Hai thành
phần này đợc biến đổi sang dạng tín hiệu tơng tự và đợc điều chế vuông góc,
tạo tín hiệu trung tần VSB với phần lớn dải biên tần dới đợc loại bỏ.

sóng mang tiếng trùng với điểm thứ 7. Mạch lọc NTSC làm giảm can nhiễu của tín
hiệu NTSC cùng kênh song mặt khác cũng làm giảm chất lợng hình ảnh đối với
nhiễu trắng. Vì vậy nếu không có can nhiễu hoặc can nhiễu ít mạch tự động tắt.

3.2. Chuẩn DVB
3.2.1. Đặc điểm chung
Chuẩn DVB đợc sử dụng ở Châu Âu, truyền tải Video số MPEG-2 qua cáp,
vệ tinh và phát truyền hình mặt đất.
Chuẩn DVB có một số đặc điểm nh sau:
ắ Mã hoá Audio tiêu chuẩn MPEG-2 lớp II .
ắ Mã hoá Video chuẩn MP @ ML .
Độ phân giải ảnh tối đa 720 x 576 điểm ảnh.
Dự án DVB không tiêu chuẩn hoá dạng thức HDTV nhng hệ thống truyền tải
chơng trình có khả năng vận dụng với dữ liệu HDTV. 21
Tốc độ dòng truyền tải từ 1,5 đến 15 Mbps.
ắ Hệ thống truyền hình có thể cung cấp các cỡ ảnh 4:3 ; 16: 9 và 20: 9
tại tốc độ khung 50 MHz
ắ Tiêu chuẩn phát truyền hình số mặt đất dùng phơng pháp điều chế
COFDM (Coded Orthogonal Frequency Division Multiplexing).
DVB gồm một loạt các tiêu chuẩn. Trong đó cơ bản là:
DVB - S: Hệ thống truyền tải qua vệ tinh. Bề rộng băng thông mỗi bộ
phát đáp từ 11 đến 12 G hz.
Hệ thống DVB -S sử dụng phơng pháp điếu chế QPSK (Quadratue Phase -
Shift Keying), mỗi sóng mang cho một bộ phát đáp. Tốc độ bit truyền tải tối đa
khoảng 38,1Mbps
DVB -C: Hệ thống cung cấp tín hiệu truyền hình số qua mạng cáp, sử
dụng các kênh cáp có dung lợng từ 7 đến 8 MHz và phơng pháp điều chế

Truyền tải đa
chơng
trình
Truyền tải đa
chơng
trình
Mã hoá đầu
cuối cáp

Mã hoá kênh

Mã hoá kênh
Điều chế
QAM
Điều chế
QPSK
Điều chế
COFDM

Truy nhập

có điều ki
ệ
n

Chơng
trình #1

Vệ tinh


8
m/s x 200 x 10
-6
s = 60km
Nếu toàn bộ chu kỳ của biểu trng bằng 1às thì thời gian có ích trong một
chu kỳ bằng:
1ms - 200às = 800às
Khoảng cách giữa các sóng mang COFDM sẽ bằng:

f
s
kHz==
1
800
125
à
,
Trong một kênh thông thờng (8 MHz) có thể chứa tới 6000 sóng mang
truyền song song và mỗi sóng mang truyền tải một phần của dòng bít thông tin.
Lựa chọn và điều chế sóng mang COFDM:
Có nhiều thông số đợc lựa chọn cho phơng pháp điều chế COFDM
trong đó bao gồm: số sóng mang trong một chu kỳ biểu trng, khoảng thời gian
bảo vệ Tg, phơng pháp điều chế đối với từng sóng mang, phơng thức đồng bộ và
nhiều thông số khác. 23
Nếu khoảng bảo vệ Tg = 200 às, số sóng mang trong một kênh bằng 6000 và
COFDM đợc thực hiện bằng phép biến đổi Fourier rời rạc ngợc IDFT bằng chíp
có khả năng tính toán 2


1.1. Khái niệm chung
1.1.1. Mục đích của nén
Với công nghệ hiện nay, các thiết bị đều có dải thông nhất định.Các dòng số
tốc độ cao yêu cầu dải thông rất rộng vợt quá khả năng cho phép của thiết bị. Một
cách sơ bộ, nén là quá trình làm giảm tốc độ bit của các dòng dữ liệu tốc độ cao mà
vẫn đảm bảo chất lợng hình ảnh hoặc âm thanh cần truyền tải.
1.1.2. Bản chất của nén
Khác với nguồn dữ liệu một chiều nh nguồn âm, đặc tuyến đa chiều của
nguồn hình ảnh cho thấy: nguồn ảnh chứa nhiều sự d thừa hơn các nguồn thông
tin khác. Đó là:
Sự d thừa về mặt không gian (spatial redundancy):
Các điểm ảnh kề nhau trong một mành có nội dung gần giống nhau.
Sự d thừa về mặt thời gian (temporal redundancy):
Các điểm ảnh có cùng vị trí ở các mành kề nhau rất giống nhau.
Sự d thừa về mặt cảm nhận của con ngời:
Mắt ngời nhạy cảm hơn với các thành phần tần số thấp và ít nhạy cảm với sự
thay đổi nhanh, tần số cao.
Do vậy, có thể coi nguồn hình ảnh là nguồn có nhớ (memory source).
Nén ảnh thực chất là quá trình sử dụng các phép biến đổi để loại bỏ đi các sự
d thừa và loại bỏ tính có nhớ của nguồn dữ liệu, tạo ra nguồn dữ liệu mới có lợng
thông tin nhỏ hơn. Đồng thời sử dụng các dạng mã hoá có khả năng tận dụng xác
suất xuất hiện của các mẫu sao cho số lợng bít sử dụng để mã hoá một lợng
thông tin nhất định là nhỏ nhất mà vẫn đảm bảo chất lợng theo yêu cầu.
Nhìn chung quá trình nén và giải nén một cách đơn giản nh sau: