Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
PHẦN MỞ ĐẦU
Bảo hiểm xã hội (BHXH) là một bộ phận quan trọng trong hệ thống chính
sách xã hội của Đảng và Nhà Nước ta. Chính sách BHXH là chính sách mang tính
nhân văn, đạo đức cao cả đối với con người và xã hội nhằm đáp ứng một trong những
quyền lợi và nhu cầu tất yếu của người lao động: nhu cầu an toàn về việc làm, an
toàn lao động, hơn nữa là an toàn xã hội.Hệ thống BHXH hoạt động có cơ chế kiểm
tra, kiểm soát tốt sẽ đảm bảo được quyền lợi người lao động, nếu hoạt động không
tốt sẽ gây ra đổ vỡ nguồn quỹ, quyền lợi người lao động sẽ không đảm bảo, có nguy
cơ gây ra mất ổn định xã hội. Do vậy, ngoài biện pháp tăng thu phát triển quỹ thì
công tác quản lý chi trả các chế độ BHXH là một việc làm thường xuyên, cấp thiết
vừa đảm bảo cho việc quản lý an toàn quỹ BHXH, vừa đảm bảo sự công bằng xã hội
trong đóng góp và thụ hưởng BHXH. Mặt khác, vấn đề này cũng liên quan mật thiết
đến từng cá nhân, bộ phận, mọi cấp trong hệ thống BHXH, thể hiện vai trò trách
nhiệm trong việc thực hiện chế độ chính sách của Đảng và Nhà Nước ta.
Bảo hiểm xã hội tỉnh Sơn la được vinh dự thực hiện một phần quan trọng
nhiệm vụ phục vụ con người của chế độ xã hội chủ nghĩa, đi theo suốt cả cuộc đời
con người (sinh ,lão, bệnh, tử), an toàn xã hội , an sinh hạnh phúc ( phúc , lộc, thọ) đó
là những điều mà cả xã hội, mỗi con người, mỗi cộng đồng đều mong ước. Nhưng
với tầm vóc mới, văn minh, công bằng, sâu rộng hơn đến với mọi người dân, người
lao động trong xã hội chủ nghĩa.
Nhưng với thời gian và kiến thức lý luận còn hạn chế, nên bài viết không thể
tránh khỏi những thiếu sót, vì vậy em rất mong được sự tham gia đóng góp của Th.S
Trần Minh Tuấn để bài viết đạt kết quả tốt hơn. Em xin trân thành cảm ơn!
1
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
PHẦN I: TỔNG QUAN VỀ BHXH
1.1 Lịch sử phát triển BHXH Việt Nam
BHXH được thực hiện ở Việt Nam từ năm 1945 và đã trải qua nhiều lần bổ
sung, sửa đổi đặc biệt trong các năm 1961, 1985 và 1995.
Năm 1961, một Nghị định của Chính phủ được ban hành để cung cấp các dịch

thống BHYT trực thuộc Bộ Y tế sang BHXH Việt Nam và ngày 06/12, Chính phủ ra
Nghị định 100/NĐCP quyết định chức năng nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy
của BHXH (bao gồm cả BHYT).
1.2 Quá trình phát triển của BHXH ở VIỆT NAM
1.2.1. Giai đoạn trước năm 1945
- Trước năm 1945 ở Việt Nam chưa có pháp luật bảo hiểm xã hội. Bởi vì đất
nước bị thực dân Pháp đô hộ. Đời sống của nhân dân vô cùng cực khổ, nghèo đói.
- Tuy nhiên nhân dân Việt Nam có truyền thống cưu mang, giúp đỡ lẫn nhau
những khi gặp rủi ro hoạn nạn. Đặc biệt là sự che chở của họ hàng làng xã thân tộc.
Cũng có một số nhà thờ tổ chức nuôi trẻ mồ côi, thực hiện tế bần (BHXH sơ khai).
1.2.2 Giai đoạn từ năm 1945 đến 1954
- Tháng 8 năm 1945 Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa ra đời. Tháng 12
năm 1946 Quốc hội đã thông qua Hiến pháp đầu tiên của Nhà nước dân chủ nhân
dân. Trong Hiến pháp có xác định quyền được trợ cấp của người tàn tật và người già.
- Ngày 12 tháng 3 năm 1947 Chủ tịch nước Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số
29/SL quy định chế độ trợ cấp cho công nhân.
- Ngày 20 tháng 5 năm 1950 Hồ Chủ Tịch ký 2 sắc lệnh là 76, 77 quy
định thực hiện các chế độ ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, hưu trí cho cán bộ, công
nhân viên chức.
Đặc điểm của chính sách pháp luật BHXH ở thời kỳ này là do trong hoàn cảnh
kháng chiến gian khổ nên việc thực hiện công tác BHXH rất hạn chế. Tuy nhiên, đây
là thời kỳ đánh dấu sự quan tâm rất lớn của Đảng và Nhà nước về chính sách BHXH,
đồng thời những quy định về BHXH của Nhà nước ở thời kỳ này là cơ sở cho sự
phát triển BHXH sau này.
3
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
1.2.3. Giai đoạn từ năm 1954 đến 1975
Miền Bắc được giải phóng, xây dựng chủ nghĩa xã hội nên pháp luật về
BHXH được phát triển mở rộng nhanh. Điều lệ BHXH ban hành ngày 27/12/1961 có
thể coi là văn bản gốc về BHXH quy định đối tượng là CNVC Nhà nước, hệ thống 6

Dân số Sơn La mỗi năm tăng khoảng từ 14.000 đến 18.000 người, quy mô dân
số là khá lớn, phân bố dân cư giữa các vùng không đồng đều giữa thành phố, thị trấn
và vùng nông thôn, vùng núi. Sơn La có 3/4 diện tích là rừng tự nhiên, khí hậu chia
làm hai mùa rõ rệt mùa mưa và mùa khô. Trên địa bàn tỉnh có 2 con sông lớn chảy
qua đó là Sông Mã và Sông Đà. Theo Nghị định 148/2003/NĐ-CP ngày 02/11/2003
của Chính phủ về thành lập huyện Sốp Cộp thì hiện nay tỉnh Sơn La có 9 huyện và 1
thành phố.
Về kinh tế xã hội, Sơn La vẫn là một tỉnh miền núi nghèo, cơ sở hạ tầng còn
thấp kém chưa hấp dẫn đầu tư, giao thông đi lại khó khăn, kinh tế chậm phát triển,
hậu trình độ dân trí còn thấp, hàng năm có khoảng 17.000 người thất nghiệp không có
việc làm là một vấn đề nổi cộm và bức xúc của tỉnh Sơn La nói riêng và cả nước nói
chung. Do vậy, Tỉnh uỷ, HĐND, UBND tỉnh luôn quán triệt đường lối lãnh đạo của
Đảng trong văn kiện Đại hội VIII: “...các khu vực miền núi và vùng đồng bào dân tộc
đều phải có bước phát triển, khu vực có điều kiện thuận lợi phải phát triển với tốc độ
cao hơn để thúc đẩy hỗ trợ khu vực khác cùng phát triển. Tăng trưởng kinh tế phải
kết hợp hài hoà với phát triển xã hội - văn hoá, đảm bảo an ninh quốc phòng, phấn
đấu giảm bớt khoảng cách giữa các vùng về mặt tiến bộ xã hội,...”.
Trong lĩnh vực công nghiệp: thực hiện Nghị quyết Đại hội X Đảng bộ tỉnh,
UBND tỉnh đã tập trung chỉ đạo tiếp tục đẩy mạnh phát triển công nghiệp theo hướng
trọng tâm là phát triển công nghiệp chế biến nông sản và vật liệu xây dựng. Ngoài xí
5
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
nghiệp gạch tuy nen (xây dựng năm 1994), năm 1997 đã khánh thành đưa vào sử
dụng: Nhà máy xi măng 8,2 vạn tấn / năm tại xã Chiềng Sinh, Nhà máy đường Mai
Sơn 1.000 tấn mía cây/ ngày, Nhà máy bê tông ly tâm Chiềng Sinh, Xí nghiệp nhựa
át phan,... đã và đang xây dựng dây truyền gỗ ván dăm, Nhà máy phân vi sinh và
chuẩn bị dự án khả thi Nhà máy xi măng lò quay 60 vạn tấn / năm, dự án chế biến
tinh bột sắn, thức ăn gia súc, chế biến giấy, gạch tuy nen 7 triệu viên / năm ở cấp
huyện .
Về nông nghiệp: phát triển chương trình dâu tằm, tập trung thâm canh, mở

tế.
2.1.2 Thuận lợi và khó khăn
2.1.2.1 Thuận lợi
Bảo hiểm xã hội tỉnh Sơn La luôn nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo
thường xuyên, trực tiếp, toàn diện của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, Tỉnh uỷ, HĐND,
UBND tỉnh, sự phối hợp có hiệu quả của các sở, ban, ngành, đoàn thể, đơn vị tham
gia BHXH, BHYT đã tạo điều kiện cho ngành Bảo hiểm xã hội Sơn La hoàn thành
tốt nhiệm vụ.
Năm 2008 cũng là năm thứ 2 thực hiện Luật BHXH là căn cứ pháp lý cao nhất
về chính sách BHXH. Các chính sách BHYT được Đảng và Nhà nước bổ sung sửa
đổi phù hợp với thực tế đất nước. Cấp uỷ, chính quyền các cấp quan tâm hơn đến
chính sách BHXH, BHYT.
Tập thể lãnh đạo CBVC Bảo hiểm xã hội tỉnh đoàn kết, chỉ đạo sâu sát nhiệm
vụ chính trị được giao, CBVC yêu ngành, yêu nghề, chịu khó học hỏi nghiên cứu,
nâng cao trình độ chuyên môn đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của ngành, khắc phục
mọi khó khăn, có ý thức vươn lên hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Điều kiện cơ
sở vật chất toàn ngàn từng bước được nâng cấp bổ sung, bộ máy cán bộ quản lý được
quan tâm và kiện toàn.
Các phong trào thi đua trong ngành được phát động và tổ chức thực hiện
tốt, tạo khí thế thi đua sôi nổi trong cán bộ, công chức, viên chức phấn đấu hoàn
thành xất sắc nhiệm vụ năm 2008.
2.1.2.2 Khó khăn
Địa bàn phục vụ rộng, điều kiện giao thông còn nhiều khó khăn, đối tượng
phục vụ phân tán, nhiệm vụ của ngành BHXH ngày càng lớn nhất là năm 2008 nhiều
chế độ chính sách thay đổi.
Biên chế lao động đã được bổ sung song vẫn thiếu, điều kiện tuyển dụng khó
khăn chưa đáp ứng với yêu cầu nhiệm vụ của ngành, cán bộ quản lý từng bước đã
được củng cố nhưng vẫn chưa hoàn thiện.
Mặc dù đã có những bước phát triển nhưng Sơn La vẫn chưa thoát khỏi tình
trạng một tỉnh đặc biệt khó khăn, hiệu quả SXKD của các DN còn thấp, sức cạnh

lực và năng động, hơn 10 năm qua, số đơn vị, đối tượng tham gia BHXH, BHYT
ngày một tăng. Nếu năm 1995 chỉ có 91 đơn vị với 25.535 lao động tham gia BHXH
bắt buộc, số thu 19,4 tỷ đồng, thì đến năm 2005 BHXH tỉnh Sơn La đã có trên 1.100
cơ quan, đơn vị tham gia BHXH, BHYT với số lao động là 791.153 người. Đặc biệt,
từ năm 2005 được UBND tỉnh giao nhiệm vụ cấp thẻ BHYT cho đối tượng người
8
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
nghèo, cho nhân nhân dân các dân tộc trong tỉnh với số dân được hưởng chế độ
BHYT trên 771.000 người. Khối lượng công việc phát sinh lớn, nhân sự lại có hạn
song BHXH tỉnh Sơn La đã dồn sức lực để triển khai cấp phát xong thẻ BHYT người
nghèo trong toàn tỉnh, được UBND tỉnh đánh giá cao kết quả công tác này. Bám sát
kế hoạch được giao, chủ động chỉ đạo công tác thu hàng tháng, quý đồng thời được
sự quan tâm phối hợp của các cơ quan, doanh nghiệp và sự giúp đỡ, tạo điều kiện của
các cơ quan liên quan như: Sở Tài chính, Kho bạc Nhà nước, Ngân hàng NN&PTNT,
sự quyết tâm phấn đấu của cán bộ, công chức, viên chức toàn ngành, nhất là cán bộ
làm công tác thu, nên trong nhiều năm liên tục, đặc biệt là năm 2005, việc thu nộp
BHXH, BHYT đã đạt được kết quả cao, toàn tỉnh thu được 151 tỷ đồng so với kế
hoạch BHXH Việt Nam giao (đạt 107,85%).
Đây là năm có số thu cao nhất từ ngày thành lập đến nay.
Công tác chi trả chế độ trợ cấp BHXH cho các đối tượng luôn được đổi mới, quản lý
chặt chẽ, đảm bảo đúng đối tượng, kịp thời và đầy đủ. Hơn 10 năm qua, BHXH tỉnh
Sơn La đã chi trả số tiền gần một ngàn tỷ đồng cho trên 203 ngàn lượt người hưởng
chế độ BHXH dài hạn và 57 ngàn lượt người hưởng các chế độ BHXH ngắn hạn với
số tiền chi trả là 48,5 tỷ đồng. Riêng năm 2005, công tác kế hoạch - tài chính đã cấp
phát kinh phí hạn mức cho BHXH các huyện, thị xã và tạo điều kiện cho BHXH các
huyện, thị xã tổ chức, thực hiện tốt công tác chi trả lương hưu và các chế độ BHXH
cho 20.688 đối tượng đầy đủ, kịp thời và an toàn xong trước ngày 10 hàng tháng,
không có tháng nào chậm trễ. Tổng kinh phí cấp để chi trả các chế độ BHXH, BHYT
năm 2005 là 223 tỷ đồng. Công tác giải quyết chế độ chính sách BHXH ngày càng
được cải tiến, giảm những thủ tục phiền hà, thanh toán đúng, kịp thời... tạo niềm tin

TÀI CHÍNH
BHXH
HUYỆN
THÀNH
PHỐ
11
PHÓ
GIÁM
ĐỐC
PHÒNG CẤP SỔ THẺ
PHÒNG KIỂM TRA
PHÒNG TIẾP NHẬN &
QL HỒ SƠ
PHÒNG CHẾ ĐỘ BHXH
PHÓ
GIÁM
ĐỐC
GIÁM
ĐỐC
PHÒNG THU