Dự thảo sửa đổi Luật Thuế thu nhập cá nhân: Xa với thực tiễn
Chủ trương sửa đổi luật Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) được đề cập từ 2
năm nay. Sau một thời gian dài nghiên cứu, dù được nâng lên đặt xuống nhiều lần
để lấy ý kiến nhưng dự thảo sửa đổi luật TNCN mà Bộ Tài chính vừa công bố được
nhận định là không giải quyết được vấn đề bức xúc của người nộp thuế.
Không theo sát đời sống
Điểm sửa đổi được nhiều người chờ đợi nhất chính là mức giảm trừ gia cảnh cho bản
thân người nộp thuế và người phụ thuộc, đặc biệt trong bối cảnh lạm phát tăng cao trong
4 năm trở lại đây. Theo đề xuất của Bộ Tài chính, mức khởi điểm chịu thuế TNCN sẽ
được nâng từ 4 triệu đồng/tháng hiện nay lên 6 triệu đồng/tháng, tương đương 78 triệu
đồng/năm; Với người phụ thuộc (như cha mẹ, người già, người tàn tật, vợ hay con nhỏ…)
mỗi cá nhân sẽ được giảm trừ 2,4 triệu thay vì 1,6 triệu đồng mỗi tháng hiện nay. Tuy
nhiên, nội dung sửa đổi này chỉ chính thức áp dụng từ năm 2014. Đây là điều bức xúc của
người nộp thuế và cả những chuyên gia theo dõi thuế.
Rất nhiều ý kiến cho rằng, mốc thời gian áp dụng như trên chưa hợp lý, bởi không phù
hợp với những gì đang diễn ra trong đời sống hằng ngày. Trong khi với mức chịu thuế là
4 triệu đồng và mức giảm trừ gia cảnh 1,6 triệu đồng như hiện nay với nhiều người có
mức thu nhập trung bình đã bất hợp lý. Vậy mà biểu thuế mới đến năm 2014 mới áp
dụng, lúc đó đã quá… lạc hậu.
Một điểm chưa hợp lý nữa là mức giảm trừ gia cảnh (GTGC) hiện nay không tính đến
khu vực, có nghĩa là ở nông thôn, thành thị, đồng bằng hay miền núi đều áp dụng như
nhau, trong khi thực tế cho thấy mức chi tiêu cho sinh hoạt hàng ngày của một cá nhân ở
thành thị lớn hơn rất nhiều so với ở nông thôn và miền núi. Mặt khác, việc xác nhận hành
chính (ở cấp chính quyền địa phương hoặc cơ quan) về quan hệ và thực tế đã tính thuế
hay chưa của người phụ thuộc gây nhiều phiền toái, khó chính xác cho cả người nộp thuế,
lẫn cơ quan thu thuế…
Bà Trịnh Thị Hồng Nguyệt, Phó Chủ tịch Hội Kế toán và Kiểm toán Việt Nam chia sẻ:
"Mỗi năm trượt giá tăng giảm khác nhau và rất nhiều năm, lạm phát vượt xa nhiều so với
dự báo nên không thể đưa ra một con số tuyệt đối. Đó là lý do, nhiều người kỳ vọng, sau
một thời gian dài nghiên cứu, dự thảo lần này sẽ thay đổi cơ bản trong cách tính, không
phải đưa ra con số tuyệt đối như nói trên".

điều điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh cho phù hợp.
Dự kiến, Dự thảo Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật thuế Thu nhập cá nhân sẽ trình Quốc hội vào
kỳ họp thứ 4 cuối năm 2012, do đó, Chính phủ đã thành lập Ban soạn thảo để tiến hành tổng kết Luật Thuế
thu nhập cá nhân và thảo luận xin ý kiến rộng rãi các Bộ, ngành, nhân dân để hoàn chỉnh.
Nhiều điểm mới của Luật thuế Thu nhập cá nhân
Thứ trưởng Vũ Thị Mai cho biết, 3 nội dung cơ bản trong Dự thảo là điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh; sửa
đổi bổ sung về phạm vi và đối tượng chịu thuế; sửa đổi, bổ sung về kỳ tính thuế và quyết toán thuế. Trong
đó, nội dung được dư luận và người dân quan tâm nhiều nhất là mức giảm trừ gia cảnh.
Theo đó, sau khi nghiên cứu và tổng hợp ý kiến tham gia, Bộ Tài chính trình Chính phủ thông qua điều
chỉnh mức giảm trừ gia cảnh đối với cá nhân người nộp thuế từ 4 triệu đồng lên 9 triệu đồng; đối với người
phụ thuộc từ 1,6 triệu đồng lên 3,6 triệu đồng.
Việc điều chỉnh này căn cứ vào các yếu tố như: tốc độ tăng trưởng GDP, GDP bình quân đầu người, chỉ số
CPI trong thời gian qua và trong giai đoạn tới. Mặt khác, căn cứ vào mức tiền lương tối thiểu, Đề án cải
cách tiền lương, kết quả thống kê về mức sống và thu nhập của dân cư. Đồng thời cũng dựa trên ý kiến của
người dân và các bộ ngành, báo chí phản ánh trong thời gian qua…
Đại diện cơ quan báo chí đặt câu hỏi tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 7/2012 - Ảnh: VGP/Nhật Bắc
Theo Thứ trưởng Vũ Thị Mai, điểm mới của Dự thảo lần này là có quy định mở khi giá cả thị trường biến
động trên 20% thì Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh cho phù
hợp với biến động của giá cả.
Với mức giảm trừ gia cảnh đề xuất như vậy so với thời điểm cuối năm 2011 thì hiện nay sẽ có 70% số
người nộp thuế có thu nhập từ tiền công, tiền lương chuyển sang không phải nộp thuế. Tức là khoảng
2,6/3,8 triệu người đang nộp thuế thu nhập cá nhân (tính đến hết năm 2011) sẽ được miễn thuế. Tương
ứng như vậy, 70% người nộp bậc trên sẽ chuyển xuống nộp ở bậc thấp hơn.
Dự kiến, với hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2013 thì tính tác động của Dự thảo Luật này cho thấy số thuế
giảm so với chính sách hiện hành năm 2013 khoảng 5.200 tỷ đồng và năm 2014 khoảng 13.350 tỷ đồng.
Thứ trưởng Vũ Thị Mai cho biết, với Dự thảo Luật này, cụ thể mức giảm trừ gia cảnh với người nộp thuế có
thu nhập 12,6 triệu đồng nuôi một người phụ thuộc chưa phải nộp thuế, nếu người có thu nhập 15 triệu
đồng nuôi một người phụ thuộc chỉ phải nộp 120.000 đồng.
Liên quan đến việc điều chỉnh giá xăng dầu, Thứ trưởng Vũ Thị Mai cho biết, Bộ Tài chính đã có Công văn
số 8412/BTC-QLG ngày 21/6/2012 giao cho doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đầu mối được quyền quyết