PHẦN MỞ ĐẦU
Trong quá trình tồn tại và phát triển, nhà nước luôn xây dựng một hệ
thống chính sách thuế hoàn thiệnvới nhiêu sắc lệnh thuế khác nhau. Xét
dưới nhiều góc độ thuế luôn chiếm vị trí quan trọng trong chính sách xã hội
của nhà nước. Bên cạnh chức năng truyền thống là tạo nguônf thu cho quỹ
ngân sách quốc gia, thỏa mãn chi tiêu công cộng, thuế còn là công cụ để
nhà nước điều tiết vĩ mô nền kinh tế. So với các quốc gia trên thế giới, hệ
thống thuế của Việt Nam tương đối hoàn chỉnh, mỗi loại thuế ra đời vào
những thời điểm khác nhau của quá trình phát triển nền kinh tế xã hội và
phụ thuộc vào mục đích của nhà nước trong việc áp dụng chính sách thuế
đó.
Trong điều kiện nền kinh tế thị trường, hội nhập nền kinh tế vai trò
của thuế lại càng được khẳng định đặc biệt là thuế thu nhập. Năm 1900, Ủy
Ban Thường Vụ Quốc Hội ban hành pháp lệnh thuế thu nhập đối với người
có thu nhập cao nhằm điều tiết một phần thu nhập của những cá nhân có
thu nhập cao hơn mặt bằng chung của xã hội. Để chính sách này trở thành
một sắc lệnh thuế hiện đại, có tính cạnh tranh pháp lệnh thuế thu nhập cao
đã được sửa đổi nhiều lần.
Tuy nhiên trước sự vận động không ngừng của nền kinh tế thị trường
và xu hướng toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế, hệ thống thuế nói chung và
thuế thu nhập đối với người có thu nhập cao nói riêng đã bộc lộ một số
nhược điểm. Để đáp ứng được yêu cầu của điều kiện mới thì Quốc hội đã
thảo luận và thông qua luật Thuế thu nhập và sẽ có hiệu lực vào ngày
1/1/20009
Vậy để hiểu sâu sắc về luật thuế mới này về những điểm mới so với pháp
lệnh thuế trước đây nhóm chúng em chọn đề tài “Phân tích và làm sáng
________________________________________________________________________
_
1
tỏ những ưu điểm chủ yếu của luật thuế thu nhập cá nhân so vs Pháp
lệnh thuế thu nhập đối vs ng có thu nhập cao”

kinh tế của đất nước. Trong quá trình phát triển nền kinh tế, Nhà nước
thường sử dụng nhiều công cụ khác nhau để điều tiết và quản lý nền kinh tế
xã hội. Thuế TNCN là công cụ để nhà nước thực hiện chức năng đó. Thuế
TNCN cũng là một chỉ tiêu quan trọng quy định về vấn đề tích lũy, đầu tư,
tiết kiệm, phân bổ nguồn lực. Thông qua việc đánh thuế vào thu nhập mà
nhà nước có thể điều tiết hoạt động kinh tế xã hội.
2. Khái niệm, đặc điểm của thuế thu nhập cá nhân:
Thuế TNCN có một số đặc điểm chung và một số đặc điểm riêng.
* Đặc điểm chung gồm một số những đặc điểm sau:
- Thuế thu nhập là thuế trực thu, đánh trực tiếp vào thu nhập thực tế
phát sinh theo từng lần hoặc theo một khoảng thời gian nhất định. Như vậy
có thể hiểu thuế TNCN có đối tượng đánh thuế là thu nhập.
Tuy nhiên hiểu thế nào là “thu nhập” hiện nay chưa có cách hiểu
chính thức và có rất nhiều cách hiểu khác nhau cũng có thể hiểu “ thu
nhập” là tổng giá trị tài sản và của cải được biểu hiện dưới hình thức tiền tệ
mà cá nhân nào đó trong nền kinh tế xã hội tạo ra và nhận được từ các
nguồn lao động, tài sản hay đầu tư thông qua quá trình phân phối tổng sản
phẩm xã hội và thu nhập quốc dân trong một khoảng thời gian nhất
định(thường là một năm).
________________________________________________________________________
_
3
Thông thường các nhà nghiên cứu kinh tế, pháp lý không đưa ra khái
niệm cụ thể về thu nhập mà họ thường liệt kê những thu nhập phải chịu
thuế.Trong nền kinh tế thị trường , các khoản thu nhập rất đa dạng. Nếu
căn cứ vào nguồn tạo ra thu nhập có thu nhập tạo ra từ lao động có thu
nhập tạo ra từ kinh doanh, thu nhập từ tài sản, thu nhập từ hoạt động đầu
tư… và các khoản thu nhập khác. Nếu căn cứ vào tính đều đặn của có thu
nhập thường xuyên và thu nhập không thường xuyên. Nếu căn cứ theo
phạm vi lãnh thổ phát sinh có thu nhập phát sinh trong nước và thu nhập

phân biệt nguồn là từ sản xuất kinh doanh hay từ lao động, đầu tư đều có
thể được xếp vào thu nhập chịu thuế sau khi đã loại bỏ các khoản thu nhập
không phải chịu thuế.
- Thuế TNCN luôn gắn liền với chính sách kinh tế xã hội của mỗi
quốc gia. Do thuế TNCN là một loại thuế trực thu, tác động trực tiếp vào
thu nhập cá nhân là tái phân phối thu nhập, đảm bảo công bằng xã hội. Để
thuế thu nhập đạt được hiệu quả cao trong quá trình áp dụng phải đảm bảo
cân bằng lợi ích giữa người nộp thuế và nhà nước phụ thuộc vào chính
sách xã hội của mỗi quốc gia khác nhau mà nội dung thuế thu nhập được
quy định khác nhau.
3. Vai trò của thuế thu nhập cá nhân:
Thuế TNCN là loại thuế trực tiếp vào thu nhập phát sinh thực tế. Có
các loại thuế thu nhập: thu nhập công ty, thu nhập cá nhân.Trong hệ thống
thuế, mặc dù ra đời sau các loại thuế khác nhưng thuế thu nhập đã khẳng
định vai trò quan trọng:
Thứ nhất, đây là công cụ quan trọng trong việc tái phân phối lại thu
nhập đảm bảo công bằng giữa các đối tượng nộp thuế. Hơn nữa trong nền
kinh tế thị trường thu nhập được phối hợp chủ yếu thông qua cơ chế thị
trường.
________________________________________________________________________
_
5
Thứ hai, thuế thu nhập có vai trò tạo nguồn thu cho Ngân sách nhà
nước, đảm bảo các khoản chi tiêu công cộng.
Thứ ba, thông qua thuế thu nhập Nhà nước thực hiện chức năng điều
tiết vĩ mô kích thích tiêu dùng hoặc khuyến khích đầu tư phát triển kinh tế.
Điều đó thể hiện ở những quy định về ưu đãi, miễn giảm thuế thu nhập…
4. Sự cần thiết phải ban hành Luật thuế thu nhập cá nhân:
* Ban hành Luật thuế thu nhập cá nhân là thể chế hoá đường lối, chủ
trương của Đảng và Nhà nước về lĩnh vực tài chính.

xã hội đều được hưởng những thành quả phát triển của đất nước về thể chế
luật pháp, cơ sở hạ tầng, phúc lợi xã hội, an ninh trật tự ... đồng thời cũng
có nghĩa vụ đóng góp một phần thu nhập của mình cho xã hội thông qua
việc nộp thuế. Nguyên tắc "công bằng" và “ khả năng nộp thuế” thể hiện ở
chỗ: người có thu nhập cao hơn thì nộp thuế nhiều hơn, người có thu nhập
như nhau nhưng có hoàn cảnh khó khăn hơn thì nộp thuế ít hơn, người có
thu nhập thấp chưa phải nộp thuế. Thời gian qua ở nước ta, khoảng cách
chênh lệch về thu nhập giữa nhóm người có thu nhập cao và nhóm người
có thu nhập thấp cũng có xu hướng ngày càng tăng (trong thời gian từ năm
1993 đến năm 2004, khoảng cách này đã tăng từ 3,7 lần lên đến 13,5 lần).
Như vậy, việc áp dụng thuế TNCN sẽ góp phần đảm bảo tính hợp lý, công
bằng, hiệu quả của hệ thống chính sách thuế và hạn chế sự gia tăng khoảng
cách chênh lệch giầu nghèo giữa các tầng lớp dân cư, đồng thời Nhà nước
sẽ nắm được thông tin về thu nhập của cá nhân góp phần phòng chống
tham nhũng, lãng phí.
* Ban hành Luật thuế thu nhập cá nhân nhằm hoàn thiện hệ thống
chính sách thuế, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế- xã hội và hội nhập
kinh tế quốc tế trong thời gian tới.
Thực hiện chủ trương đổi mới của Đảng, hệ thống chính sách thuế
________________________________________________________________________
_
7
đã được hình thành và từng bước hoàn thiện qua hai lần cải cách (năm
1990 và năm 1995). Việc ban hành Luật thuế thu nhập cá nhân đã được đặt
ra từ trước đây, nhưng xét thấy chưa đủ điều kiện, vì trong giai đoạn đầu
chuyển đổi nền kinh tế, các thành phần kinh tế ngoài quốc doanh chưa phát
triển, các thị trường đang trong quá trình hình thành, thu nhập dân cư nhìn
chung còn thấp và chưa đa dạng (chủ yếu là tiền lương, tiền công). Trong
bối cảnh đó, Nhà nước đã sử dụng 3 sắc thuế để động viên cho phù hợp với
từng loại thu nhập: đối với thu nhập của cá nhân kinh doanh áp dụng thuế

việc khuyến khích cá nhân tích cực lao động, đầu tư phát triển sản xuất
kinh doanh, làm giàu chính đáng.
Để đảm bảo phát triển kinh tế xã hội ổn định, bền vững và chủ động
hội nhập kinh tế quốc tế, việc tiếp tục hoàn thiện các chính sách tài chính
trong đó hệ thống chính sách thuế nói chung, thuế thu nhập cá nhân nói
riêng là hết sức cần thiết, nhằm thực hiện tốt nhiệm vụ phân bổ nguồn lực
đồng thời giải quyết tốt các mối quan hệ giữa tiết kiệm, đầu tư và tiêu
dùng, giữa tăng trưởng với công bằng xã hội và xóa đói giảm nghèo.
* Ban hành Luật thuế thu nhập cá nhân nhằm đảm bảo ổn định nguồn
lực cho ngân sách nhà nước.
Thuế TNCN đóng góp một phần thu lớn cho ngân sách nhà nước
nhằm ổn định nguồn thu, đáp ứng yêu cầu chi tiêu của nhà nước để giải
quyết các vấn đề an ninh, quốc phòng, an sinh xã hội, phát triển sự nghiệp
giáo dục, y tế…
Thuế TNCN được ban hành có những quy định rõ hơn về đối tượng
nộp thuế đã góp phần dẫn đến cơ cấu thu ngân sách nhà nước cũng thay đổi
theo hướng nguồn thu từ tích luỹ trong nước được tăng dần và chiếm tỷ
trọng ngày càng cao trong ngân sách nhà nước. Thuế TNCN cũng sẽ góp
________________________________________________________________________
_
9