Phần mở đầu
Mỗi đất nớc mỗi quốc gia đều phải có sự lãnh đạo sánh suốt của các nhà
lãnh đạo cấp cao. Nhờ cá sự lãnh đạo sáng suốt đó thì đất nớc đó mới có sự thống
nhất ổn định. Cũng nh vậy, nền kinh tế đất nớc muốn ổn định bền vững lâu dài thì
phải có sự lãnh đạo quản lý kinh tế của nhà nớc do nhà nớc quản lý, kinh tế của
doanh nghiệp do các doanh nghiệp quản lý. Quản lý là chức năng vốn có của mọi
tổ chức mọi hoạt động còn là chủ thể, quản lý một cách liên tục, có tổ chức. Quản
lý kinh doanh là tác động của mọi chủ thể một cách liên tục, có tổ chức tí đối tợng
quản lý là tập thể những ngời lao động doanh nghiệp, sử dụng hiệu quả mọi nguồn
lực và cơ hội để tiến hành hoạt động kinh doanh đạt tới mục tiêu của doanh nghiệp
theo đúng pháp luật và thông lệ, trong điều kiện biến động của môi trờng kinh
doanh, với hiệu quả tối u. chính vì lẽ đó, mà em chọn đề tài của môn khoa học
quản lý Phân biệt những đặc điểm chủ yếu của quản lý nhà nớc về kinh tế và
quản lý kinh doanh của doanh nghiệp. Vấn đề sẽ đợc giải thích rõ hơn ở phần
nội dung.
1
I. Quản lý nhà nớc về kinh tế.
1.Khái niệm quản lý nhà nớc về kinh tế.
a.Khái niệm
Quản lý nhà nớc về kinh tế là sự quản lýcủa nhà nớc
đối với toàn bộ nền kinh tế quốc dân bằng quyền lực nhà nớc thông qua cơ
chế quản lý kinh tế nhằm đảm bảo tốc độ tăng trởng và phát triển của nền kinh tế
quốc dân.
Theo nghĩa rộng quản lý nhà nớc về kinh tế đợc thực hiện thông qua cả ba
loại cơ quan lập pháp, hành pháp và t pháp của nhà nớc.
Theo nghĩa hẹp, quản lý nhà nớc về kinh tế đợc hiểu nh hoạt động quản lý
có tính chất nhà nớc nhằm điều hành nền kinh tế dợc thực hiên bởi cơ quan hành
pháp ( chính phủ) theo nghĩa này quản lý nhà nớc về kinh tế đợc hiểu là quản lý
hành chính-kinh tế .
b.Cơ chế quản lý kinh tế
Cơ chế quản lý kinh tế là hệ thống những nguyên tắc, hình thức và phơng
tạo ra môi trờng tốt cho các chủ thể kinh tế trên thị trờng đặc biệt là doanh nghiệp,
dẫn dắt nền kinh tế quốc dân phát triển để nhà nớc thực hiện chức năng quản lý vĩ
mô nền kinh tế, trong cơ chế, quản lý kinh tế mới cần có những thay đổi :1.
chuyển đổi từ chỗ chủ yếu điều tiết kinh tế nhà nớc sang điều tiết toàn bộ nền kinh
tế quốc dân nhà nớc ta đã có những biện pháp quản lý nền kinh tế mở rộng nh: 2.
chuyển từ chỗ chủ yếu là phân phối vối đầu t, phê duyệt các dự án, định ra các chỉ
tiêu trong xây dựng các quy hoạch các chiến lợc phát triển, các chính sách lớn
quan trọng. Nhờ chính sách này mà quản lý nhà nớc về kinh tế doanh nghiệp sẽ
đạt đợc hiệu quả cao hơn, uy tín hơn 3. chuyển từ chỗ chủ yếu là quản lý kế hoạch
đầu t , sản xuất snah điềy tiết toàn bộ quá trình vận hành nền kinh tế. 4. chuyển từ
chỗ quản lý trực tiếp bằng các biện pháp kinh tế là chính : 5. Chuyển từ chỗ quản
lý trực tiếp bằng pháp lệh là chính snag quản lý gián tiếp bằng các biện pháp kinh
3
tế là chính. lý vĩ mô là vạch ra các mục tiêu nhiệm vụ phát triển kinh tế xã họi và
các chính sách kinh tế đông bộ.
b. Quản lý nhà nớc về kinh tế nhằm mục tiêu phát triển lấy hiệu quả kinh tế
xã hội là chính
Xuất phát từ đặc điểm trên, mục tiêu đặt ra trong quản lý nhà nớc về kinh tế
là mục tiêu kinh tế xã hội, mục tiêu này đợc thể hiện ở mục tiêu tăng trởng và
phát triển nền kinh tế quốc dân. hiệu quả kinh tế xã hội đợc xem là tiêu chuẩn để
đạt đợc mục tiêu trên hiệu qua kinh tế xã hộ đợc hiểu theo hai nội dung. Thứ nhất
là hiệu quả kinh tế xã hội xét trong phạm vi toàn bộ nền kinh tế quốc dân, theo nội
dung này, lỗ hoặc lãi của một cơ sở, một nhàng cha phải là lỗ hoặc lãi của toàn bộ
nền kinh tế quốc dân. mục tiêu này đợc các doanh nghiệp Việt Nam áp dụng rất
nhiều An Giang đã tìm ra lối thoát cho hạt lúa của mình và thu lợi đợc rất nhiều
nhng bên cạnh đó cũng bị lỗ : An Giang là vựa lúa ở vùng đồng bằng sông Cửu
Long, có tới 85 đến 90% hộ sản xuất nông nghiệp, vơi diện tích lúa gần 500000
ha, sản lợng đạt hơn 2,5 triệu tấn/năm. riêng vụ đông xuân 2002-2003 tỉnh An
Giang đã xuóng giống hơn 22.000 ha ớc sản lợng đạt 1,2 triệu tấn thóc ( Báo kinh
tế Việt Nam và thế giới số 1405 ngày 5/10/2003). Nội dung thứ hai là hiệu quả
quyền lực kinh tế những chủ cở hữu t nhân. nhà nớc cuẩ giai cấp t sản. bởi ạu, tai
những nớc này có tình trạnh 20% dân số chiếm hữu 80% của cải quốc gia và 80%
dân số còn lai chia nhau 20% của cải làm trong xã hội những vấn đề nghèo đói,
bần cùng không thể cùng chiều với quy mô và tốc độ gnp ( Giáo trình quản lý về
nhà nớc Giáo trình sau đại học ) Quản lý kinh tế xã hội chủ nghĩa vì đại bộ
phân nhân dân lao động vì xóa đói giảm nghèo vì mục tiêu phát triển, cơ sở của
bản chất này của quản lý kinh tế xã hội chủ nghĩa là quyền lực chính trị và quyền
lực kinh tế thuộc về nhân dân- nhà nớc của dân do dân vì dân. một điều cần chú ý
rằng bản chất của quản lý kinh tế là phục vụ lợi ích của giai cấp thống trị, giai cấp
nắm chính quyền ( nhà nớc ) giai cấp của những ông chủ sở hữu nhng lợi ích
của những ông chủ này có đợc thực hiện hay không phụ thuộc vào ông chủ đó
giải quyết tốt những quan hệ lợi ích có liên quan đến hoạt động của hệ thống kinh
tế đó nh thế nào. nhà nớc xã hội chủ nghĩa với chế độ công hữu vàchính quyền
nằm trong tay nhân dân không có nghĩa là nhà nớc đó đem lại cuộc sống tốt đẹp
5