1
CHƯƠNG 2 – CƠ SỞ HẠ TẦNG CỦA
THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
Giảng viên: Nguyễn Đức Cương
Email: [email protected]
Website: http://nguyenduccuong.com
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 2
Nội dung
 Tổng quan thương mại điện tử (nhắc lại)
 Tổng quan internet
 Kiến trúc mạng của các mạng hỗ trợ cho Internet
và TMĐT
 Một số giao thức
 Các chương trình tiện ích
 Giới thiệu HTML
 Kiến trúc Client – Server
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 3
Tổng quan - thương mại điện tử
 Khái niệm TMDT (E-Commerce)
 Các thành phần trong EC
 Một số khái niệm khác
 Ảnh hưởng TMDT
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 4
Khái niệm
 Thương mại điện tử là việc dùng
các phương tiện điện tử trong
việc trao đổi,mua bán các sản
phẩm, dịch vụ dưới dang thông
thường hay dưới dạng số hóa từ
nơi này đến nơi khác.
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 5

Consumer
Business
G2C
G2G
B2C
G2B
B2B
C2C
B2E
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 8
Một số khái niệm
 B2B (Business to Business)
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 9
Một số khái niệm
 B2C (Business to Customer)
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 10
Một số khái niệm
 C2C (Customer to Customer)
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 11
Một số khái niệm
 E-Government
 G2C (Government to Customer)
 B2G
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 12
Một số khái niệm
 M-Commerce
3
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 13
Lợi ích TMDT
 Giảm chi phí thu mua vật tư

Sản
phẩm
Cung ứng
bên ngoài
Hệ thống thông
tin
CRM
 Chuỗi giá trị hướng khách hàng
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 16
Ba cột trụ trong EC
 Mô hình kinh doanh điện tử được xây dựng trên
nền không gian thị trường truyền thống và 3 cột
trụ
 Thông tin điện tử
 Quan hệ điện tử
 Giao dịch điện tử
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 17
Mô hình ICDT
Kg thị
trường
truyền
thống
Kg
thông
tin ảo
Kg
truyền
thông
ảo
Kg

Tổng quan Internet
 Khái niệm
U N I V E R S I T YU N I V E R S I T Y
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 23
Tổng quan Internet
 Khái niệm:
 Các máy tính kết nối với nhau – giao tiếp với
nhau thông qua “ngôn ngữ chung” – TCP/IP
 Phân loại
 LAN (Local Area Network)
 WAN (Wide Area Network)
 GAN (Global Area Network)
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 24
LAN
5
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 25
WAN
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 26
Liên mạng toàn cầu
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 27
Mạng internet
 Mục đích
 Chia sẻ tài nguyên: thiết bị, lưu trữ, xử lý,
 Tiết kiệm chi phí
 Hỗ trợ quản lý
 Tạo môi trường truyền thông rộng rãi
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 28
Mạng internet
 Mô hình:
 Peer to peer

Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 33
Internets, Intranets và Extranets
 Virtual Private Network (VPN)
 Câu hỏi
 Tìm hiểu cơ chế cài đặt VPN
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 34
CƠ SỞ KỸ THUẬT
 Internet : cơ sở kỹ thuật nền tảng dẫn đến sự phát
triển TMĐT
 Các cơ sở kỹ thuật khác
 Phần mềm quản trị CSDL
 Hệ thống mạng máy tính(Network switches và
hubs)
 Mã hóa (dùng phần cứng,phần mềm)
 Hỗ trợ truyền thông đa phương tiện
 Tiềm năng doanh số từ TMĐT tăng gấp 2 trong 1
năm
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 35
Mạng chuyển mạch gói
Packet-Switched Networks
 Mô hình nối kết liên lạc của các công ty điện thoại
vào các năm 1950
 Một kênh liên lạc riêng được thiết lập nhằm phục vụ
cuộc đàm thoại giữa 2 bên(chuyển mạch kênh-
circuit switching)
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 36
Mạng chuyển mạch gói
Packet-Switched Networks
 Mạng Internet sử dụng chuyển mạch gói (Packet
switching)

 Subnet, Subnet mask
 Ví dụ
 192.168.1.0 - 192.168.1.255
 192.168.1.240 – 192.168.1.255
 Gateway, Domain Name Service ?
 IP6 ???
 Qui trình kiểm tra tình trạng kết nối mạng của máy
tính
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 42
Một số thao tác cơ bản
 Kiểm tra địa chỉ IP: Ipconfig
 Kiểm tra card mạng, máy con, gateway
8
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 43
IPCONFIG /ALL
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 44
Sử dụng lệnh ping <địa chỉ mạng>
 Ping <địa chỉ mạng>/<máy con>
 Kiểm tra DNS
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 45
Kiểm tra các máy cùng mạng con
ping <địa chỉ máy>
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 46
Câu Hỏi
 Địa chỉ IP khó hình dung, khó nhớ
 Ví dụ
 Địa chỉ của máy chủ YAHOO.COM
• 66.94.234.13
 Cách giải quyết ????
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 47

Câu Hỏi
 Nếu thực hiện thương mại điện tử, nên lựa chọn
tên miền cấp cao nhất là gì ? ‘COM’, ‘ORG’, ‘BIZ’,
‘NET’ ,…?
 Giải thích lý do sự lựa chọn của anh chị
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 53
Chọn TLD nào?".com", ".net" hay ".org"
 Nếu sử dụng tên miền đó vào mục đích kinh doanh
thì TLD phải là ".com", không có ngoại lệ.
 Tất cả mọi người đều nhớ đến ".com" trước tất cả
các loại "DOT" khác.
 Có người còn cho là mọi tên miền trên thế giới đều
có phần đuôi là ".com".
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 54
Chọn TLD nào?".com", ".net" hay ".org"
 Nếu sử dụng một tên miền ".net" và cố gắng quảng
cáo thương hiệu của mình, chẳng hạn nếu sử dụng
tên miền MyStore.net  hơn 70% khách hàng
sẽ gõ vào trình duyệt của họ là
MyStore.Com
và
nhấn Enter.
 Quảng bá cho công ty có tên miền MyStore.Com
mà không phải là MyStore.Net
10
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 55
Chọn lựa tên miền
 Trước hết hãy dùng tên công ty hay thương hiệu.
 80% khả năng sẽ không còn tên miền ta cần vì có
rất nhiều công ty có tên trùng nhau

 Thay thế cho POP
 Qui định cách thức mà NSD yêu cầu máy phục vụ
thể hiện các thư điện tử
•Chỉ tải về các thư NSD chọn lựa (không phải tất
cả thư)
•Chỉ đọc các tiêu đề thư
•Tạo và xử lý hộp thư trên máy phục vụ
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 60
Các nghi thức khác
 File Transfer Protocol (FTP)
 Truyền gửi các tập tin giữa các máy tính nối kết
nhau theo nghi thức TCP/IP
 Sử dụng mô hình khách/người phục vụ(
client/server model)
 Cho phép truyền gửi tập tin ở cả 2 dạng nhị phân
và văn bản dạng mã ASCII
 Xem nội dung các thư mục và xử lý các tập tin ở
cả 2 máy (cục bộ và máy từ xa)
11
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 61
Các chương trình tiện ích trên Internet
 Finger
 Hoạt động trên nền UNIX
 Cho phép NSD thu thập các thông tin (có giới
hạn) về các NSD khác trên mạng
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 62
Kết quả thực hiện chương trình Finger
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 63
Câu hỏi
 Trong hệ điều hành Windows, có công cụ tương tự

Tracert trong Windows
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 70
Tracert trong Windows
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 71
Ứng dụng trên Internet
 Email
 Telnet
 FTP
 Remote desktop
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 72
Thư điện tử (E-Mail)
 Sử dụng lần đầu tiên vào thập niên 1970s trên
mạng ARPANET
 Hình thức thông tin thông dụng hiện nay khi giao
dịch
 Có thể đính kèm các văn bản, hình ảnh, phim, bảng
tính hay các thông tin khác theo thư điện tử
 Các mail thông dụng: gmail, hotmail, yahoo,
13
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 73
Telnet
 Cho phép NSD đăng nhập vào 1 máy tính ở xa trên
1 máy tính khác và có thể điều khiển, truy cập
thông tin trên máy ở xa này
 Terminal Emulation : chương trình mô phỏng thiết bị
đầu cuối để có thể nhập lệnh và yêu cầu thi hành
trên máy tính ở xa
 Một số phần mềm cho phép sử dụng Telnet trên các
trình duyệt Web
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 74

giữa 2 máy tính
 Thường sử dụng cho các yêu cầu : tải về (download)
các gói phần mềm, cập nhật phần mềm từ 1 máy
tính từ xa
 Cũng cho phép tải lên (upload) các tập tin vào máy
tính từ xa để cho phép các máy tính khác có thể truy
cập các tập tin này
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 87
Ví dụ thực hiện ứng dụng FTP
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 88
Câu hỏi
 Trong hệ điều hành Windows, có công cụ tương tự
Ftp ???
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 89
Sử dụng FTP của Windows
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 90
Các lệnh trong ftp
16
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 91
Ls : liệt kê nội dung folder
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 92
FTP với giao diện Web
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 93
FTP với phần mềm khác
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 94
Câu Hỏi
 Với các phần vừa trình bày, anh chị hình dung 1 số
cách đơn giản mà hacker có thể xâm nhập vào máy
tính cá nhân
 Cách phòng vệ ???

•<P align=“right”> - Aligns text to the right
 Lưu ý : Các thẻ lệnh cho phép định dạng thông tin
hiển thị nhưng kết quả thể hiện có thể khác nhau với
các trình duyệt khác nhau
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 100
Sơ lược về HTML
 Liên kết HTML (HTML Links)
 Thẻ cho phép tạo liên kết để nhanh chóng di chuyển
đến 1 vị trí trên cùng trang web hiện tại hay 1 trang
web ở 1 máy khác
•<A HREF=“address”>Visible link text</A>
•<A HREF=http://www.purdue.edu>Purdue
University</A>
•<A HREF=“#references”>References are found
here</A>
 Văn bản giữa cặp thẻ
siêu liên kết( hyperlink)
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 101
Tổ chức các siêu liên kết
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 102
Câu hỏi
 HTML ?
 DHTML ?
 XML ?
 WML ?
18
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 103
Các trình soạn thảo trang HTML
 Soạn thảo 1 trang HTML
 Trình soạn thảo đơn giản: NotePad,

Luồng thông tin giữa Web Server/Client
19
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 109
Thông điệp trả lời của Web Server
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 110
Câu Hỏi
 Ưu/khuyết điểm của mô hình 2 lớp
 Khắc phục bằng mô hình 3 lớp ???
 Mô hình n-lớp (n-tier)
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 111 Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 112
Load Balancer
Web servers
Application Server
Databases
Backend System
Corporate ERP system
Http request
Front-Stand Server
Application Server
Back-End Server
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 113
Câu Hỏi
 Tìm hiểu, phân tích, nêu ưu và khuyết điểm của mô
hình 2 lớp, 3 lớp
 Tìm hiểu mạng riêng ảo (VPN - Virtual Private
Network) : cơ chế, cách hoạt động, ưu điểm,…
 Khảo sát và đưa ra 1 vài nhận xét của 1 số tên
miền đang có trên mạng Internet. Qua đó anh chị
rút ra những nhận định gì khi đặt tên miền
Nguyễn Đức Cương – [email protected] Slide 114