1
chính sách tài khóa và sự phối hợp với chính sách tiền tệ - một số bài học từ
giai đoạn 2006-2010

Ts. Vũ Đình Ánh

Một vài nột lý luận
các chính phủ thường sử dụng chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ -
tín dụng nhằm mục tiêu ổn định kinh tế. hệ thống các chính sách kinh tế vĩ mô
tác động tới tổng cầu được trỡnh bày trong khung dưới đây:
tăng tổng cầu
1. nới lỏng chính sách tài khóa gồm: (i)
tăng chi tiêu cp; (ii) giảm thuế suất; (iii)
tăng chi chuyển nhượng (chi không cần
hàng hóa hay dịch vụ đáp lại như chi
lương hưu, trợ cấp, bảo hiểm ) (tranfer
payments).
2. nới lỏng chính sách tiền tệ gồm: (i) mua
chứng khoán trên thị trường mở; (ii)
giảm những yêu cầu về dự trữ; (iii)
giảm lói suất chiết khấu.
3. khuyến khích người tiêu dùng và nhà
kinh doanh tin và tăng chi của khu vực
tư nhân.
4. tăng tốc độ lưu thông tiền tệ hay giảm
lói suất.
5. tăng kỳ vọng lạm phát (inflationary
expectations).
6. tăng xk rũng gồm: (i) giảm nk; (ii) tăng
xk.
giảm tổng cầu

Thực trạng giai đoạn 2006-2010
giai đoạn 2006-2007, chính sách tài khóa – tiền tệ việt nam đều nới lỏng
nhằm tập trung hoàn thành 2 nhiệm vụ cơ bản là ưu tiên tăng trưởng kinh tế và
ổn định kinh tế vĩ mô với gdp năm 2006 tăng 8,17%, năm 2007 tăng 8,48% và
cpi tăng lần lượt 6,6% và 12,63% đi đôi với thặng dư cán cân vốn và tăng dự trữ
ngoại tệ.
tổng thu nsnn liên tục vượt dự toán, năm 2006 thực hiện thu được 350.482 tỷ
đồng, tăng tới 47,5% so với dự toán và tương đương 36%gdp. đại đa số các
khoản thu thuế đều vượt dự toán. thu từ dầu thô đạt 83.346 tỷ đồng, vượt tới
31% so với dự toán, chiếm 23,7% tổng thu nsnn và tổng thu từ hàng hóa xnk đạt
42.825 tỷ đồng, tuy chỉ vượt 7,06% so với dự toán, nhưng vẫn chiếm 12,2% tổng
thu nsnn.
tổng chi nsnn đạt 346.017 tỷ đồng, vượt tới 31,5% so với dự toán, tương
đương 35,5%gdp (cao hơn hẳn so với mức bình quân giai đoạn 2001-2005 là
28,5%gdp). chi đtpt đạt 88.341 tỷ đồng, vượt 8,3% dự toán, chiếm 25,5% tổng
chi nsnn. các con số tương ứng của chi thường xuyên là 180.069 tỷ đồng, vượt
5,8% và chiếm 52%. trừ chi cải cách tiền lương, tất cả các khoản chi ngân sách
khác đều vượt dự toán.
bội chi nsnn năm 2006 tiếp tục duy trì ở mức an toàn (0,9%gdp - bằng một nửa
so với dự toán 1,8%gdp theo tiêu chuẩn quốc tế và xấp xỉ 5% theo tiêu chuẩn
việt nam) được bù đắp chủ yếu bằng vay trong nước (73,8%) và vay nước ngoài
(26,2%). tuy vậy, tỷ lệ bội chi nsnn theo tiêu chuẩn việt nam cao hơn mức bình
quân 4,86%gdp giai đoạn 2001-2005. nợ nước ngoài và nợ chính phủ duy trì
trong giới hạn đảm bảo an ninh tài chính. nsnn đủ khả năng chi trả nợ gốc
(3,2%gdp) và chi trả nợ lãi (4,9% tổng chi thường xuyên) đúng hạn. năm 2006
thực hiện phát hành 48.613 tỷ đồng vay bù đắp bội chi nsnn. vay nợ của chính
phủ góp phần phát triển thị trường tài chính theo thông lệ quốc tế, tuy nhiên, lãi
suất trái phiếu chính phủ chưa trở thành lãi suất chuẩn trên thị trường, hơn nữa,
tới 2/3 số vay phát hành mới trong nước là để trả nợ gốc và phát sinh những lo
ngại về hiệu quả của các hoạt động tài chính phát sinh ngoài ngân sách như vay

diễn biến giá cả lạm phát năm 2007 phức tạp, có xu hướng tăng nhanh do:
(i) tác động giá cả quốc tế đến giá các mặt hàng chiến lược phải nhập khẩu hầu
như toàn bộ như xăng dầu, phôi thép, nguyên liệu đầu vào của phần lớn các
ngành công nghiệp chủ lực; (ii) thiên tai dịch bệnh bùng phát trong nông nghiệp
làm giá lương thực thực phẩm tăng nhanh; (iii) điều hành cơ chế và chính sách
quản lý giá lúng túng, thị trường nhiều mặt hàng thiết yếu bị buông lỏng quản lý
cả về giá cả, chất lượng và vệ sinh an toàn; (iv) tác động của tăng trưởng kinh tế
dựa vào tăng vốn đầu tư dẫn đến tăng trưởng nóng; (v) kỳ vọng về tăng trưởng
và tăng thu nhập kích thích tiêu dùng cả hàng hoá thiết yếu cũng như lâu bền, cả

1
cần lưu ý là xu hướng tăng gdp của việt nam trong 3 kế hoạch 5 năm gần đây rất không đều. năm năm 1991-
1995, năm sau cao hơn năm trước, đạt đỉnh vào năm 1995 (9,54%), bình quân 8,2%/năm. giai đoạn 1996-2000,
năm sau lại thấp hơn năm trước, xuống đáy vào năm 1999 (4,77%), bình quân 7%/năm. kế hoạch 2001-2005 lại
lặp lại năm sau cao hơn năm trước, đến đỉnh năm 2005 (8,43%), bình quân 7,5%/năm. giai đoạn 2006-2010, nếu
theo diễn biến như giai đoạn 1991-1995 và 2001-2005 thì triển vọng tăng trưởng kinh tế có thể tới 8,5%/năm
(năm đầu tiên kh 1991-1995 gdp tăng 5,81%; kh 2001-2005 tăng 6,89%. ngược lại, nếu diễn biến như thời kỳ
1996-2000 (có tác động khủng hoảng khu vực và tâm lý lạc quan quá đà đi đôi với giảm tốc độ đổi mới cải cách)
thì gdp 2006-2010 có thể chỉ tăng bình quân 6-6,5%/năm (năm đầu tiên kh 1996-2000 gdp tăng tới 9,34%).
4
dịch vụ thông thường cũng như cao cấp. cpi năm 2007 cao hơn kế hoạch (kế
hoạch là cpi thấp hơn tốc độ tăng trưởng kinh tế) lên đến 8,5-9%. để đạt mục tiêu
tăng trưởng cao, chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ đã nới lỏng rất mạnh
trong năm 2007 bất chấp hậu quả gia tăng lạm phát.
thu chi nsnn đến năm 2007 đều đạt và vượt kế hoạch năm như “truyền
thống” hàng chục năm nay. thâm hụt nsnn vẫn trong giới hạn an toàn như cam
kết với quốc hội (dưới 5%gdp) đi đôi với các chỉ số về nợ công trong giới hạn an
toàn.
vốn đầu tư từ nsnn vẫn vượt 4,9% so với dự toán mặc dù có tình trạng
chậm giải ngân những tháng đầu năm (đã thành thông lệ) song lại dồn dập giải


2
gdp hai năm 2006-2007 đều tăng trên 8% và kế hoạch 2008 là 9% trong khi mục tiêu đặt ra cho cả giai đoạn
2006-2010 chỉ có 7,5-8%/năm cho thấy chính phủ muốn “chớp cơ hội” tăng trưởng nhanh khi có thể.
3
cuối năm giá xăng a92 đã lên mức cao nhất từ trước đến nay là 13.000 đ/lít khi giá dầu thế giới gần 100
usd/thùng.
5
thu nhập kích thích tiêu dùng cả hàng hoá thiết yếu cũng như lâu bền, cả dịch vụ
thông thường cũng như cao cấp. nguyên nhân quan trọng nhất là mất cân đối tiền
- hàng do các biện pháp tăng cung tiền trước áp lực của dòng ngoại tệ đổ vào quá
lớn. do các nguyên nhân gây ra cpi cao của năm 2007 vẫn chuyển toàn bộ sang
năm 2008 nên cpi năm 2008 cũng cao hơn kế hoạch (kế hoạch ban đầu là cpi
thấp hơn tốc độ tăng trưởng kinh tế).
thâm hụt nsnn năm 2007 vẫn trong giới hạn an toàn như cam kết với quốc
hội (dưới 5%gdp) và được bù đắp chủ yếu bằng nguồn vay trong nước (trên 3/4)
đi đôi với các chỉ số về nợ công trong giới hạn an toàn. đây là những nhân tố
kích thích thị trường trái phiếu chính phủ phát triển, đặc biệt là khi thị trường
tpcp thứ cấp được đẩy mạnh giai đoạn 2008-2010
4
.
trọng tâm chính sách vĩ mô năm 2008 là kiểm soát luồng vốn vào thông
qua các biện pháp về tỷ giá hối đoái, kiểm soát vốn, trung hòa ngoại tệ, chi tiêu
chính phủ để cải thiện khả năng hấp thụ nguồn vốn nước ngoài, giảm áp lực dư
thừa ngoại tệ, đặc biệt là dư thừa usd.
cả năm 2007 và từ đầu năm 2008, nhnn vẫn tiếp tục duy trì lãi suất chiết
khấu (4,5%), lãi suất tái cấp vốn (6,25%) và lãi suất cơ bản (8,25%) ở mức độ ổn
định như năm 2005-2006. từ 28/5/2007, nhnn tăng tỷ lệ dự trữ bắt buộc nhằm
giảm bớt lượng tiền cung ứng, kiềm chế lạm phát. trước áp lực lạm phát tăng cao
và không thể duy trì lãi suất thực dương nhưng nhnn vẫn không điều chỉnh tăng

độ lạm phát của việt nam cao hơn hẳn của mỹ và usd lên giá so với các ngoại tệ
chủ chốt khác nhờ kinh tế mỹ tăng trưởng tốt với các chỉ số lạm phát và tỷ lệ thất
nghiệp được cải thiện, song nửa cuối năm, khi usd mất giá nghiêm trọng, kinh tế
mỹ lâm vào khủng hoảng tín dụng bất động sản, giá dầu thô tăng vọt, … thì do
việt nam thực hiện “neo” tỷ giá vào usd nên giá usd hầu như không thay đổi
(giảm 0,03%).
việt nam bước vào năm 2008 đứng trước sự lựa chọn quyết định: tiếp tục
thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bất chấp lạm phát hay ưu tiên kiềm chế lạm phát.
phương án thứ nhất được lựa chọn từ quí i năm 2008, thực ra là từ quí iv năm
2007 với tham vọng tăng trưởng kinh tế tới 9% và lạm phát “thấp hơn tăng
trưởng”, nói cách khác ở mức một con số.
nhưng thực tế diễn ra không như những gỡ chỳng ta mong muốn. lạm phỏt
liờn tục leo thang và vượt ra khỏi mọi qui luật đó hỡnh thành từ hàng chục năm
nay buộc việt nam phải điều chỉnh chính sách từ ưu tiên tăng trưởng sang ưu tiên
kiềm chế lạm phát. chỉ sau 6 tháng, tổng cục thống kờ cụng bố chỉ số cpi đó lờn
tới 26,8% so với thỏng 6 năm 2007 và 18,44% so với cuối năm 2007, riêng giá
nhóm hàng lương thực tăng tương ứng tới 74,3% và gần 60% - phá vỡ mọi dự
tính của chúng ta về kiểm soát lạm phát ổn định kinh tế vĩ mô và cũn nghiờm
trọng hơn khi việt nam cơ bản vẫn là nước nông nghiệp với nông dân vẫn chiếm
trên 60% dân số và lực lượng lao động. giá cả tăng mạnh không chỉ trong dịp tết
mậu tý mà cũn cả trong cỏc thỏng sau tết – trỏi hẳn với qui luật vận động của giá
cả những năm gần đây. sau hơn 1 thập kỷ dường như “bóng ma” lạm phát đang
quay trở lại đe dọa những thành quả kinh tế xó hội mà chỳng ta đó đạt được.
bên cạnh đó, tốc độ tăng trưởng kinh tế cũng bắt đầu suy giảm mặc dù tỷ
lệ đầu tư tiếp tục ở mức cao, gdp cả năm chỉ tăng 6,23% - thấp hơn mục tiờu 6,5-
7%, xuất hiện trở lại những “cơn sốt ảo” usd, vàng, gạo, thép, vật liệu xây dựng,
v.v. thâm hụt thương mại cũng tăng vọt cho dù kim ngạch xuất khẩu tăng mạnh,
sau khi vn-index qua đỉnh điểm 1.173 điểm vào 11/3/2007, thị trường chứng
khoán hầu như chỉ đi xuống và thiết lập các đáy mới chỉ cũn bằng hơn ¼ đỉnh
cao nhất – trên dưới 300 điểm vào cuối năm 2008, hastc-index cũng rơi trở lại

tại việt nam lập kỷ lục tăng thêm tới 4.500 vnd/lít lên 19.000 vnd/lít vào
21/7/2008. bên cạnh đó, do những hạn chế trong dự báo thị trường nên việt
nam lại phải chịu đựng thêm những thua thiệt không đáng có trước biến động
trên thị trường quốc tế, chẳng hạn như việc dừng xuất khẩu gạo trong khi giá
gạo xuất khẩu tăng cao, sau đó lại phải hỗ trợ để xuất khẩu gạo khi giá gạo đó
xuống thấp, ồ ạt mua phụi thộp giỏ cao dẫn đến tồn đọng khối lượng lớn
trong khi giá thép trên thị trường quốc tế đó giảm rất mạnh, hay như liên tục
giảm giá xăng dầu một cách “nhỏ giọt” tới 9 lần trong vũng hơn 4 tháng
nhưng cũng khụng theo kịp sự mất giỏ tới 2/3 của giỏ dầu thụ quốc tế, v.v.
thực ra dấu hiệu lạm phát cao đó bắt đầu xuất hiện từ tháng 7/2007 và gần
như ngay lập tức chính phủ đó quan tõm và cú biện phỏp đối phó với các chỉ thị
số 18/2007/ct-ttg ngày 1/8/2007 về một số biện pháp cấp bách kiềm chế tốc độ
tăng giá thị trường và chỉ thị số 23/2007/ct-ttg ngày 31/10/2007 v/v tăng cường
thực hiện các giải pháp điều hành giá cả, bỡnh ổn thị trường trong những tháng
cuối năm 2007 và phục vụ tết nguyên đán mậu tý 2008, rồi đến chỉ thị số
05/2007/ct-btc ngày 26/12/2007 v/v bỡnh ổn giỏ trong dịp tết nguyờn đán mậu tý
2008 và chỉ thị số 319/ttg-ktth ngày 3/3/2008 v/v tăng cường các biện pháp kiềm
chế lạm phát năm 2008. tuy nhiên, do chưa nhận định đúng về mức độ nghiêm
trọng của vấn đề lạm phát nên các biện pháp đề ra đều chưa đúng hướng, chưa
đủ liều lượng và việc thực thi cũng không thật sự nghiêm túc. công cuộc chống
lạm phát chỉ thực sự thay đổi kể từ nghị quyết số 10/2008/nq-cp ngày 17/4/2008
8
về cỏc biện phỏp kiềm chế lạm phỏt, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xó
hội và tăng trưởng bền vững với 8 nhóm giải pháp: (i) thắt chặt tiền tệ; (ii) thắt
chặt tài khóa; (iii) tăng cung; (iv) giảm nhập siêu; (v) tiết kiệm; (vi) quản lý thị
trường giá cả; (vii) an sinh xã hội; (viii) thông tin tuyên truyền. nội dung cơ bản
của nghị quyết 10/2008/nq-cp được khẳng định một lần nữa bằng nghị quyết số
20/2008/nq-cp ngày 29/8/2008 tiếp tục thực hiện các biện pháp kiềm chế lạm
phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xó hội và tăng trưởng bền vững
trong những tháng cuối năm 2008.

kết quả là cả cỏc dũng vốn đầu tư trực tiếp (fdi), cả đầu tư gián tiếp (fii),
cả vốn thật (chính thức và không chính thức), cả vốn “ảo” (đăng ký và hứa hẹn)
9
ồ ạt đổ vào việt nam, vượt ra khỏi tầm kiểm soát và khả năng hấp thụ của nền
kinh tế. thu hút vốn đầu tư trực tiếp của nước ngoài tăng vọt với tổng số dự ỏn
cấp mới tới 1557 dự án với tổng vốn đăng ký 71 tỷ usd. tổng vốn đầu tư trực tiếp
của nước ngoài thực hiện năm 2008 cũng đạt kỷ lục 11,5 tỷ usd. bờn cạnh đó,
dòng vốn đầu tư gián tiếp sau khi ồ ạt đổ vào việt nam vượt khỏi tầm kiểm soát và
trở thành một trong những tác nhân gây ra lạm phát năm 2007-2008 do nhnn dùng
tiền đồng để mua vào lượng ngoại tệ khổng lồ này nhằm tăng dự trữ ngoại tệ - đến
cuối năm 2008 đã có dấu hiệu rút ra mà chúng ta cũng chưa thể kiểm soát được.
tình trạng vốn nước ngoài đảo chiều từ năm 2009 đã làm cho tình trạng thặng dư
cán cân thanh toán tổng thể của việt nam nhanh chóng rơi vào thâm hụt do thặng
dư tài khoản vốn luôn được dùng để bù đắp cho thâm hụt cán cân thương mại và
thâm hụt tài khoản vãng lai triền miên. kết quả là dự trữ ngoại hối đã giảm từ 23
tỷ usd cuối năm 2008 xuống 16 tỷ usd cuối năm 2009 và chỉ còn chưa đầy 10 tỷ
usd cuối năm 2010.
khủng hoảng và suy thoái kinh tế toàn cầu đã lan rộng và tác động mạnh
tới tất cả các nền kinh tế, trong đó có việt nam. đặc biệt trong bối cảnh độ mở
của nền kinh tế nước ta rất lớn với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lên tới
160%gdp và vốn fdi đã chiếm tới gần 1/3 tổng vốn đầu tư toàn xã hội, lộ trình
thực hiện các cam kết hội nhập kinh tế tài chính quốc tế đang diễn ra và nền kinh
tế vừa phải trải qua giai đoạn lạm phát cao 2007-2008.
năm 2009, lần đầu tiên trong lịch sử, chúng ta đã kịp thời ban hành một
gói kích thích kinh tế có qui mô lớn tới gần 10%gdp, toàn diện để đối phó với tác
động của khủng hoảng kinh tế toàn cầu. về bản chất, tuy khụng hẳn là gúi “kớch
cầu” như ở nhiều nước khỏc nhưng gúi kớch thớch kinh tế năm 2009 vẫn dựa
trờn nới lỏng mạnh đồng bộ cả chớnh sỏch tiền tệ và chớnh sỏch tài khoỏ, bao
gồm cỏc nội dung thỳc đẩy tăng tớn dụng, giảm và hỗ trợ lói suất, tăng chi tiờu
nsnn, đặc biệt là chi đầu tư và miễn giảm thuế.

kết quả tổng hợp của gúi kớch thớch kinh tế năm 2009 là gúp phần tớch
cực vào tốc độ tăng trưởng kinh tế quớ sau cao hơn quớ trước. nếu so với cựng
kỳ, quớ i chỉ tăng trưởng 3,1% thỡ sang quớ ii đó tăng 4,5%, quớ iii tăng 5,76%,
quớ iv tăng 6,8% và cả năm đạt 5,32%. mặc dự đõy là mức tăng trưởng gần như
thấp nhất trong hai thập kỷ qua song vẫn là thành tựu đỏng ghi nhận trong bối
cảnh suy thoỏi toàn cầu. hơn nữa, chỳng ta vẫn cơ bản đảm bảo được ổn định
kinh tế vĩ mụ, kiểm soỏt được lạm phỏt. cpi so với thỏng 12/2008 chỉ tăng 1,32%
sau quớ i, tăng 2,68% sau quớ ii, tăng 4,11% sau quớ iii và cả năm tăng 6,52%
(bỡnh quõn cpi năm 2009 tăng 6,88% so với năm 2008).
như vậy, gúi kớch thớch kinh tế năm 2009 đó thành cụng, gúp phần giải
quyết được nhiều vấn đề cấp bỏch về duy trỡ tốc độ tăng trưởng và ổn định kinh
tế vĩ mụ trong bối cảnh chịu tỏc động sõu sắc của khủng hoảng kinh tế toàn cầu
nhưng cũng đặt ra cho chỳng ta nhiều bài toỏn khú cần giải quyết, đặc biệt là cỏc
bài toỏn cõn đối kinh tế vĩ mụ để đảm bảo điều kiện cho tăng trưởng cao và bền
vững.
nhằm đạt cỏc mục tiờu của năm 2010 (tốc độ tăng trưởng là 6,5%, lạm
phát khoảng 7%, nguồn vốn đầu tư toàn xó hội khoảng 41,5%gdp, kim ngạch
xuất khẩu tăng 6% so với năm 2009, bội chi nsnn khoảng 6,2% gdp) chúng ta
tiếp tục chủ trương nới lỏng vả chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ thụng
qua cỏc biện phỏp khụng mang tớnh cấp bỏch, tỡnh thế như gúi kớch thớch kinh
tế năm 2009. tổng thu nsnn năm 2010 đạt 528.100 tỷ, vượt 14,4% dự toán, tương
đương 27,1%gdp. tổng chi nsnn cũng vượt 1% dự toán, đạt 588.210 tỷ, tương
đương 30,15%gdp. riêng chi đtpt vượt 19,5% dự toán, chiếm hơn ¼ tổng chi
nsnn và chi thường xuyên vượt 8,1% dự toán đạt 428.210 tỷ đồng, tương đương
22%gdp. mức thâm hụt nsnn tuy thấp hơn so với dự toán song cũng lên tới
11

3%gdp theo chuẩn quốc tế hay 5,8%gdp theo chuẩn việt nam. trong khi đó,
chính sách tiền tệ lại phải “vật lộn” với lạm phát cao vào quí i và quí iv cũng như
lạm phát quá thấp vào quí ii và iii.

năm 2010 nên nhnn việt nam tiếp tục duy trỡ lói suất cơ bản ở mức 8% như từ
thỏng 12/2009 nhằm phát tín hiệu về ổn định chính sách lói suất trong khi thực
thi chớnh sỏch tớn dụng nới lỏng với mặt bằng lói suất cho vay phổ biến khoảng
13-14%/năm. tuy nhiên, cuộc đua tăng lói suất huy động vnd đó quay lại trong
thỏng 5.2010 với lói suất huy động phổ biến ở mức xấp xỉ 12%/năm kèm theo
nhiều hỡnh thức khuyến khớch người gửi tiền và lói suất huy động usd cũng tăng
từ 5%/năm lên 5,5%/năm vào cuối quí ii/2010 mặc dù nhnn đó tăng tính thanh
khoản cho nhiều nhtm thông qua nghiệp vụ thị trường mở và thị trường liên ngân
12

hàng cũng như tuyên bố dư cung ngoại tệ trong hệ thống ngân hàng và nhnn đó
mua lại hơn 1 tỷ usd để tăng dự trữ ngoại hối. xu thế lói suất trờn thị trường tiền
tệ tín dụng vẫn không thể vận động theo yêu cầu của chính phủ là đưa lói suất
huy động xuống mức 10%/năm và lói suất cho vay xuống 12%/năm. trái với
nhiều dự báo, nhnn đó khụng điều chỉnh lói suất cơ bản từ 8% xuống mức 7%
(theo đó điều chỉnh giảm cả lói suất tỏi cấp vốn và lói suất tỏi chiết khấu) từ
thỏng 7/2010 nờn mặc dự chớnh sỏch tài khoỏ (chi nsnn) đó cú dấu hiệu nới lỏng
rừ ràng thỡ chớnh sỏch tiền tệ vẫn chưa thể hiện sự nới lỏng cần thiết.
đến cuối quí iii và đầu quí iv/2010, nhnn đứng trước lựa chọn đối nghịch
là tăng tổng tín dụng cả năm 2010 khoảng 25% đồng thời hạ mặt bằng lói suất
nhằm phỏt những tớn hiệu mạnh mẽ hơn về nới lỏng chớnh sỏch tiền tệ để đảm
bảo tốc độ tăng trưởng kinh tế từ 6,5% trở lờn song nới lỏng tiền tệ trong bối
cảnh mối lo ngại lạm phát dâng cao lại không khả thi và đặc biệt nguy hiểm.
đầu tháng 11/2010, nhnn phải tăng lói suất cơ bản từ 8% lên 9% sau khi
đó cố định nó suốt từ tháng 12/2009 với kỳ vọng thắt chặt chính sách tiền tệ để
kiểm soát lạm phát. một mặt, tín hiệu thắt chặt chính sách tiền tệ phát ra dường
như chưa đủ mạnh và rừ ràng, mặt khỏc tớn hiệu đó lại phát ra đúng vào thời
điểm cầu tín dụng tăng mạnh theo tính “mùa vụ” của sản xuất kinh doanh và
“room” tăng tín dụng ngân hàng cả năm cơ bản đó hết.
đúng như dự báo, để tăng trưởng kinh tế năm 2010 đạt 6,8% đồng thời cpi cả

từng chính sách và nếu có thể cần rút ngắn độ trễ này (cơ chế hoạch định và
thực thi chính sách có hiệu quả, nhanh nhạy và năng động).
3. phối hợp đồng bộ cstk và cstt là xõy dựng một hệ thống chớnh sỏch gắn bú
chặt chẽ với nhau nhằm tạo nờn một tổng hợp lực thực hiện một/một số mục
tiờu kinh tế - xó hội. cỏc mục tiờu này thường xuyên mâu thuẫn với nhau nên
phải lựa chọn một/một số mục tiêu chủ yếu cho từng giai đoạn phát triển và
tập trung sức mạnh của các chính sách để thực hiện mục tiêu đó, đồng thời,
cần có các chính sách để triệt tiêu hay trung hũa những hậu quả tiêu cực do
các chính sách khác gây ra. tính đồng bộ của các chính sách kinh tế vĩ mô chỉ
là tương đối nên phải phân tích và đánh giá nó một cách biện chứng, đặt trong
sự vận động và phát triển với mục tiêu của từng thời kỳ phát triển kinh tế.
động cơ của các nhà hoạch định chính sách là đạt được cân đối bên trong và
bên ngoài.
việt nam cần và có đủ điều kiện để phối hợp đồng bộ cstk và cstt, khắc phục
những nhược điểm trong hoạch định và thực thi chính sách thời gian qua. việc
phối hợp đồng bộ các chớnh sỏch của việt nam theo mụ hỡnh nền kinh tế hỗn
hợp, theo phương thức đỡều chỉnh dần để tiến tới đồng bộ, có tính tới đặc thù
của nền kinh tế.
4. một trong những nguyên nhân cơ bản khiến chính sách kinh tế vĩ mô không
đồng vộ là chính sách được hỡnh thành từ những cơ quan độc lập, lại không
được liên hệ với nhau chặt chẽ do thiếu sự chỉ đạo thống nhất, tập trung (hiện
tượng khá phổ biến ở nước ta hiện nay là các cơ quan hoạch định chính sách
ít trao đổi hợp tác với nhau trong quá trỡnh làm chớnh sỏch, mỗi cơ quan theo
đuổi các ý đồ và lập luận riêng trong khi tổ chức điều hành thống nhất của
chính phủ cũn nhiều đỉểm bất cập). chính vỡ vậy, chỳng ta phải cú sự phối
hợp giữa cỏc cơ quan làm chính sách, tăng cường sự chỉ đạo của chính phủ
đảm bảo tính đồng bộ của các chính sách kinh tế vĩ mô. chúng ta cần tăng
cường hơn nữa phối hợp giữa các bộ ngành trong việc hoạch định các chính
sách kinh tế vĩ mô mới, cũng như rà soát lại để đảm bảo tính thống nhất của
các chính sách đó ban hành, đặc biệt là sự phối hợp hoạt động giữa bộ tài

động; chính sách tỷ giá chưa phát huy tác dụng tích cực như một công cụ hữu
hiệu trong nền kinh tế mở). nguyờn nhõn của tỡnh trạng trờn là sự phối hợp
đồng bộ trong mối liên hệ chiều dọc của từng chính sách cũn yếu kộm và dõy
chuyền chớnh sỏch – cơ chế - luật pháp kinh tế chưa đồng bộ. chính sách
đúng nhưng cơ chế triển khai thực thi chính sách không đầy đủ và hữu hiệu,
luật pháp cũn thiếu và cũn nhiều kẽ hở, thiếu nghiờm minh. kết quả là cỏc
mục tiờu chớnh sỏch khụng được thực hiện hoặc bị bóp méo. muốn khắc
phục tỡnh trạng này, chỳng ta phải tập trung vào hoàn chỉnh cơ chế, luật pháp
đảm bảo thực thi chính sách nhanh chóng, chính xác và có hiệu quả.
7. việc phối hợp cstk và cstt của ta gặp vướng mắc do bản chất các mục tiêu
chính sách thường mâu thuẫn với nhau đũi hỏi lựa chọn mục tiờu chủ đạo
một cách chính xác. thêm vào đó, chúng ta chưa hỡnh thành đồng bộ các yếu
tố thị trường, thiếu thị trường lao động và thị trường bđs chớnh thức, thị
trường tiền tệ chậm phát triển và bị hạn chế, thị trường vốn cũn sơ khai và
15

thiếu tính ổn định,… chính vỡ vậy, các công cụ của chính sách tài chính - tiền
tệ vừa thiếu, vừa kém hiệu lực. chính phủ vẫn nặng về sử dụng các công cụ
trực tiếp, hành chính trong khi cơ chế quan liêu bao cấp vẫn chưa được loại
bỏ hoàn toàn, gây trở ngại lớn cho việc phối hợp các chính sách năng động,
linh hoạt và phản ánh đúng diễn biến của cung cầu trên các thị trường của nền
kinh tế.
8. trong nền kinh tế mở và tớch cực tham gia tiến trỡnh hội nhập, việc hoạch định
và phối hợp cstk và cstt của ta cũn chưa thích ứng được với những biến động
từ bên ngoài, nhiều điểm cũn chưa phù hợp với thông lệ quốc tế. song cùng với
việc tăng cường hội nhập kinh tế, chúng ta phải điều chỉnh các chính sách kinh
tế vĩ mô cho phù hợp với tiến trỡnh hội nhập khu vực và thế giới, đặc biệt lưu ý
cỏc chớnh sỏch thuế quan, chớnh sỏch tỷ giỏ và quản lý ngoại hối, chỳ trọng
thực hiện tự do húa từng bước thị trường tài chính và thị trường lao động. các
chính sách kinh tế vĩ mô cần tập trung nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh của