Công nghệ chế tạo thiết bị điện

SVTH : Mã Quang Hữu SHSV: 20091413 Lớp : KTĐ 2-K54 Page 1

MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU 2
PHẦN NỘI DUNG 3
1-Mục tiêu và nhiệm vụ 3
2-Qua trình sản xuất và quá trình công nghệ 3
3-Những đặc thù của công nghệ chế tạo máy điện 5
4-Quy trình công nghệ cơ bản trong chế tạo máy điện 6
4.1-Động cơ không đồng bộ lồng sóc đúc nhôm 7
4.2-Máy điện một chiều 8
4.3-Máy biến áp 9
PHẦN KẾT LUẬN 10

Công nghệ chế tạo thiết bị điện

SVTH : Mã Quang Hữu SHSV: 20091413 Lớp : KTĐ 2-K54 Page 2

LỜI MỞ ĐẦU
Công nghệ là gì? Hiểu công nghệ như thế nào?
Có lẽ khái niệm “công nghệ” với tất cả mọi người đều trở nên gần gũi và khá quen
thuộc. Người ta thường nói đến cụm từ “khoa học công nghệ” nhưng nói thì nói vậy
chứ đâu có phải tất cả mọi người đều biết, đều hiểu được cụm từ đó một cách chi tiết
một cách cụ thể.
Khái niệm “công nghệ” có thể nói là một cụm từ mới mà không mới;sở dĩ có điều
đó chúng ta quay lại hơn 1 thập niên về trước,ngay trong ngành giáo dục,bộ sách giáo
khoa của học sinh cấp 1 không hề tồn tại khái niệm công nghệ,không có môn “công
nghệ” mà thay vào đó là môn “lao động kĩ thuật” rồi “khoa học kĩ thuật”. Sau đó 1
khoảng thời gian ngắn tên môn học như vậy không còn xuất hiện nữa mà thay vào đó

Từ khi ra đời ngành công nghiệp chế tạo thiết bị điện đã và đang phát triển mạnh,
tạo nền móng cho một ngành công nghiệp mới đầy triển vọng. Chính vì vậy mà sau
khi dỡ bỏ bao cấp,ngành vẫn liên tục phát triển và hiện nay đứng trước những thử
thách mới ngành chế tạo thiết bị vẫn vững vàng và đang phát triển một chắc chắn, đặc
biệt trong lĩnh vực sản xuất máy biến thế điện lực,các động cơ công suất lớn. Hiện nay
chúng ta có hàng trăm công ty và xí nghiệp chuyên ngành chế tạo và sửa chữa thiết bị
điện rải khắp các tỉnh trên toàn quốc. Chúng ta đã tạo được các động cơ lên đến hàng
ngàn kW,các máy biến áp đến 125MVA và điện áp 500kV. Đó là thành tựu không
nhỏ.
Nhiệm vụ của ngành chế tạo thiết bị điện là nhanh chóng đưa lĩnh vực phát triển
kịp với lĩnh vực công nghiệp khác, đáp ứng được những yêu cầu phát triển của toàn bộ
nền kinh tế quốc dân trước xu thế hội nhập và toàn cầu hóa. Phương pháp phát triển
hiện nay của toàn ngành là : tạo một đội ngũ chuyên gia đủ sức để sớm tiếp cận với
những công nghệ hiện đại nhất trên thế giới,kết hợp cơ khí hóa,tự động hóa với công
nghệ thông tin để đưa năng suất lao động ngang với các nước phát triển trong khu
vực,nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh để nâng dân tỉ lệ các thiết bị điện tự động
sản xuất trong nước,tiến tới xuất khẩu.
2-Qua trình sản xuất và quá trình công nghệ
Trước hết phải nói rõ “thiết bị điện” là một lĩnh vực rất rộng,tuy nhiên thường
được hiểu chỉ bao gồm cả máy điện quay và máy biến áp.
Ngành công nghệ chế tạo máy điện thực chất là ngành công nghệ chế tạo máy nói
chung nhưng mang đặc thù riêng. Đặc điểm nổi bật của nó là chế tạo những máy có cả
vật liệu kết cấu và vật liệu tác dụng.Theo nghĩa gốc của từ “công nghệ” là “nghiên
cứu sản xuất” tức là nghiên cứu các phương pháp sản xuất,các mối liên hệ (giữa công
nghệ và những biến đối cơ-lí-hóa của vật liệu,giữa công nghệ và các thông số kĩ thuật
của sản phẩm,giữa thiết bị,con người và sản phẩm …)và những quy luật trong quá
trình sản xuất. Vì vậy trước khi đi vào nghiên cứu công nghệ chế tạo máy điện và máy
biến áp chúng ta cần điểm lại một số khái niệm cơ bản đối với ngành chế tạo máy nói
chung.
Quá trình sản xuất của một xí nghiệp là quá trình trong đó tập hợp tất cả các hoạt

Bước công tác là một phần của bước công nghệ,cũng có khi là bước công nghệ bao
gồm các chuyển dịch của các dụng cụ so với chi tiết nhằm làm thay đổi kích thước
hình dạng của chi tiết,chất lượng bề mặt hoặc tính chất của phôi.
Bước công tác phụ thuộc là công đoạn và sự chuyển dịch dụng cụ so với phôi,
không làm thay đổi phôi nhưng cần thiết cho công đoạn công nghệ.
Vị trí công nghệ(vị trí làm việc) là mỗi vị trí của phôi so với máy công cụ trong
mỗi lần gá phôi.
Giải pháp công nghệ là tập hợp một cách có quy luật các hoạt động của con người
và máy móc trong quá trình thực hiện các công đoạn hoặc một phần công đoạn và
được thống nhất một mục đích chung.
Quá trình công nghệ được thực hiện ở các vị trí làm việc khác nhau trong mặt bằng
sản xuất cùng với các phương tiện và trang thiết bị công nghệ.
Công nghệ chế tạo thiết bị điện

SVTH : Mã Quang Hữu SHSV: 20091413 Lớp : KTĐ 2-K54 Page 5

Trang thiết bị công nghệ bao gồm thiết bị công nghệ và các phương tiện công
nghệ.
Thiết bị công nghệ bao gồm các máy công cụ dùng để thực hiện quá trình công
nghệ (chẳng hạn phay,bào,tiện,nguội…) phương tiện công nghệ bổ sung cho thiết bị
công nghệ,chẳng hạn khuôn dập,dụng cụ, đồ gá,các thiết bị phụ trợ như nâng hạ,vận
chuyển,tháo lăp…
3-Những đặc thù của công nghệ chế tạo máy điện
Như đã nói ở trên,ngành chế tạo máy điện thực chất là chế tạo máy nói chung
nhưng lại mang lại những đặc điểm rất riêng. Đặc điểm chung ở đây là sử dụng các
công nghệ tương tự :rèn, đột,dập,phay,tiện,khoan,mài…Đặc điểm riêng là:
Đặc điểm kết cấu của máy điện và máy biến áp là tính đa dạng về chi tiết còn công
nghệ chế tạo chúng thì lại mang những nét đặc thù,không giống với bất kì loại máy
nào.
Tính đa dạng về chi tiết trước hết cần đề cấp đến phương tiện kích thước. Máy điện

suất ứng với một vài chiều cao tâm trục. Sản lượng hàng năm của mỗi nhà máy cỡ vài
trăm nghìn chiếc. Việc chuyên môn hóa cho phép các nhà máy nâng cao năng lực thiết
bị,tự động hóa dây truyền sản xuất ở trình độ cao,cập nhận được những tiến bộ khoa
học kĩ thuật của các lĩnh vực khác như luyện kim,hóa chất…
Ở nước ta,do ngành chế tạo máy chưa phát triển,một số ngành khác tuy phát
triển,một số ngành khác tuy phát triển nhưng thường nhập thiết bị toàn bộ và nhiều
nguyên nhân khác nên nhu cầu về số lượng cũng như chất lượng đối với máy điện
chưa cao,do đó việc sản xuất máy điện chưa được chuyên môn hóa và việc đưa tiến bộ
khoa học kĩ thuật vào sản xuất gặp rất nhiều khó khăn.
4-Quy trình công nghệ cơ bản trong chế tạo máy điện
Trước khi đi sâu vào nghiên cứu công nghệ chế tạo máy điện chúng ta cần có một
tổng quan về kết cấu và trình tự sản xuất đang được áp dụng trong phần lớn các nhà
máy hiện nay. Đương nhiên mỗi nhà máy,mỗi cấp công suất,mỗi loại máy…đều có
trình tự công nghệ riêng, ở đây ta chỉ đề cập đến một số sơ đồ công nghệ đối với các
máy điện thông dụng ứng với một chiều cao tâm trục nào đó.
Công nghệ chế tạo thiết bị điện

SVTH : Mã Quang Hữu SHSV: 20091413 Lớp : KTĐ 2-K54 Page 7

Công nghệ chế tạo thiết bị điện

SVTH : Mã Quang Hữu SHSV: 20091413 Lớp : KTĐ 2-K54 Page 10

PHẦN KẾT LUẬN
Đất nước đang trong thời kì đổi mới,tất cả các lĩnh vực của nền kinh tế trong ngành
chế tạo thiết bị điện đang có những đổi mới nhanh chóng về tư duy kinh tế cũng như
công nghệ để đáp ứng một thị trường đa dạng về nhu cầu(chất lượng,thị hiếu,giá thành
sản phẩm…),trong môi trường cạnh tranh quyết liệt khi chúng ta hội nhập vào nền
kinh tế thế giới. Bằng cách thay đổi công nghệ chúng ta có thể điều tiết được tất cả các
yếu tố trên. Chúng ta cần phải hiểu công nghệ không phải là kĩ thuật mà thực sự là
khoa học,khoa học nghiên cứu sự biến đổi của kĩ thuật và phương pháp tổ chức sản
xuất.
Nền công nghiệp cơ khí hóa và tự động hóa của chúng ta đang trong thời kì phục
hồi mạnh mẽ. Những công nghệ mới về cơ khí như hàn,gia công áp lực,công nghệ
đúc,gọt…được công nghệ thông tin tạo đà đang phát triển với nhịp độ rất cao. Những
thành tựu của các lĩnh vực công nghệ khác như luyện kim,vật liệu cách điện,công
nghệ nhựa…cũng phát triển mạnh. Đó là những yếu tố cực kì thuận lợi cho việc phát
triển công nghiệp chế tạo thiết bị điện,vốn là một phần của công nghệ chế tạo máy nói
chung.
Tuy nhiên có những quy trình công nghệ ở một vài khía cạnh nào đó tuy áp dụng