Bi giảng Vật lý đại cơng
Tác giả: PGS. TS Đỗ Ngọc Uấn
Viện Vật lý kỹ thuật
Trờng ĐH Bách khoa H nội
Ch−¬ng 5
HiÖn t−îngc¶møng®iÖntõ
1831 Faraday: Từ thông qua mạch thay đổi
-> xuất hiện dòng cảm ứng trong mạch
1. Các định luật về hiện tợng cảm ứng điện
từ 1.1.Thí nghiệm Faraday:
B
N
I
C
I
C
Đa nam châm lại
gần hơn hoặc xa hơn
đều xuất hiện dòng
cảm ứng.
Chiều của dòng 2
lần ngợc nhau.
Nam châm dừng lại
dòn
g
cảm ứn
g
=0.
B
B
B

I
C
.dt
->
C
I
C
.dt = -I
C
d
m
dt
d
m
C

=
SĐĐcảmứngluônbằngvềgíatrịnhng
ngợc dấu với tốc độ biến thiên của từ
thông gửi qua mạch
Dấu - l mặt toán học của ĐL Lenx

m
->0 trong t ->
m
=
C
t

m

−=ε tsin(NBS
dt
d
m
C
ω
=
ε NBS
max
) tsin(
maxC
α
+
ω
ε
=
ε
N lμ sè vßng cña khung d©y
1.4. Dßng Fuc«
• Dßng xo¸y do tõ th«ng cña ®iÖn tr−êng
xoay chiÒu
• T¸c h¹i: nãng m¸y, tiªu tèn n¨ng l−îng
I
F
=ε
C
/R ->T¨ng R (l¸ máng)->gi¶m I
~
~
•Lîi: NÊu KL, H·m ®iÖn kÕ, lß vi sãng

=> SuÊt ®iÖn ®éng tù c¶m ε
tc
> 70 V xuÊt hiÖn
trongcuénd©ylμm ®Ìn N vôt s¸ng.
=> dßng tù c¶m trong m¹ch chèng l¹i viÖc I↓
=> cuén L gi¶i phãng n¨ng l−îng tõ .
2.2. SuÊt ®iÖn ®éng tù c¶m
Tõ th«ng
Φ
m
do chÝnh cuén L g©y ra göi
qua cuén d©y cña L
dt
d
m
tC
Φ
−=ε
Φ
m
=LIΦ
m
~ I
L hÖ sè tù c¶m
dt
dI
L
tC
−=ε
Trong m¹ch ®iÖn ®øng yªn & kh«ng thay

000
l
μμ=μμ=
SI
n
BnS
2
0m
l
μμ==Φ
S
n
I
L
2
0
m
l
μμ=
Φ
=
1H=10
3
mH=10
6
μH
3. HiÖu øng bÒ mÆt: Dßng cao tÇn chØ
ch¹y trªn bÒ mÆt cña d©y dÉn
S
n

suygiảm: tầnsố10
5
Hz chỉ còn dòng mặt
(lớp sâu 2mm).
ứng dụng: Tôi bề mặt, ống
dẫn sóng, dây nhiều sợi
U~
12V
4. N¨ng l−îng tõ tr−êng
L
K
I
tt
I
§ãng K
n¹p W
m
Ng¾t K gi¶i
phãng W
m
Ri
tc
=
ε
+
ε
Ri
dt
di
L =−ε

2
1
V
W
2
m
m
==ϖ
I
n
B
0
l
μμ=
2
0
0
2
m
H
2
1
BH
2
1B
2
1
μμ==
μμ
=ϖ

μμ=