BÀI
KIỂM
TRA
MÔN : QU
Ả
N L
Ý
NHÀ N
ƯỚ
C V
Ề
KINH T
ẾĐề
bài : Qu
ả
n l
ý
Nhà n
ướ
c v
ề
kinh t
ế
là g
ì
? V

Nhà n
ướ
c ph
ả
i dùng
phương pháp nào, các phương pháp này trong các ch
ế

độ
x
ã
h
ộ
i khác nhau có g
ì

gi
ố
ng và khác nhau ? V
ì
sao ?

Bài làm
1. Khái ni
ệ
m qu
ả
n l
ý
Nhà n

ủ
a Nhà n
ướ
c lên n
ề
n kinh t
ế
qu
ố
c dân nh
ằ
m s
ử
d
ụ
ng có hi
ệ
u qu
ả
nh
ấ
t các ngu
ồ
n
l
ự
c kinh t
ế
trong và ngoài n
ướ

ậ
p và m
ở
r
ộ
ng giao lưu
qu
ố
c t
ế
.
Theo ngh
ĩ
a r
ộ
ng, qu
ả
n l
ý
Nhà n
ướ
c v
ề
kinh t
ế
d
ượ
c th
ự
c hi

ể
u như ho
ạ
t
độ
ng qu
ả
n l
ý

có tính ch
ấ
t Nhà n
ướ
c nh
ằ
m đi
ề
u hành n
ề
n kinh t
ế
,
đượ
c th
ự
c hi
ệ
n b
ở

ệ
p :
a) Qu
ả
n l
ý
Nhà n
ướ
c v
ề
kinh t
ế
là m
ộ
t khoa h
ọ
c v
ì
nó có
đố
i t
ượ
ng nghiên c
ứ
u
riêng và có nhi
ệ
m v
ụ
ph

th
ể
tham gia
các ho
ạ
t
độ
ng kinh t
ế
c
ủ
a x
ã
h
ộ
i.
Tính khoa h
ọ
c c
ủ
a qu
ả
n l
ý
Nhà n
ướ
c v
ề
kinh t
ế

ở
thích c
ủ
a
m
ộ
t cơ quan Nhà n
ướ
c hay cá nhân nào mà ph
ả
i d
ự
a vào các nguyên t
ắ
c, các
phương pháp, xu
ấ
t phát t
ừ
th
ự
c ti
ễ
n và
đượ
c th
ự
c ti
ễ
n ki

ạ
n phát tri
ể
n.
Để
qu
ả
n l
ý
Nhà n
ướ
c mang tính khoa h
ọ
c c
ầ
n :
- Tích c
ự
c nh
ậ
n th
ứ
c các quy lu
ậ
t khách quan, t
ổ
ng k

kinh t
ế
.
- T
ổ
ng k
ế
t kinh nghi
ệ
m, nh
ữ
ng mô h
ì
nh qu
ả
n l
ý
kinh t
ế
c
ủ
a Nhà n
ướ
c trên th
ế

gi
ớ
i.
- Áp d

độ
ng c
ủ
a n
ề
n kinh t
ế
, không ch
ỉ
gi
ớ
i
h
ạ
n
ở
m
ặ
t kinh t
ế
- k
ỹ
thu
ậ
t mà c
ò
n ph
ả
i suy tính
đế

ấ
t c
ủ
a qu
ả
n l
ý
.
b) Qu
ả
n l
ý
Nhà n
ướ
c v
ề
kinh t
ế
c
ò
n là m
ộ
t ngh
ệ
thu
ậ
t và là m
ộ
t ngh
ề

ả
n
l
ý
kinh t
ế
, phong cách làm vi
ệ
c, phương pháp và h
ì
nh th
ứ
c t
ổ
ch
ứ
c qu
ả
n l
ý
; kh
ả

năng thích nghi cao hay th
ấ
p v.v c
ủ
a b
ộ
máy qu

n
ở
vi
ệ
c x
ử
l
ý
linh ho
ạ
t
các t
ì
nh hu
ố
ng phong phú trong th
ự
c ti
ễ
n kinh t
ế
trên cơ s
ở
các nguyên l
ý
khoa
h
ọ
c. B
ả

c là cơ s
ở
cho các ho
ạ
t
độ
ng qu
ả
n l
ý
th
ự
c t
ế
. C
ò
n v
ậ
n d
ụ
ng nh
ữ
ng nguyên l
ý
này vào th
ự
c ti
ễ
n cu
ộ

a ngh
ệ
thu
ậ
t qu
ả
n l
ý
là đưa ra quy
ế
t
đị
nh qu
ả
n l
ý
h
ợ
p l
ý
t
ố
i ưu nh
ấ
t cho m
ộ
t
t
ì
nh hu


ch
ứ
c bao g
ồ
m nhi
ề
u ng
ườ
i, nhi
ề
u cơ quan, nhi
ề
u b
ộ
ph
ậ
n có nh
ữ
ng ch
ứ
c năng
quy
ề
n h
ạ
n khác nhau nh
ằ
m
đả

ệ
c trong các cơ quan đó
đề
u ph
ả
i
đượ
c
qua đào t
ạ
o như m
ộ
t ngh
ề
nghi
ệ
p
để
có
đủ
tri th
ứ
c, k
ỹ
năng năng l
ự
c làm công tác
qu
ả
n l

ủ
a Nhà n
ướ
c v
ề
kinh t
ế
là t
ổ
ng th
ể
nh
ữ
ng cách th
ứ
c tác
độ
ng có ch
ủ
đích và có th
ể
có c
ủ
a Nhà n
ướ
c lên n
ề
n kinh t
ế
qu

ế
,
ổ
n
đị
nh kinh t
ế
và công b
ằ
ng kinh t
ế
). Qúa tr
ì
nh qu
ả
n l
ý
là quá tr
ì
nh th
ự
c hi
ệ
n các ch
ứ
c năng qu
ả

n thông qua các phương pháp qu
ả
n l
ý
nh
ấ
t
đị
nh. V
ì
v
ậ
y, v
ậ
n d
ụ
ng các phương
pháp qu
ả
n l
ý
là m
ộ
t n
ộ
i dung cơ b
ả
n c
ủ
a qu

ý
trong qu
ả
n l
ý
kinh t
ế
v
ì
nó chính là b
ộ
ph
ậ
n năng
độ
ng nh
ấ
t c
ủ
a h
ệ
th
ố
ng qu
ả
n l
ý
kinh t
ế
. Phương pháp qu

a t
ừ
ng
đố
i t
ượ
ng
c
ũ
ng như năng l
ự
c và kinh nghi
ệ
m c
ủ
a Nhà n
ướ
c và
độ
i ng
ũ
cán b
ộ
, viên ch
ứ
c Nhà
n
ướ
c.
Các phương pháp qu

ti
ế
p b
ằ
ng các quy
ế
t đinhj d
ứ
t khoát mang tính b
ắ
t bu
ộ
c c
ủ
a Nhà n
ướ
c lên
đố
i
t
ượ
ng và khách th
ể
trong qu
ả
n l
ý
kinh t
ế
c

- Tính b
ắ
t bu
ộ
c : các
đố
i t
ượ
ng qu
ả
n l
ý
ph
ả
i ch
ấ
p hành nghiêm ch
ỉ
nh các tacs
độ
ng hành chính, n
ế
u vi ph
ạ
m s
ẽ
b
ị
x
ử

ủ
a m
ì
nh.
Vai tr
ò
c
ủ
a các phương pháp hành chính là xác l
ậ
p tr
ậ
t t
ự
k
ỷ
cương làm vi
ệ
c
trong h
ệ
th
ố
ng; khâu n
ố
i các phương pháp khác l
ạ
i thành m
ộ
t h

ý
r
ấ
t nhanh chóng.
S
ử
d
ụ
ng các phương pháp hành chính
đò
i h
ỏ
i các c
ấ
p qu
ả
n l
ý
ph
ả
i n
ằ
m v
ữ
ng
nh
ữ
ng yêu c
ầ
u ch

đầ
y
đủ
v
ề
m
ặ
t kinh t
ế
.
- Khi s
ử
d
ụ
ng các phương pháp hành chính ph
ả
i g
ắ
n ch
ặ
t quy
ề
n h
ạ
n và trách
nhi
ệ
m c
ủ
a c

m, không s
ử
d
ụ
ng
nh
ữ
ng quy
ề
n h
ạ
n
đượ
c phép. 3.2. Các phương pháp kinh t
ế
:
Là phương pháp tác
độ
ng vào
đố
i t
ượ
ng qu
ả
n l
ý
thông qua các l

ph
ạ
m vi ho
ạ
t
độ
ng. Các phương pháp kinh t
ế
chính là các phương pháp tác
độ
ng
c
ủ
a Nhà n
ướ
c thông qua s
ụ
v
ậ
n d
ụ
ng các ph
ạ
m trù kinh t
ế
, các
đò
n b
ẩ
y kinh t

ử
d
ụ
ng các quy lu
ậ
t kinh t
ế
.

Đặ
c đi
ể
m c
ủ
a các phương pháp kinh t
ế
là nó tác đ
ộ
ng lên
đố
i t
ượ
ng qu
ả
n l
ý

không b
ằ
ng c

n khuy
ế
n khích v
ề
kinh t
ế
, nh
ữ
ng phương
ti
ệ
n v
ậ
t ch
ấ
t có th
ể
s
ử
d
ụ
ng
để
h
ọ
t
ự
t
ổ
ch

ằ
m th
ự
c hi
ệ
n các nhi
ệ
m v
ụ
k
ế
ho
ạ
ch, các m
ụ
c tiêu kinh t
ế
t
ừ
ng th
ờ
i k
ỳ
c
ủ
a đát
n
ướ
c. Nhưng đây không ph
ả

ủ

độ
ng. Nhà n
ướ
c tác
độ
ng lên
đố
i t
ượ
ng qu
ả
n l
ý
b
ằ
ng các phương pháp kinh t
ế
theo nh
ữ
ng h
ướ
ng sau :
-
Đị
nh h
ướ
ng phát tri
ể

ữ
ng ch
ỉ
tiêu c
ụ
th
ể
cho t
ừ
ng th
ờ
i gian, t
ừ
ng phân
h
ệ
, t
ừ
ng cá nhân c
ủ
a h
ệ
th
ố
ng.
- S
ử
d
ụ
ng các

n khích các cá
nhân và doanh nghi
ệ
p phát tri
ể
n s
ả
n xu
ấ
t theo h
ướ
ng v
ừ
a l
ợ
i nhà, v
ừ
a ích n
ướ
c.
- B
ằ
ng chính sách ưu
đã
i kinh t
ế

để
đi
ề

ướ
c ngoài.
Xu h
ướ
ng chung ngày nay c
ủ
a các qu
ố
c gia là m
ở
r
ộ
ng vi
ệ
c áp d
ụ
ng các
phương pháp kinh t
ế
.
Để
th
ự
c hi
ệ
n hi
ệ
u qu
ả
phương pháp này c

ệ
, quan h
ệ
th
ị
tr
ườ
ng.
- Th
ự
c hi
ệ
n s
ự
phân c
ấ
p đúng
đắ
n gi
ữ
a các c
ấ
p qu
ả
n l
ý
theo h
ướ
ng m
ở

c v
ề
nhi
ề
u m
ặ
t.
B
ở
i v
ì
s
ử
d
ụ
ng phương pháp kinh t
ế

đò
i h
ỏ
i cán b
ộ
qu
ả
n l
ý
ph
ả
i hi

n l
ĩ
nh t
ự
ch
ủ

v
ữ
ng vàng.
3.3. Phương pháp giáo d
ụ
c :
Phương pháp giáo d
ụ
c trong qu
ả
n l
ý
Nhà n
ướ
c v
ề
kinh t
ế
là cách th
ứ
c tác
độ
ng c

c v
ề
kinh t
ế
, nh
ằ
m nâng cao tính t
ự
giác, tích c
ự
c và nhi
ệ
t
t
ì
nh lao
độ
ng c
ủ
a h
ọ
trong vi
ệ
c th
ự
c hi
ệ
n t
ố
t nhi

ả
n l
ý
là con ng
ườ
i - m
ộ
t th
ự
c th
ể
năng
độ
ng và là t
ổ
ng hoà c
ủ
a nhi
ề
u m
ố
i quan
h
ệ
x
ã
h
ộ
i. Phương pháp giáo d
ụ

ả
i - trái, đúng - sai, l
ợ
i - h
ạ
i,
đẹ
p - x
ấ
u, thi
ệ
n - ác, t
ừ
đó nâng cao
tính t
ự
giác làm vi
ệ
c và s
ự
g
ắ
n bó v
ớ
i doanh nghi
ệ
p.
Phương pháp giáo d
ụ
c th

n t
ừ
ng ng
ườ
i lao
độ
ng, có tác đông giáo d
ụ
c r
ộ
ng r
ã
i trong x
ã
h
ộ
i.
N
ộ
i dung c
ủ
a phương pháp giáo d
ụ
c bao g
ồ
m :
- Giáo d
ụ
c
đườ

ế
t tâm xây d
ự
ng
đấ
t n
ướ
c, có
ý
chí làm giàu.
- Giáo d
ụ
c
ý
th
ứ
c lao
độ
ng sáng t
ạ
o, có năng su
ấ
t, có hi
ệ
u qu
ả
, có t
ổ
ch
ứ

ích k
ỷ
gia
đì
nh,
đầ
u óc thi
ể
n c
ậ
n, h
ẹ
p h
ò
i,
tư t
ưở
ng
đị
a phương, c
ụ
c b
ộ
, b
ả
n v
ị
, ph
ườ
ng h

a quy
ề
n, không bi
ế
t ti
ế
t ki
ệ
m th
ờ
i gi
ờ
, thích h
ộ
i h
ọ
p.
- Xoá b
ỏ
tàn dư tư t
ưở
ng phong ki
ế
n, thói
đạ
o
đứ
c gi
ả
, nói m

ữ
.
- Xoá b
ỏ
tàn dư tư t
ưở
ng tư s
ả
n, v
ớ
i các bi
ể
u hi
ệ
n x
ấ
u như ch
ủ
ngh
ĩ
a th
ự
c d
ụ
ng
vô
đạ
o
đứ
c, ch

c,
tính k
ỷ
lu
ậ
t,
đả
m nh
ậ
n trách nhi
ệ
m, kh
ẩ
n trương, ti
ế
t ki
ệ
m. Các h
ì
nh th
ứ
c giáo d
ụ
c bao g
ồ
m : s
ử

c cá bi
ệ
t, s
ử
d
ụ
ng các h
ộ
i ngh
ị
t
ổ
ng k
ế
t, h
ộ
i thi tay
ngh
ề
, h
ộ
i ch
ợ
tri
ể
n l
ã
m v.v s
ử
d

ừ
a
là ngh
ệ
thu
ậ
t. Tính khoa h
ọ
c
đò
i h
ỏ
i ph
ả
i n
ắ
m v
ữ
ng
đố
i t
ượ
ng v
ớ
i nh
ữ
ng
đặ
c
đi

ng. Tính ngh
ệ
thu
ậ
t bi
ể
u hi
ệ
n
ở
ch
ỗ
bi
ế
t l
ự
a
ch
ọ
n và k
ế
t h
ợ
p các phương pháp trong th
ự
c ti
ễ
n
để
s

kinh t
ế
có hi
ệ
u qu
ả
nh
ấ
t
khi bi
ế
t l
ự
a ch
ọ
n đúng
đắ
n và k
ế
t h
ợ
p linh ho
ạ
t các phương pháp qu
ả
n l
ý
. Đó
chính là tài ngh
ệ

Nhà n
ướ
c v
ề

kinh t
ế
trong các ch
ế

độ
x
ã
h
ộ
i khác nhau :
V
ề
b
ả
n ch
ấ
t, qu
ả
n l
ý
kinh t
ế
tư b
ả

ỏ
nh
ữ
ng ng
ườ
i gi
ầ
u, nh
ữ
ng ng
ườ
i
này n
ắ
m quy
ề
n l
ự
c kinh t
ế
,
đồ
ng th
ờ
i n
ắ
m quy
ề
n l
ự

ộ
ph
ậ
n ng
ườ
i dân lao
độ
ng v
ì

xoá đói gi
ả
m nghèo, v
ì
m
ụ
c tiêu phát tri
ể
n - Nhà n
ướ
c c
ủ
a dân, do dân và v
ì
dân.
Tuy nhiên, Nhà n
ướ
c x
ã
h

ng t
ố
t
đẹ
p
cho m
ọ
i ng
ườ
i b
ằ
ng b
ấ
t k
ỳ
cách qu
ả
n l
ý
nào c
ủ
a m
ì
nh.
Trong n
ề
n kinh t
ế
tư b
ả

ụ

kinh t
ế

đượ
c phân b
ố
cho các ho
ạ
t
độ
ng và các m
ụ
c đích s
ử
d
ụ
ng khác nhau thông
qua cái mà ng
ườ
i ta g
ọ
i là "cơ ch
ế
th
ị
tr
ườ
ng". Vi

ế
đưa ra quy
ế
t
đị
nh d
ự
a trên các gi
ả
i pháp mà h
ọ
có trong đó có y
ế
u t
ố
giá th
ị

tr
ườ
ng c
ủ
a các lo
ạ
i hàng hoá, d
ị
ch v
ụ
và ngu
ồ

o và
bàn tay vô h
ì
nh. Vai tr
ò
qu
ả
n l
ý
c
ủ
a Nhà n
ướ
c không
đượ
c nh
ấ
n m
ạ
nh, Nhà n
ướ
c
s
ử
d
ụ
ng các phương pháp hành chính và phương pháp kinh t
ế

để

ấ
p tư s
ả
n chi
ph
ố
i, không chú tr
ọ
ng t
ớ
i nh
ữ
ng v
ấ
n
đề
x
ã
h
ộ
i.
Trong n
ề
n kinh t
ế
th
ị
tr
ườ
ng phát tri

mô như các chính sách
tài khoá và ti
ề
n t
ệ
mà c
ò
n thông qua vi
ệ
c :
- Tham gia tr
ự
c ti
ế
p ngày càng nhi
ề
u vào các ho
ạ
t
độ
ng kinh t
ế
d
ướ
i h
ì
nh th
ứ
c
các ngành công nghi

ạ
t
độ
ng c
ủ
a các công ty tư nhân, đánh thu
ế

các nhà tư doanh và các doanh nghi
ệ
p.
- Ti
ế
n hành và đi
ề
u ti
ế
t các ho
ạ
t
độ
ng ngo
ạ
i thương
Trên nhi
ề
u phương di
ệ
n, "bàn tay vô h
ì

ượ
ng kinh
t
ế
ch
ủ
y
ế
u trong nh
ữ
ng x
ã
h
ộ
i tư b
ả
n ch
ủ
ngh
ĩ
a này. Nhà n
ướ
c s
ử
d
ụ
ng c
ả
phương
pháp hành chính và phương pháp kinh t

ề
n kinh t
ế
không ch
ỉ
d
ự
a trên ch
ế

độ
s
ở
h
ữ
u công c
ộ
ng
đố
i v
ớ
i toàn b
ộ

các ngu
ồ
n l
ự
c c
ủ

ạ
t
độ
ng kinh t
ế
. T
ấ
t c
ả
các
lo
ạ
i giá c
ả

đề
u do Nhà n
ướ
c quy
ế
t
đị
nh. Các k
ế
ho
ạ
ch t
ổ
ng th
ể

c cân
đố
i b
ở
i nh
ữ
ng quy
ế
t
đị
nh phân b
ổ
c
ủ
a Trung ương ch
ứ

không ph
ả
i b
ở
i nh
ữ
ng tín hi
ệ
u c
ủ
a giá c
ả
trong h

u
h
ạ
n ch
ế
làm cho n
ề
n kinh t
ế
b
ị
k
ì
m h
ã
m không phát tri
ể
n
đượ
c.
Trong n
ề
n kinh t
ế
x
ã
h
ộ
i ch
ủ

ị
tr
ườ
ng c
ố
g
ắ
ng h
ộ
i t
ụ

nh
ữ
ng tinh hoa c
ủ
a c
ả
hai ch
ế

độ
: tính đơn gi
ả
n c
ủ
a cơ ch
ế
giá t
ự

ì
nh th
ứ
c x
ã
h
ộ
i
ch
ủ
ngh
ĩ
a
đố
i v
ớ
i các tư li
ệ
u s
ả
n xu
ấ
t và phân ph
ố
i. Công tác k
ế
ho
ạ
ch hoá c
ủ

ế
h
ỗ
n h
ợ
p gi
ữ
a th
ị
tr
ườ
ng và k
ế
ho
ạ
ch hoá :

Ở
đây, nh
ữ
ng m
ứ
c
độ
khác nhau v
ề
s
ở
h
ữ

n
ướ
c vào các ho
ạ
t
độ
ng kinh t
ế
. Có s
ự
t
ồ
n t
ạ
i song song c
ủ
a h
ì
nh th
ứ
c phân b
ổ

ngu
ồ
n l
ự
c và s
ả
n ph

o toàn b
ộ
ho
ạ
t
độ
ng c
ủ
a n
ề
n kinh t
ế
b
ở
i
Nhà n
ướ
c.
N
ề
n kinh t
ế
Vi
ệ
t nam là n
ề
n kinh t
ế
hàng hoá v
ậ

ĩ
a. T
ừ

đạ
i h
ộ
i
Đả
ng
l
ầ
n th
ứ
VI, n
ề
n kinh t
ế
t
ừ
mô h
ì
nh k
ế
ho
ạ
ch hoá t
ậ
p trung quan liêu bao c
ấ

y
ế
u,
đã
chuy
ể
n sang n
ề
n kinh t
ế
hàng hoá nhi
ề
u thành ph
ầ
n v
ậ
n hành theo cơ ch
ế

th
ị
tr
ườ
ng có s
ự
qu
ả
n l
ý
c

c th
ự
c hi
ệ
n, t
ạ
o l
ậ
p
đượ
c
đồ
ng b
ộ
các y
ế
u t
ố
th
ị
tr
ườ
ng, hoàn ch
ỉ
nh h
ệ
th
ố
ng pháp lu
ậ

n l
ý
v
ĩ
mô, Nhà n
ướ
c đi
ề
u ti
ế
t các ho
ạ
t
độ
ng th
ị
tr
ườ
ng, gi
ữ
cho n
ề
n kinh t
ế
phát tri
ể
n
ổ
n
đị

ả
n l
ý
n
ề
n kinh t
ế
qu
ố
c gia, trong đó phương pháp kinh t
ế
gi
ữ
vai tr
ò
quan
tr
ọ
ng nh
ấ
t ( khác h
ẳ
n v
ớ
i tr
ướ
c đây trong cơ ch
ế
t
ậ

có nh
ữ
ng b
ướ
c phát tri
ể
n v
ượ
t b
ậ
c, theo đúng
đị
nh h
ướ
ng
XHCN.
Trong nh
ữ
ng năm t
ớ
i đây,
để
nâng cao hi
ệ
u l
ự
c qu
ả
n l
ý

n
ướ
c và
đặ
c bi
ệ
t là c
ủ
ng c
ố
và nâng cao hi
ệ
u qu
ả
ho
ạ
t
độ
ng c
ủ
a h
ệ
th
ố
ng các
doanh nghi
ệ
p Nhà n
ướ
c gi


để
th
ự
c hi
ệ
n t
ố
t vai tr
ò
là bà
đỡ
cho n
ề
n kinh t
ế

phát tri
ể
n, th
ự
c hi
ệ
n t
ố
t ch
ứ
c năng ng
ườ
i qu