THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG PHIẾU HỌC TẬP TRONG DẠY-HỌC ĐỊA LÍ THÁNG 03/2010
PHẦN I: MỞ ĐẦU
1/ Tính cấp thiết của đề tài :
Từ thực tiễn của việc giảng dạy đòa lí cấp THPT ở trong trường THPT Buôn Ma Thuột; nhất là
trong tình hình đổi mới nội dung, chương trình sách giáo khoa hiện nay; đó chính là lí do cấp thiết
khiến tôi chọn đề tài này.
2/ Tình hình nghiên cứu :
Trong quá trình giảng dạy đòa lí cấp THPT, các giáo viên đã sử dụng nhiều phương pháp dạy
học, phương tiện dạy học, tuy nhiên những phương pháp, phương tiện dạy học mới chưa được tiếp
cận và áp dụng một cách rộng rãi, hiệu quả.
Trong các tài liệu tham khảo, có rất ít tác giả đã đề cập đến phương tiện dạy-học dành cho việc
thực hiện đổi mới nội dung, chương trình sách giáo khoa.
Việc nghiên cứu và thử nghiệm đề tài này ( Thiết kế và sử dụng phiếu học tập ) có ý nghóa lí
luận và thực tiễn cấp bách .
3/ Mục đích, đối tượng và nhiệm vụ nghiên cứu, phạm vi và giá trò sử dụng của đề tài:
3.1. Mục đích, đối tượng :
* Mục đích :
- Hướng dẫn giáo viên trong quá trình giảng dạy trực tiếp và học sinh trong quá trình tiếp thu bài
học, làm bài tập, kiểm tra kiến thức
- Góp phần nâng cao kết qủa dạy và học của giáo viên và học sinh, tích cực tham gia vào việc
mở rộng ứng dụng phương tiện dạy-học mới, hiện đại vào thực tiễn giáo dục của đất nước
* Đối tượng nghiên cứu :
- Giáo viên trong việc giảng dạy.
- Học sinh trong việc học tập.
3.2. Nhiệm vụ :
- Nghiên cứu phương pháp thiết kế và sử dụng Phiếu học tập.
- Đưa ra những nguyên tắc chung về kỹ năng thiết kế và sử dụng Phiếu học tập qua thực tế kiểm
nghiệm của bản thân trong quá trình thực hiện đổi mới hơn 3 năm nay.
3.3. Phạm vi của đề tài :
- Các bài học có trong chương trình đòa lí cấp THPT (cả 3 khối lớp)
- Giới hạn trong phương pháp Thiết kế và Sử dụng phiếu học tập

a) Cung cấp thơng tin và sự kiện: Phiếu học tập chứa đựng thơng tin, dữ liệu hoặc sự kiện.
VD: Một đoạn văn mơ tả về bản sắc văn hóa của Tây Ngun,

Những thơng tin trên nhằm mở rộng, bổ sung làm rõ cho nội dung “truyền thống văn hóa, độc
đáo” trong bài Vấn đề khai thác thế mạnh ở Tây Ngun. Hoặc dùng làm cơ sở cho một hoạt động
nhận thức nào đó. VD: HS dựa vào những thơng tin trong phiếu học tập số 1 để trả lời câu hỏi: Đoạn
văn trên miêu tả điều gì? (những nét đặc sắc trong nền văn hóa ở Tây Ngun). Những đặc trưng đó
có ý nghĩa như thế nào đối với sự phát triển kinh tế- xã hội của vùng ?
b) Cơng cụ hoạt động và giao tiếp: Phiếu học tập chứa đựng các câu hỏi, bài tập, u cầu
hoạt động, những vấn đề để u cầu HS giải quyết, hoặc thực hiện kèm theo những hướng dẫn, gợi ý
cách làm (Phiếu số 1 có gắn câu hỏi, phiếu số 2, phiếu số 3, phiếu số 4)
2.3.Phân loại
- Dựa vào mục đích: Phiếu học bài, phiếu ơn tập, phiếu kiểm tra.
- Dựa vào nội dung:
+ Phiếu thơng tin: Nội dung gồm các thơng tin bổ sung, mở rộng, minh họa cho các kiến thức cơ bản
của bài (phiếu số 1).
+ Phiếu bài tập: Nội dung là các bài tập nhận thức hoặc bài tập củng cố, (phiếu số 2).
+ Phiếu u cầu: Nội dung là các vấn đề và tình huống cần phải giải quyết (phiếu số 3 )
+ Phiếu thực hành: Nội dung liên quan đến những nhiệm vụ thực hành, rèn luyện kĩ năng (phiếu số
4).
G/v: Bùi Văn Tiến-Tổ Địa lí-Trường THPT Bn Ma Thuột
Email: (Website: Page 2
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Núi rừng Tây Ngun in bóng của gần 50 dân tộc từ khắp các vùng đất nước hội
tụ về đây. Khơng đâu như Tây Ngun có đủ nền văn hóa của hầu hết các vùng miền của
đất nước. Tiếng sli, tiếng lượn quấn qt bên tiếng đọc trường ca Đăm Săn, tiếng khèn
mơi, kèn lá réo rắt bên tiếng cồng chiêng trầm hùng, âm vang, dân ca quan họ xoắn xt
với lí con sáo Trung Bộ, điệu hò ru con Nam Bộ mềm mại, da diết lan vào khơng gian đầy
chất sử thi Tây Ngun Một nền văn hóa đầy màu sắc đa dạng, tơn thêm vẻ đẹp đậm đà
của bản sắc văn hóa Việt Nam.


THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG PHIẾU HỌC TẬP TRONG DẠY-HỌC ĐỊA LÍ THÁNG 03/2010
G/v: Bùi Văn Tiến-Tổ Địa lí-Trường THPT Buôn Ma Thuột
Email: (Website: Page 4
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4
( BÀI 23-ĐỊA LÍ 12-CHUẨN )
THỰC HÀNH: PHÂN TÍCH SỰ CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU NGÀNH TRỒNG TRỌT
1. Bài tập 1:
Dựa vào bảng số liệu và yêu cầu trong bài thực hành 23- SGK trang 98, hãy:
a) Tính tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất ngành trồng trọt theo từng nhóm cây trồng (lấy
năm 1990 = 100%)
- Công thức tính/ Cách tính:
VD: Tốc độ tăng trưởng của lương thực năm 1995 so với năm 2005 là:
- Tương tự ta có bảng số liệu:
Bảng: Tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất ngành trồng trọt theo từng nhóm cây trồng
Cây trồng 1990 1995 2000 2005
Lương thực 100
Rau đậu 100
Cây công nghiệp 100
Cây ăn quả 100
Cây khác 100
b) Vẽ biểu đồ
400

300

200

100


2. Quy trình tiến hành thiết kế Bài giảng điện tử
G/v: Bùi Văn Tiến-Tổ Địa lí-Trường THPT Buôn Ma Thuột
Email: (Website: Page 5

+ So sánh tốc độ tăng trưởng của từng nhóm cây:
- Sự thay đổi cơ cấu giá trị sản xuất ngành trồng trọt (dựa vào hình 22- SGK)
- Mối quan hệ giữa sự thay đổi về tốc độ tăng trưởng với sự thay đổi cơ cấu giá trị sản
xuất ngành trồng trọt

2. Bài tập 2
a) Dựa vào bảng 23.2 trong SGK phân tích xu hướng biến động diện tích gieo trồng cây công
nghiệp hàng năm và cây công nghiệp lâu năm trong giai đoạn 1975- 2005
- Nhận xét chung (xu hướng tăng hay giảm, có liên tục hay không, loại cây công nghiệp nào có
diện tích tăng nhanh hơn): - Cụ thể: (Từng loại cây năm 2005 so với năm 1975 tăng lên bao nhiêu ha/ gấp mấy lần, giai đoạn
nào tăng nhanh, giai đoạn nào giảm hoặc tăng chậm, giải thích)
+ Cây công nghiệp hàng năm:
90%
100%
1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005
Cây CN lâu năm
Cây CN hàng năm
Biểu đồ cơ cấu diện tích cây CN của nước ta
giai đoạn 1975- 2005
- Tỉ trọng diện tích cây CN lâu năm có xu hướng

…
- Tỉ trọng diện tích cây CN hàng năm có xu hướng- Mối quan hệ giữa sự thay đổi cơ cấu diện tích cây
CN với sự thay đổi trong phân bố sản xuất cây CN 2005
Cây CN lâu năm
Cây CN hàng năm
100
80
60
40
20
%
1975

Nội dung đề tài không lớn, tuy nhiên nó đề cập đến một trong những phương tiện
dạy-học mới, hiện đại , bản thân cũng vừa áp dụng vừa đúc rút kinh nghiệm để viết nên đề tài
này và như vậy nội dung bài viết có thể chưa thật đầy đủ Tất cả những điều này mong quý
thầy cô giáo đóng góp ý kiến để đề tài hoàn chỉnh hơn.
2/KIẾN NGHỊ:
* Đối với các giáo viên giảng dạy bộ môn đòa lí cấp THPT cần đầu tư nghiên cứu và ứng
dụng phương tiện dạy-học này.
* Việc Thiết kế và Sử dụng phiếu học tập cũng như ứng dụng vào thực tiễn là một quá
trình đòi hỏi nhiều công sức, thời gian, vật chất…vì vậy cần triển khai đồng bộ, quyết liệt và hiệu
quả, qua thực tế để rút kinh nghiệm và tiếp tục nhân rộng.
Tác giả thành thật cám ơn !
Bn Ma Thuột, tháng 03 năm 2010
G/v: Bùi Văn Tiến-Tổ Địa lí-Trường THPT Bn Ma Thuột
Email: (Website: Page 6