Tập quan sát hình không gian với phần mềm Yenka
1. Giới thiệu phần mềm Yenka
Yenka là một phần mềm nhỏ, đơn giản nhưng rất có ý nghĩa. Phần mềm sẽ cho
phép em làm quen với các hình khối không gian đơn giản như hình chóp, hình nón,
hình trụ. Không những có thể tạo ra các hình này, em còn có thể tương tác với chúng: thay đổi kích
thước, màu sắc và dịch chuyển và sắp xếp các hình này trong không gian. Từ một vài đối tượng
hình không gian cơ bản em có thể sáng tạo ra các khối hình hoàn chỉnh, có ý nghĩa như những công
trình xây dựng, kiến trúc theo ý muốn của mình.
Phần mềm cũng sẽ giúp em hiểu rõ hơn các bài học về hình không gian trong chương trình môn
Toán bậc THCS.
2. Giới thiệu màn hình làm việc chính của phần mềm
Sau khi cài đặt em sẽ nhìn thấy biểu tượng của phần mềm có dạng như sau trên màn hình.
Nháy đúp vào biểu tượng này để chạy phần mềm. Em sẽ thấy xuất hiện cửa sổ thông tin sau đây:
Nháy nút Try Basic Version để vào màn hình làm việc chính của phần mềm.
Hộp công cụ đối tượng dùng để khởi tạo và làm việc với các hình khối. Các hình khối sẽ được thể
hiện tại khung hình vuông chính giữa màn hình. Thanh công cụ chứa các nút lệnh dùng để điều
khiển khung nhìn và làm việc với hệ thống tệp của phần mềm.
Muốn thoát khỏi phần mềm nháy nút Close trên thanh công cụ.
3. Thiết lập các đối tượng, hình khối 3D
3.1. Thiết lập mô hình đầu tiên
Bây giờ chúng ta sẽ thiết lập một mô hình đối tượng hình đầu tiên.
Em sẽ phải làm việc với hộp công cụ đối tượng chính của phần mềm.
Em hãy chú ý đến các đối tượng hình không gian chính là hình trụ ( ), hình nón ( ), hình
chóp ( ) và hình lăng trụ ( ). Em dùng chuột kéo thả các đối tượng này vào khung nền giữa
màn hình, em sẽ nhận được mô hình có dạng sau:
Bây giờ em sẽ sử dụng các công cụ đặc biệt của phần mềm để có thể quan sát tốt hơn mô hình vừa
tạo ra.
Xoay mô hình trong không gian 3 chiều (3D)
- Nháy vào biểu tượng trên thanh công cụ chức năng. Khi đó con trỏ sẽ trở thành dạng .
- Đưa con trỏ chuột lên khung màn hình, nhấn giữ và kéo rê chuột trên màn hình em sẽ thấy khung
mô hình quay trong không gian 3D. Lệnh hết tác dụng khi em thả tay chuột.

4. Hình nón
4.3. Thay đổi màu sắc các khối hình
Muốn tô màu, thay đổi màu sắc các khối hình em dùng công cụ . Khi nháy chuột vào
công cụ này em sẽ thấy một danh sách xuất hiện cho phép chọn các màu tô khác nhau.
Thao tác thực hiện như sau: dùng chuột nháy vào một công cụ, nhấn giữ và kéo thả ra khung mô
hình. Khi đó em sẽ thấy trên các hình khối xuất hiện các chấm đen tương ứng với các vị trí có thể
thay đổi màu. Em cần thực hiện thao tác kéo thả công cụ tô màu vào các vị trí chấm đen đề thực
hiện một thao tác tô màu cụ thể.
Ví dụ ta có thể tô màu các mặt của hình lăng trụ tam giác với màu sắc khác nhau.
4.4. Sử dụng hộp hội thoại tính chất hình khối
Các tính chất của hình khối có thể được thay đổi thông qua hộp hội thoại tính chất đối tượng. Nháy
đúp chuột lên đối tượng em sẽ thấy xuất hiện hộp hội thoại mô tả các thông tin, tính chất của đối
tượng.
Hình dưới đây cho ta hình ảnh hộp hội thoại tính chất của hình lăng trụ. Chúng ta có thể trực tiếp
thay đổi hai thông số quan trọng của hình này là chiều cao (height) và độ dài cạnh đáy (base edge).
Thực hiện thay đổi bằng cách gõ trực tiếp số vào ô hoặc nháy chuột vào vị trí để tăng, giảm giá
trị theo từng đơn vị.
Muốn đóng cửa số này nháy chuột vào nút ở góc phải trên của hộp hội thoại.
4.5. Gấp giấy thành hình khối
Một chức năng rất hay nữa của phần mềm là cho phép em quan sát cách tạo hình khối từ một hình
phẳng.
Phần mềm sẽ cho phép quan sát và thực hiện hai quá trình ngược nhau như sau:
- Cho trước hình phẳng, cần "gấp" lại để tạo thành một hình khối không gian.
- Cho trước hình khối không gian, cần "mở" ra thành một hình phẳng.
1. Gấp hình phẳng để tạo hình không gian
Sử dụng các công cụ đối tượng để tạo các hình phẳng trong khung mô hình bằng cách kéo thả các
đối tượng này. Hiện tại phần mềm hỗ trợ cho hai hình: hình trụ và hình lăng trụ
.
- Chọn đối tượng hoặc trong hộp công cụ. Kéo thả đối
tượng này vào khung hình.

hình khối nằm ngang trên khung mô hình.
Kết hợp các chức năng và công cụ nâng cao này, chúng ta có thể tạo ra được các khối hình không
gian đa dạng, với màu sắc và kiểu thể hiện phong phú.